Tag: Breien

Breien voor kinderen begint met dikke naalden, dik garen en een klein project. Een kind van een jaar of acht kan met hulp leren breien, bijvoorbeeld met een eenvoudige sjaal in ribbelsteek. Voor jongere kinderen zijn vingerbreien en punniken een goede voorbereiding, omdat ze zonder naalden werken en snel resultaat geven. Heb je het over iets breien voor een kind? Kies dan een zacht, wasbaar garen, een eenvoudig patroon en een maat met ruimte om in te groeien.

In dit artikel lees je beide kanten van breien voor kinderen. Eerst hoe je een kind leert breien, stap voor stap, met voorbereidende technieken. Daarna wat je kunt breien voor een kind en waar je op let bij garen, maat en veiligheid. Wil je zelf eerst de basis oppakken? Begin dan met de gids over breien en lees hoe je steken opzet.

Een kind leren breien

Op welke leeftijd kan een kind breien?

Er is geen vaste leeftijd. Veel kinderen kunnen vanaf een jaar of zeven tot negen met hulp de eerste steken breien, als ze de fijne motoriek hebben om twee naalden en een draad te bedienen. Is je kind jonger of vindt het naalden lastig? Begin dan met een voorbereidende techniek. Het gaat om plezier, niet om presteren.

Voorbereiden met vingerbreien

Vingerbreien is een techniek waarbij je met je vingers lussen maakt en een lange band of een sjaal vormt, zonder naalden. Het leert een kind de beweging van lussen door elkaar halen, de basis van breien. Je hebt alleen dik garen nodig. Een kind kan er na een paar minuten mee werken, en de band wordt snel lang genoeg om iets van te maken. Dat is bij kinderen een groot voordeel: snel resultaat houdt de motivatie vast.

Voorbereiden met punniken

Punniken is de techniek met een klosje en een haaknaald. Volgens de Nederlandstalige Wikipedia is het een eenvoudige vorm van rondbreien, waarbij je een holle streng maakt die je kunt vastnaaien tot mutsen of handschoenen, of kunt gebruiken als versiering. Kinderen vinden het leuk omdat je het koord uit het klosje ziet groeien. Een volledige uitleg staat in punniken.

De overstap naar twee naalden

Heeft het kind het gevoel voor lussen, dan kan het naar breinaalden. Kies dikke naalden van 8 tot 10 mm en dik, glad garen. Dikke naalden zijn makkelijker te hanteren en laten de steken goed zien. Naalden van hout of bamboe glijden minder snel van de hand dan gladde metalen naalden. De Nederlandstalige Wikipedia noemt als naalddikte meestal 2 tot 15 mm, dus 8 tot 10 mm zit aan de dikke kant, wat bij kinderen juist prettig is. Zie ook breinaalden.

Stap voor stap: een eerste sjaal breien met een kind

Een sjaal is het beste eerste project. Elke rij is hetzelfde, en het resultaat is nuttig.

1. Kies garen en naalden. Dik, glad garen in een heldere kleur en naalden van 8 tot 10 mm.
2. Zet 12 tot 15 steken op. Doe de opzet de eerste keer samen. Zie breien opzetten steken voor de makkelijkste methode.
3. Brei elke rij recht. Dit heet ribbelsteek. Laat het kind steek voor steek werken, en help als een steek van de naald glijdt.
4. Tel af en toe de steken. Een kind vindt het leuk om te tellen en leert zo naar zijn werk te kijken.
5. Kant af als de sjaal lang genoeg is. Dit doe je de eerste keer samen.
6. Werk de draadjes weg. Dat kan het kind zelf met een stompe naald.

Houd de sessies kort: tien tot vijftien minuten is voor jonge kinderen genoeg. Prijs de poging, niet alleen het resultaat. Een scheve sjaal met gaten is voor een kind een prestatie. Wil je het kind een patroon laten kiezen? Laat het een kleur kiezen en een lengte, zodat het gevoel van eigenaarschap groeit.

Iets breien voor een kind

Wil je zelf iets breien voor een kind, dan zijn andere dingen belangrijk dan bij volwassenen.

Garen

Kies een zacht garen dat tegen de huid kan en goed wasbaar is, want kinderkleding gaat vaak in de was. Een wol-acrylmengsel of een machinewasbare merino is praktisch. De Nederlandstalige Wikipedia vermeldt in het artikel over wol dat mensen vanaf ongeveer 28 micrometer jeuk voelen bij wol, en dat merinovezels een stuk fijner zijn. Meer lees je in merino wol. Voor baby’s is een proef op de huid altijd verstandig.

Maat

Kinderen groeien. Breid een maat groter, of kies een ontwerp met ruimte, zoals een ruime trui of een muts met omslag. Meet een kledingstuk dat het kind al heeft en reken met je stekenproef. Meer over het lezen en aanpassen van patronen vind je in breipatroon.

Veiligheid

Voor jonge kinderen geldt: geen kleine knoopjes, kralen of ogen die los kunnen raken, en geen lange koorden bij de hals. Naai alles stevig vast of kies een ontwerp zonder losse onderdelen. Controleer het werk regelmatig op losse draden.

Goede projecten

• Een sjaal of muts: snel af en een goed oefenproject.
• Een trui: in een eenvoudig patroon van rechte delen. Zie trui breien voor beginners.
• Wanten of sokken: klein en zacht, maar iets lastiger door de vorm.
• Een babydekentje: een rechthoek in zachte wol, geschikt voor beginners. Zie breipatronen voor ideeën.

Breien met kinderen: een klein gezinsproject

Breien hoeft niet alleen voor het kind of door het kind. Je kunt er ook samen aan werken. Laat het kind de kleur kiezen, de eerste steken zetten of het garen oprollen terwijl jij breit. Een groot dekentje van lapjes is een mooi gezinsproject: elk gezinslid breit een rechthoek, en jij zet ze aan elkaar. Zo heeft iedereen een deel, en leert het kind dat een groot project uit kleine stukjes bestaat.

Maak er een ritueel van. Een vast moment per week, met thee en muziek, maakt breien een gezellig uurtje. Een kind dat ziet dat een volwassene ook geduldig aan iets werkt, leert dat de moeite loont. Geef het kind ook de ruimte om fouten te maken. Een fout in een lapje leert het meer dan een foutloos stuk waar het niets van snapt.

Wat kost het om met een kind te beginnen?

Breien met kinderen is een goedkope hobby. Je hebt een paar dikke naalden en een of twee bollen dik garen nodig, en een stompe stopnaald om draadjes weg te werken. Voor een eerste sjaal is een bol van 100 gram vaak genoeg. Koop liever één of twee mooie kleuren dan een grote partij, zodat het kind het garen leuk vindt. Prijzen noemen we niet, omdat die per winkel en per soort garen verschillen.

Bewaar het materiaal in een eigen mand of tas van het kind. Dat geeft het gevoel dat het een echte hobby is, en voorkomt dat naalden en garen zoekraken. Een kleine rijenteller of een setje steekmarkeerders in leuke kleuren maakt het materiaal extra aantrekkelijk. Dat zijn kleinigheden, maar ze maken het verschil voor de motivatie.

Wat als het kind het niet leuk vindt?

Niet elk kind heeft zin in breien, en dat is prima. Dwing het niet, want dan verdwijnt het plezier. Probeer een andere techniek, zoals punniken, pompons maken of haken. Sommige kinderen houden meer van iets dat snel resultaat geeft, en daar is niets mis mee. Lees bijvoorbeeld hoe je een pompon maakt met wol.

Een kind dat nu geen zin heeft, kan later weer interesse krijgen. Laat het materiaal gewoon liggen en bied het af en toe weer aan. Soms is het een kwestie van het juiste moment, of van een project dat het kind aanspreekt, zoals een sjaal voor zijn knuffel of een mutsje voor een pop.

Veelgemaakte fouten bij breien voor kinderen

Te moeilijk beginnen

Een kind dat meteen in een patroon met kabels wordt gezet, haakt snel af. Begin simpel en laat het kind succes ervaren.

Te dun garen en te kleine naalden

Dun garen en kleine naalden zijn frustrerend. Kies dik en groot.

Te lang doorgaan

Kinderen raken sneller moe. Kort en vaak is beter dan lang en zelden.

Te veel corrigeren

Laat kleine fouten staan. Het kind leert meer van doorgaan dan van alles uithalen.

Veelgestelde vragen over breien voor kinderen

Verder lezen

Breien of haken kies je op wat je wilt maken en hoe je het liefst werkt. Wil je kleding, sokken of een soepele sjaal, dan is breien meestal de beste keuze. Wil je een tas, een mand, speelgoed of een stevige deken, dan past haken beter. Voor beginners is haken vaak het makkelijkst om te leren, omdat je maar één naald en één lus gebruikt en fouten snel herstelt. De beste manier om te kiezen: probeer allebei een uurtje met een bol garen.

In deze koopgids vergelijken we breien en haken onafhankelijk op leercurve, resultaat, kosten, snelheid en projecten. Aan het eind lees je welke vragen je jezelf kunt stellen om te kiezen. Wil je eerst weten wat het verschil is? Lees dan breien en haken of begin bij de pijler haken en breien.

Breien of haken: de vergelijking

Hoe leer je het?

Haken begint met één lus op één naald. Je leert de losse, de vaste en het stokje, en je kunt in een uur je eerste rij haken. Breien vraagt twee naalden en een rij lussen, dus meer coördinatie. Het eerste uur is vaak wat onwennig, maar als je het ritme hebt, gaat het snel.

Voor beginners die geen ervaring met handwerk hebben, is haken vaak het makkelijkst. Voor wie al een beetje handwerkt, is er weinig verschil. Een goede basis voor beide vind je in haken en breien.

Hoe herstel je fouten?

Bij haken staat maar één lus open. Maak je een fout, haal dan je werk terug tot waar het goed was en haak opnieuw. Bij breien kan een steek van je naald vallen en doorlopen in de rij. Dat is te herstellen, en een haaknaald helpt daarbij, maar het kost meer moeite voor een beginner.

Wat is het resultaat?

Volgens de Nederlandstalige Wikipedia worden bij breien lussen door elkaar gehaald met twee of meer naalden, wat een soepele stof geeft. De pagina noemt als basissteken de ribbelsteek, de tricotsteek en de boordsteek, waarvan de boordsteek rekbaarder is. Haakwerk is door de knoopachtige steken dikker en steviger. Dat verschil bepaalt waar je ze voor gebruikt.

Wat kost het?

Beide zijn goedkoop om te starten. Je hebt een paar naalden of een haaknaald nodig en een of twee bollen garen. Breien gebruikt per oppervlak minder garen dan haken, omdat haakwerk dikker is. Voor een groot project zoals een deken is dat een verschil. Voor je eerste projecten merk je er weinig van. Prijzen noemen we niet, omdat die per winkel verschillen.

Hoe snel gaat het?

Dat hangt van de steek en het garen. Dikke wol met grote naalden breit snel. Een open haaksteek zoals het stokje groeit ook snel. Een dichte vaste of een fijne breisteek kost meer tijd. Voor beide geldt: dikker garen en grotere naalden geven sneller resultaat.

Welke techniek past bij welk project?

Project	Beste keuze	Waarom
Trui, vest, kleding	breien	soepele stof, mooie pasvorm
Sokken, wanten, muts	breien	rekbaar, past goed
Sjaal	allebei	breien soepel, haken luchtig
Deken	allebei	breien zacht, haken stevig en snel in vierkanten
Tas, mand, onderzetter	haken	stevige vorm
Knuffel, amigurumi	haken	dichte stof, rond werken
Randen en motieven	haken	zoals granny squares

Een paar ideeën om verder te lezen: haken deken, amigurumi, sokkenwol en breipatroon.

Een korte test: breien of haken?

Beantwoord deze vragen voor jezelf.

1. Wil je kleding maken? Ja: breien. Nee: ga door.
2. Wil je iets stevigs maken, zoals een tas of een mand? Ja: haken.
3. Wil je snel kunnen beginnen zonder veel uitleg? Ja: haken.
4. Houd je van een rustig, repetitief ritme? Dan past breien goed.
5. Wil je kleine, speelse dingen maken, zoals knuffels? Ja: haken.
6. Heb je een bepaald project in gedachten? Kies dan de techniek die daarbij hoort.

Kom je er niet uit? Koop twee kleine bollen garen en een naald en haaknaald van 4 tot 5 mm en probeer elke techniek een uur. Je merkt meteen welke bij je past.

Wat vinden beginners lastig?

Elke techniek heeft zijn struikelblokken.

Bij haken: de draad goed vasthouden, de spanning gelijk houden en steken tellen. Veel beginners haken te strak. Een grotere naald helpt.

Bij breien: de steken op de naald houden, de spanning in de eerste rijen en gevallen steken oppakken. De opzet kan lastig zijn. Zie breien opzetten steken voor drie methodes.

Voor beide geldt: begin klein, met een proeflapje, en ga pas aan een groot project als het ritme er is.

Haken of breien met een bepaald garen

Het garen speelt mee in je keuze. Wol veert volgens de Nederlandstalige Wikipedia over wol terug in zijn vorm en kan flink uitrekken zonder te breken. Dat past goed bij breien, waar je rek wilt voor kleding. Katoen heeft weinig rek en komt daardoor beter tot zijn recht bij haken, waar je een stevig, vormvast resultaat wilt, bijvoorbeeld in een tas of een mand.

Met een zacht, glad garen als merino lukken beide technieken. Met een garen met noppen of een pluizige draad is haken vaak lastiger, omdat je haaknaald in de steken moet komen. Breien is dan makkelijker, omdat je de steken op de naald ziet staan. Kies je voor je eerste project dus een effen, glad garen, dan kun je zowel haken als breien probleemloos proberen. Lees meer over garens in garen en merino wol.

Haken of breien: de rol van je handen en polsen

Sommige mensen hebben een voorkeur voor een van de technieken door hoe hun handen en polsen aanvoelen. Haken is meestal een beweging van de pols en vingers met één hand die de naald bedient en één hand die de draad houdt. Breien gebruikt beide handen gelijkmatig en vraagt dat je de naalden stevig vasthoudt.

Heb je last van je polsen of vingers, probeer dan naalden van hout of bamboe in plaats van metaal, en neem regelmatig pauze. Een ergonomische haaknaald met een bredere greep kan prettig zijn, en bij breien helpen lichtere naalden en een iets losser tempo. Voel je pijn, stop dan en overleg met een arts of fysiotherapeut. Een hobby hoort ontspannend te zijn.

Linkshandig? Bij haken werk je in spiegelbeeld, en veel mensen vinden dat gewoon goed werken. Bij breien houd je de naalden in beide handen, dus dat maakt minder uit. Voor beide technieken is er veel uitleg speciaal voor linkshandigen, in tekst en in video.

Haken of breien: wat zie je er achteraf van?

Het eindresultaat van de twee technieken verschilt in structuur, en dat zie en voel je.

Breiwerk heeft rijen V-vormige steken die als kettingen onder elkaar staan. De stof is plat, soepel en rekbaar, en je kunt er makkelijk mee vormen, bijvoorbeeld met minderen en meerderen voor een pasvorm. Haakwerk heeft een meer knoopachtige structuur. Het is dikker, steviger en minder rekbaar. Je kunt er goed in 3D mee werken, zoals bij een knuffel of mand, omdat je in alle richtingen kunt haken.

Als je beide technieken combineert, zie je dat verschil ook. Een gehaakte rand om een gebreid werk is zichtbaar dikker. Dat kan een mooi detail zijn. Het is een van de redenen dat veel handwerkers beide technieken leren, en per project kiezen welke het best past.

Haken of breien kiezen als je weinig tijd hebt

Heb je maar een halfuurtje per dag, dan telt vooral hoe makkelijk je kunt oppakken en neerleggen. Haken is daarvoor handig: je haalt je haaknaald uit de lus en je werk blijft zoals het is, zonder dat steken kunnen vallen. Bij breien moet je je naalden goed vastzetten, bijvoorbeeld met stoppers, voordat je je werk in een tas stopt. Dat is geen groot probleem, maar het scheelt in gemak.

Kies voor weinig tijd ook een klein project: een sjaal, een washand of een paar polswarmers is in een paar weken af en geeft het gevoel dat je vordert. Een trui of deken is een mooi doel voor later, als je het ritme van je hobby kent.

Breien of haken voor een goed doel

Veel mensen kiezen een techniek omdat ze iets voor een ander willen maken. Voor goede doelen worden vaak sjaals, mutsen, dekens en knuffels gevraagd. Voor een muts of sjaal is breien gebruikelijk, voor een knuffel of deken haken. Vraag het goede doel altijd naar hun wensen, zoals maat, kleur en materiaal. Meer lees je in breien voor goede doelen.

Lees ook: breipatronen.

Veelgestelde vragen over breien of haken

Verder lezen

Breien en haken zijn twee manieren om van garen stof te maken. Bij breien houd je een hele rij lussen tegelijk op twee naalden. Bij haken werk je met één haaknaald en steeds één lus. Breien geeft een soepele, rekbare stof, handig voor kleding. Haken geeft een stevigere, dikkere stof, handig voor tassen, dekens en speelgoed. Je kunt de technieken ook combineren, bijvoorbeeld een gebreid vest met een gehaakte rand.

In dit artikel zetten we het verschil tussen breien en haken op een rij, bespreken we welke techniek bij welk project past en laten we zien hoe je beide combineert. Ook lees je welke garens en naalden je voor allebei nodig hebt. Zoek je een uitgebreide vergelijking om te kiezen tussen beide? Lees dan breien of haken. Wil je meteen beginnen? Ga naar de gids over breien of de pijler haken en breien.

Wat is het verschil tussen breien en haken?

Het belangrijkste verschil zit in de naald en in het aantal lussen dat je tegelijk vasthoudt.

Breien. Volgens de Nederlandstalige Wikipedia is breien een techniek waarbij garen met twee of meer naalden tot textiel wordt verwerkt. Je houdt een rij lussen op een naald en brengt ze steek voor steek over naar de andere naald. Zo ontstaat een soepele stof van verbonden lussen.

Haken. Bij haken gebruik je één naald met een haakje aan het uiteinde. De Nederlandstalige Wikipedia zegt over de haaknaald dat de draad om de haak wordt gelegd en door een bestaande lus wordt getrokken, zie de pagina over de haaknaald. Je werkt telkens met één lus, en dat geeft een stevigere stof met knoopachtige steken.

Welke techniek past bij welk project?

Het ene project vraagt om een soepele stof, het andere om een stevige.

Kleding en sokken: breien. Een gebreide stof valt mooi en rekt mee met je lichaam. Daarom wordt breien vaak gebruikt voor truien, mutsen, sjaals en sokken. Voor sokken is rondbreien met kousenbreinaalden de klassieker, zie sokkenwol.

Tassen, manden en speelgoed: haken. Haakwerk is stevig en behoudt zijn vorm. Ook voor knuffels en onderzetters is haken handig, omdat je in een spiraal rond kunt werken zonder naden. Zie ook amigurumi.

Dekens: allebei. Een gebreide deken is zacht en luchtig, een gehaakte deken stevig en dik. Voor beginners is een gehaakte deken in vierkantjes vaak makkelijker, omdat je klein werkt. Zie haken deken.

Motieven en randen: haken. Haken is bij uitstek geschikt voor motieven zoals granny squares, bloemen en kanten randen. Zie granny square.

Wat is makkelijker voor beginners?

Dat verschilt per persoon, maar er zijn een paar verschillen.

Bij haken heb je maar één lus op de naald. Maak je een fout, dan haal je je werk terug en haak je opnieuw. Er rafelt niets door. Dat is geruststellend, en veel mensen leren het snel. Je moet wel wennen aan het vasthouden van de draad en naald.

Bij breien houd je een hele rij steken. Laat je er een vallen, dan loopt hij door in de rij, en dat repareren is lastiger. Daar staat tegenover dat breien vaak makkelijker te lezen is, omdat je steken op de naald ziet staan. Voor kleding is breien meestal het best te leren.

Een goede aanpak is om met haken te beginnen en daarna breien te leren, of andersom, afhankelijk van wat je wilt maken. Begin klein: een onderzetter of een sjaal.

Garen en naalden voor breien en haken

Je kunt dezelfde garens gebruiken voor beide technieken. De naaldmaat verschilt wel.

• Garen: wol, katoen, acryl en mengsels werken voor allebei. De Nederlandstalige Wikipedia noemt wol veerkrachtig en een goede isolator, zie de pagina over wol. Meer over garen lees je in garen.
• Breinaalden: de dikte wordt in millimeters aangegeven, meestal van 2 tot 15 mm. Zie breinaalden.
• Haaknaalden: ook in millimeters, de meest gebruikte maten lopen van 2,5 tot 19 mm. Zie haaknaald.

Een vuistregel: bij dezelfde garendikte gebruik je voor haken vaak een naald die ongeveer een halve tot een hele maat kleiner is dan voor breien. De wikkel geeft voor beide technieken een aanbeveling.

Breien en haken combineren

De twee technieken vullen elkaar goed aan. Zo gebruik je ze samen.

Een gehaakte rand om gebreid werk

De bekendste combinatie. Je breit een deken, sjaal of vest en haakt een rand erom. Een rand in vaste of een schelpjesrand geeft een nette afwerking en voorkomt dat het gebreide werk opkrult. Gebruik hetzelfde garen of een contrasterende kleur.

Een gebreid lijf met gehaakte details

Brei een trui en haak er bloemen, een kraag of knoopsgaten bij. Dat geeft een persoonlijke uitstraling. Gehaakte knoopsgaten zijn stevig en makkelijk te maken.

Opnemen van gevallen steken met een haaknaald

Een handige truc: een haaknaald kan een gevallen steek in gebreid werk weer oppakken. De Nederlandstalige Wikipedia noemt dit als een van de toepassingen van de haaknaald. Heb je dus een breinaald vol met een gevallen steek? Pak een haaknaald en haal de steek terug naar boven.

Een deken van gebreide en gehaakte stroken

Brei en haak stroken in verschillende steken en zet ze aan elkaar. Dat geeft een speelse deken met veel structuur, en is een goede manier om restjes garen te gebruiken.

Een korte blik op de geschiedenis

Breien is een oud ambacht, maar de oudste vondsten zijn jonger dan je zou denken. Volgens de Nederlandstalige Wikipedia komen de oudste voorbeelden van eigenlijk breiwerk uit Egypte, waaronder katoenen sokken uit de periode tussen de 11e en de 14e eeuw. De oudste archeologische vondst van breiwerk in Europa is een zijden kussensloop uit de late 13e eeuw, gevonden in het graf van een Spaanse prins. Oudere technieken, zoals naaldbinden, lijken op breien en haken maar werken met een gewone naald en korte stukjes draad.

Over de geschiedenis van haken is minder bekend. Textiel vergaat, en haakwerk uit vroeger tijden is zeldzaam. Het Franse woord crochet is een verkleinwoord van het woord voor haak. Wat we wel weten, is dat beide technieken in de loop der eeuwen steeds meer verspreid raakten en dat ze vandaag nog altijd populair zijn als hobby. Er is dus geen winnaar. Het zijn twee verwante ambachten met elk eigen sterke kanten.

Wat heb je nodig om met beide te beginnen?

Een startset voor breien en haken is klein en goedkoop. Je hebt nodig:

• Een paar breinaalden van 4 tot 5 mm en een haaknaald van 4 tot 5 mm.
• Twee bollen middeldik garen in een effen, lichte kleur: één voor breien en één voor haken.
• Een stopnaald, een schaar en een meetlint.
• Een paar steekmarkeerders en een rijenteller. Dat is handig, maar niet nodig om te beginnen.

Een effen, lichte kleur laat je steken goed zien, bij allebei de technieken. Een glad garen is makkelijker dan een garen met noppen. Kies bij voorkeur een garen dat niet snel splijt, zodat je naald er niet doorheen glijdt. Kijk voor meer keuzes bij wol kopen.

Een oefenplan voor beide technieken

Wil je zowel breien als haken leren, dan helpt een vast plan. Oefen een week met één techniek en een week met de andere. Zo bouw je het ritme op zonder dat je alles door elkaar haalt.

Week 1: haken. Haak elke dag een kwartier. Begin met lossen en vasten, en haak een onderzetter. Lees ook de pijler haken voor de basis.

Week 2: breien. Zet twintig steken op en brei een lapje in ribbelsteek. Lees breien opzetten steken voor de opzet.

Week 3: combineren. Brei een klein lapje en haak er een rand omheen. Je ziet meteen hoe de technieken samenwerken, en waar je moet bijsturen.

Na drie weken weet je wat jou het beste ligt. Veel mensen kiezen dan een techniek als hoofdhobby en gebruiken de andere voor afwerking en details.

Breien en haken voor een goed doel

Breien en haken zijn ook een mooie manier om iets voor anderen te maken. Veel mensen breien sjaals, mutsen en dekens voor goede doelen, en haken knuffels en dekentjes voor kinderen. Het is een manier om je restjes garen een tweede leven te geven, en het geeft je hobby een extra doel. Meer over dit onderwerp lees je in breien voor goede doelen.

Wil je meedoen? Vraag eerst aan het goede doel welke maten, kleuren en materialen zij nodig hebben. Een gebreide muts in de verkeerde maat helpt niemand, en sommige organisaties hebben specifieke eisen aan het garen, zoals wasbaarheid.

Veelgemaakte fouten bij het combineren

Een rand die golft of trekt

Je haakt te veel of te weinig steken per breirand. Reken per rij hoeveel steken je haakt per centimeter breiwerk en pas aan.

Verschillende garens van verschillende dikte

Gebruik hetzelfde of een garen van dezelfde dikte, anders valt het verschil op. Wil je een contrast, kies dan kleur in plaats van dikte.

De steek niet aanpassen

Haakwerk is dikker dan breiwerk. Kies voor de rand een lage steek, zoals de vaste, zodat de rand niet te zwaar wordt.

Veelgestelde vragen over breien en haken

Verder lezen

Breien op rondbreinaald betekent dat je met één naald met een flexibele kabel breit, waarbij je beide naaldpunten gebruikt. Je kunt hem op twee manieren gebruiken: in de ronde, zonder keren, voor mutsen, truien en sokken, of heen en weer, waarbij het gewicht van het werk op de kabel rust in plaats van op je polsen. Voor beginners is breien met een rondbreinaald heen en weer het makkelijkst.

Wie een rondbreinaald voor het eerst in handen heeft, vindt het vaak ongemakkelijk: een naald met een kabel lijkt omslachtig. Toch is het een van de handigste hulpmiddelen die er is. Hieronder lees je hoe een rondbreinaald is opgebouwd, welke lengte je kiest, hoe je in de ronde breit en hoe je voorkomt dat je werk verdraait. Wil je eerst de algemene breinaalden bekijken? Lees dan breinaalden. Voor het overzicht van het vak: haken en breien en breien.

Wat is een rondbreinaald?

Volgens Wikipedia over de breinaald is een rondbreinaald één flexibele naald die je gebruikt voor rondbreien, bijvoorbeeld voor het lijf van een trui. Wikipedia noemt ook de variant met vier naalden zonder knoppen voor sokken en mouwen. De rondbreinaald vervangt die set door een enkele naald met een kabel. Je vindt er ook meer over in onze uitleg over breinaalden.

Een rondbreinaald bestaat uit drie delen: twee naaldpunten (rechts en links) en een flexibele kabel ertussen. De naaldmaat staat meestal op de naald of de verpakking, en de lengte van de kabel op het label.

Welke rondbreinaald kies je?

Je kiest op naaldmaat en kabellengte. De maat is de dikte van het garen, zoals bij andere breinaalden: ongeveer 2 mm voor fijn garen tot 25 mm voor de dikste wol, volgens Wikipedia. De kabellengte hangt af van het project.

• Kleine omtrek (muts, sokken, mouwen): een korte kabel van ongeveer 30 tot 40 cm. Voor heel kleine omtrekken gebruik je de magic loop-techniek met een lange kabel.
• Muts of sjaal in de ronde: een kabel van 40 tot 60 cm.
• Trui of vest: een kabel van 80 tot 100 cm of langer.
• Deken of grote omslagdoek heen en weer: een kabel van 100 cm of langer.

Als vuistregel moet de kabel net iets korter zijn dan de omtrek van je werk, zodat de steken niet te strak rekken. Dit zijn richtwaarden. Kijk ook naar de aanbevolen lengte in het patroon.

Breien op rondbreinaald in de ronde

Zo begin je een ronde stap voor stap:

1. Zet de steken op met je gebruikelijke methode. Hoe dat gaat, lees je bij breien opzetten steken.
2. Spreid de steken uit over de kabel en controleer dat alle steken dezelfde kant op liggen. De onderkant van elke steek moet naar binnen, naar het midden van de ronde, wijzen. Een verdraaide ronde herstel je niet meer.
3. Markeer het begin met een steekmarkeerder of een stukje garen.
4. Sluit de ronde: neem de naaldpunt met de laatst opgezette steek in je rechterhand en de punt met de eerste opgezette steek in je linkerhand, en brei de eerste steek met het werkdraad. Trek het garen aan, zodat er geen gat ontstaat.
5. Brei rond. Je breit steeds in dezelfde richting, de rechterkant altijd voor je. Elke keer als je bij de markeerder komt, heb je een ronde afgerond.

In de ronde breit je alleen rechte steken voor tricotsteek, in plaats van de afwisseling van rechts en averechts bij heen en weer breien. Wikipedia noemt de tricotsteek: rechte steken aan de voorkant en averechte aan de achterkant. In de ronde krijg je die dus met alleen rechte steken, omdat de voorkant steeds naar je toe ligt.

Heen en weer breien op rondbreinaald

Een rondbreinaald kun je ook gebruiken zoals een rechte naald. Zet de steken op, breit een rij, draai je werk om en brei terug. Het voordeel is het gewicht: bij een deken of een grote sjaal rust het werk op de kabel en je schoot, zodat je polsen niet vermoeid raken. Voor sjaals en dekens is een rondbreinaald daarom vaak prettiger dan twee rechte naalden.

Een verdraaide ronde voorkomen

De meest voorkomende fout bij breien op rondbreinaald is een verdraaide ronde: de opzetrij is een keer om de kabel gedraaid voordat je de ronde sluit. Het gevolg is dat je werk een tunnel met een draai wordt, zoals een Möbiusband. Voorkom het zo:

• Leg de opgezette steken plat op tafel met de opzetrand naar binnen, naar het midden van de kabel.
• Loop de kabel na van punt tot punt en controleer dat hij nergens om zichzelf is gedraaid.
• Breit de eerste ronde met aandacht en kijk na een paar steken of de rand er recht uitziet.
• Merk je een draai? Haal de steken uit en begin opnieuw, want een draai kun je niet herstellen.

Magic loop voor een kleine omtrek

Voor mutsen, sokken en mouwen met een kleine omtrek kun je de magic loop gebruiken, waarbij je een lange kabel in twee helften verdeelt met een lus in het midden. Je breit de ene helft met de ene naald, trekt de kabel door, en breit de andere helft. Het voordeel is dat je maar één naald nodig hebt in plaats van een set sokkennaalden. Het vraagt oefening, maar als je het door hebt, is het snel en handig.

Breien op rondbreinaald voor beginners

Wil je breien met rondbreinaald voor beginners aanpakken? Begin dan met heen en weer breien op een rondbreinaald, bijvoorbeeld met een sjaal, om te wennen aan de kabel. Daarna probeer je een simpele muts in de ronde met een kabel van 40 cm. Een stekenproef in de ronde is anders dan heen en weer, omdat je alleen rechte steken breit. Brei dus een proeflapje in de ronde om te zien of je meer of minder strak breit. Meer over het lezen van patronen lees je bij breipatronen.

Waarom breien op rondbreinaald een goede keuze is

Breien op rondbreinaald heeft een paar voordelen die rechte naalden niet hebben. Het werk rust op de kabel en op je schoot, zodat je polsen minder belast worden. Je hebt geen naden nodig voor mutsen, truien en sokken, want je breit het stuk in één geheel. De steken kunnen niet zo makkelijk van de naald glijden als je werk onderweg is, omdat ze op de kabel blijven liggen. En je hebt maar één naald nodig, in plaats van een set van vier of vijf. Dat is ook handig voor onderweg: een rondbreinaald met een werkstuk past in een kleine tas.

Welk materiaal voor een rondbreinaald?

Rondbreinaalden zijn er, net als gewone naalden, in hout, bamboe, aluminium en kunststof. Hout en bamboe zijn volgens Wikipedia warm en iets stroef en daardoor geschikt voor beginners en glibberig garen. Aluminium is glad en snel. Let bij een rondbreinaald vooral op de overgang van naald naar kabel: die moet glad zijn, anders blijven je steken haken. Een kabel die soepel is en niet te veel krult, breit prettiger dan een stugge kabel.

Breien op rondbreinaald: een eerste project

Een goede eerste opdracht is een eenvoudige muts. Zet ongeveer 80 tot 100 steken op, afhankelijk van het garen en je hoofdomtrek (laat de stekenproef beslissen), sluit de ronde zonder draai en brei een boord van rechte en averechte steken van ongeveer 4 cm. Brei daarna rechte steken tot de muts ongeveer 18 cm hoog is, en minder in gelijke stappen tot er een paar steken over zijn. Haal het garen door de laatste steken en trek het aan. Dit zijn richtwaarden, volg altijd het patroon dat je kiest.

Veelgemaakte fouten

1. Een te lange kabel gebruiken. De steken rekken dan en het werk wordt los.
2. Een draai in de ronde. Controleer vooraf of de opzetrand nergens is gedraaid.
3. Het begin van de ronde kwijtraken. Gebruik altijd een markeerder.
4. Een kabel die krult. Houd de kabel een paar seconden in warm water en laat hem recht drogen.
5. De verkeerde naaldmaat. Controleer je stekenproef.

Breien op rondbreinaald: een eenvoudige muts als oefening

Een muts is een goed eerste project voor breien op rondbreinaald. Je werkt in de ronde, zonder naden, en je ziet snel resultaat. Hieronder staat een algemene opzet. De precieze aantallen hangen af van je garen en je hoofdomtrek, dus meet altijd eerst een proeflapje.

1. Meet je hoofd en je proeflapje. Bereken met het aantal steken per tien centimeter hoeveel steken je nodig hebt. Neem de muts iets kleiner dan het hoofd, omdat breiwerk meegeeft.
2. Zet de steken op. Gebruik een rondbreinaald die korter is dan de omtrek, zodat het werk niet uitrekt.
3. Sluit de ronde. Controleer eerst dat alle steken dezelfde kant op liggen, en zet dan een markeerder bij de eerste steek.
4. Brei boordsteek. Wissel bijvoorbeeld een rechte en een averechte steek af, ongeveer vier tot zes centimeter lang.
5. Brei het lijf. Brei rechte steken tot de muts de gewenste lengte heeft.
6. Neem af voor de kruin. Neem in gelijke stukken af, zodat de steken in een cirkel afnemen.
7. Werk af. Haal de draad door de laatste steken, trek aan en hecht de draadjes.

Bij een muts schakel je voor de kruin vaak over op een set naalden of op de magic loop, omdat de omtrek te klein wordt voor de rondbreinaald.

Breien op rondbreinaald voor sjaals, truien en dekens

Een rondbreinaald is niet alleen voor werk in de ronde. Voor grote stukken is hij ook handig als je heen en weer breit. Het gewicht van het werk rust op de kabel en niet op je polsen. Dat is prettig bij een deken, een omslagdoek of een trui met veel steken.

• Deken. De steken passen niet op rechte naalden. Op een lange rondbreinaald schuiven ze langs de kabel.
• Trui. Van boven naar beneden gebreid in de ronde, zonder naden, past het lijf zich aan tijdens het breien.
• Sjaal in de ronde. Een colsjaal heeft geen begin en eind, en is warm om de nek.

Meer overzicht over materiaal en soorten vind je op de pagina over breinaalden.

Als het werk niet goed loopt: oplossen en herstellen

Ook ervaren breisters maken fouten. Het goede nieuws is dat de meeste fouten te herstellen zijn.

• Een gevallen steek. Pak hem op met een haaknaald en haal hem omhoog door de steken daarboven. Zo herstel je de rij.
• Een gat bij de overgang. Dit komt vaak door te losse steken bij het begin van de ronde. Trek de eerste steek na de overgang iets strakker.
• Te los of te strak breiwerk. Wissel van naalddikte. Een dikkere naald maakt losser, een dunnere strakker.
• Een draaiing in de ronde. Haal alles van de naald en begin opnieuw. Een gedraaide ronde is niet meer te herstellen.

Zet na elke vijf tot tien rondes je werk even neer en kijk ernaar. Zo zie je een fout meteen, en kost herstellen weinig tijd.

Veelgestelde vragen over breien op rondbreinaald

Verder lezen

Breipatronen Drops zijn de patronen die het garenmerk Drops op de eigen website publiceert, met bij elk patroon het garen, de naaldmaat, de stekenproef en een maattabel. Je kiest een patroon, kijkt welk garen er bij hoort, en breit met dat garen of met een garen dat dezelfde stekenproef geeft. Omdat de patronen meestal volledig zijn uitgewerkt, zijn ze goed te volgen, ook als je nog niet lang breit.

Wie op zoek is naar breipatronen komt al snel bij een garenmerk uit. De reden is eenvoudig: een merk weet precies welk garen bij een patroon hoort en kan de stekenproef daarop afstemmen. In deze uitleg lees je hoe je breipatronen Drops en patronen van vergelijkbare merken vindt, hoe je ze leest, wat je kunt doen als je een ander garen wilt gebruiken en waar je op let om te voorkomen dat je werk niet past. Wil je eerst de algemene basis? Lees dan haken en breien, de uitleg over breien en onze gids over breipatronen.

Wat zijn breipatronen Drops?

Drops is een garenmerk dat bij zijn garens patronen aanbiedt. Op de patroonpagina staat per patroon welk garen erbij hoort, welke naaldmaat je nodig hebt en of het patroon gratis is. Kijk daar altijd zelf, want het aanbod en de voorwaarden kunnen wijzigen. Wat voor breipatronen Drops geldt, geldt ook voor andere garenmerken die patronen bij hun garen publiceren.

Het voordeel van een patroon van een garenmerk is dat het is ontworpen en getest met één bepaald garen. Daarmee klopt de stekenproef, en daarmee de maat van het resultaat. Het nadeel is dat je gebonden bent aan dat garen, of aan een garen met dezelfde eigenschappen.

Hoe vind je de juiste breipatronen Drops?

Er zijn drie manieren om een patroon uit te zoeken:

1. Zoeken op project. Je zoekt een sjaal, muts, trui of deken, en bekijkt de resultaten.
2. Filteren op niveau. Veel sites geven een moeilijkheidsgraad. Kies als beginner een eenvoudig patroon.
3. Filteren op garen. Heb je al een garen, zoek dan patronen die daar bij passen.

Kijk altijd of een patroon een duidelijke foto heeft, een maattabel in centimeters en een stekenproef. Een goed patroon vermeldt ook hoeveel garen je nodig hebt per maat.

Wat staat er in een patroon van een garenmerk?

Een volledig patroon heeft de volgende onderdelen:

• Garen. De naam van het garen en de hoeveelheid, vaak per maat.
• Naalden. De maat en soort, bijvoorbeeld rechte naalden of een rondbreinaald. Zie ook breinaalden.
• Stekenproef. Het aantal steken en toeren op 10 bij 10 cm.
• Maten. Afmetingen in centimeters, zodat je kunt kiezen.
• Uitleg van technieken. Soms staan er hulpvideo’s of beschrijvingen van speciale steken.
• Beschrijving. Opzetten, de rijen en afwerking. Lees hoe je steken opzet bij breien opzetten steken.

De stekenproef lezen bij breipatronen Drops

De stekenproef is het hart van elk patroon. Volgens Wikipedia over breien maken breisters een proeflapje van ongeveer 10 bij 10 cm om de maat te plannen. Doe dat dus altijd.

1. Brei een lapje van minstens 12 bij 12 cm in de steek van het patroon.
2. Leg het plat en meet 10 bij 10 cm in het midden.
3. Tel de steken en toeren.
4. Heb je meer steken dan het patroon opgeeft, gebruik dan een dikkere naald. Heb je er minder, gebruik een dunnere.

Pas je de naaldmaat aan om de stekenproef te halen, dan klopt de rest van het patroon. Wikipedia noemt dat bij strak breien een iets grotere naald kan worden gebruikt.

Een ander garen gebruiken bij breipatronen Drops

Soms wil of kun je het genoemde garen niet gebruiken. Dan zijn er een paar stappen om een goed alternatief te kiezen:

1. Kijk naar de dikte. Zoek een garen met dezelfde stekenproef, of dezelfde aanbevolen naaldmaat.
2. Kijk naar de vezel. Een patroon voor wol drapeert anders in katoen of acryl. Kies een vezel die past bij het gebruik.
3. Reken in meters. Heeft het oorspronkelijke garen 125 meter per bol en heeft het patroon er zes nodig, dan is dat 750 meter. Deel dat door de meters per bol van jouw garen.
4. Maak een proeflapje en meet de stekenproef.
5. Koop een bol extra, met hetzelfde badnummer.

Wil je meer weten over garen kiezen? Lees garen en wol kopen.

De juiste maat kiezen

Kies je maat op basis van de afmetingen, niet op het label. Meet een trui of vest die goed zit, en vergelijk de maten met de maattabel in het patroon. Let op de ruimte die het patroon aanhoudt, de zogenaamde ruimte: een ruim vallende trui heeft meer ruimte dan een strakke. Schrijf de afmetingen en je maat op voordat je begint, zodat je later niet hoeft te zoeken.

Een patroon uitzoeken dat bij je past

Niet elk patroon is een goede match met jouw niveau of tijd. Stel jezelf vooraf een paar vragen. Hoeveel tijd heb ik? Een sjaal is in een paar avonden klaar, een trui kost weken. Welke technieken beheers ik al? Kabels, kleurwerk en mindering vragen oefening. Wil ik het dragen of cadeau doen? Een cadeau voor een ander vraagt een zekere maat, dus kies iets dat niet strak hoeft te passen. Begin met iets dat past bij je huidige niveau en leg de lat daarna iets hoger.

Garengroepen en dikte begrijpen

Veel garenmerken delen hun garens in groepen of categorieën in op basis van dikte, zodat je garens met een vergelijkbare stekenproef kunt uitwisselen. Hoe zo’n indeling precies werkt, verschilt per merk. Zoek op de site van het merk naar uitleg over de indeling, of vergelijk de stekenproef op het label. In plaats van op de naam van een garengroep, kun je het best varen op de stekenproef: het aantal steken en toeren op 10 bij 10 cm. Die vergelijking is objectief en werkt voor elk merk.

Het patroon uitprinten en bijhouden

Print een patroon liever uit als je hem vaak raadpleegt. Markeer de maat die je breit, streep afgeronde rijen door en schrijf aantekeningen in de kantlijn, bijvoorbeeld welke naald je gebruikte of wat je anders zou doen. Bewaar de uitdraai bij het restgaren en het label, zodat je later nog weet wat je gebruikte. Zo bouw je een kleine bibliotheek van breipatronen Drops en andere merken op die je opnieuw kunt gebruiken.

Veelgemaakte fouten met breipatronen Drops

• De stekenproef overslaan. Dit is de oorzaak van de meeste mislukte truien.
• Garen vervangen zonder te rekenen. Reken altijd om in meters.
• De verkeerde maat kiezen. Kijk naar afmetingen, niet naar S, M of L.
• Niet alles lezen. Lees het patroon helemaal door voordat je begint.
• Te weinig garen kopen. Koop alles tegelijk met hetzelfde badnummer.

Breipatronen Drops voor beginners

Wie nog niet lang breit, begint met een eenvoudig patroon: een sjaal, een dishcloth of een eenvoudige muts. Zoek een patroon met alleen rechte en averechte steken, middeldik garen en naalden van 4 tot 6 mm. Pas daarna ga je naar een trui, met aandacht voor mindering en afwerking. Een sjaal in ribbelsteek is ideaal: elke naald recht.

Een patroon lezen voor je begint

Het loont om een patroon eerst helemaal door te lezen, ook als je er maar een deel van gebruikt. Zo weet je hoeveel garen je nodig hebt, welke technieken in het patroon voorkomen en of er stukken zijn die je nog niet beheerst. Bij breipatronen van Drops staat bovenaan meestal een korte omschrijving van het ontwerp, daarna de maten, het materiaal en de stekenproef, en pas daarna de uitleg per onderdeel.

• Technieken. Staan er steken in die je niet kent, zoals een kabel, een Noorse tweekleurentechniek of een bepaalde manier van opzetten? Zoek ze op voordat je begint.
• Constructie. Wordt het kledingstuk in één stuk gebreid, in delen of van boven naar beneden? Dat bepaalt hoe je het passen en aanpassen aanpakt.
• Hulpmiddelen. Denk aan een rondbreinaald met een bepaalde lengte, een stekenmarkeerder of een extra naald.

Leg onderdelen die je nog niet begrijpt even opzij. Vaak wordt een stuk duidelijker als je ermee bezig bent en de breisels voor je ziet.

Je breiwerk meten en controleren

Meet tijdens het breien regelmatig, niet alleen aan het eind. Leg je werk plat neer, zonder het uit te rekken, en meet met een meetlint of liniaal. Vergelijk de maat met wat het patroon aangeeft. Klopt de breedte niet na een paar centimeter? Dan is je stekenproef waarschijnlijk niet goed, en is het slim om terug te gaan voordat je veel werk hebt gedaan.

Hou een vaste maatvoering aan. Meet altijd op dezelfde plek en op hetzelfde moment, bijvoorbeeld na tien rijen. Dat voorkomt dat je kleine afwijkingen optelt tot een groot verschil.

Aanpassen aan je eigen lichaam

Een patroon is gemaakt voor een gemiddelde pasvorm. Jouw lichaam kan daarvan afwijken. Met een paar kleine aanpassingen krijg je een kledingstuk dat beter zit.

1. Lengte. Kies de hoogte aan de hand van de schematekening en pas het aantal rijen aan. Pas daarbij ook de taillering aan, als die er is.
2. Mouwlengte. Meet de binnenkant van je arm en vergelijk die met het patroon. Je kunt de mouw korter of langer maken door rijen toe te voegen of weg te laten.
3. Wijdte. Kies een maat die past bij je borstomtrek plus de gewenste ruimte, in plaats van alleen je confectiemaat.
4. Halslijn. Hier kun je het meest spelen met de vorm. Meet hem op je eigen hals voordat je de randen breit.

Schrijf elke aanpassing op, zodat je het bij een volgend project kunt herhalen.

Je patronen bijhouden

Wie meerdere patronen gebruikt, raakt snel de draad kwijt. Bewaar de patronen op één plek, bijvoorbeeld in een map op je computer of in een ringband. Noteer erbij welk garen en welke naalden je hebt gebruikt, wat je hebt aangepast en hoe het kledingstuk uiteindelijk zat. Meer over het opzetten en de basis vind je bij breien opzetten en breinaalden.

Veelgestelde vragen over breipatronen Drops

Verder lezen

Bij breien patentsteek werk je met twee dingen: een omslag en een steek die je afhaalt zonder te breien. Elke rij breit je de afgehaalde steek samen met zijn omslag van de vorige rij. Zo ontstaat een dik, luchtig en erg rekbaar breiwerk met aan beide kanten hetzelfde patroon. Patentsteek wordt gebruikt voor sjaals, mutsen, dekens en boorden, omdat hij zacht is en goed meegeeft.

In dit artikel leer je de patentsteek stap voor stap. Je leest welk garen en welke naalden je nodig hebt, wat je doet bij de eerste en de volgende rijen en hoe je hem afkant. Ook lees je welke fouten je het vaakst maakt en wat je kunt maken met een patentsteek. Nog nooit gebreid? Begin dan met onze gids over breien en leer hoe je steken opzet.

Wat is de patentsteek?

De patentsteek is een breisteek waarbij je in elke rij een steek afhaalt en een omslag maakt. In de volgende rij brei je die twee samen recht. Er ontstaan zo kleine, opgezwollen lusjes die het werk dik en luchtig maken. Het patroon wordt ook wel brioche genoemd, naar de Franse broodsoort, of visserssteek.

Het bijzondere is dat de stof geen verkeerde kant heeft: je ziet aan beide zijden dezelfde ribbels. Dat maakt de patentsteek geschikt voor sjaals en dekens, waarvan beide kanten zichtbaar zijn. De steek is ook zeer rekbaar, zeker in de breedte, net als de boordsteek. De Nederlandstalige Wikipedia noemt de boordsteek rekbaarder dan de tricotsteek en geschikt voor boorden, volgens de pagina over breien. De patentsteek werkt op een vergelijkbare manier.

Voor- en nadelen

Voordelen: dik, zacht, warm en rekbaar. Het werk ligt plat en rolt niet. Beide kanten zijn mooi.

Nadelen: het kost veel garen, het breit langzamer en het is lastig om een fout te herstellen. Ook heb je een patroon nodig dat past bij het aantal steken.

Wat heb je nodig?

• Garen: middeldik tot dik, glad en effen. Een garen met noppen verbergt het patroon. Wol is een goede keuze, want de Nederlandstalige Wikipedia noemt wol veerkrachtig en een goede isolator, zie de pagina over wol. Lees ook de gids over garen.
• Naalden: kies een of twee maten dikker dan de wikkel aanbeveelt. De steek is dicht van zichzelf en wordt anders stug. Lees over breinaalden.
• Een rijenteller of steekmarkeerders. Handig om je weg te vinden.

Reken op ongeveer anderhalf keer zoveel garen als voor een tricotstuk van dezelfde grootte. Dat is een richtwaarde. Een sjaal van 20 bij 150 centimeter vraagt dan al snel twee tot drie bollen middeldik garen.

Patentsteek breien: stap voor stap

Zet een even aantal steken op. Voor een proeflapje is twintig steken genoeg. Hieronder lees je wat er in elke rij gebeurt. Alle woorden worden uitgelegd.

Wat is een omslag? Je legt de draad over je rechternaald, zodat er een extra lus ontstaat.

Wat is afhalen? Je schuift een steek van de linker- naar de rechternaald zonder hem te breien. Je haalt hem af als averecht: je steekt de rechternaald van rechts naar links in de steek, alsof je averecht gaat breien.

Rij 1: de voorbereiding

1. Brei de eerste steek recht.
2. Maak een omslag, haal de volgende steek af als averecht, brei de steek daarna recht. Herhaal tussen de sterretjes tot het einde van de rij.
3. Eindig met een omslag en haal de laatste steek af als averecht.

Draai je werk. Je hebt nu steken met omslagen ertussen.

Rij 2 en alle volgende rijen

1. Brei de eerste steek recht.
2. Maak een omslag, haal de volgende steek af als averecht, brei de volgende steek samen met zijn omslag recht. Herhaal tussen de sterretjes.
3. Eindig met een omslag en haal de laatste steek af als averecht.

Je breit dus de steek samen met de omslag die op de vorige rij is gemaakt. Daarom heeft elke rij twee soorten lussen: de afgehaalde steken met hun omslag en de rechte steken. Draai het werk aan het einde van elke rij en herhaal rij 2 tot je lapje lang genoeg is.

Afkanten

Kant af in de patentsteek door steeds twee steken tegelijk recht te breien, samen met hun omslag, en de eerste steek over de tweede heen te halen. Kant los af, want de patentsteek is dik en een strakke rand trekt het werk samen. Neem eventueel een naald die een maat dikker is voor de afkantrij.

Een sjaal in patentsteek breien

Een sjaal is het meest gekozen eerste project in patentsteek. Zet 30 tot 40 steken op, afhankelijk van de breedte, en brei door tot je het gewenste formaat hebt. Voor een sjaal van ongeveer 20 centimeter breed met een middeldik garen en naalden van 6 tot 7 mm zijn dat ongeveer 30 steken. Dat is een richtwaarde en hangt af van je garen en spanning. Brei een proeflapje om het zeker te weten.

Rond het aantal steken af op een even getal. Wil je een rand voor de zijkant, brei dan de eerste en laatste steek van elke rij steeds recht. De sjaal wordt in de lengte flink rekbaar, wat prettig draagt. Meer ideeën vind je in breien sjaal.

Wat kun je breien in patentsteek?

• Een sjaal of omslagdoek. Beide kanten zijn mooi, en de steek geeft veel warmte.
• Een muts. Door de rek past hij op elk hoofd. Voor een muts gebruik je een rondbreinaald en brei je in het rond.
• Een deken. Zacht en zwaar, maar het kost veel garen.
• Boorden en manchetten. Een patentsteek geeft een rekbare, dikke rand, mooi bij truien.
• Een kussenhoes. Dik en structuur-rijk, en geschikt voor beginners met geduld.

Wil je patentsteek gebruiken voor een trui? Kies dan een dun garen en kleine naalden, want de steek is zwaar en laat je trui anders te dik worden. Meer over patronen lees je in breipatroon en breipatronen.

Patentsteek in het rond breien

Wil je een muts of een kussenhoes in patentsteek, dan brei je meestal in het rond. De steek werkt ook dan, alleen draai je je werk niet na elke rij. In plaats daarvan brei je elke ronde dezelfde reeks: omslag, steek afhalen, steek samen met omslag recht breien. Daardoor zie je de patentsteek maar aan één kant van het werk, en de achterkant is de binnenkant van je muts.

Gebruik voor een muts een rondbreinaald met een korte kabel, of vijf kousenbreinaalden. De Nederlandstalige Wikipedia legt uit dat je met een rondbreinaald geen naden krijgt, zie de pagina over rondbreien. Dat is bij een muts handig. Zet een even aantal steken op, bijvoorbeeld 80, en breid een boord van een paar centimeter in twee rechts, twee averechts voordat je naar patentsteek gaat. Wil je meer weten over deze techniek? Lees dan breien op rondbreinaald.

Patentsteek in twee kleuren

Bij tweekleurige patentsteek werk je met twee kleuren garen. Elke ronde of rij brei je met één kleur, en daardoor ontstaan lichte en donkere ribbels die in elkaar lijken te grijpen. Het geeft een mooi, dubbelzijdig patroon waarbij de voorkant en achterkant de kleuren omwisselen. Het is een stap verder dan de eenkleurige versie en vraagt veel aandacht voor het bijhouden van de omslagen. Begin daarom met een eenkleurig proeflapje en ga pas daarna met twee kleuren aan de slag.

Patentsteek of halve patentsteek?

Er bestaat ook een lichtere variant, de halve patentsteek. Daarbij brei je de omslag-en-afhaalsteek maar in elke tweede rij, en wissel je af met een gewone rij recht breien. Het resultaat is minder dik en minder rekbaar, maar nog steeds zacht en structuurrijk. Je gebruikt minder garen, en het werk gaat sneller. Voor een trui of een vest is de halve patentsteek vaak praktischer dan de volledige.

Kies de volledige patentsteek voor wat dik en warm moet zijn, zoals een sjaal of een deken. Kies de halve patentsteek als je een dichte maar wat dunnere stof wilt, bijvoorbeeld voor een muts of een kussenhoes. Zoek je een ander patroon om te oefenen? Bekijk dan breipatronen.

Patentsteek wassen en verzorgen

De patentsteek is een dikke, zachte stof, en die vraagt iets meer zorg dan een dunne tricotsteek. Was wol met de hand in lauw water en een mild wasmiddel. Wring niet uit, maar druk het water uit het werk tussen een handdoek. Laat plat drogen en hang het niet op, want de zware stof rekt dan uit. De Nederlandstalige Wikipedia vermeldt dat wol bij te heet wassen kan vervilten.

Wil je je patentsteek spannen om hem mooi te laten liggen? Leg het werk plat op een handdoek, trek het voorzichtig in model en laat het drogen. Dat helpt vooral bij een sjaal, waarvan de randen soms licht golven. Pillen verwijder je met een pluizenschaar.

Een proeflapje in patentsteek

Een proeflapje is bij patentsteek extra belangrijk, omdat de steek zo veel van de breedte en lengte verandert. Zet twintig steken op en brei minstens twintig rijen. Leg het lapje plat en rek het even lichtjes uit, zodat de steek zich zet. Meet daarna het aantal steken en rijen in tien centimeter. Vergelijk dat met je patroon.

Een patentsteek in een proeflapje geeft je ook de kans om te oefenen met het lezen van je werk. Kijk naar de ribbels aan de voorkant. Elke ribbel is een gebreide steek met zijn omslag. Zie je een ribbel die er anders uitziet, dan heb je daar een fout gemaakt. Zo leer je je werk te lezen voor je aan je echte project begint.

Veelgemaakte fouten bij patentsteek

Een omslag vergeten

Je merkt het in de volgende rij: er is een steek zonder omslag. Laat de steek vallen en pak hem weer op met een extra lus, of haal een stukje terug.

De steek niet goed afhalen

Haal je een steek als recht af in plaats van als averecht, dan draait hij en wordt het werk onregelmatig. Steek de naald altijd van rechts naar links in de afgehaalde steek.

Te strak breien

De patentsteek vraagt een losse hand. Houd je draad rustig en kies dikkere naalden.

Het aantal steken klopt niet

Door omslagen en afgehaalde steken lijkt het alsof je er meer hebt. Tel alleen de steken en niet de omslagen. Je telt de rechte en afgehaalde steken samen als één.

Veelgestelde vragen over breien patentsteek

Verder lezen

Breien voor goede doelen begint met een vraag: wat heeft de organisatie echt nodig? Kies daarom eerst een doel dat zelf aangeeft welke gebreide spullen het wil ontvangen, in welke maten en met welk garen. Haal de richtlijnen op de website of via de contactpersoon op voordat je een bol wol koopt. Zo zorg je dat je werk bruikbaar is en niet in een doos belandt.

Veel breiers en haaksters willen hun hobby voor iets goeds inzetten. Dat is een mooie gedachte, maar het gaat soms mis: je breit mutsjes in de verkeerde maat, met garen dat niet te wassen is, of voor een organisatie die geen gebreide spullen meer aanneemt. Met een beetje voorbereiding voorkom je dat. Op deze pagina lees je hoe je een doel kiest, waar je op let en wat je kunt maken. Heb je nog nooit gebreid? Begin dan met onze gids over breien.

Waarom breien voor een goed doel?

Breien is een hobby die zich goed laat delen. Het werk is persoonlijk, het geeft je rust en het levert iets op dat anderen kunnen gebruiken. Het is ook een traditie: crafters zetten hun handwerk al lang in voor een goed doel of voor een zaak waar ze achter staan. Wikipedia noemt in het artikel over craftivism voorbeelden als het Welcome Blanket-project, waarbij gemaakte dekens solidariteit met migranten en vluchtelingen tonen, en buidels en dekens die gemaakt werden voor dieren die gewond raakten bij de bosbranden in Australië in 2019 en 2020.

Dat laat zien dat je werk op veel manieren kan bijdragen. Maar het laat ook zien dat er bij elk project een organisatie zit die de vraag stelt en de verdeling regelt. Zij weten wat nodig is.

Zo kies je een goed doel

Er zijn veel organisaties en lokale initiatieven. Deze criteria helpen bij het kiezen.

1. Ze vragen er zelf om. Een organisatie die gebreide spullen zoekt, heeft meestal een pagina met richtlijnen: soort, maat, garen, aantal en inleverdatum. Zoek je geen oproep, vraag dan eerst of ze het willen hebben.
2. Het is duidelijk waar het naartoe gaat. Je wilt weten wie je werk krijgt en wat ermee gebeurt. Een transparante organisatie vertelt dat.
3. Het is een erkend doel. Controleer of de organisatie een erkende status heeft, bijvoorbeeld als ANBI of via een keurmerk. Dat zegt iets over de financiële controle.
4. Het past bij jou. Kies een doel waar je achter staat, zodat je het blijft volhouden.
5. De eisen zijn haalbaar. Een organisatie die heel specifiek garen vraagt, kan veel kosten. Kies wat je kunt betalen en maken.
6. Je kunt het op een eenvoudige manier inleveren. Een inzamelpunt in de buurt of een postadres is makkelijker dan een ver depot.

Wees terughoudend met oproepen die je alleen op sociale media ziet. Zoek de oorspronkelijke bron en controleer of de oproep nog actueel is. Oproepen blijven soms rondgaan lang nadat de organisatie genoeg heeft gekregen.

Wat wordt vaak gevraagd?

Dit verschilt per organisatie, maar een paar soorten komen het vaakst voor.

• Mutsjes en dekentjes voor baby’s. Klein en snel, in zachte kleuren.
• Sjaals, mutsen en wanten. Voor mensen in de kou, bijvoorbeeld voor daklozen of in noodopvang.
• Vierkantjes of lapjes. Die samen een deken vormen. Je breit een vierkant van een bepaalde afmeting, en de organisatie voegt ze samen. Handig als je weinig tijd hebt.
• Dekens. Een groter project, soms als groepsproject met vierkantjes.
• Knuffels en poppetjes. Gehaakt of gebreid, voor kinderen. Vaak met strenge eisen aan veiligheid en wasbaarheid.
• Voor dieren. Buidels, nestjes of dekentjes voor dierenopvangcentra of wildopvang. Ook hier gelden vaak richtlijnen over stof en maat.

Welke je kiest, hangt af van wat je kunt en wat nodig is. Een muts is een mooi beginnersproject, en een sjaal is ook geschikt: lees daarvoor een sjaal breien.

Welk garen is het best?

Gebruik garen dat past bij de eisen van de organisatie. Dit zijn de gangbare regels.

• Wasbaar. Acryl of een wolmengsel dat op 30 of 40 graden kan. Handwas-wol is voor veel organisaties te omslachtig.
• Nieuw garen. Gebruikt garen is soms toegestaan, maar vaak niet. Vraag het na.
• Zacht. Voor baby’s en mensen met een gevoelige huid is een glad, zacht garen prettig.
• Rook- en huisdiervrij. Veel organisaties vragen om werk uit een rookvrij huis zonder huisdieren, in verband met allergieën.
• Effen of rustige kleuren. Soms een voorkeur voor neutrale tinten.

Een goede aanpak is om een lange bol voor een groter project in één keer te kopen, of restjes te gebruiken voor kleine stukken, als de organisatie dat toestaat. Meer over het kiezen van garen vind je bij wol kopen. De Craft Yarn Council geeft in zijn overzicht van garengewichten voor middeldik garen een naaldmaat van 4,5 tot 5,5 mm en voor dik garen 5,5 tot 8 mm, wat helpt bij het volgen van een patroon.

Maten en patronen

Houd je aan de maten die de organisatie geeft. Een muts voor een premature baby is veel kleiner dan een babymuts, en een sjaal voor volwassenen moet lang genoeg zijn. Vraagt een organisatie een patroon, gebruik dan dat patroon. Heeft ze geen voorkeur, kies dan een eenvoudig patroon in tricotsteek of ribbelsteek. Hoe je een patroon vindt, lees je bij breipatronen, en hoe je het volgt bij breipatroon.

Brei een proeflapje voor je begint. Het kost weinig tijd, en voorkomt dat je tien mutsjes in de verkeerde maat maakt.

Praktische tips

• Begin klein. Een paar mutsjes of vierkantjes zijn goed te doen naast je gewone breiwerk.
• Brei in groepsverband. Veel buurthuizen, bibliotheken en breiclubs doen aan goede doelen. Samen gaat het sneller.
• Houd je werk schoon. Bewaar het in een gesloten tas of doos, zodat er geen stof of haren op komen.
• Werk draden goed weg. Los draadeinden zijn onveilig voor baby’s.
• Label je werk. Zet erbij wat het is en waar het van gemaakt is, als de organisatie dat vraagt.
• Houd contact. Meld je werk aan en vraag of het goed is aangekomen.

Veelgemaakte fouten

• Zonder vragen beginnen. Je werk past niet bij de behoefte.
• Garen gebruiken dat niet wasbaar is. Daardoor is het werk niet te gebruiken.
• Te grote of te kleine maten. Houd je aan de opgegeven maten.
• Te veel willen in één keer. Maak een plan dat bij je tijd past.
• Geen datum controleren. Sommige oproepen hebben een deadline.

Breien voor jezelf en voor anderen combineren

Je hoeft niet alleen voor een goed doel te breien. Veel breiers kiezen één of twee projecten per jaar. Je kunt ook een deel van je restjes bewaren voor vierkantjes, of een mutsje breien tussen grotere projecten door, zoals een trui breien. Zo blijft het leuk, en geef je regelmatig iets weg.

Hoe begin je met breien voor goede doelen?

Wil je breien voor een goed doel, begin dan met een kleine, afgebakende klus. Kies een organisatie waarvan je weet waar je spullen heen gaan, vraag na wat ze precies nodig hebben en begin met één product, bijvoorbeeld een muts of een paar sokken. Zo voorkom je dat je uren aan iets breit dat niet gebruikt kan worden.

Veel organisaties werken met vrijwilligers die breien, haken of naaien voor babys, ouderen of mensen in een noodsituatie. Ze hebben vaak eigen regels voor materiaal, maat en kleur. Lees die goed door voordat je begint. Staat er niets op de website, stuur dan een korte vraag per mail. Een goede organisatie antwoordt snel en duidelijk.

Een eenvoudig plan in vier stappen

1. Kies het doel. Een lokale organisatie, een ziekenhuis of een landelijke actie. Kijk of ze contact met je willen en welke producten ze nodig hebben.
2. Vraag naar de eisen. Denk aan wasbaar garen, de maten, de kleuren en de manier van inleveren.
3. Kies een patroon. Een simpel patroon met rechte steken en weinig rijen is fijn voor beginners en vergroot de kans dat je het afmaakt. Zie ook breipatronen.
4. Breng het weg. Maak het af, was het volgens de aanwijzingen, en lever het in zoals afgesproken.

Breien voor het goede doel samen met anderen

Alleen breien kan prima, maar samen is vaak leuker. Een breigroep in de buurt, een kerk, een bibliotheek of een buurthuis organiseert soms een vaste ochtend. Je breit daar je eigen werk, maar ook voor gemeenschappelijke acties. Daarnaast zorgt het ervoor dat je het volhoudt, want je spreekt iemand af.

Je kunt ook met vrienden of familie een eigen actie opzetten. Spreek een aantal weken af, vraag iedereen om één of twee stuks te breien en lever het gezamenlijk in. Zo krijg je met weinig moeite een grote stapel, en iedereen kan op zijn eigen niveau meedoen.

Waarom werkt dit voor veel mensen zo goed?

Breien heeft een rustig, herhalend ritme dat veel mensen ontspannend vinden. Als je ook nog weet dat het resultaat iemand anders helpt, geeft dat extra voldoening. Het vraagt niet veel: een paar naalden, wat garen en een paar uur per week. Je hoeft er niet goed in te zijn, want eenvoudige vormen zijn juist het meest nuttig. Een gelijkmatige, nette muts is meer waard dan een ingewikkeld patroon dat niet af komt.

Veelgestelde vragen over breien voor goede doelen

Verder lezen

Wil je meer weten over breien? Deze pagina’s helpen verder:

• Breien: de gids voor beginners voor alle basis.
• Breien opzetten en steken voor je eerste rijen.
• Breipatronen voor ideeën.
• Breipatroon om patronen te lezen.
• Haken en breien: het overzicht.

Een trui breien is goed te doen als beginner, mits je eerst een sjaal of muts hebt gebreid. Kies een eenvoudige trui in tricotsteek met een rechte pasvorm, brei hem met een rondbreinaald van boven naar beneden zodat je weinig hoeft te naaien, en maak altijd eerst een steekproef. Reken op 500 tot 900 gram dikke of middeldikke wol en een paar weken tot maanden werk.

Een trui lijkt een grote stap, maar hij bestaat uit dezelfde rechte en averechtse steken die je al kent. Het verschil zit in de maten, het tellen en het geduld. Wie de basis kent, kan met een goed patroon een trui breien. Zit je nog aan het begin, lees dan eerst onze gids over breien en brei een kleiner stuk, zoals een sjaal.

Is een trui breien iets voor beginners?

Dat hangt af van je ervaring. Heb je een sjaal en een muts gebreid, dan kun je een eenvoudige trui aan. Je gebruikt dezelfde steken, plus een paar technieken: rond breien, minderen en meerderen, en het afkanten van een hals. Voor wie nog nooit gebreid heeft, is een trui te veel in één keer. Begin dan met een stuk dat sneller af is, zoals een sjaal breien.

Het goede nieuws: een trui breien is vooral herhalen. Het lijf is een lange tricotsteek, de mouwen zijn dat ook. De technische uitdaging zit in een paar punten: de hals, de schouders en het inzetten van de mouwen.

Welk type trui kies je?

Er zijn drie gangbare opzetten.

Van boven naar beneden

Je begint bij de hals, breit het bovenstuk in één keer, scheidt de mouwen af en breit het lijf naar beneden. Voordeel: je kunt tijdens het breien passen, en er zijn nauwelijks naden. Het is de populairste keuze voor beginners.

Van onder naar boven

Je begint onderaan en breit het lijf in één stuk tot de oksels, dan de mouwen, en voegt alles samen bij het bovenstuk. Heel gebruikelijk, en het geeft een stabiele trui.

In panelen

Voor- en achterpand en mouwen breit je apart en naai je daarna aan elkaar. Dit is de klassieke manier. Het kost meer afwerking, maar het geeft een nette vorm. Als je zin hebt in naaien, is dit een goede keuze.

Voor je eerste trui raden we de eerste aan. Wil je een patroon kiezen? Lees dan bij breipatronen waar je ze vindt en bij breipatroon hoe je er een leest.

Welk garen en welke naalden?

De keuze van garen bepaalt hoe de trui valt, hoe warm hij is en hoe snel je klaar bent.

• Dik garen (naalden 5,5 tot 8 mm): snel klaar, een stevige trui. De Craft Yarn Council noemt deze maten in zijn overzicht van garengewichten voor dik garen.
• Middeldik garen (naalden 4,5 tot 5,5 mm): de klassieke truigarens. Fijner resultaat, meer werk.
• Dun garen (naalden 3,25 tot 4,5 mm): mooi en licht, maar het kost veel tijd. Niet voor een eerste trui.

Kies een gladde, effen draad in een lichte tot middelhoge kleur. Donkere kleuren verbergen de steken. Wol en wolmengsels zijn elastisch en vergeven kleine fouten. Katoen is stug en minder geschikt voor een trui. Meer informatie over soorten garen staat bij wol kopen.

Voor naalden heb je een rondbreinaald nodig in de dikte van het patroon, met een kabellengte van 60 tot 80 cm voor het lijf, plus een kortere rondbreinaald of een set van vijf voor mouwen en halsboord. Over de soorten lees je bij breinaalden.

De steekproef: de stap die je niet moet overslaan

Voor je begint, brei je een proeflapje van minstens 15 bij 15 cm in het patroon, met de naald en het garen van je trui. Was en droog het zoals je later de trui zult verzorgen. Meet daarna het aantal steken en rijen in het midden, over 10 cm. Dat is je steekproef.

Heb je meer steken per 10 cm dan het patroon, dan breit je te strak: ga een maat omhoog. Heb je minder, dan breit je te los: ga een maat omlaag. Zonder die controle is de kans groot dat de trui te klein of te groot wordt, en dat merk je pas na weken werk.

Hoeveel garen heb je nodig?

Dit staat in je patroon, maar als richtlijn voor een volwassen trui in tricotsteek:

• Dik garen: 500 tot 700 gram.
• Middeldik garen: 600 tot 900 gram.
• Dun garen: 800 gram tot meer dan een kilo.

Een grotere maat of een patroon met kabels vraagt meer. Koop altijd een bol extra, en alles in één keer, zodat de partijen overeenkomen.

Zo breit je een trui van boven naar beneden

In grote lijnen werkt het als volgt:

1. Zet de steken op voor de hals met een rondbreinaald, en brei een boordje van enkele centimeters in boordsteek (twee rechts, twee averechts). Hoe je opzet, staat in breien opzetten en steken.
2. Brei het bovenstuk. Je meerdert op vier plekken in elke tweede rij, zodat het stuk breder wordt over schouders en borst.
3. Scheid de mouwen af. Je zet de mouwsteken op een draad of een hulpnaald en breit het lijf in één stuk rond.
4. Brei het lijf tot de gewenste lengte, meestal 40 tot 45 cm voorbij de oksel. Eindig met een boordje.
5. Brei de mouwen. Je pakt de mouwsteken weer op, zet een paar steken op onder de arm en breit rond, met minderingen richting de pols.
6. Werk af. Draden wegwerken, de oksel dichtnaaien en wassen.

Een goed patroon geeft de aantallen per maat, dus je hoeft zelf niets uit te rekenen. De meeste ervaren breiers zeggen dat het meest ingewikkelde aan een trui breien niet de techniek is, maar de gedachte dat het moeilijk is.

Minderen en meerderen

Voor een trui heb je twee technieken nodig, naast rechts en averechts.

• Meerderen: extra steken toevoegen. De simpelste manier is een steek rechts in de voorkant en dan in de achterkant van dezelfde steek breien, zodat er twee steken ontstaan uit één.
• Minderen: steken wegnemen, bijvoorbeeld door twee steken rechts samen te breien. Zo geef je de mouwen hun smaller wordende vorm.

Beide leer je op een oefenlapje in een kwartier. Oefen ze eerst voor je aan de trui begint.

Veelgemaakte fouten bij een trui breien

• De steekproef overslaan. De trui past niet.
• Een te moeilijk patroon kiezen. Begin met een trui in tricotsteek zonder kabels of kleurwerk.
• Het begin van de ronde kwijtraken. Bij rond breien kun je het begin van de ronde kwijtraken: gebruik een stekenmarkeerder.
• Te strak afkanten van de hals. Een hals die niet over je hoofd past is een klassieke fout. Kant losjes af en gebruik een grotere naald.
• Garen tekort komen. Koop alles in één keer, in dezelfde partij.
• Niet passen tijdens het breien. Pas de trui regelmatig, zeker bij de lengte van lijf en mouwen.

Wat kost een trui breien?

Een trui breien is vaak duurder dan een trui kopen. Voor 600 gram goed garen betaal je al snel flink wat. Je breit hem dus niet om geld te besparen, maar omdat je een trui wilt die precies past, in de kleur en kwaliteit die je kiest, en omdat je het fijn vindt om te doen. Reken op 40 tot 80 uur werk.

Veelgestelde vragen over een trui breien

Verder lezen

Wil je meer weten over breien en patronen? Deze pagina’s helpen:

• Breien: de gids voor beginners voor alle basis.
• Breien opzetten en steken voor je opzet.
• Breipatronen voor ideeën.
• Breipatroon om een patroon te leren lezen.
• Haken en breien: het overzicht.

Een trui breien voor beginners lukt met een eenvoudig gratis patroon van vier rechte delen: een voorpand, een achterpand en twee mouwen, allemaal in tricotsteek met een rekbare boord. Je hoeft niet te minderen voor een hals in rondjes of te werken met kabels. Je hebt een middeldikke wol, naalden van 4,5 tot 5 mm en een proeflapje nodig om het aantal steken uit te rekenen. Met een paar uur per week is een trui in een paar weken af.

In dit artikel krijg je een patroon dat je zelf op maat maakt, zodat het past bij je garen en je maat. We leggen uit hoe je de stekenproef gebruikt, welke aantallen je nodig hebt, hoe je de mouwen breit en hoe je alles aan elkaar zet. Ook lees je hoe je een kindertrui aanpakt. Eerst nog nooit een patroon gelezen? Begin dan met breipatroon en leer hoe je steken opzet.

Wat heb je nodig voor deze trui?

De spullen zijn eenvoudig.

• Garen: middeldik tot dik wol of een wol-acrylmengsel. Voor een volwassen trui in maat M heb je ruwweg 600 tot 800 gram nodig, afhankelijk van de lengte en het garen. Dat is een richtwaarde.
• Breinaalden: 4,5 tot 5 mm. De dikte van een breinaald wordt volgens de Nederlandstalige Wikipedia over breien aangegeven als diameter in millimeters, meestal van 2 tot 15 mm. Lees meer over breinaalden.
• Een stopnaald om de delen aan elkaar te naaien.
• Een meetlint, een rijenteller en steekmarkeerders.

Kies je garen met zorg. Een effen, lichte kleur laat steken goed zien. Garen met een glad oppervlak maakt je werk makkelijker. Lees voor de keuze ook de gids over wol kopen en over garen.

Stap 1: brei een proeflapje

Dit is de belangrijkste stap. Zet 20 steken op en brei 25 rijen in tricotsteek, dus een rij recht en een rij averecht. Leg het lapje plat, zonder te rekken, en meet tien centimeter. Tel de steken en rijen binnen die maat.

Stel dat je 18 steken en 24 rijen per 10 centimeter breit. Dat is dan jouw stekenproef. Heb je meer steken? Dan breit je te strak, neem dan dikkere naalden. Heb je minder? Neem dunnere.

Alle aantallen hieronder zijn een voorbeeld met 18 steken per 10 centimeter. Reken met jouw eigen cijfer om. Lees ook ons artikel over breien voor de basis.

Stap 2: reken je maten uit

Meet een trui die je goed vindt zitten en noteer de breedte en lengte. Een eenvoudige beginnerstrui heeft deze maten in maat M:

Reken dit om naar steken. Met 18 steken per 10 centimeter zijn 50 centimeter 90 steken. Je zet dus 90 steken op voor het voorpand en achterpand. Voor de mouw is 36 centimeter ruim 65 steken, en voor de manchet, die smaller is, 40 steken. Zo reken je met elk garen en elke maat zelf het aantal uit. Meer over het begrip steken per centimeter lees je in breipatronen.

Stap 3: brei het achterpand

1. Zet 90 steken op met een rekbare opzet, zoals de lange draad.
2. Brei 6 centimeter boord: twee rechts, twee averechts.
3. Ga over op tricotsteek: rij 1 recht, rij 2 averecht.
4. Brei door tot het werk 40 centimeter meet vanaf de opzetrand.
5. Hier komt de oksel. Brei nog 22 centimeter in tricotsteek tot de schouder.
6. Kant alle steken af, losjes.

Een rechte trui zonder armsgat is de makkelijkste vorm: de mouwen worden aan de zijkanten gezet. Dit heet een trui met een aangezette mouw, en hij is geschikt voor beginners omdat je niet hoeft te minderen.

Stap 4: brei het voorpand

Het voorpand brei je precies zoals het achterpand, met één verschil: de halslijn. De makkelijkste hals is een boothals. Je breit het voorpand precies als het achterpand en laat bij het naaien in het midden een opening van ongeveer 24 centimeter open tussen de schouders. Die opening werk je later af met een boord. Wil je liever een ronde hals? Laat dan bij 8 centimeter voor de schouder de middelste 20 steken rusten en brei de twee kanten apart af. Dat is wat lastiger, dus bewaar het voor je tweede trui.

Stap 5: brei de mouwen

1. Zet 40 steken op voor de manchet.
2. Brei 6 centimeter boord.
3. Ga over op tricotsteek en meerder aan beide kanten om de 8 rijen één steek, tot je 65 steken hebt.
4. Brei door tot de mouw 45 centimeter lang is.
5. Kant af.

Het meerderen is het enige nieuwe in dit patroon. Je breit twee steken in één steek, of je neemt een lus op tussen twee steken. Zo laat je de mouw wijder worden naar de bovenarm. Heb je dat nog nooit gedaan? Oefen eerst op je proeflapje.

Stap 6: zet alles aan elkaar

1. Leg voor- en achterpand met de goede kanten op elkaar en naai de schoudernaden dicht, op zo’n 12 centimeter na in het midden voor de hals.
2. Naai de mouwen aan de zijkanten tussen de schoudernaad en 22 centimeter naar beneden.
3. Naai de zijnaden en de mouwnaden dicht.
4. Breid of haak een boord rond de hals, bijvoorbeeld 3 centimeter in twee rechts, twee averechts.
5. Werk alle draadjes weg.

Naai met een stopnaald en dezelfde wol. Gebruik een matrassteek voor een onzichtbare naad. De Nederlandstalige Wikipedia noemt de boordsteek rekbaarder dan de tricotsteek en geschikt voor boorden en kragen, dus de boord rond de hals geeft ook mee.

Een kindertrui breien

Voor een kindertrui gebruik je hetzelfde patroon, kleiner. Meet een trui die het kind al heeft, en reken met je stekenproef om. Kies een zacht garen dat goed wasbaar is, zeker bij jonge kinderen. Maak de hals ruim genoeg om over het hoofd te gaan, en kies een iets te grote maat zodat de trui langer meegaat. Een kindertrui is sneller af dan een volwassen trui, en dus een mooi oefenproject. Meer ideeën vind je in breien voor kinderen en in breien trui.

Welk garen past bij een eerste trui?

Het garen bepaalt hoe makkelijk je trui te breien is en hoe hij draagt. Kies voor je eerste trui een middeldikke, gladde wol of een mengsel van wol en acryl. De Nederlandstalige Wikipedia noemt wol veerkrachtig en een goede isolator, maar ook gevoelig voor pillen en lastig te wassen, zie de pagina over wol. Een mengsel met acryl is makkelijker te onderhouden, een zachte merino draagt prettig tegen de huid. Meer over de laatste vind je in merino wol.

Vermijd garen met noppen, borduursel of een zeer ruwe draad. Die maken het moeilijk om je steken te zien en om fouten te vinden. Kies ook een effen kleur of een heel rustige gemêleerde kleur. Donkere garens zien er prachtig uit, maar je ziet je steken minder goed. Een lichte kleur, zoals crème, grijs of zacht blauw, is voor beginners het fijnst.

Pasvorm en maat: zo kies je de juiste maat

Bij een trui telt de pasvorm net zo zwaar als het garen. Het beste uitgangspunt is een trui die je zelf graag draagt. Leg hem plat neer, meet de breedte van het lijf op de borst, de lengte, de mouwlengte en de breedte van de mouw. Gebruik die maten in plaats van de maat op het etiket.

Wil je een ruime trui? Voeg dan 5 tot 10 centimeter toe aan de breedte. Wil je een strakkere trui, kies dan de exacte maat of iets minder, maar houd rekening met de rek van de steek. Een trui in tricotsteek geeft een beetje mee, een boordsteek veel meer. Dat verschil is de reden dat je een proeflapje altijd even uitrekt en laat terugspringen.

Houd ook rekening met het wassen. Wol kan krimpen of juist uitrekken, afhankelijk van hoe je hem wast. Was je proeflapje op dezelfde manier als je de trui gaat wassen, en meet daarna opnieuw. Dan weet je zeker dat de maat klopt.

Variaties voor je tweede trui

Als je eerste trui af is, kun je het patroon makkelijk variëren.

• Strepen: wissel elke paar rijen van kleur. Dat is een leuke manier om restjes op te maken. Knoop de draden aan de binnenkant aan elkaar en werk ze weg.
• Een andere steek: brei het lijf in ribbelsteek, waarbij elke rij recht is, voor een stevigere stof. De Nederlandstalige Wikipedia noemt dit de ribbelsteek.
• Een andere hals: probeer een rolkraag of een ronde hals met rondbreinaald, die je pas leert nadat je de basis kent. Lees dan over breien op rondbreinaald.
• Een patroon in de boord: gebruik een andere boordsteek of voeg een streep in een tweede kleur toe.

Je trui wassen en verzorgen

Handgebreide truien gaan jaren mee als je ze goed verzorgt. Lees het label van je garen en volg het. Voor wol geldt meestal: wassen met de hand in lauw water met een mild wasmiddel, niet wrijven of wringen en plat laten drogen op een handdoek. Heet water kan wol laten vervilten, en een gevilte trui krijg je niet meer terug. Hang een natte trui nooit op, want dan rekt hij uit.

Heeft je trui pluisjes gekregen? Dat is normaal bij zachte wol. Verwijder ze met een pluizenschaar. Bewaar de trui opgevouwen in een kast en niet aan een hanger. Heb je een gaatje? Stop het meteen met een stukje restgaren, voordat het groter wordt. Houd daarom altijd een klein bolletje van je garen apart.

Veelgemaakte fouten bij het breien van een trui

De proeflap overslaan

Daardoor wordt de trui te groot of te klein. Een proeflapje kost een uur, een verkeerde trui dagen.

Boord te strak

Een strakke boord rond de hals past niet over je hoofd. Breid losjes af en probeer de trui halverwege.

Delen ongelijk

Gebruik een rijenteller en noteer hoeveel rijen je voor het achterpand breide, zodat het voorpand even lang wordt.

Te snel aan elkaar naaien

Pas de trui voor je alles dichtnaait. Pas aanpassingen toe zolang het kan.

Veelgestelde vragen over een trui breien voor beginners

Verder lezen over breien

Een goede breiwinkel herken je aan drie dingen: je kunt de wol voelen of er zijn duidelijke garengegevens, er is keuze in breinaalden en patronen, en je krijgt advies dat past bij jouw project. Voor je eerste sjaal of muts is een fysieke handwerkwinkel prettig, omdat je het garen kunt vasthouden. Voor sets en herhaalaankopen is een webwinkel vaak voordeliger.

Wie een breiwinkel zoekt, heeft meestal een van twee redenen. Je wilt voor het eerst beginnen en weet niet wat je nodig hebt, of je breit al een tijdje en zoekt een specifiek garen of patroon. Voor allebei is het goed om te weten waar je op let. Dat bespaart je geld, en voorkomt dat je met een tas vol wol thuiskomt waar je niets mee kunt. Heb je nog nooit gebreid, lees dan eerst onze gids over breien, want dan weet je wat je nodig hebt.

Wat doet een goede breiwinkel?

Niet elke winkel waar wol ligt, is een goede breiwinkel. Dit zijn de punten waarop je kunt letten.

Een breed assortiment garen

Een goede winkel heeft niet alleen één merk. Er is garen in verschillende diktes, van sokkenwol tot extra dik, en in verschillende vezels: wol, katoen, acryl en mengsels. Een winkel die ook merinowol, alpaca of een goede katoen heeft, laat zien dat er verstand van zaken is.

Informatie over het garen

Op het bandje staat de basis: het gewicht, het aantal meters, de aanbevolen naaldmaat, de steekproef en het wasadvies. Een goede winkel heeft dat ook online bij elk product. De Craft Yarn Council deelt garen in volgens een standaard, het garengewichtensysteem. Daarin hoort bij middeldik garen een breinaald van ongeveer 4,5 tot 5,5 mm en bij dik garen 5,5 tot 8 mm. Een winkel die die categorieën gebruikt, maakt vergelijken makkelijker.

Breinaalden en hulpmiddelen

Naalden in alle maten, rechte en rondbreinaalden, een set van vijf, kabelnaalden, stekenmarkeerders, een telrondenteller en een meetlint. Is er keuze in materiaal, bijvoorbeeld bamboe, hout en metaal, dan kun je kiezen wat past. Meer over de verschillen lees je bij breinaalden.

Patronen en boeken

Een breiwinkel met patronen en boeken helpt je om te kiezen wat je gaat maken. Goede winkels hebben een model dat is gebreid, zodat je het resultaat ziet. Hoe je een patroon kiest en leest, lees je bij breipatroon en breipatronen.

Advies zonder verkooppraat

Dit is waar een fysieke winkel het verschil maakt. Een goede medewerker vraagt wat je wilt maken, rekent samen met je uit hoeveel garen je nodig hebt en raadt je geen dure wol aan als een goedkopere beter past. Heb je net je eerste sjaal gebreid, dan is dat advies goud waard.

Fysieke breiwinkel of webwinkel?

Beide hebben voordelen. Dit is een eerlijke vergelijking.

De fysieke breiwinkel

• Je voelt de wol. Zacht, stug, pluizig: dat merk je pas als je het vasthoudt.
• Je ziet de echte kleur. Een kleur op een scherm wijkt vaak af van de werkelijkheid.
• Advies ter plekke. Je kunt je werk laten zien als iets niet lukt.
• Je kunt kleine hoeveelheden kopen. Een naald, een bol, een bandje.
• Nadeel: minder keuze en vaak hogere prijzen. En niet iedereen heeft er een in de buurt.

De webwinkel

• Grote keuze. Alle merken, kleuren en maten.
• Vergelijken is makkelijk. Je ziet prijzen, reviews en beschikbaarheid.
• Sets en aanbiedingen. Vaak goedkoper bij grote hoeveelheden.
• Je kunt thuis rustig kiezen.
• Nadeel: je voelt het garen niet. Lees reviews en kijk naar foto’s van een gebreid stuk.

Een goede aanpak is om beide te gebruiken: ga voor je eerste project naar een fysieke winkel om te voelen en te leren, en bestel je vervolgaankopen online als je weet wat je prettig vindt.

Wat heeft een beginner nodig uit de breiwinkel?

Loop je voor het eerst een breiwinkel binnen, dan kun je makkelijk te veel kopen. Dit is de lijst voor je eerste project:

1. Twee breinaalden van 5 tot 6 mm, van hout of bamboe.
2. Een bol wol van middeldik of dik garen in een lichte kleur. Voor een sjaal heb je er meerdere nodig.
3. Een stopnaald om draden weg te werken.
4. Een meetlint en een schaar.
5. Een eenvoudig patroon. Een sjaal in ribbelsteek is genoeg.

Wil je hulp bij het opzetten en de eerste rijen, dan is de uitleg bij breien opzetten en steken een goede start. Alles wat je meer koopt dan deze lijst, kan wachten tot je weet wat je prettig vindt.

Zo koop je wol voor een project

Wol koop je bij een breiwinkel anders dan een los product.

• Reken uit hoeveel je nodig hebt. Een sjaal van 20 bij 170 cm in dikke wol kost ongeveer 250 tot 300 gram. Het patroon vermeldt meestal het aantal bollen of meters.
• Koop alles in één keer. Wol wordt per partij geverfd en de kleur kan verschillen. Op het bandje staat een partijnummer. Gebruik alleen bollen met hetzelfde nummer voor één project.
• Koop liever een bol extra. Als je eraan toe komt, kun je het eventueel terugbrengen.
• Vraag naar retourbeleid. Een goede winkel neemt ongebruikte bollen terug.
• Controleer het wasadvies. Een muts voor een kind moet wasbaar zijn.

Over de keuze van wol zelf lees je meer in onze uitleg over wol kopen.

Een breiwinkel in je buurt vinden

Zoek je een fysieke winkel, dan zijn er een paar manieren.

• Zoek online op je stad of regio. Handwerkwinkels, wolwinkels en haberdashers komen allemaal in de resultaten voor.
• Vraag het in een breigroep. Veel gemeenten, bibliotheken en buurthuizen hebben een breiclub. De leden weten welke winkel goed is.
• Kijk op de website of de winkel workshops geeft. Winkels met workshops zijn vaak ook goed in advies.
• Bezoek een handwerkbeurs of markt. Daar kom je kleine merken en winkels tegen.

Breiwinkels zijn de afgelopen jaren veranderd. Sommige zijn gesloten, andere zijn gegroeid, en veel hebben een combinatie van winkel en webwinkel. Controleer daarom altijd de openingstijden voordat je op pad gaat.

Breien en haken in dezelfde winkel

De meeste breiwinkels verkopen ook haakspullen. Dat is handig als je allebei doet, of als je overweegt om te beginnen met haken. Haken heeft eigen benodigdheden, zoals een haaknaald en katoen voor amigurumi, maar ze delen veel: garen, schaar en stopnaald. Kijk op onze pagina over haken voor wat je daarvoor nodig hebt.

Veelgemaakte fouten bij het kopen

• Te veel kopen in één keer. Je weet pas na je eerste project wat je prettig vindt.
• Wol kiezen op kleur alleen. Let ook op vezel, dikte en wasbaarheid.
• Niet uitrekenen hoeveel je nodig hebt. Je komt te kort en de partij is uitverkocht.
• Een patroon kiezen dat te moeilijk is. Kies een patroon dat past bij je niveau.
• Naalden en wol niet op elkaar afstemmen. Kijk altijd naar de aanbevolen naaldmaat.

Vragen om te stellen in een breiwinkel

Een goede breiwinkel is blij met vragen. Kom je met een patroon of een idee, dan kan de verkoper je helpen een garen te kiezen dat past. Neem een paar dingen mee: het patroon of een foto van het model, de stekenproef en de naaldmaat die erbij horen. Dan kun je gericht vragen.

• Welk garen heeft een vergelijkbare dikte en stekenproef als in het patroon staat?
• Is dit garen geschikt voor kleding die tegen de huid zit?
• Hoe moet ik het wassen, en krimpt het?
• Kan ik hetzelfde garen later nog nabestellen in dezelfde verfpartij?
• Is er een proefbolletje, of mag ik een stekenproef maken voordat ik alles koop?

Controleer ook het partijnummer op de wikkel. Garen uit verschillende verfpartijen kan licht in kleur verschillen, en dat zie je pas als je het naast elkaar breit.

Wat kost breien?

De kosten lopen uiteen, en dat komt vooral door het garen. Een sjaal of muts vraagt weinig, een trui veel meer. Reken vooraf uit hoeveel bollen je nodig hebt aan de hand van het patroon, en tel er één bij voor de zekerheid. Naalden, een meetlint, een stopnaald en markeerders kosten eenmalig iets, maar gebruik je jarenlang.

Een goedkoper garen is niet altijd een slechte keuze, maar vergelijk wel wat je krijgt. Let op het gewicht en de lengte per bol, want een bol die er groot uitziet, kan weinig meters bevatten. Kijk dus naar de meters per bol en niet naar de prijs per bol.

Een eerste bezoek aan een breiwinkel

1. Kies een eenvoudig project. Een sjaal, dishcloth of muts is genoeg.
2. Zoek het garen dat in het patroon staat, of laat je helpen een alternatief te kiezen.
3. Voel aan het garen. Wat prettig aanvoelt voor je hand, breit ook prettiger.
4. Koop de naalden die bij het garen horen. Het label geeft vaak een advies.
5. Vraag naar een workshop of breicafé. Veel winkels organiseren die.

Meer over benodigdheden lees je bij breinaalden en wol kopen.

Veelgestelde vragen over een breiwinkel

Verder lezen

Wil je meer weten over breien en wol? Deze pagina’s helpen verder:

• Breien: de gids voor beginners voor alle basis.
• Breien opzetten en steken voor je eerste rijen.
• Breipatronen voor ideeën.
• Wol kopen voor het juiste garen.
• Haken en breien: het overzicht.