Breipatronen: zo vind je het juiste patroon en lees je het

Een breipatroon is een stap-voor-stap beschrijving van wat je breit: welk garen, welke naalden, hoeveel steken je opzet en wat je per rij doet. Breipatronen vind je gratis op websites van garenmerken, in blogs en in boeken en tijdschriften. Als beginner kies je een patroon met rechte steken, weinig mindering en middeldik garen, zoals een sjaal of een eenvoudige muts.

Wie voor het eerst een breipatroon openslaat, ziet een rij letters en cijfers die op een geheimtaal lijkt. Dat valt mee. Met een handvol afkortingen en de juiste volgorde is bijna elk patroon te volgen. Hieronder lees je waar je breien patronen gratis vindt, wat er in een patroon staat, hoe je het leest en hoe je een patroon aanpast. Wil je eerst de basis? Begin bij haken en breien en breien.

Waar vind je breipatronen gratis?

Er zijn genoeg plekken om breien patronen gratis te vinden. Een paar vaste adressen:

• Garenmerken. Veel merken publiceren gratis patronen die bij hun garen horen. Daar staat meteen welk garen en welke naaldmaat je nodig hebt. Meer over de patronen van een bekend merk lees je bij breipatronen Drops.
• Blogs en YouTube. Persoonlijke blogs hebben vaak patronen met foto’s of video’s, wat voor beginners fijn is.
• Bibliotheek. Je kunt boeken en tijdschriften lenen, zodat je kunt zien of een patroon je ligt voordat je iets koopt.
• Gemeenschappen. Op platforms voor breisters deel je patronen en vraag je advies.

Let op de kwaliteit. Een goed patroon heeft een maattabel, een stekenproef, een garenopgave en foto’s van het resultaat. Ontbreekt een van die dingen, kies dan liever een ander patroon.

Wat staat er in een breipatroon?

Een volledig breipatroon bestaat uit een aantal vaste onderdelen:

1. Materiaal. Soort garen, aantal meters of bollen en de naaldmaat. Lees meer bij breinaalden.
2. Stekenproef. Het aantal steken en toeren op 10 bij 10 cm. Volgens Wikipedia over breien maken breisters een proeflapje van ongeveer 10 bij 10 cm om de maat te plannen.
3. Maten. Een tabel met afmetingen, bijvoorbeeld S tot XL.
4. Afkortingen. Een lijst die uitlegt wat r, av, mind en meer betekenen.
5. De beschrijving. Opzetten, de rijen, mindering en afhechten.
6. Afwerking. Hoe je het werk samennaait, blokt en weghecht.

Afkortingen in breipatronen

Dit zijn de afkortingen die je het vaakst tegenkomt in Nederlandse breipatronen:

Bij een ribbelsteek brei je elke naald recht. Bij tricotsteek brei je een rij recht en een rij averecht. Een boordsteek wisselt rechte en averechte steken af en rekt meer, zodat het geschikt is voor manchetten en boorden. Dit beschrijft Wikipedia ook bij breien.

Zo lees je een breipatroon

Neem een patroon en loop het eerst helemaal door voordat je begint. Zo kom je niet halverwege voor verrassingen te staan.

1. Lees het patroon van boven naar beneden, ook de afwerking.
2. Haal je materiaal in huis en let op het badnummer van het garen.
3. Maak de stekenproef en pas je naaldmaat aan als het afwijkt.
4. Zet het aantal steken op. Hoe dat gaat, lees je bij breien opzetten steken.
5. Werk rij voor rij en vink af wat je gedaan hebt, bijvoorbeeld met een rijenteller.
6. Herhalingen staan tussen sterretjes of haakjes. “2 r, 2 av herhalen tot het einde” betekent dat je dat stukje tot het eind van de rij blijft herhalen.

Een goed hulpmiddel is een rijenteller of een potlood waarmee je afstreept wat je hebt gebreid. Als het eens misgaat, haal je het stuk gewoon uit en begin je opnieuw. Dat hoort erbij.

Breipatronen voor beginners

Kies als beginner een patroon met weinig variatie. Goede eerste projecten zijn:

• Een sjaal in ribbelsteek. Alleen rechte steken, geen mindering, gelijk resultaat.
• Een dishcloth of lapje. Klein en snel klaar, en handig om steken te oefenen.
• Een eenvoudige muts. Rechte steken en een boord, in de ronde gebreid of met een naad.
• Een baby deken of vestje. Gratis breien voor baby patronen zijn er veel, maar kies een zacht garen en let op de wasbaarheid.

Wil je een trui breien voor beginners? Begin met een patroon dat uit rechte stukken bestaat, zonder ingewikkelde mindering of raglan. Een trui breien voor beginners patronen zijn doorgaans in een grove steek en met dik garen, zodat het snel vordert.

Moeilijkere breipatronen: kabels en jacquard

Als je de basis kent, kun je verder. Kabels ontstaan doordat je steken tijdelijk op een hulpnaald zet en in een andere volgorde breit, zodat er een gedraaid patroon ontstaat. Wikipedia noemt dit ook bij de technieken van het breien.

Jacquard breien patronen gebruiken twee of meer kleuren in één rij, met een motief dat je op een grafiek volgt. Je neemt de ongebruikte kleur mee achter je werk. Houd de draad niet te strak, anders trekt het werk samen. Begin met een klein motief, zoals een rand op een muts.

Stekenproef maken, stap voor stap

Veel breisters slaan de stekenproef over, en veel breisters breien daarna een trui die niet past. Het kost maar een half uur.

1. Zet 10 tot 20 steken meer op dan het patroon voor 10 cm opgeeft, zodat de randen niet meetellen.
2. Brei minstens 12 cm in de steek van het patroon, met dezelfde naalden en hetzelfde garen.
3. Leg het lapje plat, zonder te rekken, en tel de steken en toeren op 10 bij 10 cm.
4. Heb je meer steken dan in het patroon, dan brei je te los of te strak, afhankelijk van de richting. Gebruik dan een dikkere naald bij te veel steken en een dunnere naald bij te weinig.
5. Was het lapje zoals je het eindwerk gaat wassen. Garen kan krimpen of rekken, en dat wil je vooraf weten.

Zo komt je werk uit op de maat waarvoor je breipatronen zijn bedoeld.

Veelgemaakte fouten met breipatronen

• Het patroon niet eerst helemaal lezen. Je mist dan dat er halverwege mindering komt of dat je een ander soort steek nodig hebt.
• De verkeerde maat kiezen. Kijk naar de afmetingen in centimeters, niet naar het label S of M. Meet een trui die goed zit en vergelijk.
• Rijen niet bijhouden. Gebruik een rijenteller of een streepjeslijst.
• Garen en naalden vervangen zonder proef. Daardoor klopt de rest van het patroon niet meer.
• Een patroon kiezen dat te moeilijk is. Een eerste trui met kabels, mindering en kleurwerk is een recept voor frustratie. Bouw het op.

Breipatronen voor baby’s

Breien voor baby gratis patronen zijn populair, want baby’s groeien snel en een klein project is snel af. Let op een paar dingen: kies een zacht garen dat tegen een wasbeurt kan, zet geen kleine knoopjes of versieringen vast die los kunnen raken en brei strakker dan bij volwassenen, zodat er geen grote gaten ontstaan waar vingertjes in blijven haken. Een eenvoudig vestje of een deken in ribbelsteek is een prima start.

Hoe kies je goede breipatronen?

Niet alle breipatronen zijn even goed uitgewerkt. Let bij het kiezen op een paar kenmerken. Een betrouwbaar patroon heeft een duidelijke stekenproef, geeft de afmetingen in centimeters en laat een foto van het eindresultaat zien, het liefst op een echt persoon of op een plat gelegd stuk. Reacties van andere breisters helpen: staat er veel kritiek op de telling van de steken, dan loont het om een ander patroon te zoeken.

Kijk ook naar het niveau. Veel websites geven breipatronen een moeilijkheidsgraad, van beginner tot gevorderd. Een beginnerspatroon beschrijft elke stap, een gevorderd patroon neemt basiskennis aan. Kies je eerste breipatronen op beginnersniveau en ga pas verder als je rechte en averechte steken, opzetten en afhechten zonder nadenken kunt.

Breipatronen bewaren en ordenen

Wie vaak breit, verzamelt snel een stapel breipatronen. Bewaar ze in een map of digitaal per soort, bijvoorbeeld sjaals, truien en baby. Schrijf op het patroon welk garen en welke maat je hebt gebruikt en wat je anders zou doen. Zo bouw je een eigen archief met breipatronen dat bij elk volgend project helpt, en kun je een patroon dat goed uitpakte makkelijk opnieuw breien.

Een breipatroon aanpassen

Wil je een patroon in een andere maat of met ander garen? Reken dan met je stekenproef.

• Andere maat. Deel de gewenste breedte in centimeters door de steken per 10 cm uit je proeflapje.
• Ander garen. Kies een garen met ongeveer dezelfde stekenproef als het patroon, anders pas je het aantal steken aan.
• Langer of korter. Pas het aantal toeren aan met de toeren per 10 cm uit je proeflapje.

Schrijf wijzigingen op, zodat je dezelfde aanpassing bij een volgend project kunt gebruiken.

Een breipatroon lezen op papier of op scherm

Print een patroon liever uit als je het zowel thuis als op reis breit. Maak notities in de kantlijn en gebruik markeerstiften om de maat te markeren die je breit. Op een tablet kun je inzoomen en markeringen toevoegen, maar je rijen bijhouden is op papier voor veel mensen eenvoudiger.

Veelgestelde vragen over breipatronen

Verder lezen