Een goed kleurboek voor volwassenen heeft dik papier, een tekening die bij je geduld past en lijnen die niet te dicht op elkaar zitten. Papier van 100 gram of meer houdt potlood en dunne stiften goed vast, en met een tekening die je aanspreekt zit je binnen een kwartier in het ritme. Alles daaromheen, van potloden tot markers, is daarna een kwestie van smaak en budget.
Een kleurboek voor volwassenen is al lang geen kinderboek met moeilijkere plaatjes meer. Er zijn boeken met mandala’s, bloemen, dieren, steden en abstracte patronen, met dik en dun papier, met losse bladen en met bladen die je kunt uittrekken. Dat maakt kiezen leuk, maar ook lastig. In deze gids lopen we de keuzes langs, zodat je weet waar je op let voordat je een boek of een set kleurpotloden koopt. Zoek je liever tekeningen om te printen, lees dan ons overzicht van kleurplaten voor volwassenen.
Kort samengevat
- Kies papier van minstens 100 gram per vierkante meter als je met stiften of aquarel werkt. Voor potlood mag het lichter.
- Begin met een tekening met grote vlakken en pas daarna aan de fijne patronen.
- Kleurpotloden zijn het veiligst voor beginners. Markers vragen om dik papier of een los blad eronder.
- Een kleurboek voor volwassenen werkt het best in korte sessies van een kwartier tot een half uur.
- Wil je meer vrijheid, ga dan door naar tekenen: leren tekenen begint met dezelfde rustige lijnen.
Waarom een kleurboek voor volwassenen zo populair is
Kleuren heeft iets wat weinig hobby’s hebben: je hoeft niets te bedenken en toch maak je iets moois. De lijnen staan er al, jij kiest alleen de kleuren. Dat haalt de drempel weg die veel mensen voelen bij een leeg vel papier.
De opkomst van het volwassen kleuren wordt vaak toegeschreven aan Secret Garden van de Schotse illustrator Johanna Basford. Dat boek verscheen in 2013 bij uitgeverij Laurence King en telde 96 pagina’s, zo staat in het Wikipedia-artikel over Secret Garden. Het succes ervan wordt algemeen gezien als het begin van de trend. De Nederlandse Wikipedia over het kleurboek koppelt de herleving aan de drukte van het digitale tijdperk: kleuren heeft een bijna meditatieve werking, tegenover het tempo van schermen en berichten.
Dat past bij wat veel mensen zelf vertellen. Een kleurboek voor volwassenen pak je op de bank, aan tafel of in de trein. Je hoeft niet na te denken over compositie of perspectief, en na tien minuten ben je met je gedachten ergens anders. Daarmee is het een mooie opstap naar andere hobby’s. Wie het kleuren fijn vindt, gaat vaak vanzelf tekenen, mandala’s maken of zentangle proberen.
Welke soorten kleurboek voor volwassenen bestaan er?
Een kleurboek volwassenen bij Action, Hema of Bruna ziet er anders uit dan een boek van een illustrator, maar de indeling blijft hetzelfde. Een kleurboek voor volwassenen kun je grofweg in vijf groepen verdelen. Welke bij je past, hangt af van hoeveel geduld je hebt en wat je wilt voelen tijdens het kleuren.
Mandala’s en patronen. Cirkelvormige tekeningen met herhalende vormen. Je kleurt van binnen naar buiten of andersom, en door de herhaling komt vanzelf rust. Wie wil weten hoe je mandala kleuren aanpakt, begint met een eenvoudige mandala met grote vlakken en gebruikt maar drie of vier kleuren.
Bloemen en planten. Een klassieker. De vormen zijn herkenbaar, de kleuren liggen voor de hand en je kunt zo realistisch of zo fantasievol worden als je wilt. Dit is vaak het fijnste type voor een eerste kleurboek.
Dieren. Van een enkel portret tot een dier dat in een patroon verstopt zit. Dieren met veel vacht of veren zijn vaak fijner uitgewerkt en vragen meer geduld.
Landschappen en steden. Meer ruimte en diepte: lucht, water, gebouwen. Je leert hier vanzelf over licht en schaduw, omdat je kiest welke kant donker wordt.
Cozy en thematisch. Boeken met een sfeer, zoals gezellige huiskamers, het seizoen of kleine winkeltjes. Dit type kleurboek volwassenen past vooral bij wie het kleuren wil koppelen aan een ontspannen moment.
Heb je een voorkeur voor dunne lijnen of grote vlakken? Dat is eigenlijk de belangrijkste vraag. Een boek met fijne, drukke tekeningen oogt indrukwekkend op de kaft, maar frustreert als je net begint en je potlood steeds buiten de lijntjes komt. Begin met ruimte en bouw op.
Papier: waar het echt om draait
Bij elk kleurboek voor volwassenen is het papier belangrijker dan de tekening. Dun papier, zoals je dat in goedkope kleurboeken vindt, laat stiften doorschijnen en doorlekken, en pakt bij meerdere lagen potlood snel vlekken. Dik papier houdt alles vast.
Let op deze punten:
- Gewicht. Op de achterkant staat soms een gramgewicht. Als richtwaarde: 80 gram is prima voor kleurpotlood, 100 tot 120 gram is fijn voor stiften en vilt, en 150 gram of meer kun je ook met aquarelpotlood of een natte kwast gebruiken.
- Eén kant bedrukt. Boeken met tekeningen aan één kant zijn fijner: wat je ook doet, de achterkant blijft schoon, en je kunt een blad uittrekken om te laten drogen.
- Gladheid. Glad papier laat potlood glijden en geeft strakke kleuren. Papier met meer korrel pakt potlood beter vast en geeft een warmer, zachter resultaat. Probeer het uit op de laatste pagina van het boek.
- Binding. Spiraal of ringband slaat plat open, een gelijmde rug niet altijd. Een boek dat plat blijft liggen, kleurt prettiger.
Staat er geen gramgewicht op het boek, doe dan de eenvoudige proef: maak een kleine krabbel met je stift op een hoek van de pagina en kijk aan de achterkant. Schijnt het door, dan weet je het.
Tip voor boeken met dun papier: leg altijd een los blad onder de pagina waar je kleurt. Zo komt er niets door naar de volgende tekening.
Kleurpotloden, stiften en markers
Het materiaal bepaalt hoe je kleurboek voor volwassenen eruitziet. Je hoeft niet alles te hebben. Eén goede set is genoeg om maanden mee te kleuren.
Kleurpotloden
Kleurpotloden zijn de makkelijkste keuze en passen bij vrijwel elk papier. Je kunt licht beginnen en laag voor laag donkerder maken, en een foutje is zelden definitief. Een set van 24 kleuren is een mooi begin. Kies een set met een zachte kern als je rijke kleuren wilt, en een hardere kern als je met veel detail werkt.
Tip: scherp potloden vaak. Een stompe punt geeft een vlekkerig resultaat en maakt fijne lijntjes onmogelijk.
Aquarelpotloden
Dit zijn kleurpotloden die je met een natte kwast kunt uitstrijken, zodat je een aquarelachtig effect krijgt. Ze vragen om papier van minstens 150 gram, en daarom zie je ze vooral bij boeken die als aquarelkleurboek worden verkocht. Gebruik een aquarel kleurboek voor volwassenen alleen als het papier hier echt voor bedoeld is, anders kromtrekt het.
Fineliners en viltstiften
Viltstiften geven felle, egale kleuren en zijn snel. Ze werken goed voor patronen met veel kleine vlakjes. Het nadeel is dat je niet kunt gommen en dat dun papier doorschijnt. Probeer eerst op een proefblad.
Alcoholmarkers
Alcoholmarkers geven mooie, vloeiende kleurvlakken en zijn populair onder wie veel kleurboeken vol heeft gekleurd. Ze zijn duurder, ze lekken altijd door en ze vragen om speciaal papier. Zie ze als een volgende stap, niet als beginnersmateriaal. Wil je er toch mee beginnen, kies dan een boek dat voor alcoholmarkers bedoeld is.
Zo begin je met je eerste kleurboek voor volwassenen
Het beste advies voor een eerste pagina is: kies er een die je niet te mooi vindt. Wie meteen op de mooiste tekening begint, durft niets meer. Neem een pagina midden in het boek.
- Kies een kleurenpalet voor je begint. Leg vier of vijf potloden naast het boek die je mooi vindt bij elkaar. Een beperkt palet maakt het resultaat bijna altijd harmonieus.
- Begin bij het grootste vlak. Kleur eerst de grote delen in een lichte kleur en werk daarna naar de kleine details toe.
- Kleur in dezelfde richting. Korte, gelijke streken geven een rustiger oppervlak dan heen-en-weer krassen.
- Zet donker naast licht. Zo komt elk element uit de pagina naar voren. Wissel warme en koele kleuren af.
- Houd het kort. Een kwartier tot een half uur is prima. Wie langer zit, gaat vaak haasten.
Kleur je mandala’s? Begin dan midden in de cirkel en werk naar buiten. Elke ring krijgt dan een eigen kleur of tint, en de tekening blijft overzichtelijk.
Kleuren combineren: een beetje kleurtheorie
Je hoeft geen kunstenaar te zijn om mooie combinaties te maken. Een paar eenvoudige regels helpen al.
- Kleuren naast elkaar op het kleurenwiel (bijvoorbeeld geel, oranje en rood) passen bijna altijd bij elkaar. Het resultaat is warm en rustig.
- Kleuren tegenover elkaar (blauw en oranje, rood en groen) geven contrast. Gebruik er één als hoofdkleur en de ander spaarzaam.
- Eén kleur in verschillende tinten (van lichtblauw tot donkerblauw) levert een elegant, bijna grafisch effect.
- Laat wit staan. Een paar plekken ongekleurd laten geeft licht aan je tekening.
Een kleurboek voor volwassenen is ook een goede plek om te oefenen met schaduw. Kies bij elk voorwerp een kant waar het licht vandaan komt, en maak de andere kant iets donkerder. Dat is hetzelfde principe dat je later bij tekenen gebruikt.
Van kleuren naar tekenen
Veel mensen merken dat ze na een paar kleurboeken meer willen. Dat is logisch. Je hebt geoefend met kleur, met druk op je potlood en met geduld, en nu wil je zelf de lijnen zetten.
De overstap is kleiner dan je denkt. Begin met eenvoudige patronen: zentangle is daar het bekendste voorbeeld van, en zentangle patronen laat zien hoe je met een paar herhaalde lijnen mooie vlakken vult. Daarna kun je overstappen op simpele voorwerpen, dieren en landschappen. In ons overzicht leren tekenen vind je de route van het eerste potloodstreepje naar je eerste eigen tekening.
Veelgemaakte fouten bij een kleurboek voor volwassenen
- Te veel kleuren tegelijk. Wie alle potloden in de doos gebruikt, krijgt een rommelig resultaat. Kies vijf of zes.
- Te hard drukken. Hierdoor wordt het papier glad en pakt het geen nieuwe laag meer. Begin licht.
- Het boek te mooi vinden. Een kleurboek is er om in te kleuren. Een foutje hoort erbij.
- Geen proefblad. Test nieuwe stiften altijd eerst op een los papiertje of op de laatste pagina.
- Te lang achter elkaar. Je ogen en je hand raken moe, en dan haast je. Pauzeer na een half uur.
Veelgestelde vragen over een kleurboek voor volwassenen
Welk kleurboek voor volwassenen is het beste voor beginners?
Een boek met grote vlakken, dik papier en een onderwerp dat je zelf mooi vindt, zoals bloemen of een eenvoudige mandala. Kies dun werk met veel fijne lijntjes pas als je het kleuren al een tijdje doet. Een boek dat plat open blijft liggen, kleurt ook prettiger.
Welke potloden zijn het best voor een kleurboek voor volwassenen?
Kleurpotloden zijn voor beginners de beste keuze. Een set van 24 kleuren is genoeg, en je kunt er licht en donker mee werken zonder dat het papier doorschijnt. Aquarelpotloden en markers zijn leuke vervolgstappen, maar vragen om dikker papier.
Hoe dik moet het papier zijn van een kleurboek voor volwassenen?
Als richtwaarde: 80 gram is genoeg voor potlood, 100 tot 120 gram voor stiften en 150 gram of meer voor aquarelpotloden. Staat er geen gewicht op het boek, probeer dan een stift op de laatste pagina en kijk of het aan de achterkant doorschijnt.
Kun je een kleurboek voor volwassenen ook met alcoholmarkers kleuren?
Ja, maar alleen in een boek dat daarvoor is gemaakt, met dik papier. Alcoholmarkers lekken door gewoon papier heen en geven op dun papier vlekken. Leg altijd een los blad onder de pagina.
Is kleuren echt ontspannend?
Veel mensen ervaren het zo. De Nederlandse Wikipedia noemt een bijna meditatieve werking als reden voor de populariteit van het kleurboek. Dat is een beschrijving, geen medische belofte: wie echt last heeft van stress of somberheid, doet er goed aan daar met een huisarts over te praten.
Waar kleur je een mandala mee?
Met kleurpotloden of fijne stiften, afhankelijk van hoe fijn de tekening is. Begin in het midden en werk naar buiten, en kies voor elke ring een eigen kleur of tint. Zo blijft de mandala rustig en overzichtelijk.
Hoe lang doe je over een pagina?
Dat verschilt sterk. Een eenvoudige pagina kost een half uur, een fijn uitgewerkte mandala kan uren duren. Verdeel een drukke pagina gerust over meerdere dagen.
Wat doe je als je buiten de lijntjes kleurt?
Maak je er geen punt van. Buiten de lijn kleuren hoort erbij, en bij potlood kun je het vaak wegkrassen met een gum. Houd je potlood scherp en kleur bij de randen met lichte druk, dan gebeurt het minder vaak.
Verder lezen
Een kleurboek voor volwassenen is een rustige manier om kennis te maken met kleur en lijn. Wil je daarna meer, dan zijn dit goede volgende stappen:
- Kleurplaten voor volwassenen: kleurplaten om te printen en waar je ze vindt.
- Zentangle: patronen tekenen zonder dat je kunt tekenen.
- Zentangle patronen: de bekendste patronen stap voor stap.
- Leren tekenen: de volledige route van beginner naar tekenaar.