Tag: Tekenen voor beginners

Een gezicht tekenen begint met een ovaal en een kruis van hulplijnen. De verticale lijn zet je in het midden, de horizontale lijn voor de ogen ongeveer halverwege het hoofd. Daarop plaats je de rest: neus, mond en oren. Tekenen gezicht gaat zo van groot naar klein, en dat is precies wat het makkelijk maakt.

Veel beginners beginnen met een oog en bouwen vandaaruit het gezicht op. Dan klopt de rest vaak niet meer. Wie eerst de opbouw tekent, hoeft minder te gummen en krijgt sneller een gezicht dat op een echt mens lijkt. In dit artikel lees je het stappenplan, de belangrijkste verhoudingen en wat je kunt doen om je gezichten levendiger te maken. Voor een bredere start lees je onze gids leren tekenen.

De opbouw van het hoofd bij tekenen gezicht

Een gezicht is geen vlak plaatje, maar een bolle vorm. De Amerikaanse illustrator Andrew Loomis beschreef in zijn boek over het tekenen van hoofd en handen een methode die van het hoofd een bol met vlakken maakt. De Loomis-methode is nog steeds een veelgebruikte manier om een hoofd te leren zien, omdat je met een bol en een paar hulplijnen elk hoofd van elke kant kunt opzetten.

Voor een gezicht van voren is een eenvoudiger opzet voldoende:

1. Teken een ovaal, iets breder bovenaan en smaller bij de kin.
2. Trek een verticale middenlijn en een horizontale ooglijn halverwege.
3. Verdeel het onderste deel in tweeën voor de onderkant van de neus.
4. Verdeel de afstand tussen neus en kin in drieën voor de mond.
5. Zet de oren tussen ooglijn en neusbasis aan beide zijden.

Tekenen gezicht: de verhoudingen

Dit zijn richtwaarden. Gezichten verschillen, maar met deze verhoudingen heb je een goede start.

• Ogen: halverwege het hoofd. Tussen de ogen past ongeveer één oog.
• Neus: de onderkant van de neus zit halverwege tussen ooglijn en kin.
• Mond: ongeveer een derde van neus tot kin. De mondhoeken liggen onder de pupillen.
• Oren: boven op ooghoogte of wenkbrauw, onder op neusbasis.
• Kin en kaak: de kaaklijn loopt van oor naar kin in een zachte boog.

Een praktische controle: meet je tekening na met je potlood. Houd het potlood op armlengte voor je model, leg je duim op de afstand en vergelijk. Wie dat een paar keer heeft gedaan, ziet verhoudingen zonder te meten.

Een gezicht tekenen in zes stappen

Gebruik een HB-potlood voor de opzet en een 2B voor de schaduw. Over materiaal lees je meer in onze uitleg over tekenen met potlood. Volgens de uitleg over potloodgraderingen staat de H voor hardheid en de B voor zwartheid, en zijn de gradaties per merk verschillend.

Stap 1: ovaal en hulplijnen voor je gezicht tekenen

Teken licht, zodat je alles kunt weghalen. Kies een afmeting van ongeveer een handpalm: groot genoeg voor detail, klein genoeg om te overzien.

Stap 2: de ogen

Teken de ogen als vormen, niet als amandels met een bolletje. Het bovenooglid is dikker dan het onderooglid. De iris wordt deels bedekt door het bovenooglid. Zet een klein lichtpuntje in de pupil, dat geeft meteen leven. Wenkbrauwen volgen de vorm van de oogkas.

Stap 3: de neus

Teken de neus niet met lijnen, maar met schaduw. Een neus is een blok met een schaduwkant. Zet de neusgaten als zachte vlakken, niet als zwarte stippen. Een lichte lijn voor de neusrug is genoeg.

Stap 4: de mond

De mondlijn, waar de lippen elkaar raken, is het donkerst. De bovenlip is meestal donkerder dan de onderlip, omdat hij naar beneden kantelt en minder licht vangt. De onderlip krijgt een lichtpunt. Teken niet elke tand, maar suggereer ze met een tint.

Stap 5: de contour en het haar

Werk de kaaklijn, kin en oren uit. Haar teken je als groepen met een richting. Zoek waar het licht pakt en waar het donker is, en laat losse haartjes tot het einde.

Stap 6: schaduw

Kijk met half dichtgeknepen ogen naar je voorbeeld. De donkere vlakken die je ziet, zet je als eerste neer. Bouw op in lagen. Een gezicht krijgt volume door de overgang tussen licht en schaduw, niet door omlijning. Voor meer verdieping in portretten, zie onze gids portret tekenen.

Realistisch tekenen gezicht

Wil je dat je gezicht echt lijkt, dan helpen deze dingen.

• Teken wat je ziet. Je hersenen vertellen je hoe een oog eruitziet. Kijk naar het echte oog.
• Werk met tonen. Realisme komt uit schaduw, niet uit lijnen.
• Houd de verhoudingen in de gaten. Kijk regelmatig naar het hele gezicht.
• Draai je tekening om. Ondersteboven zie je fouten in afstanden die je anders mist.
• Neem afstand. Leg je tekening elke tien minuten een paar meter weg en kijk.

Meer over deze aanpak lees je in onze pagina over realistisch tekenen.

Een gezicht tekenen van opzij en schuin

Bij een gezicht dat draait, verandert de opbouw. De middenlijn buigt mee met de bolling van het hoofd, en de ooglijn wordt een boog. Een gezicht van driekwart laat één oog kleiner zien dan het andere, de neus steekt voor de wang uit en de verste oogkas verdwijnt gedeeltelijk achter de neus. In een profiel zie je het voorhoofd, de neus, de lippen en de kin als een doorlopende lijn, en zit het oor midden in het hoofd, iets achter de middenlijn.

Oefen elk van de drie standen met dezelfde bol en hulplijnen. Je zult merken dat de logica gelijk blijft, alleen de lijnen kantelen mee. Wie bol en hulplijnen eenmaal begrijpt, kan een hoofd van elke hoek opzetten.

Gezicht tekenen naar een foto

Een foto is het makkelijkst om mee te beginnen. Kies een foto waarop het licht van de zijkant komt, zodat de schaduwen duidelijk zijn, en print hem op ongeveer het formaat van je tekening. Zo kun je afstanden direct overnemen. Teken eerst de hulplijnen over de foto in je hoofd, of leg een stuk transparant papier op de foto en teken er een raster van vier bij vier vakken op. Een zelfde raster teken je dan licht op je papier. Wat in een vak van de foto zit, teken je in het bijbehorende vak van je tekening. Het is een oude methode die je leert kijken naar kleine stukjes in plaats van naar het hele gezicht.

Wil je een gezicht tekenen naar een levend model, houd de sessies dan kort. Een kwartier is genoeg voor een eerste opzet. Een model dat van houding verandert, laat je juist beter kijken: je leert de grote lijnen vasthouden en je hoeft er niet aan te twijfelen of je het goed doet.

Gezicht tekenen met verschillende materialen

Met potlood leer je de basis. Met een pen zie je meteen wat je beslist. Met houtskool krijg je krachtig donker, en met kleurpotlood leer je de kleur van de huid. Huid is zelden één kleur: er zit roze in de wangen, geel op het voorhoofd en blauwig in de schaduwen onder de ogen. Wie dat leert zien, tekent levendiger. Voor beginners is grafiet het prettigst, omdat je alleen op tonen let.

Een tekentablet is ook een keuze, zeker voor wie graag lagen gebruikt. Op een tablet kun je makkelijk een schets en een nette lijn los van elkaar werken. Daarover lees je meer in onze gids over tekenen op iPad.

Oefeningen om gezichten te leren tekenen

• Een oog per dag. Teken één oog uit vier kanten.
• Snelle gezichten. Teken in vijf minuten een gezicht uit een tijdschrift, met alleen de grote vormen.
• Zelfportret met een spiegel. Eén half uur, licht van de zijkant.
• Gezichten uit de krant. Alleen het hoofd, snel, zonder gum.
• Uitdrukkingen. Teken hetzelfde gezicht blij, verdrietig en verbaasd. Je ziet hoe weinig lijnen daarvoor nodig zijn.

Een schetsboek is hier ideaal. Hoe je dat gebruikt, lees je bij schetsen.

Veelgemaakte fouten bij tekenen gezicht

• Ogen te hoog. De ogen horen halverwege.
• Te kleine schedel. Het bovenhoofd is groter dan je denkt. Teken eerst de hele bol.
• Te symmetrisch. Echte gezichten zijn nooit helemaal symmetrisch.
• Te donkere omlijning. Harde lijnen maken een gezicht plat.
• Te vroeg details. Zet de grote vormen neer voordat je wimpers tekent.
• Geen licht. Een gezicht zonder lichtpunten ziet er dof uit. Gebruik een kneedgum.

Veelgestelde vragen over tekenen gezicht

Verder lezen

Een cartoon tekenen begint met overdrijving en eenvoud: je kiest een paar kenmerken van een figuur, zoals een grote neus of kleine ogen, en maakt die groter of kleiner dan in het echt. Je bouwt het figuur op uit basisvormen, geeft het een duidelijke uitdrukking en trekt het over met een vloeiende lijn. Meer is niet nodig om een herkenbare cartoon te maken.

Wie zoekt op tekenen cartoon, wil meestal een eigen figuur maken en niet een bestaand personage kopiëren. Dat is goed nieuws, want een eigen cartoon heeft geen vaste regels. In dit artikel lees je wat een cartoon eigenlijk is, hoe je een figuur opbouwt en hoe je zorgt dat je tekeningen lekker lopen. De algemene basis van tekenen vind je op leren tekenen.

Wat is een cartoon?

Het woord cartoon heeft een opvallende oorsprong. Volgens het Wikipedia-artikel over cartoons komt het van het Italiaanse cartone en het Nederlandse karton, zware papiersoorten. In de beeldende kunst was een cartoon een tekening op ware grootte, een voorstudie voor een schilderij of een glas-in-loodraam. In 1843 gebruikte het tijdschrift Punch het woord voor satirische schetsen, en later ging het ook over politieke tekeningen, stripverhalen en tekenfilms.

Tegenwoordig kun je twee betekenissen onderscheiden: een grappige of satirische tekening, vaak met overdrijving, en een animatiefilm. In dit artikel gaat het over het eerste: een stijl van tekenen waarin je vormen vereenvoudigt en kenmerken overdrijft.

Wat heb je nodig om te tekenen als cartoon?

• Potlood en gum. Voor de eerste schets.
• Fineliners. Een zwarte van 0,3 en 0,8 mm voor dunne en dikke lijnen.
• Tekenpapier. Een blok met glad papier.
• Kleurpotloden of stiften. Heldere kleuren werken goed bij cartoons.
• Een schetsboek. Om steeds weer nieuwe ideeën uit te proberen.

Tekenen cartoon in stappen

We maken een eenvoudig figuur: een vrolijk mannetje met een grote neus.

Stap 1: kies je basisvormen

Teken een grote cirkel of ovaal voor het hoofd en een kleinere vorm voor het lichaam. Winkelwagenoonfiguren hebben vaak een groot hoofd, een kort lijf en dunne of kleine ledematen. Je mag proporties flink vervormen.

Stap 2: overdrijf één kenmerk

Kies een ding dat het figuur herkenbaar maakt: een grote neus, enorme oren, een brede kin of lange benen. Maak dat veel groter dan normaal. Overdrijf niet alles tegelijk, want dan is er niets meer om op te letten.

Stap 3: een duidelijke uitdrukking

Teken de ogen, wenkbrauwen en mond. Winkelwagenoonogen kunnen eenvoudig zijn: twee stippen, twee cirkels of twee ovalen. De wenkbrauwen en de mond bepalen de stemming. Een omhooggetrokken wenkbrauw en een scheve mond geven meteen karakter.

Stap 4: lichaam en pose

Geef het figuur een pose die bij zijn karakter past. Een stoer figuur staat breed, een verlegen figuur klein en een beetje gebogen. Gebruik een lijn van beweging, zoals bij elke dynamische tekening, en zorg dat het silhouet duidelijk is.

Stap 5: lijnen en details

Trek de lijnen over met fineliner. Gebruik dikkere lijnen aan de onderkant en aan de kant die van het licht af staat, en dunnere lijnen aan de andere kant. Voeg een paar details toe, zoals kleding, haar of een attribuut.

Stap 6: kleur

Winkelwagenoons werken goed met effen kleuren en weinig schaduw. Kies drie tot vijf kleuren en gebruik die steeds opnieuw. Zo blijft het figuur herkenbaar.

Gezichten en uitdrukkingen

Een cartoon leeft door zijn gezicht. Met een paar kleine wijzigingen verander je de hele stemming:

• Blij: ogen met een lichtpuntje, een brede glimlach, wenkbrauwen omhoog.
• Boos: wenkbrauwen schuin naar het midden, mond smal of met tanden.
• Verdrietig: wenkbrauwen schuin naar buiten, mondhoeken omlaag.
• Verbaasd: grote ogen, hoge wenkbrauwen, een open mond.
• Slim: één wenkbrauw omhoog, een scheve glimlach.

Oefen met één gezicht in tien verschillende stemmingen. Zo leer je welke lijnen welke emotie geven.

Handen en voeten vereenvoudigen

Handen en voeten zijn lastig. In cartoons vereenvoudig je ze: een hand is een ronde vorm met drie of vier vingers, een voet is een ovaal of een schoen. Zo hoef je geen anatomie te kennen en blijft het figuur duidelijk.

Verhalen vertellen met cartoons

Als je een figuur hebt, kun je hem in een situatie zetten. Een enkele tekening met een grap, een kort stripje van drie vakjes of een kaart voor een vriend: alles begint met een idee. Houd het eenvoudig: een figuur, een situatie en een kleine verrassing. Tekenen cartoon is ook een mooie manier om met je schetsboek te oefenen. Lees meer over schetsen.

Zoek je een schattiger of vrolijker stijl? Kijk dan bij tekenen cute of tekenen schattig. Een hond in cartoonstijl is een goed eerste onderwerp: zie tekenen hond.

Oefeningen voor tekenen cartoon

1. Eén figuur, tien poses. Teken hetzelfde figuur lopend, rennend, zittend, springend en slapend.
2. Tien gezichten. Teken één gezicht met tien uitdrukkingen.
3. Vereenvoudig een foto. Neem een foto van een persoon of dier en teken hem in vijf lijnen.
4. Overdrijf een kenmerk. Kies een bekende persoon of een dier en maak één kenmerk groter.
5. Een mini-strip. Teken een verhaal in drie vakjes.

Doe elke dag een korte oefening. Na een paar weken heb je je eigen stijl al te pakken. Wie het kleuren leuk vindt, kan ook een kleurboek voor volwassenen gebruiken om kleurcombinaties te oefenen.

Veelgemaakte fouten bij tekenen cartoon

• Alles tegelijk overdrijven. Kies één of twee kenmerken.
• Te veel detail. Eenvoud maakt een cartoon sterk.
• Een zwak silhouet. Zorg dat de pose duidelijk is.
• Dezelfde pose steeds weer. Wissel af, ook in kijkrichting.
• Te snel opgeven. Een eigen stijl kost tijd.

Winkelwagenoonfiguren ontwerpen met basisvormen

Elk cartoonpersonage begint met een eenvoudige vorm. Als je tekenen cartoon wilt leren, helpt het om een figuur eerst als bouwpakket te zien: een grote vorm voor het hoofd, een kleinere voor het lijf en dunne lijnen voor armen en benen. De vorm zegt al iets over het karakter.

• Een cirkel voelt vriendelijk en zacht, geschikt voor een held of een kind.
• Een vierkant of rechthoek wekt kracht en stevigheid op, bijvoorbeeld voor een sterke of koppige figuur.
• Een driehoek geeft spanning en scherpte, vaak gebruikt voor schurken of slimme types.

Combineer die vormen bewust. Een rond hoofd op een rechthoekig lijf geeft een andere indruk dan een puntig hoofd op een ronde buik. Teken eerst drie of vier varianten klein naast elkaar en kies de leukste. Zo oefen je ontwerpen zonder dat een eerste idee meteen vastligt.

Proporties overdrijven

Het verschil tussen een gewone tekening en een cartoon zit vooral in overdrijving. Je neemt iets kenmerkends en maakt het groter, kleiner of langer. Een groot hoofd en kleine voeten komen veel voor, maar je kunt ook met een grote neus, lange armen of enorme ogen werken.

Kies per figuur één of twee kenmerken om te overdrijven. Doe je er te veel, dan wordt het figuur onleesbaar. Een handige test is het silhouet: vul je tekening zwart in en kijk of je nog ziet wie het is. Een herkenbaar silhouet is vaak het teken dat het ontwerp werkt.

Houd ook dezelfde verhoudingen aan zodra je figuur bestaat. Teken hem uit verschillende hoeken en in verschillende poses, maar laat het hoofd, het lijf en de benen ongeveer even groot. Zo blijft het personage dezelfde persoon in elke tekening.

Lijnen en beweging in een cartoon

Winkelwagenoons leven van beweging, ook op een stilstaand plaatje. Gebruik een gebogen hoofdlijn, de zogenoemde actielijn, om de pose te bepalen voordat je details tekent. Een rechte lijn voelt stijf, een flinke bocht geeft energie.

• Kies een duidelijke pose. Een figuur die rent, springt of schrikt leest sneller dan een figuur die rechtop staat.
• Varieer de lijndikte. Een dikkere lijn aan de onderkant en in de schaduw geeft volume.
• Gebruik snelheidslijntjes en schaduwen spaarzaam, alleen waar ze helpen.

Heb je geen idee hoe je moet beginnen? Maak eerst losse schetsen. Op de pagina over schetsen lees je hoe je snel en los werkt, zodat je niet vastzit aan het eerste resultaat. Daarna kun je de beste schets netjes overtrekken met een fineliner en kleur toevoegen.

Een eigen cartoonfiguur bedenken en bewaren

Een cartoon wordt pas leuk als je dezelfde figuur steeds opnieuw kunt tekenen. Daarvoor heb je een klein ontwerpblad nodig dat je helpt onthouden hoe het personage eruitziet. Tekenaars noemen dat een modelblad, maar je kunt het gewoon een spiekbriefje voor jezelf noemen.

Begin met een karakter, niet met een uiterlijk

Bedenk eerst wie de figuur is. Is hij nieuwsgierig, bang, ongeduldig of traag? Het karakter bepaalt hoe je hem tekent. Een nieuwsgierig figuur krijgt grote ogen en een naar voren gebogen houding. Een slome figuur heeft hangende schouders en halfgesloten ogen. Zo wordt het uiterlijk een gevolg van het karakter, en dat maakt het herkenbaar.

Maak een modelblad

Teken je figuur op een vel papier van voren, van opzij en schuin. Zet er een paar gezichten naast: blij, boos, verbaasd. Schrijf de belangrijkste keuzes op, zoals de vorm van het hoofd, de lijndikte en de vaste kleuren. Hang het blad boven je tafel. Wanneer je later een nieuw plaatje tekent, kijk je kort naar het blad en blijft de figuur dezelfde.

Houd de vormen eenvoudig

Hoe simpeler het ontwerp, hoe makkelijker je het steeds opnieuw tekent. Een cirkel voor het hoofd, een peervorm voor het lijf en dunne armen en benen is genoeg. Voeg één opvallend kenmerk toe, zoals een hoed, een krullende haarlok of een bril. Te veel details maken het tekenen langzaam en de figuur minder grappig.

Laat de figuur iets doen

Een personage leert je pas kennen als het beweegt. Teken je figuur lopen, struikelen, lachen en wachten. Probeer een stripje van drie vakjes: er gebeurt iets, de figuur reageert, en er volgt een kleine uitkomst. Dit oefent de houding en de uitdrukking tegelijk. Hulp bij dieren en schattige figuren vind je bij tekenen schattig en tekenen hond.

Veelgestelde vragen over tekenen cartoon

Verder lezen

Tekenen Disney-stijl begint met vorm en beweging: een figuur bestaat uit zachte, ronde basisvormen, heeft grote expressieve ogen en staat in een pose die beweging suggereert. Je tekent eerst een lichte lijn van beweging, bouwt daar de vormen omheen en werkt pas dan het gezicht en de details uit. Het gaat dus niet om een bepaald personage na te tekenen, maar om de manier waarop dat soort figuren wordt opgebouwd.

Veel mensen zoeken op tekenen Disney omdat ze een bekend personage willen namaken. Dat kan als oefening, maar je leert meer van de principes erachter. Die principes zijn goed beschreven, en je kunt ze toepassen op je eigen figuren. In dit artikel lees je welke dat zijn en hoe je ze gebruikt in een eenvoudig stappenplan. Voor de basis van tekenen kun je terecht bij leren tekenen.

Wat maakt een tekening “Disney-stijl”?

De klassieke tekenfilmstijl is niet toevallig ontstaan. Animators Ollie Johnston en Frank Thomas beschreven in hun boek The Illusion of Life: Disney Animation uit 1981 twaalf basisprincipes van animatie, zoals het Wikipedia-artikel over die principes laat zien. Drie ervan zijn ook voor tekenaars bruikbaar:

• Squash and stretch. Een figuur wordt platter of langer tijdens beweging, zodat hij gewicht en soepelheid krijgt. Het volume blijft gelijk.
• Anticipation. Een voorbereidende beweging, zoals iemand die inzet voor een sprong. Dat maakt een actie geloofwaardig.
• Appeal. De uitstraling van een figuur. Ook een schurk moet er interessant en levend uitzien.

Je kunt die principes toepassen op een stilstaande tekening. Een figuur die iets doet, in een pose die een beweging aankondigt, leeft veel meer dan een figuur die rechtop staat.

Wat heb je nodig om te tekenen in Disney-stijl?

• Potloden. Een HB voor de eerste lijnen en een 2B voor donkere accenten.
• Een zachte gum. Je gaat veel gummen.
• Tekenpapier. Een blok met glad papier.
• Fineliners. Een zwarte van 0,3 en 0,5 mm voor de definitieve lijnen.
• Kleurpotloden of stiften. Voor kleur, met levendige maar zachte tinten.
• Voorbeelden. Foto’s van dieren, mensen en poses om vanaf te werken.

Tekenen Disney in stappen

We bouwen een eenvoudig figuur: een vrolijk dier dat naar voren leunt.

Stap 1: de lijn van beweging

Trek een zachte, gebogen lijn over het papier. Dat is de ruggengraat van je figuur. Een S-vorm of een C-vorm geeft meteen leven. Teken liever een gebogen lijn dan een rechte.

Stap 2: ronde basisvormen

Teken om de lijn heen een cirkel voor de kop, een ovaal voor het lijf en kleinere ovalen voor armen en benen. Maak de kop in verhouding groot. Laat de vormen elkaar overlappen, zodat het een geheel wordt.

Stap 3: pose en silhouet

Controleer het silhouet: als je de tekening helemaal zwart zou maken, herken je dan wat het figuur doet? Een sterk silhouet is een van de kenmerken van goede tekenfilmfiguren. Pas de pose aan tot het duidelijk is.

Stap 4: het gezicht

Het gezicht bepaalt het karakter. Teken een verticale lijn en een horizontale lijn op de kop. Zet daarop de grote ogen, een neus en een mond. Hoe verder de ogen uit elkaar en hoe lager ze zitten, hoe jonger en sympathieker het figuur oogt. Voeg wenkbrauwen toe, want die geven de uitdrukking.

Stap 5: details en kleding

Werk handen, voeten, haar of vacht en kleding uit. Houd het eenvoudig. Een paar duidelijke vormen zijn sterker dan veel kleine lijntjes.

Stap 6: omlijnen en kleuren

Trek de lijnen over met fineliner, gum het potlood weg en kleur. Gebruik een beperkt palet van drie of vier kleuren en laat de lichtste plekken wit.

Oefeningen voor tekenen Disney

Wie in deze stijl wil tekenen, heeft het meeste aan korte, herhaalde oefeningen:

1. Lijnen van beweging. Teken tien snelle lijnen met een pose eromheen, elk in een kwartier.
2. Uitdrukkingen. Teken één gezicht in zes stemmingen: blij, verdrietig, boos, verbaasd, bang en slaperig.
3. Squash en stretch. Teken een bal die valt, platter wordt bij het neerkomen en weer langer wordt als hij omhoog gaat.
4. Silhouetten. Teken drie figuren alleen als zwarte vlakken en raad wat ze doen.
5. Schetsen naar echte dieren. Gebruik foto’s van dieren om hun beweging te leren. Zie ook dieren tekenen.

Een goed schetsboek helpt hierbij. Lees ook onze pagina over schetsen.

Eigen figuren in plaats van bestaande personages

Het is leuk om bestaande personages na te tekenen, maar je leert er het meeste van als je daarna je eigen figuur maakt. Bestaande figuren zijn eigendom van de makers, dus deel je tekeningen ervan liever alleen voor jezelf of in een privékring, en verkoop ze niet. Een eigen figuur geeft je alle vrijheid.

Zo ontwerp je een eigen figuur:

• Kies een dier of voorwerp als basis.
• Geef het een eenvoudige vorm: een cirkel, een druppel of een ovaal.
• Bedenk één opvallend kenmerk, zoals grote oren, een lange staart of een bijzondere kleur.
• Geef het een persoonlijkheid: nieuwsgierig, verlegen of stoer. Dat bepaalt de pose.
• Teken het in vijf verschillende poses en met vijf verschillende uitdrukkingen.

Wie een schattigere variant wil, vindt meer in tekenen cute en tekenen schattig. Een hond is een goed oefenonderwerp: zie tekenen hond.

Veelgemaakte fouten bij tekenen Disney

• Rechte, stijve poses. Gebruik altijd een lijn van beweging.
• Te veel details. Houd vormen eenvoudig en leesbaar.
• Een zwak silhouet. Als je niet ziet wat het figuur doet, pas je de pose aan.
• Te kleine ogen. Grote ogen geven uitdrukking.
• Alleen overtrekken. Zonder zelf te bouwen leer je weinig.

Kijk eerst, teken daarna: studeren van een voorbeeld

Wie wil tekenen in Disney-stijl, doet er goed aan om eerst veel te kijken. Pauzeer een film of bekijk een afbeelding en vraag jezelf af wat je opvalt. Waar zit de grootste vorm? Welke lijnen lopen door in een vloeiende boog? Hoe verhoudt het hoofd zich tot het lichaam? Maak daarna een snel schetsje van alleen de grote lijnen, niet van de details.

Zo leer je vormen te zien in plaats van te kopiëren. Dat is het verschil tussen een tekening die op het voorbeeld lijkt en een tekening die je zelf begrijpt. Maak liever tien snelle schetsen van een minuut dan één van een uur die nergens naartoe gaat.

De principes achter de stijl

De kenmerkende beweging in animatiefilms komt uit een aantal vaste ontwerpprincipes. Een bekende lijst daarvan zijn de twaalf basisprincipes van animatie, die twee Disney-animators beschreven in het boek The Illusion of Life. Een overzicht staat op Wikipedia. Voor een tekening zijn er een paar die je meteen kunt toepassen.

• Overdrijving. Maak een pose iets groter dan in het echt. Een figuur die zich uitrekt, krijgt een extra lange lijn van hand tot voet.
• Squash en stretch. Vormen worden ingedrukt of uitgerekt, afhankelijk van de beweging. Een bal die neerkomt, is plat, een bal die omhoog gaat, is langgerekt.
• Aantrekkelijk ontwerp. Ronde, zachte vormen met een duidelijk silhouet. Grote ogen en een licht vergroot hoofd geven een vriendelijke uitstraling.
• Pose naar pose. Teken eerst de belangrijkste houding, daarna de tussenstappen.

Je hoeft ze niet allemaal te kennen om te beginnen. Kies er één per tekensessie en let er specifiek op.

Het silhouet als test

Een goede Disney-achtige tekening blijft leesbaar als je hem helemaal zwart invult. Probeer dat. Vul je schets in met een dikke zwarte stift of in je tekenapp en kijk of je nog begrijpt wat de figuur doet. Zie je alleen een klont? Dan overlappen armen of benen met het lichaam, en moet je de pose duidelijker maken door de armen los van de romp te zetten.

• Laat armen en benen niet over elkaar vallen.
• Draai het hoofd net iets ten opzichte van het lichaam.
• Laat de handen zichtbaar zijn, ook als ze maar eenvoudig zijn getekend.

Kleur en licht in jouw tekening

De vrolijke uitstraling komt voor een groot deel uit de kleuren. Kies voor een personage een paar hoofdkleuren en gebruik ze consequent. Houd de achtergrond rustiger dan de figuur, zodat je oog meteen naar het personage gaat. Kleur met zachte verlopen op wangen, neus en kleding, en gebruik een lichte tint voor de plek waar het licht op valt.

Oefen eerst met drie tinten per kleur: licht, midden en donker. Daarmee maak je al een figuur met dimensie. Meer tinten voeg je pas toe als je het basisprincipe beheerst.

Een plan voor twee weken

1. Dag 1 tot 3. Teken elke dag tien bollen, kegels en cilinders in verschillende houdingen.
2. Dag 4 tot 6. Zet er een gezicht op: twee ogen, een neus en een mond in drie verschillende uitdrukkingen.
3. Dag 7 tot 9. Teken een figuur met een lijn van beweging, in vijf houdingen.
4. Dag 10 tot 12. Ontwerp een eigen figuur met een duidelijk silhouet.
5. Dag 13 en 14. Kleur hem in met een beperkt palet en vergelijk hem met je eerste schets.

Veelgestelde vragen over tekenen Disney

Verder lezen

Tekenen moeilijk vinden is normaal, en meestal ligt het niet aan jou maar aan de aanpak. Een lastige tekening wordt makkelijk zodra je hem opdeelt: eerst de grote vormen, dan de verhoudingen, dan het licht en pas als laatste de details. Wie alles tegelijk wil, loopt vast. Wie één ding per keer doet, komt verrassend ver.

Tekenen moeilijk vinden is vaak een kwestie van te veel informatie. Een hand heeft vijf vingers, kootjes, nagels, rimpels en schaduwen, en je hersenen proberen dat in één keer te verwerken. Je hand probeert vervolgens een lijn te zetten die alles tegelijk doet. Dat lukt niemand. In deze pagina lees je waarom tekenen moeilijk lijkt en hoe je lastige onderwerpen toch aanpakt. Begin je net? Lees eerst leren tekenen voor de basis.

Waarom voelt tekenen moeilijk?

Er zijn een paar redenen waarom veel mensen tekenen moeilijk vinden. Als je ze herkent, kun je er iets aan doen.

Je tekent een symbool, geen onderwerp. Je hersenen slaan een ster, een huis of een oog op als een eenvoudig plaatje. Dat plaatje teken je, terwijl het onderwerp er anders uitziet. Het resultaat klopt niet, en dat voelt als falen.

Je oog is verder dan je hand. Je ziet direct dat een tekening niet klopt, maar je hand is nog niet getraind om het te herstellen. Dat gat is het grootste bij beginners en wordt kleiner met elke tekening.

Je begint te veel in details. Een oog met wimpers tekenen voordat de kop er staat, levert bijna altijd frustratie op.

Je verwacht te veel van jezelf. Wie meteen een foto wil namaken, ervaart elke tekening als mislukt. Een realistisch resultaat is een einddoel, geen beginpunt. Wikipedia merkt op dat fotorealisme en hyperrealisme zich tot doel stellen om werk te maken dat op een foto lijkt. Dat is een stijl waar kunstenaars jaren naartoe werken.

De basisaanpak als tekenen moeilijk voelt

Wat je ook wilt tekenen, de volgorde blijft gelijk, ook als tekenen moeilijk lijkt.

1. Kijk eerst. Besteed twee minuten aan alleen kijken. Zoek de grote vormen en de lichtrichting.
2. Teken de grote vormen. Gebruik cirkels, ovalen en blokken, heel licht.
3. Controleer de verhoudingen. Meet met je potlood op armlengte: hoe breed is het ten opzichte van hoe hoog?
4. Bouw de omtrek. Trek de lijnen over, rustig en in één beweging per lijn.
5. Voeg toonwaarden toe. Licht, midden, donker. Meer niet.
6. Werk de details af. Pas nu komen ogen, nagels, vachtstructuur.

Deze zes stappen werken bij een hand, een auto en een gebouw. Het verschil zit alleen in de vormen die je kiest. Zodra je de aanpak kent, wordt elk onderwerp een puzzel die je stap voor stap oplost.

Tekenen moeilijk bij handen

Bij handen vinden veel mensen tekenen moeilijk, maar het is niet onmogelijk. Het probleem is dat ze uit veel kleine delen bestaan die onderling bewegen.

Teken de hand eerst als een vierkant of trapezium voor de handpalm. Voeg daarna de vingers toe als eenvoudige cilinders, elk met drie segmenten. De duim zit lager en staat schuin. Houd de vingers in de eerste ronde bewust te dik, want je kunt altijd nog verfijnen. Kijk naar je eigen hand in een spiegel of foto en let op de verhoudingen: de middelvinger is meestal het langst en de vingertoppen eindigen ongeveer op dezelfde boog.

Oefen met je eigen hand in tien verschillende houdingen, elk in drie minuten. Na een week merk je dat je hand minder stijf wordt. Meer ideeën voor oefenonderwerpen vind je bij wat kan ik tekenen.

Tekenen moeilijk bij perspectief

Perspectief maakt tekenen moeilijk, want het klinkt technisch, maar de basis is eenvoudig. Objecten worden kleiner naarmate ze verder weg staan, en lijnen die van je af lopen komen samen in een verdwijnpunt. Volgens Wikipedia liggen die punten meestal op de horizonlijn, en werd het principe in de vijftiende eeuw door onder meer Brunelleschi en Alberti uitgewerkt.

Begin met een kubus in eenpuntsperspectief. Teken een horizon, zet één punt, teken de voorkant van de kubus als een vierkant en laat de zijkanten naar het punt lopen. Sluit de achterkant met een kleiner vierkant. Dat is alles. Met twee verdwijnpunten kun je een kubus schuin tekenen, met drie punten een hoog gebouw van onderaf. Een uitgebreide uitleg volgt in onze pagina over perspectief tekenen.

Heb je een liniaal bij de hand? Gebruik die in het begin gerust. Je leert beter zien hoe de lijnen lopen en je hand wordt vanzelf zekerder.

Tekenen moeilijk bij glas en glimmende voorwerpen

Een glas of een metalen pot lijkt moeilijk omdat je door het voorwerp heen kijkt of de omgeving erin ziet. Vereenvoudig het. Teken eerst de vorm, zoals je een gewone mok zou doen. Zoek dan de donkerste en de lichtste plekken. Bij een glas is het donker aan de randen en licht in het midden. Laat de lichtste plekken in je papier wit: gum ze desnoods weg.

Een glanzend voorwerp laat een lichte reflectie zien, meestal als een smalle, heldere streep. Teken die als laatste, scherp en met veel contrast. Dat ene detail maakt het voorwerp meteen glanzend. Oefen eerst met een glas water voor een donkere achtergrond, want het contrast helpt je te zien waar het licht zit.

Tekenen moeilijk bij gezichten en portretten

Een gezicht is lastig omdat we er zo goed in zijn om fouten te zien. Een klein verschil in de afstand tussen de ogen valt direct op. Gebruik daarom hulplijnen. Teken een ovaal, deel hem in twee met een verticale lijn en een horizontale lijn voor de ogen. De ogen zitten ongeveer halverwege de kop, niet bovenin, zoals beginners meestal denken. Dit is een algemene richtwaarde, het verschilt per gezicht.

Oefen met losse onderdelen: een oog, een neus, een mond. Pas daarna combineer je ze. Meer uitleg vind je in onze pagina over portret tekenen.

Tekenen moeilijk bij dieren in beweging

Een rennende hond of een vliegende vogel blijft niet stilstaan. Gebruik foto’s en teken snelle schetsen van twee of drie minuten. Teken alleen de grote lijn van de beweging: de boog van de rug, de hoek van de poten. Detail is hier bijzaak. Kijk voor het opbouwen van de vormen naar tekenen hond of naar andere dieren.

Tekenen moeilijk in 3D

Een tekening die uit het papier lijkt te komen, noemen veel mensen een 3D-tekening. Het effect komt van schaduw en perspectief, geen magie. Teken een eenvoudige vorm, zoals een kubus, een bol of een cilinder, geef hem een lichtrichting en maak de schaduw op de grond ook donker. Hoe scherper de schaduw en hoe sterker het contrast, hoe meer het voorwerp lijkt te zweven of uit het papier te springen.

Een bekende oefening is letters of woorden in 3D tekenen, waarbij je elke letter als een blok behandelt. Dat is een leuk project als je ook van handlettering houdt.

Wat doe je als tekenen moeilijk blijft voelen?

Soms zit je na weken oefenen nog steeds vast en lijkt tekenen moeilijk te blijven. Dat is geen teken dat je het niet kunt, maar meestal een teken dat je op een plateau zit. Dat gebeurt iedereen. Je hebt de eerste snelle vooruitgang gehad en nu gaat het langzamer.

Verander dan iets. Pak een ander materiaal, bijvoorbeeld een fineliner in plaats van potlood, of een ander formaat, zoals een heel klein of een heel groot vel. Kies een nieuw onderwerp dat je nog nooit hebt getekend. Of teken juist iets dat je al kunt, maar nu zonder gum. Een nieuwe beperking dwingt je anders te kijken.

Zoek ook eens iemand om mee te tekenen. Tekenen moeilijk vinden voelt kleiner als je ziet dat een ander dezelfde fouten maakt. Een vriend, een tekengroep of een online groep kan helpen. Vraag niet om een oordeel, maar om één ding dat opvalt. Dat is vaak genoeg om weer verder te komen.

Houd tot slot je vooruitgang bij. Zet de datum bij elke tekening en bewaar alles. Bekijk elke maand je oude werk. Je ziet dingen die je zelf niet meer opmerkt, zoals een lijn die zekerder wordt of een verhouding die klopt. Wie dat ziet, vindt tekenen minder moeilijk en gaat met meer plezier door.

Tips om tekenen moeilijk makkelijker te maken

• Werk met een timer. Tien minuten voor een lastig onderwerp, geen minuut langer. Daarna een pauze.
• Draai je werk om. Draai je tekening en je voorbeeld ondersteboven. Je ziet de vormen dan zonder het symbool.
• Gebruik een raster. Leg een raster over je foto en teken hetzelfde raster op je papier. Wikipedia noemt gridden een eenvoudige techniek om nauwkeurigheid te waarborgen.
• Maak studies. Oefen één onderdeel apart, zoals een neus of een hand, op een aparte pagina.
• Neem pauzes. Na een kwartier kijk je met frisse ogen, en zie je meteen wat niet klopt.
• Vergelijk met jezelf. Vergelijk je tekening met die van vorige maand, niet met die van een professional.

Veelgemaakte fouten als tekenen moeilijk voelt

• Meteen beginnen met details. Zet eerst de vormen neer.
• Niet meten. Controleer verhoudingen met je potlood op armlengte.
• Te hard drukken. Je krijgt lijnen die je niet meer weg krijgt.
• Te veel uitgummen. Een rommelige schets laat je zien hoe je dacht. Teken door.
• Opgeven na één poging. Teken hetzelfde onderwerp drie keer. De derde keer is bijna altijd beter.

Veelgestelde vragen over tekenen moeilijk

Verder lezen over tekenen

Wat kan ik tekenen? Kies iets wat voor je neus ligt en wat uit eenvoudige vormen bestaat: een mok, een appel, een plant, je eigen hand of een dier als een hond of konijn. Zo’n onderwerp kun je goed bekijken, het blijft stilstaan en je hoeft niets te verzinnen. Wie dat een paar dagen doet, heeft daarna vanzelf meer ideeën dan tijd.

De vraag wat je kunt tekenen is eigenlijk de vraag waar je nu zin in hebt. Daarom staat hieronder geen strakke lijst, maar een reeks ideeën per categorie, met telkens een korte tip. Pak er één, zet een timer van tien minuten en begin. Heb je nog geen basis, lees dan eerst de gids leren tekenen.

Zo kies je wat je gaat tekenen

Een goed onderwerp heeft drie eigenschappen. Je kunt het zien, het is niet te moeilijk en je vindt het een beetje leuk. Een onderwerp dat je niet interesseert, teken je met tegenzin, en dat zie je terug.

Gebruik het liefst iets uit je directe omgeving. Zo kun je het van alle kanten bekijken, het licht veranderen en je hand dichtbij laten komen. Een foto werkt ook, vooral voor dingen die niet stilstaan, zoals dieren of mensen. Volgens Wikipedia kun je een schets gebruiken om iets vast te leggen dat je ziet, om een idee te ontwikkelen of om snel iets duidelijk te maken. Gebruik elk van die drie doelen als vertrekpunt: wat wil ik vandaag vastleggen, uitproberen of laten zien?

Hou het klein. Een onderwerp dat in tien minuten af kan, is beter dan een groot project dat je niet afmaakt. Je bouwt zo ritme op en je verzamelt snel een stapel tekeningen.

15 ideeën met voorwerpen uit je huis

Voorwerpen zijn de beste oefening: ze bewegen niet en hebben duidelijke vormen. Teken er een uit deze lijst:

1. Een mok met een hengsel
2. Een sleutelbos
3. Een bril
4. Een schaar
5. Een koffiepot
6. Een schoen (bijvoorbeeld een sneaker)
7. Een boek dat half openligt
8. Een theepot en twee kopjes
9. Een lamp
10. Een fles en een glas
11. Een kussen op de bank
12. Een stapel boeken
13. Een rolletje tape
14. Een zaklamp
15. Een horloge

Het beste voorbeeld is een mok. Hij bestaat uit een cilinder met een ovaal bovenin en een hengsel. Als je dat goed lukt, kun je bijna alles aan. Let op de ellips bovenaan: die is smaller naarmate je lager kijkt.

12 ideeën uit de natuur en met planten

Planten en natuurlijke vormen zijn vergevingsgezind: een blad is nooit helemaal symmetrisch, dus fouten vallen niet op.

1. Een enkel blad
2. Een kamerplant in een pot
3. Een bos tulpen
4. Een boom in de winter
5. Een pompoen
6. Een dennenappel
7. Een schelp
8. Een steen met schaduw
9. Een bloem van boven gezien
10. Een cactus
11. Een tak met bladeren
12. Een uitzicht met één boom

Probeer eens een blad op twee manieren: eerst in omtrek, daarna met schaduw en nerven. Je merkt hoeveel verschil toonwaarde maakt. Voor het uitwerken van schaduw: lees de uitleg in leren tekenen.

12 ideeën met dieren

Dieren zijn populair, maar ze bewegen. Gebruik daarom een foto, of teken je eigen huisdier terwijl hij slaapt.

1. Een hond, van opzij: zie ons stappenplan voor een hond tekenen
2. Een kat die opgerold slaapt
3. Een vogel op een tak
4. Een vis
5. Een konijn
6. Een uil
7. Een schildpad
8. Een vlinder
9. Een egel
10. Een paard
11. Een eend
12. Een eekhoorn

Wil je het dier vooral schattig maken, kijk dan naar tekenen schattig. Meer ideeën voor dieren en hun vormen vind je bij schetsen.

10 ideeën met mensen en lichaamsdelen

Mensen tekenen is lastiger, maar delen van het lichaam zijn goed te doen.

1. Je eigen hand in een rustige houding
2. Je hand die een mok vasthoudt
3. Je voet
4. Een oog, groot getekend
5. Een oor
6. Een mond
7. Een kop van opzij, als eenvoudig profiel
8. Een zelfportret in vlakken
9. Iemand die leest, in vijf lijnen
10. Een silhouet van een persoon

Je eigen hand is een geweldig model: je hebt hem altijd bij je en je kunt hem in elke houding zetten. Teken eerst de vorm als blok, dan de vingers als cilinders, en pas dan de details.

11 ideeën zonder referentie: patronen, fantasie en gedachten

Soms heb je geen zin om iets na te tekenen. Dan zijn dit goede opties:

1. Een patroon van cirkels en lijnen
2. Een mandala of herhalend motief
3. Een kamer zoals je hem zou willen inrichten
4. Een fantasiedier uit twee echte dieren
5. Een stad op een heuvel
6. Een droomhuis
7. Een kaartje met een wens
8. Een tekening van je dag in zes vakjes
9. Een zelfverzonnen karakter met een naam
10. Een doodle in één doorlopende lijn
11. Een zonsondergang in strepen

Bij sommige van deze ideeën merk je dat tekenen veel op schrijven lijkt. Combineer je dit met een agenda, dan kom je uit bij een bullet journal of een kleurboek voor volwassenen, waarin je rustig met vormen en kleuren speelt.

Wat kan ik tekenen als ik vastzit?

Soms helpt een lijst niet. Probeer dan een van deze trucs:

Dobbel een onderwerp. Nummer de ideeën hierboven en gooi een dobbelsteen. Wat het wordt, teken je. Geen discussie.

Zet een woord neer. Pak een willekeurig woord uit een boek en teken wat je erbij voelt.

Beperk jezelf. Teken met slechts één pen, zonder te kijken, of binnen een klein vakje van 5 bij 5 centimeter. Een beperking haalt de druk eraf.

Teken wat in beeld is. Kijk om je heen en teken het eerste wat je ziet, hoe saai het ook lijkt. Een stopcontact is een prima oefening in perspectief.

Verander de manier. Teken met je niet-schrijvende hand, of teken een voorwerp ondersteboven. Dat haalt je uit je gewoonte en laat je weer kijken.

Zit je soms vast bij de moeilijkheid? Lees dan tekenen moeilijk, waarin we uitleggen hoe je een lastig onderwerp opdeelt.

Ideeën naar niveau: makkelijk, middel, uitdagend

Makkelijk (5 tot 10 minuten): een mok, een appel, een blad, een steen, een cirkelpatroon.

Middel (15 tot 30 minuten): een kamerplant, je hand, een hond van opzij, een stilleven met drie voorwerpen.

Uitdagend (30 minuten of meer): een portret, een straat in perspectief, een dier in beweging, een landschap met diepte.

Dit zijn richtwaarden. De tijd hangt af van hoe uitgebreid je werkt. Als iets te makkelijk voelt, voeg je een laag toe, zoals schaduw of een achtergrond. Voelt het te moeilijk, vereenvoudig dan en teken alleen de omtrek.

Wil je later een stap verder, dan zijn leren tekenen en de pagina’s over tekentechnieken de volgende stap. Veel mensen merken dat ze na een maand dagelijks tekenen vanzelf nieuwe ideeën krijgen, omdat ze anders gaan kijken. Wikipedia merkt op dat tekenen een van de eenvoudigste manieren is om ideeën over te brengen en dat het een van de meest voorkomende kunstzinnige bezigheden is. Je bent dus in goed gezelschap.

Van idee naar tekening in vier stappen

Een idee is nog geen tekening. Met deze vier stappen maak je er in een kwartier iets van, wat je ook kiest.

1. Kijk twee minuten, teken nog niets. Bekijk je onderwerp goed. Waar zit het licht? Welke vormen zie je? Is het hoog of breed? Met half dichtgeknepen ogen zie je de grote vlakken beter en verdwijnen de details.

2. Zet de grote vormen neer. Teken heel licht de omtrek in cirkels, ovalen of blokken. Het hoeft nog niet te kloppen. Je zoekt de verhouding: hoe breed is het ten opzichte van hoe hoog?

3. Verbeter en verfijn. Kijk naar je schets en vergelijk met het voorbeeld. Wat staat scheef? Wat is te groot? Pas het aan en trek dan pas de definitieve lijnen.

4. Voeg schaduw toe. Bepaal waar het licht vandaan komt en maak de andere kant donkerder. Drie toonwaarden zijn genoeg: licht, midden en donker.

Zo kun je elk idee uit de lijsten aanpakken. Een mok, een konijn en een kamerplant doorlopen precies dezelfde stappen, alleen de vormen verschillen.

Een routine van 30 dagen

Lijsten werken pas als je ermee aan de slag gaat. Probeer een maand lang dagelijks één tekening van ongeveer tien minuten. Dit is een richtwaarde, een kwartier is ook prima.

• Week 1: voorwerpen. Zeven dagen, zeven voorwerpen uit de eerste lijst.
• Week 2: natuur. Planten, bladeren en een schelp of steen.
• Week 3: dieren en handen. Mix dieren en delen van het lichaam, zoals je hand.
• Week 4: vrij. Kies zelf uit de patronen en fantasie-ideeën, of herhaal je favoriet.

Leg je tekeningen aan het einde naast elkaar. De meeste mensen zien dat de tekeningen van week 4 zekerder zijn dan die van week 1. Dat is de echte reden om dagelijks te tekenen: je merkt je eigen groei, en daar komt de motivatie vandaan.

Als je een dag mist, geen probleem. Pak de volgende dag gewoon weer op. Het gaat om de gewoonte, niet om een perfect schema.

Veelgemaakte fouten bij het kiezen van een onderwerp

• Te moeilijk beginnen. Een portret van je moeder als eerste tekening is niet handig. Begin klein.
• Elke keer iets nieuws. Herhaling geeft vooruitgang. Teken dezelfde mok vijf keer.
• Alleen mooie onderwerpen kiezen. Een stopcontact of een sok leert je net zoveel als een bos bloemen.
• Te lang zoeken. Kies in een minuut en begin. Het onderwerp is minder belangrijk dan het tekenen zelf.
• Alleen op foto’s tekenen. Combineer foto’s met echte voorwerpen.

Veelgestelde vragen over wat je kunt tekenen

Verder lezen over tekenen

Tekenen cute begint met drie keuzes: maak de vormen rond, zet de ogen groot en laag in het gezicht en teken het mondje klein. Met die drie regels wordt bijna elk onderwerp, van een kopje koffie tot een konijn, een schattig figuurtje. Een fineliner, een potlood en een half uur zijn genoeg om te beginnen.

Cute tekenen is een van de makkelijkste manieren om zelfvertrouwen te krijgen met pen en papier. Je hoeft geen perspectief te kennen en geen verhoudingen na te meten: een figuurtje mag juist een beetje scheef zijn. In dit artikel lees je waarom een tekening schattig oogt, hoe je stap voor stap een figuurtje opbouwt en welke ideeën je kunt gebruiken. Wie de basis van tekenen wil leren, begint bij leren tekenen.

Waarom lijkt een tekening schattig?

Cute tekenen komt voort uit de Japanse kawaii-stijl. Volgens het Wikipedia-artikel over kawaii betekent het woord “schattig” en draait die cultuur om onschuld, charme en eenvoud. De bloei begon in de jaren zeventig met stripfiguren in manga en anime en met merchandise zoals Hello Kitty uit 1974.

De typische kenmerken zijn zachte of pastelkleuren, ronde vormen en grote ogen met een kleine mond. Het lijkt op de verhoudingen van een baby of jong dier, en dat maakt een tekening vanzelf zacht. Je hoeft die regels niet te leren als theorie: pas ze toe en je tekening verandert direct.

Wat heb je nodig om cute te tekenen?

• Potlood en gum. Voor de eerste schets.
• Fineliners. Een zwarte van 0,3 en één van 0,5 mm is genoeg.
• Kleurpotloden of stiften. Kies zachte tinten: roze, lichtblauw, mint, geel.
• Een wit gelpen voor lichtpuntjes in de ogen.
• Een schetsboek. Glad papier geeft de mooiste lijnen.

Tekenen cute in stappen

We bouwen een eenvoudig figuurtje op: een schattig konijn.

Stap 1: een grote, ronde kop

Teken een brede cirkel of een iets platte ovaal. Hoe breder en platter, hoe schattiger. Het hoofd is bij cute tekenen vaak bijna even groot als het hele lichaam.

Stap 2: een klein lichaam

Teken onder de kop een kleine ovaal of een druppelvorm. Het lichaam is veel kleiner dan het hoofd. Teken korte armpjes en voetjes: mini-versies, zonder vingers.

Stap 3: de gezichtslijnen

Trek een lichte horizontale lijn onder het midden van de kop. Op die lijn komen de ogen. Hoe lager de ogen, hoe jonger en schattiger het figuurtje oogt.

Stap 4: ogen, mond en blosjes

Teken twee grote, donkere ogen met in elk een klein wit lichtpuntje. Zet ze ver uit elkaar. Teken tussen de ogen, een klein stukje lager, een klein mondje, bijvoorbeeld een omgekeerde driehoek of een kleine w. Voeg blosjes toe met roze potlood.

Stap 5: de oren en details

Teken lange, afgeronde oren, of kleine bolletjes als je een beer maakt. Voeg een staartje toe en eventueel een klein hartje of sterretje.

Stap 6: omlijnen en kleuren

Trek de lijnen over met fineliner, wacht tot de inkt droog is en gum het potlood weg. Kleur met zachte tinten en laat plekken wit voor glans. Bij tekenen cute werkt een dunne contourlijn vaak beter dan een dikke.

Makkelijke ideeën om cute te tekenen

Zoek je ideeën? Dit zijn onderwerpen die vanzelf schattig worden:

• Eten met een gezicht. Een rijstbal, een koekje, een kopje thee, een druppel.
• Dieren. Kat, konijn, beer, kleine vogels en schildpadden.
• Planten. Cactus in een pot, een kleine tak of een zonnebloem met gezichtje.
• Wolken en sterren. Een slapende maan of een lachende wolk.
• Alledaagse voorwerpen. Een pen, een bril of een rugzak met ogen.

Lukt een vorm niet? Begin dan met een schets op een los blaadje. Een hond is ook een goed onderwerp om cute te tekenen: in tekenen hond zie je hoe je een hond opbouwt, en met grotere ogen en een kleiner snuitje maak je er zo een schattige variant van. Meer ideeën vind je op tekenen schattig.

Cute tekenen in kawaii-stijl: de extra’s

Als je de basis kent, kun je spelen met kawaii-elementen:

• Gezichtjes op alles. Een tekening wordt meteen persoonlijker als het voorwerp ogen en een mond krijgt.
• Kleine accessoires. Een strikje, een hoedje of een sjaaltje.
• Sprankels en hartjes. Kleine sterretjes rond het figuurtje geven sfeer.
• Pastelkleuren. Zachte kleuren als roze, blauw en wit.
• Dikke, zachte lijnen. Gebruik gelijkmatige lijnen en vermijd veel schaduw.

Wil je het combineren met kleuren op papier, dan is een kleurboek voor volwassenen een goede oefening voor zachte kleurcombinaties.

Gezichtsuitdrukkingen bij tekenen cute

Met een paar kleine aanpassingen geef je je figuurtje een andere stemming. Omdat de gezichten zo eenvoudig zijn, zie je elke wijziging meteen.

• Blij. Twee ronde ogen met lichtpuntjes en een kleine, omhooggebogen mond.
• Slaperig. Twee kleine bogen in plaats van ogen, als gesloten ooglidjes, en een klein open mondje.
• Verbaasd. Grotere ogen en een klein rond mondje, met misschien een kleine wenkbrauw.
• Verlegen. Extra grote blosjes en ogen die iets naar beneden of opzij kijken.
• Boos, maar schattig. Twee korte schuine wenkbrauwen en een kleine, omlaag gebogen mond. Door de ronde vormen blijft het figuurtje zacht.

Teken op één pagina vijf keer hetzelfde figuurtje met een andere uitdrukking. Daarmee train je je oog, en je ontdekt wat het beste bij jouw stijl past.

Een tweede voorbeeld: een cute beer in vijf stappen

Herhaling maakt het makkelijker. Doe dezelfde stappen met een ander onderwerp en je merkt hoe snel het wennen is.

1. Teken een brede, ronde kop met twee kleine ronde oortjes bovenaan.
2. Voeg een klein, ovaal lichaam toe met twee korte armpjes en twee ronde voetjes.
3. Zet twee kleine, donkere ogen laag op het gezicht, met een klein ovaal snuitje ertussen.
4. Teken in het snuitje een klein neusje en een mondje in de vorm van een omgekeerde y.
5. Trek over met fineliner, kleur met bruin en beige en voeg roze blosjes toe.

Je merkt dat de bouw bijna gelijk is aan het konijn. Alleen de oren en de kleuren verschillen. Zo kun je met één basisvorm tientallen figuurtjes maken: een kat, een vos, een kikker of een eend.

Zo bouw je een eigen stijl op

Een eigen cute stijl ontstaat niet door te kopiëren, maar door te kiezen. Maak een lijstje met drie dingen die je altijd hetzelfde doet. Bijvoorbeeld: je ogen zijn altijd twee stippen met een lichtpuntje, je blosjes zijn altijd twee ovalen, je lijnen zijn altijd dun en zwart. Daardoor herkent iedereen je tekeningen.

Een paar manieren om te oefenen:

• Dagelijks één tekening. Eén klein figuurtje per dag, in een schetsboek. Na een maand heb je dertig tekeningen, en zie je groei.
• Thema’s. Kies een week lang een thema, zoals eten of dieren.
• Verbeter een oude tekening. Teken hetzelfde figuurtje opnieuw en vergelijk.
• Combineer met handlettering. Een schattig figuurtje met een korte tekst eronder is een leuke kaart. Meer daarover in onze gids over handlettering.

Een goed gebruik van pastelkleuren verhoogt het effect. Houd het palet beperkt tot drie of vier kleuren per tekening, zodat het geheel rustig blijft.

Veelgemaakte fouten bij tekenen cute

• Ogen te hoog. Hoog geplaatste ogen laten het gezicht ouder lijken.
• Een te grote mond. Houd hem klein.
• Scherpe hoeken. Alles rond en zacht.
• Te veel detail. Eenvoud is de kern van cute tekenen.
• Te donkere kleuren. Gebruik zachte tinten.

Verhoudingen voor een schattige tekening

Het geheim van tekenen cute zit in de verhoudingen. Schattige figuren hebben bijna altijd een groot hoofd en een klein lichaam, vaak wel de helft van de totale hoogte. De ogen staan laag in het gezicht en ver uit elkaar, de mond is klein en zit dicht bij de ogen. Hoe lager je de gezichtskenmerken zet, hoe jonger en zachter het figuur lijkt.

Dat geldt ook voor dieren. Een kat, een hond of een beer wordt cute als je de poten kort en rond tekent, het lichaam als een zachte bol en de oren iets te groot. Hoekige vormen en scherpe punten laat je weg. Alles wat je rond maakt, voelt zachter aan.

Kleine details die veel doen

• Blosjes. Twee ronde of ovale vlekjes onder de ogen, in roze of lichtrood.
• Glansjes in de ogen. Laat een klein wit stipje in elk oog vrij.
• Een dikke, zachte omtrek. Een gelijkmatige lijn zonder veel variatie.
• Weinig details. Hoe minder lijnen, hoe zachter en leesbaarder het figuur.

Tekenen cute met voorwerpen: kawaii-eten en dingen

Je hoeft niet alleen dieren en mensen schattig te tekenen. Een kopje koffie, een stuk taart, een wolk of een plantenpot krijgen met een eenvoudig gezichtje direct karakter. Teken de vorm eerst gewoon, geef hem daarna twee ogen en een mond, en voeg blosjes toe. Zo verandert een gewoon voorwerp in een figuur met een eigen stemming.

Houd de kleuren zacht. Pastelkleuren, zoals roze, lichtblauw, lila en mintgroen, passen goed bij de stijl. Gebruik een donkere, maar niet zwarte kleur voor de omtrek, bijvoorbeeld donkerbruin of donkerblauw. Dat maakt de tekening zachter dan zwart.

Zo oefen je tekenen cute in een week

Wil je er sneller beter in worden, werk dan een week lang met een vast schema. Dag één: teken tien gezichten met verschillende uitdrukkingen. Dag twee: teken tien eenvoudige dieren. Dag drie: teken tien voorwerpen met een gezicht. Dag vier en vijf: combineer die en maak een kleine scène. Dag zes: teken een klein stripverhaal met je figuren. Dag zeven: kies je favoriete tekening en werk hem netjes af.

Gebruik voor het oefenen een los blad, zodat je durft fouten te maken. Pas als je een tekening echt mooi vindt, werk je hem netjes uit op beter papier. Door te herhalen leer je welke vormen jouw eigen stijl kenmerken.

Veelgestelde vragen over tekenen cute

Verder lezen

Tekenen met potlood begint met drie dingen: een paar potloden in verschillende hardheden, papier met een lichte structuur en een gum. Met HB voor lichte lijnen, 2B voor middentonen en 4B voor het donkerste werk teken je bijna alles, van een simpel voorwerp tot een portret. Het is de goedkoopste en vergevingsgezindste manier om te leren tekenen.

Veel mensen onderschatten wat er met één potlood kan. Je tekent lijnen, vult vlakken, maakt zachte schaduw en haalt licht terug met een gum. In dit artikel leer je tekenen met potlood in de goede volgorde: eerst het materiaal, dan de lijn, dan de schaduw en tot slot oefeningen voor elke week. Wil je de brede basis van tekenen? Dan staat die in onze gids leren tekenen.

Welk potlood kies je voor tekenen

Op een potlood staan letters en een cijfer. Volgens de uitleg over potloodgraderingen staat H voor hardheid, B voor zwartheid en is HB de standaard schrijfgraad. Meer B’s betekent zachter en donkerder, meer H’s harder en lichter. De reeks loopt gewoonlijk van 9H tot 9B, en er is geen industriestandaard: dezelfde gradatie kan per merk anders uitvallen. Probeer daarom een schaal van licht naar donker in je eigen set uit voordat je aan een tekening begint.

Wat gebruik je voor wat?

• H en 2H: hard en licht. Goed voor technisch tekenen, hulplijnen en lichte schetsen. Bij veel druk kunnen ze groeven in het papier maken.
• HB: de standaard. Geschikt voor schetsen en eerste lijnen.
• 2B en 4B: zacht. Geven middentonen en schaduw. Het meest gebruikt bij tekenen met potlood voor beginners.
• 6B tot 8B: heel zacht en donker. Voor diepe schaduwen en accenten. Smeert snel.

Een potloodset van vijf stuks (HB, 2B, 4B, 6B en een 2H) dekt alles. Koop liever een paar goede potloden dan een grote doos met tientallen.

Houten potlood of vulpotlood

Een klassiek houten potlood geeft de meeste variatie, omdat je de punt kunt slijpen of de zijkant kunt gebruiken. Een vulpotlood heeft een constante dikte en is handig voor precisie, maar mist de breedte voor schaduw. Een stuk grafiet zonder houten mantel, bruikbaar op zijn kant, geeft brede vlakken in één haal.

Het woord loodpotlood is eigenlijk misleidend. Wat je ‘lood’ noemt, is grafiet, chemisch niets met het metaal lood te maken. Een moderne potloodstift is een mengsel van grafietpoeder en klei, een recept dat Nicolas-Jacques Conté in 1795 bedacht.

Papier en gum

Voor tekenen met potlood kies je papier met een lichte korrel, ongeveer 120 tot 180 gram. Te glad papier houdt weinig grafiet vast en geeft harde, glimmende lijnen. Te grof papier maakt kleine details lastig. Een tekenblok met stevig papier is voor beginners een goede start.

Je hebt twee soorten gum nodig. Een kunststofgum haalt hele lijnen weg. Een kneedgum, die je in elke vorm kunt kneden, tilt grafiet van het papier zonder te vegen en is ideaal om lichtpunten terug te halen. Gebruik haar als potlood in omgekeerde richting: je tekent met licht.

Techniek: lijnen, vlakken en overgangen

Lijnen

Houd je potlood iets verder naar achteren dan bij schrijven, zodat je meer ruimte voor beweging hebt. Trek lijnen met je arm en niet alleen met je pols. Probeer drie dingen: een lichte lijn, een middenlijn en een zware lijn, alleen door de druk te veranderen. Je leert zo dat één potlood veel tonen geeft.

Schraffeer en kruisarcering

Schraffeer je met parallelle lijntjes, dan krijg je een gelijkmatige toon. Leg je een tweede laag dwars over de eerste, dan heet dat kruisarcering en wordt de toon donkerder. Hoe dichter de lijntjes bij elkaar, hoe donkerder het vlak. Het geeft een tekening een handgemaakte structuur.

Zachte overgangen

Voor een vloeiende overgang van licht naar donker werk je in lagen. Begin licht en ga steeds een laag verder, telkens over een iets kleiner gebied. Smeer eventueel met een vingertop of een papieren wisser, maar niet te veel: het vet van je huid kan vlekken geven.

De toonschaal

Teken een balk in tien vakjes en vul ze van wit tot donker. Elke stap iets donkerder. Wie dit een paar keer doet, krijgt gevoel voor druk. Ze noemen het ook wel een waardenschaal. Kijk bij een tekening met half dichtgeknepen ogen: je ziet vooral hoe de tonen zijn verdeeld.

Tekenen met potlood in vijf stappen

Een eenvoudig voorbeeld: een appel op een witte ondergrond.

1. Schets de vorm met een HB, heel licht. Een iets afgeplatte cirkel met een kuiltje.
2. Bepaal de lichtbron. Komt het licht van linksboven, dan zit de schaduw rechtsonder en op de grond.
3. Leg de middentoon neer met een 2B, over de hele schaduwkant.
4. Werk de donkerste plekken uit met een 4B: onder de appel en op de rand van de schaduw. Houd een lichte rand langs de onderkant waar licht van de tafel terugkaatst.
5. Haal licht terug met de kneedgum op de plek waar het licht glanst. Maak een zachte schaduw op de ondergrond.

Dezelfde stappen werken voor alles wat rond is. Een kop, een ei, een bal. Als je dit begrijpt, kun je vrijwel elk voorwerp tekenen.

Oefeningen voor tekenen met potlood

• Week 1: lijnen, cirkels en toonschalen. Een kwartier per dag.
• Week 2: simpele voorwerpen met één lichtbron: appel, kop, ei.
• Week 3: teken dezelfde fles vanuit drie hoeken, met schaduw.
• Week 4: een eenvoudig portret. Hoe je dat opzet, lees je in onze gids over portret tekenen.
• Altijd: een blad vol snelle schetsen. Wil je dat uitbreiden? Lees het artikel over schetsen.

Oefenen met een onderwerp dat je leuk vindt houdt je gemotiveerd. Hou je van dieren, begin dan met tekenen hond. Hou je van vrolijke figuurtjes, probeer dan tekenen schattig. En kleurpotloden of kleurboeken zijn een goede tussenstap, bijvoorbeeld via kleurboeken voor volwassenen.

Houding en grip: zo houd je je potlood vast

Hoe je zit en hoe je het potlood vasthoudt, bepaalt veel van je lijn. Zit rechtop, met je papier iets schuin voor je op een tafel of op een tekenplank op schoot. Leg je tekenpapier niet plat op een tafel waar je overheen hangt, want dan zie je perspectief en verhoudingen scheef. Een tekenplank of ezel zet je papier rechter voor je ogen, zoals schilders dat ook doen.

Voor schrijven pak je je potlood dicht bij de punt. Voor tekenen met potlood zijn er twee extra grepen. Bij de eerste houd je het potlood onderhands, als een staaf, tussen duim en vingers, zodat je de zijkant gebruikt voor brede vlakken. Bij de tweede houd je het verder naar achteren, bijna op het uiteinde, zodat je losse lijnen trekt met je hele arm. Wissel af en kijk wat je tekening ervan wint.

Potloden en tekeningen verzorgen

Een goed potlood slijp je met een mesje of een puntenslijper met een scherp lemmet, en niet te vaak. Bij een mesje bepaal je zelf de lengte van de punt: een lange, smalle punt voor details, een korte voor stevige lijnen. Laat potloden niet vallen, want de stift kan binnenin breken en dan blijf je puntjes verliezen.

Een zachte tekening smeert snel. Leg er een vel vloeipapier of bakpapier tussen als je hem in een map bewaart, en gebruik eventueel een fixatiespray in een goed geventileerde ruimte. Een spray geeft een dun laagje dat het grafiet vasthoudt. Test hem eerst op een los blaadje, want sommige sprays maken donkere tonen iets donkerder of laten glimmende plekken achter.

Grafietpotlood of kleurpotlood

Veel beginners vragen zich af of ze liever met grafiet of met kleurpotlood beginnen. Grafiet leert je het meest over tonen en vorm, omdat je je niet druk hoeft te maken over kleurkeuze. Kleurpotlood is verleidelijker omdat het kleur geeft, maar werkt met dezelfde regels: licht beginnen, in lagen opbouwen en van licht naar donker werken. Wie eerst met grafiet leert, kleurt later beter. Een mooie tussenstap is een tekening in één kleur, bijvoorbeeld een sepia- of blauwtint.

Fouten bij tekenen met potlood

• Te hard drukken in het begin. Je krijgt groeven die niet meer weggaan. Begin altijd licht.
• Alleen met de punt tekenen. Draai je potlood en gebruik de zijkant voor vlakken.
• Te veel smeren. Vingers laten vlekken en maken de tekening vuil. Gebruik een wisser of doekje.
• Geen donker durven. Veel beginners blijven in het midden steken. Een tekening heeft echt donker nodig.
• De hand over je tekening. Leg een los blaadje onder je hand, zodat je niet smeert.
• Geen fixatief. Een tekening in zacht potlood smeert makkelijk. Fixeer hem of bewaar hem tussen losse bladen.

Veelgestelde vragen over tekenen met potlood

Verder lezen

Schetsen leer je door snel en los te tekenen, zonder gum en zonder dat het mooi hoeft. Een schets is een eerste idee of een snelle observatie, geen afgemaakte tekening. Neem een schetsboek, een potlood en een voorwerp dat voor je neus ligt, en geef jezelf vijf minuten. Zo begint schetsen voor beginners.

Het lastige aan schetsen is niet de techniek, maar de perfectionist in je hoofd. Een schets mag er rommelig uitzien. Juist die losheid maakt dat je sneller leert en meer durft. Wil je eerst het grotere plaatje zien, lees dan onze gids leren tekenen. Hier gaat het om het schetsen zelf.

Wat is schetsen eigenlijk

Volgens Wikipedia is een schets een snel uit de losse hand gemaakte tekening die meestal niet bedoeld is als eindwerk. Hij legt vast wat je ziet of werkt een idee uit voor later. Het verschil met een studie is dat een studie meer is uitgewerkt en dient als voorbereiding op een groter werk. Leonardo da Vinci en Edgar Degas vulden schetsboeken die nu zelf als kunst worden gezien, maar vooral waren het hun werkplaatsen.

Dat is ook het mooie voor beginners: een schets hoeft niet te lukken. Het is een gesprek met jezelf over wat je ziet. Een slechte schets kost vijf minuten, en je leert er meer van dan van een dure tekening die je niet durft te beginnen.

Wat heb je nodig om te schetsen

Je hebt minder nodig dan je denkt.

• Een schetsboek. Formaat A5 of A4, met papier van zo’n 100 tot 150 gram. Een boek met een stevige kaft kun je overal mee naartoe nemen.
• Potloden. Een HB voor lichte lijnen en een 2B of 4B voor donkere accenten. De hardheid verschilt per merk, zoals de uitleg over potloodgraderingen laat zien, dus probeer je eigen set uit.
• Een gum. Een kneedgum is zacht voor het papier en haalt licht weg zonder vegen.
• Een fineliner of balpen voor als je zelfverzekerder wordt. Een pen dwingt je om niet te gummen.
• Een puntenslijper of mesje. Een scherp potlood geeft nauwkeurige lijnen, een stompe geeft brede vlakken. Sla niets over.

Voor beginners die ook willen schetsen op een tablet bestaat er een digitale route. Daarover lees je in onze gids over tekenen op iPad.

Schetsen voor beginners: zo begin je

Begin met vormen

Alles wat je ziet, bestaat uit simpele vormen: cirkels, vierkanten, driehoeken en cilinders. Een kop is een cilinder, een appel een bol, een boek een balk. Schets eerst die grote vorm, heel licht, en kijk of de verhouding klopt. Pas daarna maak je hem specifiek.

Teken met je arm

Schetsen met alleen je pols geeft stijve lijnen. Houd je potlood iets verder naar achteren, beweeg vanuit je elleboog of schouder en trek de lijn in één beweging. Een lijn die niet precies loopt, mag. Liever een levendige lijn dan een nette dode.

Teken wat je ziet

Je hersenen bedenken snel hoe iets eruitziet en dat is meestal fout. Een oog is geen amandel, een hand geen vijf stokjes. Kijk daarom vaker naar je voorwerp dan naar je papier. Een veelgebruikte oefening is om er een tijd lang niet naar je papier te kijken.

Werk met een tijdslimiet

Zet een timer op één, twee of vijf minuten en eindig als hij gaat, ook als je tekening niet af is. Een limiet haalt de druk weg en dwingt je om te kiezen wat belangrijk is. Wie schetsen wil leren, schetst vaak en kort.

Gebruik lichte en donkere lijnen

Begin licht, zodat je kunt corrigeren, en maak daarna de lijnen die je wilt houden donkerder. Een schets met drie tonen (licht, midden, donker) is al overtuigender dan een schets met alleen contouren.

Oefeningen om makkelijk te leren schetsen

Een vaste routine is nuttiger dan een goede bui. Probeer deze oefeningen een paar weken.

1. Contourtekening. Teken de omtrek van een voorwerp in één doorlopende lijn, zonder je potlood op te tillen en zonder naar je papier te kijken.
2. Gesture drawing. Teken in 30 seconden de beweging van iemand of iets, met zo weinig lijnen mogelijk. Een kat, een voorbijganger, je partner op de bank.
3. Dagelijks voorwerp. Schets elke dag één voorwerp: je schoen, een kop, een sleutelbos. Na een maand heb je dertig schetsen en zie je vooruitgang.
4. Ruimtes schetsen. Een hoek van je kamer, de keuken, een stoel bij het raam. Je leert verhoudingen en overlappingen. Voor diepte kun je later het onderdeel perspectief tekenen erbij pakken.
5. Schetsen op locatie. Neem je boek mee naar een café, trein of park. Je kijkt en tekent tegelijk en je durft sneller.

Wat kun je schetsen

Het kost vaak meer tijd om iets te bedenken dan om te tekenen. Hier zijn ideeën:

• Thuis: een kopje, een plant, je schoenen, een lamp, een fruitschaal.
• Buiten: een boom, een fiets, een bankje, een gebouw.
• Mensen: handen en voeten (moeilijk, dus goed om te oefenen), een zittende figuur, een gezicht van opzij.
• Dieren: een kat, een hond, vogels. Voor een eerste uitwerking kijk je bij tekenen hond.
• Fantasie: een vreemd huis, een robot, een schattig dier zoals in onze uitleg over tekenen schattig.

Voor meer ideeën kijk je bij wat kan ik tekenen. Wil je schetsen voor kinderen? Laat ze hun eigen omgeving tekenen. Een kleurboek is ook een beginpunt, zoals bij kleurboeken voor volwassenen te lezen is.

Schaduw en tonen in een schets

Met alleen lijnen blijft een schets plat. Een paar tonen maken hem bol. Schetsen met schaduw hoeft niet ingewikkeld: bepaal vanaf welke kant het licht komt en schaduw de andere kant. Gebruik de zijkant van je potlood in plaats van de punt en trek brede, lichte banen. Je werkt in drie niveaus: het papier zelf voor het lichtste, een middentoon met een lichte laag, en een donkere toon voor de diepste schaduw, vaak onder het voorwerp en op de plek waar twee vormen elkaar raken.

Kijk met half dichtgeknepen ogen naar je voorwerp. Details verdwijnen en je ziet alleen grote vlakken van licht en donker. Precies die vlakken zet je in je schets. Daarna kun je er zo nodig een lijn omheen trekken. Veel beginners doen het andersom: eerst een strakke omtrek, dan inkleuren. Het resultaat lijkt dan op een kleurplaat en niet op een schets.

Schetsen met pen of fineliner

Een pen geeft een andere werkwijze dan een potlood, omdat je niet kunt gummen. Dat is precies het nut. Je leert beslissen en je leert dat een lijn die er niet perfect staat, een karakteristieke lijn is. Begin met losse lijnen vanuit de pols, zonder te herhalen. Wil je een tweede lijn, zet hem er dan naast. Het geeft je schets een levendig, handgetekend gevoel dat veel mensen mooi vinden.

Schraffeer voor schaduw met parallelle lijntjes. Dichter bij elkaar is donkerder. Kruis je de lijntjes, dan wordt het donkerder nog. Zo krijg je met één pen een hele toonschaal. Gebruik waterbestendige inkt als je er later waterverf overheen wilt zetten.

Een schetsboek bijhouden

Een schetsboek werkt als een dagboek met beeld. Schrijf er de datum bij en kort wat je hebt gedaan, zoals wat voor potlood, hoe lang en wat lastig was. Na een paar maanden zie je je eigen groei, en dat is de beste motivatie. Begin niet in een duur, mooi boek dat je niet durft te bevuilen: een goedkoop schrift is fijner omdat het geen druk geeft. Sla een bladzijde die mislukt is niet over, maar teken er gewoon naast verder.

Neem je schetsboek overal mee, ook als je maar tien minuten hebt. Wachten op de trein, een kop koffie, een vergadering die uitloopt: allemaal kansen voor een schets. Hoe sneller je het boek pakt, hoe minder je erover nadenkt. Een schetsboek in je tas doet daarom meer dan een duur etui thuis.

Fouten die beginners maken bij schetsen

• Te voorzichtig tekenen. Vage, krabbelige lijnen met een zachte hand. Trek gewoon een lijn.
• Meteen gummen. Houd je fouten. Teken een tweede lijn eroverheen en kies de beste.
• Te lang op één detail. Een schets is niet de plek om elk blaadje te tekenen.
• Niets bewaren. Scheur geen pagina’s uit je boek. Je schetsboek laat je vooruitgang zien.
• Vergelijken met anderen. Op sociale media zie je afgemaakte werken, geen schetsboeken vol misstappen.

Veelgestelde vragen over schetsen

Verder lezen

Tekenen schattig lukt met drie trucs: een groot hoofd op een klein lijf, grote ogen die laag in het gezicht zitten en vooral ronde vormen zonder scherpe hoeken. Teken je het gezicht met een klein neusje en een kleine mond, dan werkt bijna alles meteen schattig, van een kat tot een kopje koffie met een gezicht.

Je hoeft er geen tekenaar voor te zijn. Schattige tekeningen zijn juist eenvoudig, met weinig lijnen en veel karakter. Dat maakt het een prettig onderwerp om te beginnen, en een leuke manier om de basis te leren die in onze gids leren tekenen staat: vormen zien, lijnen zetten en durven vereenvoudigen.

Waarom tekenen schattig zo goed werkt

Waarom vinden we sommige tekeningen meteen aandoenlijk? De Oostenrijkse onderzoeker Konrad Lorenz beschreef in 1943 het zogenaamde kindchenschema: een groot hoofd, grote ogen, ronde wangen en een klein neusje. Die kenmerken van baby’s en jonge dieren roepen bij mensen een zorgzame reactie op. Wie ze overdrijft in een tekening, krijgt schattigheid cadeau.

Het mooie is dat je dat schema kunt gebruiken bij alles. Een slapende banaan, een lachende wolk of een poes: zet er een groot rond hoofd, brede ogen en een klein mondje op en het werkt. Dit principe komt terug in de Japanse kawaii-stijl, die je ook kent van Hello Kitty. Kawaii betekent letterlijk schattig en kenmerkt zich door zachte of pastelkleuren, ronde vormen, grote ogen en kleine monden; Sanrio bedacht Hello Kitty in 1974. Meer daarover lees je bij tekenen kawaii.

Tekenen schattig in 5 stappen

Gebruik gewoon papier en een potlood. Een fineliner van 0,3 tot 0,5 millimeter is handig voor de definitieve lijn, maar niet verplicht.

Stap 1: begin met een cirkel

Teken een grote, iets afgeplatte cirkel of ovaal voor het hoofd. Die vorm bepaalt de uitstraling. Een breed ovaal geeft een knuffelig effect. Een perfecte cirkel is strak en vrolijk. Bij tekenen schattig mag je gerust overdrijven.

Stap 2: zet de ogen laag en ver uit elkaar

Schattige ogen zitten onder het midden van het gezicht. Hoe lager en verder uit elkaar, hoe jonger het personage oogt. Teken twee kleine, gevulde ovalen of bolletjes. Zet in elk oog een klein wit puntje voor glans: je laat het wit gewoon staan als je inkleurt.

Stap 3: een klein neusje en een kleine mond

Bij het neusje volstaat een klein driehoekje of een puntje. De mond is een bescheiden boog of een kleine ‘w’. Zet beide dicht bij elkaar en dicht bij de ogen. Een grote mond haalt de schattigheid weg.

Stap 4: een kleine romp en korte ledematen

Teken onder het hoofd een kleine, ronde romp. Armen en benen zijn kort en dik, met afgeronde einden. Een klein lijf onder een groot hoofd versterkt het effect. Voeten en handen hoeven geen vingers of tenen: bolletjes zijn genoeg.

Stap 5: lijn, kleur en blosjes

Trek je potloodlijn over met een fineliner, gum de potloodlijnen weg en kleur in met zachte, pastelachtige kleuren. Voeg een roze blosje op de wangen toe en eventueel een paar kleine hartjes of sterretjes. Meer is niet nodig.

Tekenen makkelijk schattig: ideeën om te oefenen

Weet je niet wat je wilt tekenen? Je kunt vrijwel alles schattig maken. Probeer deze:

• Eten met een gezicht: een sushi, een boterham, een ijsje, een tomaat. Tekenen schattig met eten werkt altijd en je hebt geen tekentalent nodig.
• Dieren: een kat, hond, beer, konijn of uil. Maak ze rond en kort. Wil je een bepaald dier uitwerken, kijk dan bij tekenen hond.
• Voorwerpen: een kopje, een plant in een pot, een wolkje, een boek. Zet er twee stippen en een boogje op.
• Weer en planeten: een zon met blosjes, een regendruppel, een maan met slaapmuts.
• Je eigen mascotte: bedenk een figuurtje en teken hem in vijf houdingen. Dat is meteen een oefening in consistent tekenen.

Zoek je meer inspiratie, kijk dan in onze lijst met wat kan ik tekenen.

Tekenen schattig: variaties voor meer karakter

Met kleine aanpassingen verander je het karakter van je tekening.

• Ogen: grote glimmende ogen zijn vrolijk, gesloten boogjes zijn rustig en slaperig, twee strepen zijn onverschillig.
• Wangen: ronder maakt jonger. Een lichte tint roze op de wangen geeft warmte.
• Houding: een scheef hoofd, tenen naar binnen of een armpje dat zwaait. Houdingen vertellen het verhaal.
• Bijzaken: een klein sjaaltje, een hoedje of een bloem bij het hoofd. Weinig, zodat de figuur centraal blijft.
• Kleurkeuze: pastels en gedempte tinten werken zacht. Een donkere tint op één plek geeft contrast.

Teken je in een schetsboek, dan is het fijn om de ruwe versie en de nette versie naast elkaar te zien. Daarvoor is een goed schetsboek handig, en over schetsen lees je meer in onze aparte uitleg.

Een schattige kat tekenen als voorbeeld

Een voorbeeld maakt het principe concreet. Tekenen schattig met een kat gaat zo. Teken een brede, bijna ronde kop. Zet twee korte, afgeronde driehoeken als oren iets naar buiten. Teken de ogen laag en breed uit elkaar, met een klein driehoekig neusje en een ‘w’ als mond. Voeg drie korte streepjes toe als snorharen aan elke kant. Onder de kop zet je een ei-vormig lijf, twee stompe voorpootjes en een kort staartje dat naar boven krult.

Let op wat je weglaat: geen vingers, geen tanden, geen details in de vacht. Een paar korte streepjes op de rug zijn genoeg om een gestreepte kat te suggereren. Zo leer je een belangrijk principe van elke makkelijke schattige tekening: een tekening wordt aantrekkelijker als je durft te vereenvoudigen. Probeer daarna dezelfde opbouw bij een hond, een konijn en een beer. Alleen de oren en de snuit veranderen, de rest van de opbouw blijft hetzelfde.

Gezichtsuitdrukkingen bij schattige figuurtjes

Met dezelfde kop kun je zes gevoelens tekenen, alleen door ogen en mond aan te passen. Blij: boogjes als ogen en een open mond. Verbaasd: grote ronde ogen en een klein o-mondje. Slaperig: dichte ogen als dunne lijntjes en een kleine mond. Verdrietig: ogen met een druppel en een mond die naar beneden buigt. Verliefd: kleine hartjes in de ogen. Boos, maar lief: wenkbrauwen schuin naar het midden en een pruilend mondje.

Oefen ze in een raster op één pagina. Je leert hoe weinig lijnen genoeg zijn om iets te laten voelen, en je krijgt een eigen bibliotheek van gezichtjes. Dat helpt als je later een verhaaltje of een kaartje wilt tekenen.

Tekenen schattig met kleur en schaduw

Kleur maakt een schattige tekening af, maar meer kleur is niet beter. Houd drie tot vijf tinten aan en kies er eentje als hoofdkleur. Kleur eerst het vlak vlak in, zonder schaduw. Wil je diepte, voeg dan een tweede, iets donkerdere tint toe aan één kant van het lijf, onder het hoofd en onder de wangen. Gebruik daarvoor geen grijs of zwart, maar een donkerdere variant van dezelfde kleur. Zo blijft de tekening zacht.

Een blosje op de wangen met een roze potlood of marker geeft meteen warmte. Een wit glanspunt in de ogen, gezet met een gelpen of door wit te laten staan, geeft leven. Een dunne lijn rond de vorm in een iets donkerdere kleur dan de vlakken (een bruine lijn bij een oranje kat, bijvoorbeeld) werkt vriendelijker dan zwart.

Fouten bij tekenen schattig

• Ogen te hoog en te dicht bij elkaar. Dat oogt eerder boos dan lief. Zet ze lager en verder uit elkaar.
• Scherpe hoeken. Ronde vormen zijn zacht. Pas scherpe oren, klauwen en tanden aan.
• Te veel detail. Tekenen schattig is simpel. Laat details weg en houd twee of drie accenten.
• Een te groot lijf. Hoe meer het lichaam op het hoofd lijkt, hoe meer volwassen het personage oogt.
• Te veel kleuren. Beperk je tot drie tot vijf kleuren die bij elkaar horen.

Oefenen met tekenen schattig en makkelijk

Maak een pagina met negen vakjes en teken in elk vakje hetzelfde object met een ander gezichtje. Je ziet meteen wat het verschil maakt. Doe dat een paar dagen met een nieuw voorwerp en je hebt na een week een kleine stijl. Een tip voor wie veel tekent: stel een vast thema in, zoals een week lang eten, een week lang dieren. Dat maakt kiezen makkelijker.

Wil je zelf kleurplaten maken van je tekeningen, dan kun je ze afdrukken en laten inkleuren. Wie meer van kleuren houdt, vindt in ons overzicht van kleurboeken voor volwassenen veel ideeën.

Veelgestelde vragen over tekenen schattig

Verder lezen

Tekenen hond begint niet bij de ogen of de neus, maar bij twee ovalen. Eén grote voor het lijf en één kleinere voor de kop. Daarna verbind je ze met een hals, zet je er vier eenvoudige poten onder en pas dan werk je de kop, de oren en de vacht uit. Zo hou je de verhoudingen onder controle en voorkom je dat je hond er na tien minuten gek uitziet.

Waarom gaat het bij beginners vaak mis als ze een hond willen tekenen? Omdat ze meteen aan de details beginnen. Een oog tekenen voordat de kop er staat, levert bijna altijd een scheve hond op. Houd je de volgorde aan (grote vormen, dan kleinere, dan details), dan lukt het veel vaker. Heb je nog nooit getekend? Lees dan eerst onze gids over leren tekenen, waarin de basis van lijnen, vormen en schaduw staat.

Stap 1 van 6

Stap 1: kies een voorbeeld voor je hond tekenen

Voor je een lijn zet, kies je wat je gaat tekenen. Een hond tekenen uit je hoofd is lastig, omdat we vooral een symbool onthouden: een kop met twee puntoren. Zoek daarom een foto van een hond die stilzit of staat, liefst van opzij. Je eigen hond is een prima model, of een foto van een hond die je mooi vindt. Een hond die zit of staat is makkelijker dan een rennende hond, omdat de vormen helderder zijn.

Kijk vervolgens goed naar de rasvorm, want elk ras vraagt om een andere manier van hond tekenen. Een labrador heeft een brede kop en korte vacht. Een dwergteckel is lang en laag. Een border collie heeft een smalle snuit en lange vacht. Wikipedia beschrijft dat de schedellengte tussen rassen sterk verschilt, van kortsnuitig tot langsnuitig. Als je het ras eenmaal herkent, weet je ook welke ovalen je nodig hebt.

Zoek een houding die het hele lichaam laat zien. Een hond van opzij toont de rug, de borst, de buik en alle vier de poten. Dat geeft je de meeste informatie.

Stap 2 van 6

Stap 2: teken de basisvormen van de hond

Pak een HB-potlood en teken heel licht. Je gaat deze lijnen straks uitgummen, dus druk zacht. Begin met een grote ovaal voor de borstkas en het lijf. Zet een iets kleinere cirkel of ovaal voor het achterlijf, een beetje lager dan het begin van de rug. Samen vormen ze het lichaam.

Teken daarna de kop als een kleinere cirkel, een stukje boven en voor het lijf. Voor de snuit zet je er een kleinere ovaal of afgeronde rechthoek aan vast. Verbind kop en lijf met twee lijnen voor de hals. Zo heb je een eerste, ruwe hond.

Controleer bij het tekenen van je hond nu de verhoudingen. De kop is bij de meeste honden ongeveer een derde tot een kwart zo groot als het lijf, maar dat verschilt per ras. Dit is een richtwaarde. Kijk naar je foto en vergelijk: past de kop er een paar keer in? Zo niet, pas de vormen aan voor je verder gaat. Dit is het moment om fouten te herstellen, dus neem er de tijd voor.

Stap 3 van 6

Stap 3: poten en staart bij het tekenen van een hond

Een hond staat op de tenen. Volgens Wikipedia loopt een hond digitigraad, dat wil zeggen op zijn tenen met de hiel omhoog, en rust ongeveer 60 procent van het lichaamsgewicht op de voorpoten. Dat zie je in je tekening terug: de voorpoten zijn recht en stevig, de achterpoten hebben een duidelijke knik.

Teken de voorpoten als twee smalle cilinders onder de borstkas. Maak ze iets dikker bovenaan en smaller naar de pols toe. Onderaan zet je een klein ovaaltje voor de poot. Houd de poten recht en een tikje uit elkaar, anders valt je hond om.

De achterpoten zijn lastiger. Teken eerst een grote ovaal voor het dijbeen. Daaronder volgt de onderpoot, die naar achteren knikt bij de hak en daarna weer naar voren loopt. Die knik zit ongeveer halverwege de poot. Wikipedia noemt die gewrichten de hak en de knie, en ze geven de achterhand het veerkrachtige uiterlijk. Als je die knik goed tekent, ziet je hond er meteen levendig uit.

De staart zet je als een lange, licht gebogen lijn aan het eind van de rug. Een staart kan recht, sikkelvormig of gekruld zijn, afhankelijk van het ras. Kijk naar je foto en teken wat je ziet.

Stap 4 van 6

Stap 4: de kop van je hond tekenen

De kop is wat je hond herkenbaar maakt, dus neem hier de tijd voor. Begin met een kruis op je cirkel: een verticale lijn voor het midden van het gezicht en een horizontale lijn voor de ogen. Bij een hond van opzij loopt de verticale lijn schuin.

Zet de ogen iets boven de horizontale lijn, ongeveer op de plek waar de snuit begint. Teken ze als kleine amandelvormen of cirkels. Laat een klein wit puntje vrij als lichtreflectie: dat geeft de ogen direct leven. Zet de neus aan het uiteinde van de snuit, als een afgeronde driehoek. Van de neus loopt een kleine lijn naar de mond, die je met een zacht gebogen lijn doortrekt.

De oren zitten bovenop of aan de zijkant van de kop. Staan ze rechtop, teken dan twee driehoeken met afgeronde punten. Hangen ze, dan maak je ze als een afgeronde, druppelvormige lap die langs de wang valt. Let er op dat beide oren niet precies gelijk zijn. Een klein verschil maakt je tekening natuurlijker.

Stap 5 van 6

Stap 5: trek de lijnen over en gum de hulplijnen uit

Als alle vormen kloppen, trek je de definitieve omtrek. Zet licht en vloeiend de contour van de hond, in één beweging per lijn waar dat kan. Volg de buiging van de rug, de lijn van de borst en de vorm van de poten. Gebruik de ovalen als hulp, niet als grens.

Gum daarna voorzichtig de hulpvormen weg. Als je een kneedgum hebt, dep dan in plaats van wrijven. Zo houd je het papier heel. Je merkt vaak dat je tekening er direct beter uitziet zodra de cirkels verdwenen zijn.

Controleer nu nog één keer de houding. Staat de hond stevig op zijn poten? Is de rug een natuurlijke lijn? Loopt de kop niet te ver door? Fouten die je nu ziet, kun je nog herstellen. Veel mensen slaan deze stap over en gaan meteen naar de vacht, om daarna te merken dat de basis niet klopt.

Stap 6 van 6

Stap 6: de vacht en schaduw bij tekenen hond

Nu komt het leukste deel van hond tekenen. De vacht maak je met korte streepjes in de richting van de haargroei. Op de rug lopen de haren naar achteren, op de buik naar beneden en bij de kop naar de snuit toe. Houd de streepjes niet te regelmatig: varieer in lengte en richting, anders lijkt het een borstel.

Bij een kortharige hond zet je weinig streepjes en gebruik je vooral schaduw. Een langharige hond heeft meer structuur: teken lokken aan de oren, de borst en de staart. Laat plekken licht en vul andere plekken donkerder in met een zachter potlood, zoals een 2B of 4B.

Schaduw geeft volume. Bepaal waar het licht vandaan komt en maak de onderkant van het lijf, de binnenkant van de poten en de plek onder de kop donkerder. De bovenkant van de rug blijft licht. Meer over licht en schaduw lees je in de gids over leren tekenen.

Sluit af met de ogen en de neus: maak die als laatste het donkerst, zodat de blik direct naar het gezicht gaat. Zet eventueel een korte schaduw onder de poten, zodat de hond op de grond lijkt te staan.

Veelgemaakte fouten bij tekenen hond

• Te grote kop. Dit is de meest voorkomende fout. De kop is kleiner dan je denkt.
• Stijve poten. Teken de voorpoten recht, maar geef de achterpoten een knik.
• Alle haren in dezelfde richting. Laat de haren de vorm van het lichaam volgen.
• Ogen te ver naar voren of te klein. Teken de ogen aan de zijkant van de kop, en iets groter dan je denkt.
• Te veel details te vroeg. Begin nooit met de ogen. Eerst de vormen, dan de kop, dan de vacht.
• Te hard drukken. Hulplijnen die je niet meer weg krijgt, bederven de tekening.

Verder oefenen: van schets tot portret

Tekenen hond wordt makkelijker als je veel schetst, en hond tekenen leer je vooral door te herhalen. Maak vijf snelle schetsen van je hond in verschillende houdingen, elk in twee minuten. Een schets is volgens Wikipedia een snelle, vrije tekening die meestal niet bedoeld is als eindwerk, en dat is precies wat je wilt. Je leert de houding vastleggen zonder je druk te maken over perfectie.

Daarna kun je een wat langere tekening maken van een vaste houding, of een portret waarin je alleen de kop uitwerkt. Zit je klaar met honden, kijk dan eens naar dieren tekenen voor de bouwstenen van andere dieren. Wil je iets zachters en grappigers, probeer dan tekenen schattig met grote ogen en ronde vormen.

Zoek je inspiratie voor andere onderwerpen? Lees wat kan ik tekenen of begin met schetsen als dagelijkse oefening. Wil je de tekening kleuren, dan helpt een rustige start met een kleurboek voor volwassenen.

Veelgestelde vragen over tekenen hond

Verder lezen na het tekenen van een hond