Tag: Digitaal tekenen

Procreate is een tekenapp voor de iPad. Je koopt hem eenmalig in de App Store, je tekent ermee met je vinger of een Apple Pencil en je werkt met lagen, zodat je fouten ongedaan maakt zonder je hele tekening te verliezen. Je begint met een nieuw canvas, kiest een penseel, tekent op een eigen laag en bewaart je werk. Dat is de hele basis, en meer heb je voor een eerste tekening niet nodig.

Procreate lijkt in het begin groot, omdat er veel knoppen en menu’s zijn. Dat valt mee zodra je ziet dat je maar een handvol dingen nodig hebt: een penseel, een gum, een kleur en een laag. De rest ontdek je tijdens het werken. In deze uitleg lopen we de basis stap voor stap door. Wil je eerst weten hoe tekenen in het algemeen werkt, lees dan onze gids over leren tekenen.

Wat is Procreate?

Procreate is een tekenapp en schilderapp voor de iPad. Volgens de website van Procreate heeft de app meer dan 300 ingebouwde penselen, die je aanpast in de Brush Studio. Je werkt met lagen en mengmodi, en de app biedt gereedschappen als Transform, Warp, Selecties en QuickShape. De makers benadrukken dat er geen abonnement is: je koopt de app één keer in de App Store.

Er zijn drie varianten. Procreate voor de iPad is de hoofdversie. Procreate Pocket is de versie voor de iPhone, ook als eenmalige aankoop. En Procreate Dreams is een aparte app voor animatie op de iPad, met onder meer een flipbook, onion skinning en keyframes. Voor een eerste tekening heb je alleen de gewone Procreate nodig. Dreams kun je later proberen als je wilt animeren, bijvoorbeeld voor een tekenfilm.

De app werkt alleen op Apple-apparaten. Zoek je iets voor Android of Windows? Dan moet je naar andere apps kijken, want Procreate is daar niet beschikbaar. Voor wie een tekentablet met een computer wil gebruiken, bestaan andere programma’s. Meer over die route lees je bij tekentablet.

Wat heb je nodig om te beginnen?

Voor Procreate heb je drie dingen nodig:

1. Een iPad die de app ondersteunt. Controleer in de App Store of jouw model compatibel is, want dat verschilt per versie van de app.
2. Een stylus. Veel mensen gebruiken de Apple Pencil, omdat die drukgevoelig is: harder drukken geeft een dikkere of donkerdere lijn. Met je vinger kun je ook tekenen, maar nauwkeurig werk is lastiger.
3. De app zelf. Je koopt hem in de App Store. Er is geen abonnement, dus je betaalt één keer.

Handig, maar niet nodig: een standaard voor je iPad zodat het scherm een beetje schuin staat, en een papierachtige schermbeschermer als je het gevoel van potlood op papier wilt. Dat laatste is een kwestie van smaak. Sommige tekenaars vinden het fijn, anderen vinden het glad scherm prima.

Meer over het kiezen van een apparaat en de basis van tekenen op een tablet lees je in tekenen op iPad en in onze blog over tekenen op een tablet.

Stap 1: maak je eerste canvas

Open Procreate en tik op het plusje rechtsboven. Je ziet een lijst met formaten. Kies voor je eerste tekening een eenvoudig, vierkant of staand canvas. Een veelgebruikt begin is een canvas van 2048 bij 2048 pixels. Dat is een richtwaarde: groot genoeg om op te tekenen, klein genoeg dat de app soepel blijft werken.

Het aantal lagen dat je kunt maken, hangt af van de grootte van je canvas en het geheugen van je iPad. Voor beginners is dat zelden een probleem, maar het helpt om niet te groot te beginnen. Als je later wilt afdrukken, kun je een groter canvas kiezen, bijvoorbeeld op A4-formaat bij 300 dpi.

Je ziet nu een leeg canvas met bovenaan een werkbalk. Links zit de schuifknop voor penseelgrootte en doorzichtigheid, en rechtsboven vind je de penselen, de gum, de kleur en de lagen. Neem een minuut om te kijken wat er is. Je hoeft nog niets te onthouden.

Stap 2: kies een penseel

Tik op het penseelicoon. Je ziet een lange lijst met penselen in categorieën, zoals Schetsen, Inkt, Tekenen en Schilderen. Kies voor je schets een potloodpenseel, bijvoorbeeld een HB-potlood uit de categorie Schetsen. Zo voelt het vertrouwd.

Probeer een paar penselen en kijk hoe ze reageren op druk. Maak een regel met lichte en harde druk en kijk hoe de lijn verandert. Kies er een paar uit die je prettig vindt: een potlood voor schetsen, een inktpen voor lijnen en een zacht penseel voor kleur. Meer dan drie of vier heb je in het begin niet nodig.

Je kunt later je eigen penselen toevoegen. Er zijn veel gratis en betaalde sets te vinden, maar begin eerst met wat Procreate zelf biedt. Wie meteen honderden penselen downloadt, raakt het overzicht kwijt en leert niet wat een penseel doet. Als je merkt dat je tegen de grenzen van de standaardpenselen aanloopt, kun je zoeken naar extra Procreate brushes die bij jouw stijl passen.

Stap 3: werk in lagen

Lagen zijn het belangrijkste idee in Procreate. Stel je voor dat je op doorzichtige vellen tekent die op elkaar liggen. Wat je op het bovenste vel tekent, bedekt wat eronder staat, maar je kunt elk vel apart bewerken. Dat maakt tekenen veel minder eng, omdat een fout op één laag de rest niet raakt.

Tik op het icoon met de twee vierkantjes om je lagen te openen. Je ziet een achtergrondlaag en een eerste laag. Een goede basisopzet is:

• Laag 1: schets. Teken hier licht je ruwe vormen.
• Laag 2: lijnen. Trek op een nieuwe laag je lijnen over, terwijl de schets ernaast zichtbaar is.
• Laag 3: kleur. Vul de vormen met kleur op een aparte laag onder de lijnen.
• Laag 4: schaduw en licht. Voeg op een aparte laag schaduwen en lichtpunten toe.

Geef de laag van je schets een lagere doorzichtigheid, zodat hij op de achtergrond verdwijnt als je lijnen trekt. Je doet dat door met twee vingers op de laag te tikken of via de instellingen van de laag. Verwijder de schets-laag niet, maar zet hem uit. Zo behoud je altijd een reserve.

Stap 4: ongedaan maken, gum en handige gebaren

Het mooie van digitaal tekenen is dat je fouten zo herstelt. Tik met twee vingers tegelijk op het scherm om de laatste handeling ongedaan te maken, en met drie vingers om iets opnieuw te doen. Die twee gebaren gebruik je honderden keren, dus oefen ze direct.

De gum werkt als een penseel: je kiest een gum en een grootte en wrijft over het canvas. Gebruik een zachte gum voor vloeiende randen en een harde gum voor scherpe lijnen. Je kunt de gum ook het penseel laten nabootsen waarmee je tekent, zodat de rand van de gumplek bij de lijn past.

Een ander handig gebaar gebruikt twee vingers: knijp om in of uit te zoomen en draai om je canvas te kantelen. Draaien helpt bij het tekenen van rondingen, net als bij een echt papier dat je kantelt.

Een gereedschap dat veel beginners onderschatten is QuickShape. Als je een lijn trekt en je pen even stil houdt aan het einde, maakt de app er een rechte lijn van. Hetzelfde werkt voor cirkels en ovalen. Zo teken je netjes een kubus of een cirkel zonder liniaal.

Stap 5: kleur, vullen en schaduw

Tik op de kleurcirkel rechtsboven om een kleur te kiezen. In het venster vind je een kleurenschijf en een rij met je recente kleuren. Gebruik in het begin een beperkt palet van drie of vier kleuren. Dat maakt je tekening rustiger en je leert beter mengen.

Om een vlak te vullen, sleep je de kleurcirkel naar het vlak. Zorg dat je lijnen gesloten zijn, anders loopt de kleur over het hele canvas. Teken kleur het liefst op een aparte laag onder de lijnen, zodat je kleuren aanpast zonder je lijnen te raken.

Voor schaduw maak je een nieuwe laag boven je kleur. Zet de laag op de modus Vermenigvuldigen (Multiply) en teken met een zachte tint blauw of paars. De schaduw wordt dan automatisch donkerder dan de kleur eronder. Houd de doorzichtigheid laag en bouw de schaduw op. Zo leer je ook digitaal wat je met een potlood leert: schaduw is een toonwaarde, geen zwarte vlek.

Stap 6: bewaar en deel je tekening

Procreate bewaart je werk automatisch in de galerij. Toch is het slim om je tekening ook als bestand te exporteren. Tik op het moersleuteltje, kies Delen en daarna het formaat. Een PNG bewaart de kwaliteit, een JPEG is kleiner en handig om te delen. Wil je ook je lagen bewaren, kies dan het formaat van Procreate zelf.

De app kan ook je tekenproces opnemen. Procreate noemt de time-lapse replay een van de kenmerken van de app. Je kunt zo een kort filmpje maken van je tekening, van het eerste streepje tot het eindresultaat. Dat is leuk om te delen en nuttig om zelf terug te kijken waar je tijd aan besteedt.

Procreate voor beginners: oefenideeën

Een paar eenvoudige opdrachten om mee te beginnen:

• Een lijnenspel. Teken tien rechte lijnen, tien cirkels en tien golven. Merk hoe de drukgevoeligheid werkt.
• Een eenvoudig voorwerp. Teken een mok in drie lagen: schets, lijnen en kleur.
• Een dier. Gebruik de aanpak uit onze blog over een hond tekenen, maar nu met lagen.
• Een lucht met wolken. Gebruik een zacht penseel en een paar tinten blauw en wit.
• Een zelfportret in vlakken. Maak een eenvoudig portret uit grote kleurvlakken.

Kijk ook of een kleurboek voor volwassenen een leuke start is. Er bestaan digitale kleurplaten die je in Procreate kunt inkleuren, en dat is een ontspannen manier om met de kleurenschijf en het vullen te oefenen.

Veelgemaakte fouten in Procreate

• Alles op één laag tekenen. Dan kun je niets meer aanpassen. Maak vanaf het begin lagen.
• Te groot beginnen. Een heel groot canvas vertraagt je iPad en geeft minder lagen. Begin klein.
• Te veel penselen tegelijk proberen. Kies er een paar en leer die kennen.
• Niet exporteren. Maak af en toe een kopie van je werk buiten de app.
• Te snel inzoomen. Wie steeds op details werkt, mist het overzicht. Zoom regelmatig uit.
• Alleen op de iPad leren. Wat je op papier leert over vormen en licht, helpt je ook hier. Combineer beide.

Veelgestelde vragen over Procreate

Verder lezen over digitaal tekenen

Tekenen op iPad kan met een iPad, een pen en een tekenapp. Voor de pen kies je een Apple Pencil, voor de app bijvoorbeeld Procreate, en je eerste tekening lukt dan al in een middag. Je hebt geen dure iPad Pro nodig: ook een gewone iPad is een prima begin om digitaal tekenen uit te proberen.

Wie gewend is aan papier merkt dat tekenen op een glazen scherm anders voelt. De streek is gladder, je ziet niets van de pen en je kunt altijd een stap terug. Dat maakt oefenen laagdrempelig. Wil je de basis van tekenen eerst op papier leren, begin dan met onze gids over leren tekenen. De vaardigheden die je daar opdoet, nemen je gewoon mee naar het scherm.

Wat heb je nodig om op iPad te tekenen

Voor tekenen op iPad kom je met een kleine uitrusting een heel eind. Je hoeft niet het duurste model te kopen: kijk vooral of de pen die je wilt gebruiken met jouw iPad werkt.

De iPad

Vrijwel elke iPad van de laatste jaren werkt met een Apple Pencil. Het scherm van de gewone iPad is genoeg om te beginnen. De iPad Air en iPad Pro hebben een scherper en sneller scherm, wat je vooral merkt als je grote bestanden met veel lagen gebruikt. Een groter scherm is prettiger om te tekenen, een kleiner model draag je makkelijker mee. Voor een eerste keer tekenen op een iPad is geheugen geen probleem, voor grotere tekeningen wel handig.

De Apple Pencil

Volgens de Apple Pencil-pagina van Apple is er een Pencil Pro en een Pencil (USB-C). Het verschil voor tekenaars: de Pro herkent druk, waardoor een lijn dikker of dunner wordt naarmate je harder drukt. De USB-C-versie voelt kantelen en vlak boven het scherm zweven, maar geen druk. Wil je met penselen en inkt werken, dan is druk een voordeel. Voor schetsen en lijntekeningen kom je met de goedkopere pen al ver. Controleer in de lijst van Apple welke pen bij jouw iPad past, want niet elke combinatie werkt.

Tekenen op iPad zonder pen

Het kan ook zonder pen, met je vinger of een stylus van een ander merk. Dat werkt voor grote vormen, kleuren vullen en schilderen met brede penselen. Voor fijne lijnen is het onhandig, omdat je vinger het zicht blokkeert en je geen druk of kanteling hebt. Wil je weten of het bevalt, probeer dan eerst de app met je vinger. Voor meer dan een proefje is een goede pen het geld waard.

Een schermbeschermer

Glas is glad. Een mat folie, ook wel papierachtige schermbeschermer genoemd, geeft meer weerstand en laat je pen niet wegglijden. Het verslijt wel de punt van je pen sneller en maakt het scherm iets korreliger, dus het is een kwestie van smaak.

Welke app gebruik je voor digitaal tekenen

Er zijn tientallen tekenapps. De belangrijkste vraag is of je schetst, illustreert of schildert. Procreate is voor de meeste mensen die op iPad willen tekenen de logische eerste keuze. Procreate zelf noemt een groot aantal ingebouwde penselen, lagen met mengmodi en hulp bij lijnen met QuickShape en StreamLine. Je koopt de app eenmalig in de App Store en betaalt dus geen abonnement. Onze aparte gids over Procreate laat de basis zien.

Naast Procreate zijn er apps die iets anders doen. Sommige zijn bedoeld voor schetsboeken en notities, andere lijken meer op Photoshop met geavanceerde lagen en bewerkingen. Kies er één en blijf er een paar weken bij. Wie steeds wisselt, leert vooral menu’s kennen.

Je eerste tekening op iPad in vijf stappen

Je leert tekenen op iPad het snelst met een kleine opdracht. Teken een kopje of een plant op je bureau.

1. Maak een nieuw doek. Kies een formaat in de buurt van A4, met een resolutie die de app voorstelt. Een te groot doek maakt het apparaat traag.
2. Kies één penseel. Een potloodpenseel of een eenvoudige inktpen. Laat de rest nog even rusten.
3. Schets op een eerste laag. Teken lichtgrijs en snel. Laat lijnen ruw. Je gaat ze straks overtrekken.
4. Teken de definitieve lijn op een nieuwe laag. Verlaag de dekking van je schets en trek de lijnen over met een zwarte pen. Zo houd je je schets en kun je er altijd naar terug.
5. Kleur op een derde laag. Kleur onder de lijnlaag en houd het bij twee tot vier kleuren.

Een laag is gewoon een doorzichtig vel. Je legt ze op elkaar en zet ze aan of uit. Het grootste verschil met papier is dat je lijnlaag en kleurlaag los van elkaar kunt aanpassen. Wat je ook verkeerd doet, je kunt het altijd herstellen.

Handige gebaren en instellingen

Met een paar gebaren werk je veel prettiger.

• Twee vingers tikken maakt de laatste handeling ongedaan, drie vingers vooruit of terug.
• Knijpen en draaien zoom je in en draait het doek, zoals je je papier ook kantelt.
• Streamline of stabilisatie maakt trillende lijnen gladder. Zet hem laag om je eigen handschrift te houden.
• Palm rejection: leg je hand gewoon op het scherm. De iPad negeert je handpalm als de pen in de buurt is.

Penselen, lijnen en kleur: wat leer je eerst

De eerste week bestaat uit lijnen. Teken rechte lijnen, bogen en cirkels zonder liniaal, met een snelle, losse beweging vanuit je schouder en niet vanuit je pols. Op een scherm lukt dat makkelijker dan op papier, omdat je zonder gevolgen kunt herhalen. Vul een hele pagina met lijnen in verschillende snelheden en zie hoe de lijn verandert.

Daarna kijk je naar penselen. Er zijn drie soorten die je nodig hebt: een potloodpenseel voor schetsen, een inktpen met druk voor de definitieve lijn en een vlak, zacht penseel voor kleur en schaduw. Met die drie teken je bijna alles wat je als beginner wilt maken. Pas de grootte aan met de schuif in de zijkant van het scherm en kijk wat er gebeurt als je harder of zachter drukt.

Bij kleur geldt: begin met weinig. Kies een palet van drie of vier tinten die bij elkaar passen, bijvoorbeeld een donker, een licht en twee accenten. De meeste apps hebben een kleurenkiezer met paletten. Je kunt ook kleuren uit een foto opnemen, zodat je tekening dezelfde sfeer krijgt als je voorbeeld. Voor kleurkeuzes helpt het om de grijswaarden te controleren: zet je tekening tijdelijk op zwart-wit en kijk of licht en donker nog kloppen.

Oefeningen voor de eerste weken

Een kleine routine werkt beter dan af en toe een lange sessie.

• Dag 1 tot 3: lijnen, cirkels en schaduwverloop. Een kwartier per dag.
• Dag 4 tot 7: teken vijf alledaagse voorwerpen: een kop, een schoen, een sleutel, een appel, een lamp. Schets, lijn, kleur.
• Week 2: teken dezelfde plant op drie manieren. Alleen contour, met schaduw en in kleur.
• Week 3: kopieer een tekening die je mooi vindt, om te zien hoe iemand anders lijnen en kleur gebruikt. Bewaar hem voor jezelf en deel hem niet als eigen werk.
• Week 4: een kleine illustratie van begin tot eind, bijvoorbeeld een kaartje voor een verjaardag.

Wie digitaal tekenen wil leren zonder cursus, komt met deze reeks een eind. Een digitale tekencursus is vooral nuttig als je gericht wilt werken aan een stijl, zoals illustratie of karakterontwerp, of als je feedback wilt op je werk.

Je werk bewaren en delen

Een digitale tekening bestaat uit een bestand met lagen. Bewaar de bron met lagen, zodat je later kunt blijven werken, en exporteer een png of jpeg om te delen. Maak af en toe een back-up in de cloud of op je computer, want een iPad die kapotgaat, neemt je tekeningen mee. Wil je een tekening laten drukken, exporteer dan op een hogere resolutie dan je voor het scherm nodig hebt.

Veel apps kunnen je tekenproces als tijdlapse-video opnemen. Dat is een leuke manier om terug te zien hoe je tekening is ontstaan, en je leert er veel van over je eigen werkwijze.

Tekenen op iPad voor beginners: veelgemaakte fouten

• Te veel penselen. Probeer er niet vijftig. Eén penseel leren kennen is meer waard.
• Alles op één laag. Je kunt dan niets meer los aanpassen. Gebruik minstens schets, lijn en kleur.
• Te klein werken. Het scherm lijkt groot, maar vingers en pen vragen ruimte. Zoom in voor details en uit om je werk te beoordelen.
• Te veel inzoomen. Dan teken je een neus mooi, maar klopt de verhouding van het gezicht niet meer. Kijk regelmatig naar het geheel.
• Alleen volgen, niet kijken. Tekenen op iPad vervangt kijken niet. Teken naar een echt voorwerp of foto, niet alleen uit je hoofd.

Tekenen op iPad of op papier

Beide hebben hun plek. Op papier voel je weerstand, werk je zonder ongedaan maken en heb je een tastbaar resultaat. Op de iPad werk je zonder rommel, kun je overal beginnen en kun je lagen en kleuren herstellen. Veel tekenaars schetsen eerst op papier en werken af op de iPad, of andersom. Een grafische tablet aan een computer is een derde route, die je kunt vergelijken in onze uitleg over de tekentablet.

Een simpele tekenoefening op iPad: een stilleven in lagen

Wie begint met tekenen op iPad, leert het snelst door één voorwerp in lagen te tekenen. Dat leert je tegelijk de lagen, de penselen en de kleurkiezer kennen. Neem een koffiekop, een appel of een plant als onderwerp.

1. Laag 1: schets. Teken met een dun potloodpenseel de grote vormen. Gebruik een lichte kleur, zodat je lijn straks niet te veel opvalt.
2. Laag 2: lijn. Zet de schetslaag zachter en teken met een pen of vulpen de lijnen over. Wees selectief, want niet elke streep hoeft zichtbaar te zijn.
3. Laag 3: kleurvlakken. Maak een nieuwe laag onder de lijnlaag en vul de vlakken met een vlakke kleur.
4. Laag 4: schaduw. Teken op een aparte laag met een zachter penseel de schaduw. Zet de laag op vermenigvuldigen of op een lagere dekking.
5. Laag 5: lichtpunt. Zet met een klein penseel de lichtste plek.

Door elk onderdeel apart te houden, kun je later een kleur of schaduw aanpassen zonder opnieuw te beginnen. Dat is een van de grote voordelen van digitaal tekenen.

De iPad schoonhouden en beschermen

Tekenen laat sporen na op het scherm: vingerafdrukken, vettige plekken en soms een krasje. Veeg het scherm regelmatig met een zachte, pluisvrije doek, zonder schoonmaakmiddel, tenzij de fabrikant dat toestaat. Controleer ook de punt van de pen. Een versleten of vuile punt kan het scherm beschadigen of de lijn onnauwkeurig maken.

• Berg de iPad op in een hoes zodat hij niet beschadigt in je tas.
• Leg hem niet in de zon of in een warme auto.
• Maak regelmatig een back-up, zodat je tekeningen veilig zijn.

Meer over het gereedschap lees je op de pagina van Apple over de Apple Pencil, en over een app bij Procreate.

Veelgestelde vragen over tekenen op iPad

Verder lezen

Voor een beginner is een tekentablet zonder scherm de beste keuze: het is goedkoop, je hebt er een computer bij nodig en je leert er snel mee werken. Een tekentablet met scherm teken je directer, omdat je op het beeld zelf tekent, maar dat kost een veelvoud van de prijs. Kies dus eerst wat je wilt doen, en pas daarna het merk.

Bij een tekentablet draait het om vier dingen: de maat van het tekenvlak, de drukgevoeligheid van de pen, de aansluiting op je computer en of je er een scherm bij wilt. In dit artikel lopen we die keuzes langs, met de vragen die je jezelf het best vooraf stelt. Wil je liever op een tablet of telefoon tekenen, lees dan onze pagina over tekenen op iPad.

Wat is een tekentablet?

Een tekentablet, ook wel grafisch tablet genoemd, is een vlak waarop je met een pen tekent, terwijl het resultaat op je computer verschijnt. De pen reageert op druk, zodat je met een lichte hand een dunne lijn en met meer druk een dikke lijn maakt. Zo kom je dicht bij het gevoel van een echt potlood of penseel.

Volgens het Wikipedia-artikel over graphics tablets bestaan er verschillende typen. Bij een passieve pen heeft de pen zelf geen batterij nodig, bij een actieve pen wel. Sommige tabletten hebben een lcd-scherm, zodat je op het beeld zelf tekent. Die schermvarianten zijn volgens datzelfde artikel vaak duur: de Wacom Cintiq-lijn is duur: je betaalt al snel meerdere honderden tot duizenden euro’s. Een tekentablet wordt gebruikt voor digitale kunst, fotobewerking, aantekeningen en technisch tekenwerk.

Tekentablet met of zonder scherm

Dit is de belangrijkste keuze. Het verschil zie je direct.

Tekentablet zonder scherm

Je kijkt naar je computerscherm terwijl je op het tablet tekent. Dat klinkt vreemd, maar je went er snel aan, meestal binnen een paar uur. Het grote voordeel is de prijs: een goed tablet zonder scherm voor beginners kost een fractie van een model met scherm. Het apparaat is ook licht, slim en makkelijk mee te nemen.

Tekentablet met scherm

Je tekent op het beeld zelf, net als op papier. Dat voelt natuurlijker en je ziet direct waar je pen staat. De prijs ligt aanzienlijk hoger, en je hebt ook een kabel of aansluiting nodig. Er zijn ook compacte tabletten waarbij alles in één apparaat zit, zoals een tablet met pen. Daarvoor lees je meer in tekenen op iPad en bij Procreate.

Welke kies je?

Wil je uitproberen of digitaal tekenen iets voor je is? Begin met een tablet zonder scherm. Weet je dat je veel gaat tekenen, bijvoorbeeld voor illustraties of bewerken, en wil je het natuurlijkste gevoel? Dan is een model met scherm de investering waard. Twijfel je? Start klein, want je kunt altijd opwaarderen.

Waar let je op bij een tekentablet?

Het formaat

Het tekenvlak is meestal A6 tot A3. Voor beginners is A5 tot A4 een prettige maat: groot genoeg om vrij te bewegen, klein genoeg om op een gewoon bureau te passen. Een heel klein tablet dwingt je tot kleine bewegingen, wat sneller moe maakt. Een heel groot tablet vraagt veel ruimte.

Drukgevoeligheid

Dit is het aantal niveaus waarmee de pen druk kan herkennen. Hoe meer niveaus, hoe soepeler je lijnen worden. Voor beginners zijn de gangbare waarden in de meeste tabletten ruim voldoende. Let vooral op of de pen ook gevoelig is voor kantelen, want dat is handig voor schaduw.

Aansluiting

Moderne tablets sluiten aan via USB, en sommige ook via Bluetooth. Kijk of het apparaat werkt met jouw computer: Windows, macOS en soms ook Chromebook of Android. Bij sommige modellen kun je ze ook aan een telefoon koppelen.

Pen met of zonder batterij

Een pen zonder batterij hoeft nooit opgeladen te worden en is licht. Een pen met batterij kan meer functies hebben, maar je moet er rekening mee houden dat hij leeg kan zijn op het verkeerde moment.

Extra knoppen

Veel tabletten hebben knoppen aan de zijkant voor sneltoetsen, zoals ongedaan maken of een penseel wisselen. Voor beginners is dat prettig, maar niet nodig.

Tekentablet voor beginners en kinderen

Je ziet in de winkel ook goedkope tabletten voor kinderen, zoals schrijfbordjes of lcd-tekentablets. Dat zijn andere producten: ze zijn niet bedoeld om op een computer aan te sluiten, maar om op te tekenen en te wissen. Leuk voor kinderen, maar niet te vergelijken met een grafisch tablet.

Zoek je een tekentablet voor volwassenen die net beginnen, kies dan een bekend merk met een eenvoudige instelling. Bij meer dan één model past een tablet met een tekenvlak van A5 of A4, een pen zonder batterij en een rustig prijskaartje. Bij het kiezen is het verstandig om reviews van mensen met dezelfde computer te lezen, want de software is soms de zwakke schakel.

Software voor je tekentablet

Een tablet is niets zonder programma. Gelukkig bestaan er goede gratis opties:

• Krita. Gratis en speciaal gemaakt voor digitaal tekenen en schilderen. Een goed beginpunt.
• GIMP. Vooral voor beeldbewerking, maar ook te gebruiken om te tekenen.
• Photoshop of Clip Studio Paint. Betaald en uitgebreider. Pas interessant als je veel tekent.

Veel tablets worden geleverd met een proefversie of een gratis programma. Kijk eerst wat daarbij zit, want dat kan je een flinke besparing opleveren.

Zo wen je aan een tekentablet

Een tekentablet zonder scherm voelt in het begin vreemd. Je kijkt naar het scherm en tekent op iets anders. Met deze tips gaat het sneller:

1. Begin met lijnen. Trek rechte lijnen, cirkels en golven. Je brein leert zo de koppeling tussen beweging en beeld.
2. Stel de pendruk in. In de software kun je de gevoeligheid aanpassen, zodat de pen bij je hand past.
3. Zet je tablet recht voor je. Schuin leggen werkt verwarrend, zeker in het begin.
4. Neem een uur per dag. Een week lang is genoeg om het te laten wennen.
5. Zoom in en uit. Zoom in voor details, uit voor het overzicht.

Zodra je eenvoudig kunt tekenen, kun je beginnen met onderwerpen. Een eerste oefening is tekenen hond, en wie gewoon wil kleuren, kan een digitaal kleurboek voor volwassenen proberen.

Veelgemaakte fouten bij het kopen van een tekentablet

• Te groot kopen. Een A3-tablet past niet op elk bureau.
• Alleen op de prijs letten. Een heel goedkoop tablet kan een slechte pen of slechte stuurprogramma’s hebben.
• De computer vergeten. Controleer of het tablet bij jouw besturingssysteem past.
• Te snel opgeven. Het wennen kost een paar uur tot dagen.

Een tekentablet instellen

Een nieuw tekentablet werkt zelden meteen goed zonder instellen. Doe het stap voor stap, zodat je weet waar een eventueel probleem zit.

1. Installeer het stuurprogramma. Haal het van de website van de fabrikant, niet van een willekeurige downloadsite.
2. Sluit het tablet aan en controleer of de pen de cursor beweegt.
3. Kalibreer het scherm of de pen. Bij een tablet met scherm zorgt dat ervoor dat de punt van de pen precies boven de streep uitkomt.
4. Stel het werkgebied in. Bij een tablet zonder scherm kun je kiezen of het hele oppervlak je hele beeldscherm vertegenwoordigt, of alleen een deel ervan. Het hele oppervlak voor het hele scherm is het eenvoudigst.
5. Test de drukgevoeligheid in je tekenprogramma met een lijn die van dun naar dik gaat.

Lukt iets niet, controleer dan eerst de kabel en de usb-poort. Veel problemen komen door een losse verbinding of een verouderd stuurprogramma.

Houding en ergonomie

Wie lang tekent, merkt snel dat de houding ertoe doet. Zit rechtop, met je voeten op de grond en je onderarm zo ontspannen mogelijk op tafel. Een tablet met scherm kun je schuin neerleggen of op een standaard zetten, zodat je nek niet te ver voorover hangt.

• Pak de pen niet te stevig vast. Een losse greep voorkomt vermoeide vingers.
• Neem elk half uur een korte pauze en strek je handen en polsen.
• Zet het scherm op ooghoogte of iets lager, en vermijd hinderlijke reflecties van een raam.
• Teken met je hele arm voor grote bewegingen en met je pols voor details.

De pen onderhouden

De pen is het onderdeel dat het meest slijt. De punt, ook wel penpunt of nib genoemd, schuurt tijdens het tekenen langzaam af, zeker op een ruw oppervlak. Een versleten punt geeft een krassend gevoel en kan het scherm of het oppervlak beschadigen. Veel fabrikanten leveren reservepunten mee. Vervang ze zodra ze zichtbaar korter of scherp zijn geworden.

Berg de pen op in zijn houder of op een vlakke plek, zodat de punt niet wordt ingedrukt. Heeft de pen een batterij, controleer die dan regelmatig. Een pen zonder batterij heeft dat probleem niet, maar werkt alleen op tabletten die het systeem ondersteunen. Meer over de aansluiting lees je in de voorgaande paragraaf, en voor tekenen op een tablet met scherm en pen zie je tekenen op iPad.

Veelgestelde vragen over een tekentablet

Verder lezen