Wol kopen: zo kies je de juiste wol voor haken en breien

Wol kopen doe je op basis van je project, niet op basis van de mooiste kleur. Bij wol kopen kies je eerst wat je gaat maken, dan de vezel, dan de dikte, en pas daarna de kleur. Voor een sjaal of muts is een middeldikke wol met een beetje stevigheid de veiligste keuze. Voor iets wat op de huid ligt kies je zachte merinowol of katoen.

Veel mensen die voor het eerst wol kopen, gaan naar de winkel met een patroon in de hand en komen thuis met een bol die er mooier uitziet dan hij werkt. Dat is niet erg, maar met een paar vragen vooraf voorkom je het. Deze gids over wol kopen loopt ze langs: welke soorten er zijn, wat het label zegt, hoeveel je nodig hebt en waar je goede wol kunt kopen. Wil je daarna direct aan de slag met een eerste project? Lees dan eerst onze uitleg over haken en breien.

Wat is wol precies, en wat noemen we ook wol?

In het dagelijks gebruik betekent wol kopen: een bol of kluwen om mee te haken of te breien. Strikt genomen is wol alleen de haardos van dieren, vooral schapen. Volgens Wikipedia hebben wolvezels schubben en een natuurlijke krul, met veel kleine bochten (crimp). Daarin zit lucht gevangen, en daarom isoleert wol zo goed.

In de winkel zie je het woord wol ook op bollen die van acryl, katoen of een mix zijn gemaakt. Wil je zeker weten wat je gaat kopen, lees dan de samenstelling op het label en niet de naam op de verpakking. Een bol die “Soft Wool” heet kan best uit acryl bestaan. Meer over de verschillen tussen wol en andere garens lees je in onze uitleg over garen.

Soorten wol en garen: welke vezel past bij je project

De vezel bepaalt hoe je werk aanvoelt, hoe warm het is en hoe je het wast. Dit zijn de vezels die je het vaakst tegenkomt als je wol wilt kopen.

Schapenwol en scheerwol

Dit is de klassieke wol. Ze is warm, veerkrachtig en neemt vocht op zonder meteen nat aan te voelen. Volgens Wikipedia kan wol bijna een derde van het eigen gewicht aan water opnemen. Het nadeel is dat sterke wol bij sommige mensen prikt en dat je haar met zorg moet wassen. Voor truien, mutsen en dekens is het een prima keuze. Schapenwol die op het label als scheerwol staat komt van een levend schaap dat is geschoren.

Merinowol

Merinowol komt van het merinoschaap en heeft een veel fijnere vezel dan gewone schapenwol. Dat voel je: het is zachter en prikt minder. Volgens Wikipedia merken de meeste mensen een prikkend effect pas boven een vezeldikte van ongeveer 30 micrometer, en merino ligt daar ruim onder. Kies merino voor sjaals, babykleertjes en alles wat om je hals of op de huid komt. Het is wel duurder dan gewone wol en vraagt meer zorg bij het wassen.

Sokkenwol

Een sokkengaren is gemaakt om te slijten: meestal wol met een deel nylon of polyamide erin. Het is dun en stevig, waardoor je sokken langer meegaan. Wat daarbij hoort, lees je in onze gids over sokkenwol. Handig om te weten: sokkenwol is ook geschikt voor kleine, fijne projecten zoals lapjes, vingerloze handschoenen en kleine tasjes.

Katoen

Katoen garen is plantaardig, rekt nauwelijks en voelt koel aan. Daarom is het favoriet voor dishcloths, onderzetters, zomertopjes en amigurumi. Katoen is zwaarder dan wol en kan door het gewicht van een grote deken gaan uitzakken. Het gaat daarentegen wel goed in de wasmachine, en de steken blijven goed zichtbaar.

Acryl en mixgarens

Acryl is kunstmatig, goedkoop en eenvoudig te wassen. Het is ook warm, al ademt het minder dan wol. Veel breisters en haaksters kiezen een mix, bijvoorbeeld wol met acryl, om het beste van beide te combineren: de warmte van wol met de wasbaarheid van acryl. Voor een kinderdeken die vaak de wasmachine in moet is dat een goede keuze.

Overige vezels

Daarnaast zijn er alpaca, mohair, linnen, bamboe en viscose. Alpaca en mohair zijn zacht en warm maar kunnen haren verliezen en vragen een zorgvuldige wasbeurt. Linnen en bamboe zijn koel en glanzend. Ze zijn mooi voor zomerse projecten, maar ze rekken weinig, waardoor het werk in het begin wat strak aanvoelt.

Dikte: hoe dik moet de wol zijn die je wilt kopen?

De dikte van het garen bepaalt de naald- of haaknaaldmaat en hoe snel je werk groeit. Er is geen wereldwijd vaste benaming, maar je kunt deze indeling aanhouden als richtwaarde:

Volgens Wikipedia lopen breinaalden van ongeveer 2 mm voor fijn garen tot 25 mm voor de dikste wol. Bij het wol kopen vind je de juiste maat op het label. Heb je net een eerste patroon uitgezocht? Dan helpt het om dezelfde dikte te kopen als in het patroon staat. Een dikker garen geeft een groter resultaat, een dunner garen een kleiner, tenzij je het patroon aanpast.

Als beginner is middeldikke wol het makkelijkst. Je ziet je steken goed en je werk groeit sneller dan met dun garen. Heel dik garen lijkt aantrekkelijk, maar het is zwaarder voor je handen en minder vergevingsgezind bij fouten.

Zo lees je het label bij het wol kopen

Op het bandje om de bol staat alles wat je nodig hebt. Het is de moeite waard om dit te leren lezen, want het scheelt gokken.

1. Samenstelling. Welke vezels en in welk percentage. Zo zie je meteen of wat “wol” heet echt wol is.
2. Lengte en gewicht. Bijvoorbeeld 50 gram en 125 meter. De lengte zegt meer dan het gewicht, want twee garens van 50 gram kunnen heel verschillend in meters zijn.
3. Naald- of haaknaaldmaat. De aanbevolen maat. Bij strak werken kun je een maat groter nemen, volgens de uitleg op Wikipedia over breinaalden.
4. Stekenproef. Het aantal steken en toeren op 10 bij 10 cm, bij de aanbevolen naalden. Zo weet je of jouw werk even groot wordt als in het patroon.
5. Wasadvies. De symbolen voor handwas, wasmachine of niet wassen.
6. Badnummer of partijnummer. Dit is het nummer van de verfbeurt. Bollen met een ander nummer kunnen een tikje afwijken in kleur.

Hoeveel wol moet je kopen voor een project?

Voordat je wol gaat kopen, kijk je in het patroon: dat vertelt meestal hoeveel meter of hoeveel bollen je nodig hebt. Reken dat om naar het garen dat je kiest. Wil je de juiste hoeveelheid wol kopen? Staat er 600 meter in en heeft jouw bol 125 meter, dan heb je vijf bollen nodig. Koop er liever één extra, zeker als je een andere kleur of een ander merk dan het patroon kiest.

Een paar praktische regels:

• Wol kopen doe je in één keer. Zelfs bij dezelfde kleur kan een nieuwe verfpartij net anders zijn. Het verschil zie je in een sjaal als een streep.
• Controleer het badnummer. Alle bollen moeten hetzelfde nummer hebben.
• Bewaar het label. Je hebt het nodig voor het wasadvies en voor als je later nog een bol wilt bijkopen.
• Maak een stekenproef. Brei of haak een lapje van 10 bij 10 cm met je eigen naalden en meet na. Dit lijkt een omweg, maar voorkomt dat een trui te klein wordt.

Wil je wol kopen voor een sjaal? Dan heb je vaak 300 tot 500 meter nodig, voor een muts ongeveer 100 tot 200 meter en voor een volwassen trui al snel 1.000 meter of meer. Dit zijn richtwaarden. Het hangt af van het patroon, de dikte en je steek.

Waar kun je wol kopen?

Goede wol kopen kan op meerdere plekken.

Je hebt grofweg drie mogelijkheden, en alle drie hebben hun plek.

In een wolwinkel

Een speciaalzaak laat je het garen voelen, adviseert bij je patroon en weet vaak welke combinaties werken. De prijs is meestal hoger, maar je betaalt ook voor kennis. Meer over wat je daar kunt verwachten lees je bij de wol winkel.

In een warenhuis of bij een groot filiaal

Bij ketens als Action, Zeeman, Wibra en HEMA vind je eenvoudige garens voor een kleine prijs. Dat is handig voor oefenwerk, voor kinderen en voor projecten waarbij de kleur belangrijker is dan de kwaliteit. Het aanbod wisselt per periode en per winkel, dus reken er niet op dat je dezelfde bol later nog kunt bijkopen.

Online

Wol online kopen of wol bestellen is handig als je een bepaald merk, een speciale kleur of een pakket wilt. Lees de samenstelling goed, en kijk bij kleuren naar foto’s van meerdere klanten, want een scherm geeft kleuren nooit precies weer. Veel webwinkels verkopen ook een compleet wol pakket met garen, naalden en patroon. Dat is een fijne manier om te beginnen. Let bij uitverkoop en outlet op het badnummer: restpartijen komen vaak uit meerdere batches.

Wol kopen als beginner: onze aanbeveling

Wil je als beginner wol kopen en weten wat je als eerste moet pakken? Kies garen dat je makkelijk kunt uithalen en opnieuw kunt beginnen, want dat ga je doen.

• Dikte: middel tot dik, met naalden of haaknaald van 4 tot 6 mm.
• Structuur: glad en niet te donker. In zwart en donkerblauw zie je je steken slecht.
• Vezel: wol-acrylmix of katoen. Mohair, bouclé en garens met veel haren zijn voor later.
• Kleur: effen. Gemêleerd en gestreept garen verbergt fouten, maar maakt het tellen lastiger.
• Hoeveelheid: een bol of twee om te oefenen, en pas daarna een grote aankoop voor een project.

Wol bewaren en wassen

Heb je wol gekocht? Bewaar wol droog, donker en luchtdicht, zodat er geen motten in komen. Een bak met deksel is genoeg. Laat de bandjes aan de bollen zitten.

Wassen doe je volgens het label. Wol wordt volgens Wikipedia bij voorkeur met de hand gewassen, omdat het sterk kan vervilten en pluizen. Gebruik lauw water en een milde wolwas, druk het water eruit zonder te wringen en laat het werk plat drogen. Hang natte wol nooit op, want het gewicht rekt je werk uit.

Hoe wol zich later als stof gedraagt, lees je bij onze uitleg over wol stof, voor het geval je ook wilt naaien met wol.

Veelgestelde vragen over wol kopen

Verder lezen