Lightroom-alternatieven: Capture One, Darktable en Affinity Photo

Capture One, Darktable en Affinity Photo zijn de bekendste alternatieven voor Adobe’s fotoprogramma’s. Capture One is een betaald programma met sterke raw-verwerking en tethered fotograferen. Darktable is gratis en open source, gericht op niet-destructief raw ontwikkelen. Affinity Photo was een eenmalige aankoop voor beeldbewerking met lagen, en is inmiddels opgegaan in een nieuwe gratis app van Canva. Welk programma past, hangt af van wat je met je foto’s doet.

Wil je eerst weten waar Lightroom staat? Lees dan ons artikel over Lightroom. Het hele veld van foto bewerken vind je in onze gids over foto bewerken, en de bredere hobby in onze overzichtspagina fotografie.

Waarom een alternatief voor Lightroom?

De meeste mensen die zoeken naar alternatieven doen dat om dezelfde reden: de kosten. Volgens Wikipedia over Adobe Lightroom was Lightroom 6 de laatste versie met een eenmalige licentie, en zijn alle latere versies alleen via een doorlopend Creative Cloud-abonnement beschikbaar. Daarnaast kiezen sommigen een alternatief om andere redenen: betere kleurverwerking, een eigen werkstroom of de wens om hun archief niet in een cloud te hebben.

Er bestaan ruwweg twee soorten alternatieven:

• Raw-ontwikkelaars met bibliotheek: programma’s die je foto’s ordenen en ontwikkelen, zoals Capture One en Darktable.
• Beeldbewerkers met lagen: programma’s om pixels te bewerken en foto’s samen te stellen, zoals Affinity Photo, GIMP en Photoshop.

Hieronder bekijk je de drie programma’s uit de titel, plus een paar andere opties.

Capture One

Wat is Capture One?

Capture One is oorspronkelijk gemaakt door cameramaker Phase One. Volgens Wikipedia over Capture One is de softwareafdeling in 2019 een zelfstandig bedrijf geworden, Capture One A/S. Het programma ondersteunt volgens dezelfde bron raw-bestanden van meer dan 650 camera’s en kan meer dan 200 camera’s op afstand bedienen via USB, netwerkkabel of wifi (tethered shooting). Dat laatste is de reden dat studiofotografen het veel gebruiken: de foto verschijnt direct op een groot scherm terwijl je fotografeert.

Het programma werkt op Windows en macOS, en er is een iPad-app (uitgebracht in 2022) en een iOS-app.

Wat kost Capture One?

Volgens Wikipedia wordt Capture One Pro verkocht als abonnement of als eenmalige licentie, terwijl Studio en Enterprise alleen als abonnement te krijgen zijn. Voor eigenaren van bepaalde camera’s van Phase One en Fujifilm bestaan gratis versies. Capture One Express, een afgeslankte variant, werd volgens dezelfde bron in december 2023 stopgezet. De actuele prijzen verschillen per land, dus kijk op de officiële website voor het exacte bedrag.

Voor wie past Capture One?

• Voor wie veel in een studio of thuis met een kabel aan de computer fotografeert.
• Voor wie veel waarde hecht aan kleurverwerking van raw-bestanden. Hoe goed dat uitpakt voor jouw camera, kun je het best zelf proberen met een proefperiode.
• Voor wie bereid is te betalen en geen Adobe wil.

Je ziet het minder vaak bij beginners, omdat het programma veel opties heeft. Doe je aan studiofotografie op een kleine schaal, dan kan het een goede keuze zijn.

Darktable

Wat is Darktable?

Darktable is een gratis, open source fotoprogramma en raw-ontwikkelaar. Volgens Wikipedia over darktable valt het onder de GPL-3.0 of later, en is het gericht op niet-destructieve raw-nabewerking, niet op algemene beeldbewerking zoals in Photoshop of GIMP. De eerste uitgave was in april 2009 en het draait op Linux, macOS, Windows en een paar andere systemen.

De werkstroom kent twee hoofdonderdelen: de lichttafel (lighttable) om foto’s te ordenen en de donkere kamer (darkroom) om ze te ontwikkelen. Daarnaast heeft het onder meer tethered opnemen en een kaartweergave. Het werkt in 32-bits drijvende komma en heeft volledige kleurbeheerfuncties, en je kunt het uitbreiden met scripts in Lua. Verder kent het verschillende maskers: penseel, cirkel, ellips, Bézier-pad en verloop, plus parametrische maskers.

Darktable of Lightroom?

Wie zoekt naar darktable vs lightroom, heeft vooral te maken met deze verschillen:

• Prijs. Darktable is gratis.
• Bediening. Darktable heeft veel modules en veel instellingen. Dat geeft controle, maar maakt de eerste stap steiler dan in Lightroom.
• Ecosysteem. Lightroom heeft mobiele apps en cloudsynchronisatie. Darktable werkt vooral op je eigen computer.
• Presets en tutorials. Voor Lightroom bestaat veel meer materiaal. Voor Darktable is de community kleiner, maar actief.

Heb je tijd en wil je geen abonnement, dan is Darktable een serieuze optie. Wil je snel resultaat met een duidelijke interface, dan is Lightroom makkelijker.

Darktable of RawTherapee?

RawTherapee is een ander gratis en open source programma voor raw-foto’s. Volgens Wikipedia over RawTherapee werkt het niet-destructief met een sidecar-bestand, heeft het een 32-bits drijvende-komma-engine en geeft het gedetailleerde controle over het demozaïeken. Het draait op Linux, macOS en Windows. Het verschil met Darktable zit vooral in de indeling: Darktable heeft een eigen bibliotheek in de lichttafel, RawTherapee is meer een ontwikkelaar die bestanden uit mappen opent. Probeer ze allebei met dezelfde raw-foto en kijk welke bediening je het prettigst vindt.

Affinity Photo

Wat is Affinity Photo?

Affinity Photo is een beeldbewerker van Serif, vergelijkbaar met Photoshop. Volgens Wikipedia over Affinity Photo verscheen de eerste stabiele versie, 1.3.1, op 9 juli 2015 voor macOS, gevolgd door Windows in december 2016 en iPad in juni 2017. Het ondersteunt raw-bewerking, PSD-bestanden, niet-destructief werken, onbeperkt aantal lagen, 16 bits per kanaal en ICC-kleurbeheer. Het is geen programma om je foto’s te ordenen.

Wat is er veranderd?

Affinity Photo werd verkocht met een eenmalige licentie. Volgens Wikipedia is die in 2025, na de overname van Serif door Canva in 2024, vervangen door de gratis (freemium) Affinity-app die rasters, vectoren en lay-out combineert. De laatste uitgave van Affinity Photo was 2.6.5 in oktober 2025. Wie nu zoekt naar affinity photo kopen of kosten, moet dus eerst nagaan wat er op dit moment verkrijgbaar is op de website van Affinity. Ben je met een oudere licentie al klant, dan blijft de software bruikbaar zolang je besturingssysteem hem ondersteunt.

Voor wie past het?

Voor de hobbyist die een alternatief zoekt voor Photoshop en niet in een abonnement wil. Kijk ook naar de andere gratis opties: GIMP of Photopea.

Capture One, Darktable of Affinity: een vergelijking

Hoe kies je?

Stel jezelf drie vragen:

1. Wat doe ik het meest? Foto’s ordenen en ontwikkelen vraagt een raw-ontwikkelaar. Lagen en samenstellen vraagt een beeldbewerker.
2. Wat mag het kosten? Gratis begin je met Darktable of GIMP. Betalen kan met Capture One. Een eenmalige aankoop is steeds zeldzamer, dus lees de voorwaarden.
3. Hoeveel tijd heb ik? Een gratis programma met veel opties vraagt tijd om te leren. Een betaald programma met een proefperiode is sneller geprobeerd.

Voor een beginner die in raw fotografeert, zonder budget en met geduld, is Darktable een logische eerste keuze. Wie veel in een studio werkt, bekijkt Capture One. Voor lagen en retouche kijk je naar GIMP, Photopea of Photoshop. Nog een alternatief is een mix met een gratis app op je telefoon, zie foto bewerken app. En heb je een los programma nodig voor een bepaalde klus, zoek dan eerst op wat AI kan in foto bewerken met AI. Een volledige lijst staat in ons artikel over een foto bewerken programma.

Raw of JPEG: waarom het uitmaakt voor je keuze

Een raw-ontwikkelaar is alleen nuttig als je in raw fotografeert. Volgens Wikipedia over raw-bestanden bevat zo’n bestand ongewerkte data rechtstreeks van de sensor en moet het worden omgezet naar een zichtbaar beeld. Raw-bestanden hebben 12 of 14 bits per kanaal, en grote correcties, zoals een onderbelichte foto lichter maken, geven minder zichtbare storingen dan bij een JPEG. Het nadeel is dat ze volgens dezelfde bron typisch twee tot zes keer groter zijn dan een JPEG en dat er een extra stap in je werk komt.

Fotografeer je alleen JPEG, bijvoorbeeld met je telefoon? Dan hoef je geen raw-ontwikkelaar. Een eenvoudige app of een programma als GIMP is dan genoeg. Wil je later beginnen met raw, dan kun je altijd overstappen.

Veelgestelde vragen over Capture One en andere alternatieven

Verder lezen