Een sjaal haken doe je met een ketting van lossen en één steek die je rij na rij herhaalt, bijvoorbeeld de vaste of het stokje. Zet een ketting op van ongeveer 25 tot 30 lossen met een naald van 6 tot 8 mm en dik garen, haak rijen tot de sjaal 150 tot 180 cm lang is en werk de draden weg. Een eerste sjaal duurt een paar weken, met een paar uur haken per week.
Haken heeft een voordeel op breien: je werkt met één lus tegelijk. Als je een fout maakt, haal je een paar steken terug en haak je door, zonder dat er steken van een naald glijden. Daarom is een sjaal een van de beste eerste projecten. Hieronder staat alles wat je nodig hebt, van garen en naald tot een eenvoudig patroon en afwerking. Heb je nog nooit gehaakt, begin dan met onze pagina over haken. Zoek je ander haakwerk, kijk dan bij haakpatronen.
Kort samengevat
- Zet 25 tot 30 lossen op met een naald van 6 tot 8 mm en dik garen.
- Haak elke rij dezelfde steek: vasten voor een dichte sjaal, stokjes voor een luchtige.
- Een volwassenensjaal is 150 tot 180 cm lang en 20 tot 25 cm breed.
- Reken op ongeveer 250 tot 350 gram dik garen.
- Haak je eerste sjaal in één kleur, zodat je geen draden hoeft weg te werken.
Wat heb je nodig om een sjaal te haken?
- Garen. Dik garen geeft een warme sjaal en haakt snel. Kies een gladde draad zonder haartjes, zodat je de steken ziet. Wol is warm, acryl is makkelijk te wassen en een mengsel combineert beide. Meer tips staan bij wol kopen.
- Haaknaald. De Craft Yarn Council noemt in zijn overzicht van garengewichten voor dik garen een haakmaat van 6,5 tot 9 mm en voor middeldik garen 5,5 tot 6,5 mm. Heb je een nauwe sjaal in gedachten, ga dan een maat omlaag. Hoe je kiest, lees je bij haaknaald.
- Een stopnaald en een schaar.
- Een meetlint. Om de lengte te controleren.
Welke steek past bij een sjaal?
De steek bepaalt hoe je sjaal voelt en eruitziet.
Vasten
Een dichte, stevige stof die niet doorzichtig is. Warm en een beetje stug in het begin. Mooi voor een sjaal die goed moet isoleren.
Stokjes
Een luchtige, soepele stof met veel drapering. Je haakt sneller, en je sjaal wordt zachter. Je leert de steek in onze uitleg over haken met stokjes.
Een wisselend patroon
Bijvoorbeeld een rij stokjes en een rij vasten, of een rijstkorrelsteek. Het geeft een textuur zonder dat het moeilijker wordt dan een van beide steken. Een voorbeeld: haak een rij stokjes, een rij vasten, en herhaal.
Voor een eerste sjaal kies je één steek. Stokjes zijn het snelst, vasten het makkelijkst. Beide zijn prima.
Patroon: een eenvoudige sjaal in stokjes
Materiaal: dik garen (ongeveer 300 gram), een haaknaald van 7 mm, een stopnaald.
Afmeting: ongeveer 22 cm breed en 170 cm lang.
- Haak een ketting van 22 lossen. Dat geeft 20 stokjes breed, met de draaiketting.
- Rij 1: haak een stokje in de vierde losse vanaf je naald en in elke volgende losse. Je hebt nu 20 stokjes, met de eerste drie lossen als het eerste stokje.
- Rij 2: haak 3 lossen, draai je werk om en haak een stokje in het tweede stokje van de vorige rij en in elk stokje daarna. Haak het laatste stokje in de bovenkant van de drie lossen van de vorige rij.
- Herhaal rij 2 tot de sjaal 170 cm lang is.
- Knip de draad af, haal hem door de laatste lus en werk de draden weg.
Tel na elke tien rijen je steken. Staat er 20, dan zit je goed. Zo houd je de sjaal even breed. Wil je een andere breedte? Elk stokje voegt ongeveer 1 cm toe bij dik garen en een naald van 7 mm. Voor meer patronen en uitleg kun je ook kijken bij haken en patronen.
Tip: haak de eerste rij met een naald die een maat groter is. Een strakke beginketting trekt je sjaal aan één kant samen.
Patroon: sjaal in vasten
De dichte variant.
- Haak een ketting van 21 lossen.
- Rij 1: haak een vaste in de tweede losse vanaf je naald en in elke losse daarna. Je hebt 20 vasten.
- Rij 2: haak 1 losse, draai je werk om en haak een vaste in elke steek van de vorige rij.
- Herhaal rij 2 tot de gewenste lengte.
- Werk af zoals bij de stokjessjaal.
Om een textuur te krijgen, haak je alleen door het achterste lusje van elke vaste. Dat geeft rijen met een ribbel, ongeveer zoals een gebreide ribbelsteek.
Een sjaal in granny squares
Wil je meer kleur? Dan kun je een sjaal maken van granny squares: een rij vierkanten, aan elkaar gehaakt tot een lange baan. Elk vierkant haak je apart in verschillende kleuren. Hoe dat werkt, staat in onze uitleg over granny square haken. Voor een sjaal van 20 cm breed gebruik je vierkanten van 10 cm, twee naast elkaar, en zo’n 17 rijen voor 170 cm.
Een sjaal in de rondte haken: de colsjaal
Een colsjaal is een sjaal zonder uiteinden, die je als een lus om je nek draagt. Je haakt een ketting van ongeveer 120 lossen, sluit die met een halve vaste tot een ring en haakt rondes in vasten of stokjes tot de col breed genoeg is. Dat is meestal 25 tot 30 cm. Het is een snel project dat in een paar avonden af is.
Zo bepaal je hoeveel garen je nodig hebt
Het garen hangt af van de dikte, de steek en de afmetingen. Dit is een vuistregel:
- Dik garen, stokjes: 250 tot 300 gram voor een sjaal van 20 bij 170 cm.
- Dik garen, vasten: 300 tot 350 gram, omdat vasten meer garen kosten.
- Middeldik garen: 300 tot 400 gram.
- Dun garen: 400 gram of meer, en veel meer tijd.
Haak eerst een proeflapje van 10 bij 10 cm, en weeg het. Vermenigvuldig dat met het aantal vierkante decimeters van je sjaal om te schatten hoeveel je nodig hebt. Koop altijd een bol extra, zodat je niet in de problemen komt als de partij uitverkocht is.
Afwerken en franje
Je sjaal is af als de lengte klopt. Werk de draden weg met een stopnaald, door ze een paar centimeter heen en weer door de steken aan de achterkant te halen. Spoel de sjaal licht en leg hem plat te drogen. Zo trek je de steken mooi gelijk.
Franje maken
Knip stukken garen van ongeveer 25 cm. Vouw er twee of drie dubbel, haal de lus met een haaknaald door de rand van de sjaal, trek de uiteinden door de lus en haal aan. Herhaal dit om de twee of drie steken en knip de franje gelijk.
Een rand haken
Wil je een nette rand, haak dan een of twee rondes vasten rondom de sjaal. Gebruik een kleur die past bij de rest. Haak in de hoeken drie vasten in dezelfde steek, zodat de hoek niet trekt.
Veelgemaakte fouten bij een sjaal haken
- De sjaal wordt smaller of breder. Je slaat een steek over of haakt er een bij. Tel na elke tien rijen.
- De rand golft. Je haakt te los of te strak. Houd je spanning gelijk.
- Een te strakke beginketting. Gebruik een grotere naald voor de ketting.
- De draaiketting verkeerd tellen. Bij stokjes tellen de drie lossen als een stokje. Haak je er een extra stokje bij, dan wordt de rij te breed.
- Te weinig garen. Bereken vooraf wat je nodig hebt en koop alles in één keer.
Wat haak je daarna?
Heb je je eerste sjaal af, dan zijn er veel volgende stappen. Een bijpassende muts gebruikt hetzelfde garen. Een deken van granny squares gebruikt dezelfde steken. Een kerstversie vind je bij haken voor kerst. En heb je zin in iets nieuws, kijk dan bij de uitleg over amigurumi.
Een sjaal haken in een ander formaat
De standaardmaat van een sjaal is een stuk van ongeveer 150 tot 180 centimeter lang en 20 tot 25 centimeter breed. Je bent daar niet aan gebonden. Een korte sjaal haken voor kinderen kan 100 centimeter zijn, een grote omslagsjaal wel 40 centimeter breed.
- Smalle sjaal. Handig voor bij een jas. Haak met vijftien tot twintig steken breed en dun garen.
- Brede sjaal of omslagdoek. Kan om je schouders. Gebruik dikker garen en een grotere haaknaald.
- Kindersjaal. Houd hem kort, zodat hij niet in de weg zit. Kies zacht garen dat goed wast.
Haak altijd eerst een proeflapje van tien bij tien centimeter. Tel de steken en rijen en reken uit hoeveel steken je nodig hebt voor de gewenste breedte. Zo klopt de sjaal ook als je een ander garen gebruikt dan het patroon. Lees voor de basis ook de pagina over haakpatronen.
Kleur en garen kiezen voor je sjaal
Het garen bepaalt hoe de sjaal valt, voelt en wast. Katoen is koel en glad, wol is warm en veerkrachtig, acryl is licht en wasbaar. Een sjaal die dicht op de huid zit, wil je zacht hebben. Kies daarom geen grof garen voor de hals. Meer achtergrond lees je op de pagina over wol kopen.
Ook kleur maakt verschil.
- Effen. De steek komt het best uit. Kies dit voor een ingewikkeld steekpatroon.
- Gemeleerd of verloop. Zorgt voor kleur zonder extra werk. Een simpele steek volstaat dan.
- Strepen. Wissel van kleur aan het eind van een rij en neem de draad mee langs de rand.
Let op bij wisselen van bol: knoop de draden niet, maar hecht ze af met een naald. Zo blijft de rand netjes en gaat de sjaal niet kapot.
Je sjaal verzorgen en bewaren
Een goed gehaakte sjaal gaat jaren mee als je hem zorgvuldig behandelt. Volg altijd de wasaanwijzing op het label van het garen. Bewaar dat label bij je werk, anders vergeet je het.
- Wassen. Was wol en wolmengsels op lage temperatuur of met de hand, met een mild wasmiddel.
- Drogen. Leg de sjaal plat op een handdoek en breng hem in model. Hang hem niet nat op, want hij rekt uit.
- Pluisjes. Verwijder ze met een ontpluizer of schaar, niet met je nagels.
- Bewaren. Vouw hem op en leg hem in een luchtige zak of doos. Bij wol helpt een zakje cederhout of lavendel tegen motten.
Heb je een rafelend stuk of een gat? Herstel het snel met een naald en dezelfde draad. Hoe langer je wacht, hoe groter het gat wordt. Met een beetje aandacht blijft een gehaakte sjaal een cadeau dat je jarenlang kunt gebruiken.
Veelgestelde vragen over een sjaal haken
Hoeveel lossen heb ik nodig voor een sjaal?
Voor een sjaal van ongeveer 20 cm breed met dik garen en een naald van 7 mm haak je een ketting van 22 lossen bij stokjes en 21 bij vasten. Haak eerst een proeflapje om te zien hoeveel steken er in 10 cm gaan.
Hoeveel garen heb je nodig voor een gehaakte sjaal?
Voor een sjaal van 20 bij 170 cm in dik garen ongeveer 250 tot 350 gram. Dat hangt af van de steek en je spanning. Koop altijd een bol extra.
Welke steek is het best voor een sjaal haken?
Het stokje is het snelst en geeft een soepele sjaal, de vaste een stevige en warme. Voor je eerste sjaal kies je er één en haak je die rij na rij.
Welke haaknaald gebruik ik voor een sjaal?
Een naald van 6 tot 8 mm bij dik garen, 5 tot 6 mm bij middeldik. Kijk op het bandje van het garen voor de aanbeveling.
Hoe lang moet een gehaakte sjaal zijn?
Een volwassenensjaal is meestal 150 tot 180 cm lang, een lange sjaal die je twee keer omslaat 200 cm of meer. Een kindersjaal is 100 tot 120 cm.
Hoe voorkom ik dat mijn sjaal golft?
Houd je spanning gelijk en tel je steken. Een golvende rand komt vaak doordat je te veel steken in een rij haakt of een steek overslaat. Gebruik eventueel een naald een maat kleiner voor de rand.
Kan ik een sjaal haken als beginner?
Ja, een sjaal is een van de beste eerste projecten. Je gebruikt maar één steek en haakt rechte rijen. Begin met een dik garen en een grote naald, dan zie je je vooruitgang snel.
Hoe was ik een gehaakte sjaal?
Volg het wasadvies op het bandje. Wol gaat meestal op wolwas op 30 graden of in de hand, acryl in de wasmachine. Leg de sjaal plat te drogen en hang hem niet op, anders trekt hij uit zijn vorm.
Verder lezen
Wil je verder met haken? Deze pagina’s helpen:
- Haken: het overzicht met alle basis.
- Haakpatronen voor meer ideeën.
- Haken voor kerst voor kleine projecten.
- Haken en patronen voor uitleg.
- Wol kopen voor het juiste garen.