Granny square haken doe je in rondes vanuit het midden: je begint met een ring van lossen, haakt daarin groepjes van drie stokjes en maakt in elke hoek een gat van twee lossen. Elke nieuwe ronde loopt om de vorige heen, waardoor het vierkantje groeit. Met een haaknaald van 4 mm en middeldik katoen heb je in een uur je eerste vierkant.
Het mooie aan de granny square is dat je slechts drie steken nodig hebt: de losse, de halve vaste en het stokje. Ze zijn bovendien uitwisselbaar: een kleurwissel per ronde geeft een kleurrijk resultaat, een hele ronde in één kleur een rustig vierkant. Wil je eerst weten waar je patronen kunt vinden? Kijk dan bij haakpatronen. Heb je net een haaknaald gekocht, begin dan op onze pagina over haken.
Kort samengevat
- Een granny square bestaat uit rondes van groepjes van drie stokjes, met een hoek van twee lossen.
- Begin met een ring van 4 lossen of een magische ring.
- Haak elke ronde om de vorige heen: elke ronde heeft meer steken.
- Gebruik middeldik katoen en een naald van 4 mm voor je eerste vierkant.
- Haak de vierkantjes aan elkaar met halve vasten of een naaldsteek.
Wat is een granny square?
Een granny square is een gehaakt vierkant dat je in rondes vanuit het midden werkt. Volgens Wikipedia over de granny square begin je met een kleine lossenring of een magische ring, wisselt de basisvariant blokjes stokjes af met lossen en maak je extra lossen in de hoeken. De oudste bekende versie werd in 1885 gepubliceerd in het tijdschrift Prairie Farmer, en het motief werd populair in de jaren zeventig. Je kunt er een deken, een tas, een vest of een kussen van maken door veel vierkantjes aan elkaar te haken.
Wat heb je nodig?
- Garen. Middeldik katoen of acryl in een of meer kleuren. Voor je eerste vierkant is een lichte kleur prettig, omdat je de steken beter ziet. Kies je meerdere kleuren, neem dan garens van hetzelfde type.
- Haaknaald. Een naald van 4 tot 4,5 mm is geschikt voor middeldik garen. De juiste maat staat op het bandje. Wil je weten hoe je de beste kiest, lees dan over de haaknaald.
- Een stopnaald. Om draden weg te werken en vierkantjes aan elkaar te naaien.
- Een schaar.
- Stekenmarkeerders zijn niet nodig, maar kunnen helpen in de hoeken.
De steken die je nodig hebt
Een granny square gebruikt drie steken. Dit zijn de Nederlandse namen:
- Losse (l): de basis van alles. Je haalt de draad door de lus op je naald.
- Halve vaste (hv): om rondes te sluiten en te verbinden.
- Stokje (st): de hoofdsteek. Je slaat de draad om je naald, steekt in, haalt de draad op en haalt hem in twee stappen door de lussen.
Let op de naamgeving: een Engels patroon gebruikt vaak “double crochet” voor een stokje. Het Amerikaanse en Britse systeem hebben andere namen voor dezelfde steken, dus kijk altijd welke taal je patroon gebruikt.
Stap 1: maak de beginring
Begin met 4 lossen en sluit ze met een halve vaste in de eerste losse tot een ring. Dat is de simpelste methode en werkt prima voor beginners. Wil je later een strakker middelpunt, probeer dan de magische ring: een lus die je aantrekt, zodat er geen gat in het midden overblijft. Voor een granny square met een gat in het midden is de losse ring juist goed, omdat je er mooi in kunt werken.
Stap 2: ronde 1, de eerste groepjes
Haak in je ring:
- 3 lossen. Deze tellen als het eerste stokje.
- 2 stokjes in de ring. Je hebt nu een groepje van drie stokjes.
- 2 lossen. Dit wordt de hoek.
- 3 stokjes in de ring, 2 lossen. Dit herhaal je nog twee keer, zodat je vier groepjes en vier hoeken hebt.
- Sluit met een halve vaste in de derde losse van de begin-3.
Je hebt nu een klein vierkantje van vier groepjes met een gaatje in de hoeken. Tel: vier groepjes van drie stokjes, vier hoeken van twee lossen. Klopt dat, dan zit je goed.
Tip: kijk bij het steken in de ring of je steekt waar je moet. Je haakt de stokjes in het gat in het midden, niet in de steken zelf. Dat lijkt in het begin vreemd, maar zo blijft de ring ruim.
Stap 3: ronde 2, de hoeken
Nu begint de vorm. Elke hoek krijgt twee groepjes met twee lossen ertussen:
- Haak een halve vaste in de volgende twee stokjes en in de hoekruimte.
- 3 lossen (het eerste stokje), 2 stokjes, 2 lossen, 3 stokjes: dat zijn twee groepjes in dezelfde hoek.
- Ga door naar de volgende hoek, maak een losse tussen de twee groepjes aan de kant en herhaal.
- Sluit met een halve vaste in de derde losse van het begin.
Zo krijg je per hoek een dubbel groepje en per zijde een groepje. Het vierkant wordt zichtbaar. Een kleurwissel kan hier: knip de draad af, haal hem door de laatste lus en knoop er een nieuwe kleur aan.
Stap 4: elke volgende ronde
Het patroon blijft hetzelfde. In elke hoek haak je twee groepjes met 2 lossen ertussen, en langs elke zijde haak je een groepje in elke tussenruimte van de vorige ronde. Het aantal groepjes per zijde groeit met één per ronde.
Dit is waar de granny square gemakkelijk wordt: je herhaalt steeds hetzelfde. Wil je een groter vierkant, haak dan meer rondes. Een vierkant van vier rondes is meestal ongeveer 10 tot 12 cm met middeldik garen en een naald van 4 mm, maar dat hangt van jouw spanning af. Een deken heeft vierkanten van 15 tot 20 cm, dus zes tot acht rondes.
Stap 5: afwerken
Is je vierkant groot genoeg? Knip dan de draad af met een stuk van ongeveer 15 cm, haal hem door de laatste lus en trek aan. Werk de draad weg met een stopnaald door de steken aan de achterkant te halen. Doe dit ook met de draden bij elke kleurwissel. Spoel het vierkant licht, of stoom het, en leg het plat te drogen. Zo trek je de hoeken mooi recht.
Stap 6: de vierkantjes aan elkaar haken
Heb je meerdere vierkantjes? Dan zijn er twee gangbare manieren om ze te verbinden.
Met halve vasten
Leg twee vierkantjes met de goede kanten naar elkaar en haak met halve vasten door de achterste lussen van beide. Dit geeft een kleine, stevige rand die aan de achterkant zichtbaar is. Het is de snelste manier.
Met een naaldsteek
Naai de vierkantjes met een stopnaald en dezelfde draad aan elkaar langs de randen. Dat geeft een bijna onzichtbare naad aan de goede kant. Het kost wat meer tijd, maar het resultaat is gelijkmatig.
Een andere manier is het “doorlopend haken”, waarbij je tijdens de laatste ronde het vierkant meteen aan het vorige vastzet. Dat is handig voor een deken, maar vraagt meer ervaring.
Granny square haken in één kleur
Wil je een rustig vierkant? Haak dan alle rondes in één kleur. Het resultaat is een stevige, textuurrijke stof. Een deken in één kleur ziet er rustig uit, en je hoeft geen draden weg te werken. Kies een garen met wat structuur, bijvoorbeeld een katoenmix, zodat de groepjes mooi uitkomen. Wil je meer kleur? Voor ideeën over kleurcombinaties en het maken van grote stukken, lees je granny square.
Granny square bloem
Een populaire variant is de bloem: een eerste ronde in een andere kleur, zodat het midden een bloem lijkt. Haak de eerste twee rondes in een felle kleur, bijvoorbeeld geel of roze, en ga dan verder in een neutrale kleur voor de rest van het vierkant. Zo krijg je het effect van een bloem zonder een ander patroon.
Veelgemaakte fouten
- De hoeken zijn te dik of te dun. Je haakt te veel of te weinig stokjes in de hoek. Tel: drie stokjes, twee lossen, drie stokjes.
- Het vierkant wordt een zeshoek. Je mist een hoek. Controleer na elke ronde of je vier hoeken hebt.
- De rand golft. Je haakt te los of te strak. Gebruik een naald van een andere maat.
- Het eerste stokje. De 3 lossen aan het begin tellen als een stokje. Haak je er nog een stokje bij, dan klopt je telling niet.
- Draden niet weggewerkt. Doe dit meteen, anders zie je ze later door je deken heen.
Wat maak je met granny squares?
Met een paar vierkantjes kun je al een pannenlap, een kussen of een tas maken. Met meer een deken. Wil je een sjaal van vierkantjes, dan kun je ze in een lange rij aan elkaar haken. Bij onze uitleg over een sjaal haken vind je meer ideeën. En een kerstversie vind je bij haken voor kerst.
Lees ook: haken patronen.
Veelgestelde vragen over granny square haken
Hoe haak je een granny square voor beginners?
Begin met een ring van vier lossen, haak er vier groepjes van drie stokjes in met twee lossen ertussen als hoeken, en sluit met een halve vaste. Haak daarna elke ronde om het vierkant heen, met twee groepjes in elke hoek. Gebruik middeldik katoen en een naald van 4 mm.
Hoeveel rondes moet een granny square hebben?
Dat hangt af van de gewenste grootte. Vier rondes geven een vierkant van ongeveer 10 tot 12 cm, zes tot acht rondes een vierkant voor een deken. Meet je eerste vierkant en reken zo uit hoeveel je er nodig hebt.
Welk garen is het best voor een granny square?
Middeldik katoen of acryl. Katoen heeft meer structuur en blijft in vorm, acryl is zachter en vergeeft meer. Gebruik voor een deken een wasbaar garen.
Hoe haak je granny squares aan elkaar?
Met halve vasten door de achterste lussen, of met een naaldsteek met een stopnaald. Het eerste is sneller, het tweede netter. Je kunt ook bij de laatste ronde het vierkant meteen aan het vorige vasthaken.
Hoe haak ik een granny square in één kleur?
Haak alle rondes in dezelfde kleur. Je hoeft geen draden weg te werken en de textuur komt mooi uit. Kies een garen met een beetje structuur, zodat de groepjes goed zichtbaar zijn.
Hoe haak ik een granny square met een bloem?
Haak de eerste ronde of twee in een felle kleur, en ga daarna verder in een rustige kleur. Zo lijkt het middelpunt op een bloem. Wil je een echte bloem, zoek dan een patroon met bloemblaadjes.
Waarom is mijn granny square niet recht?
Meestal ontbreekt een hoek of heb je een groepje te weinig of te veel. Tel na elke ronde je groepjes. Is het vierkant nog gebogen na het afwerken, stoom het dan en leg het plat te drogen.
Hoe lang duurt het om een granny square te haken?
Een eerste vierkant van vier rondes duurt ongeveer een uur. Met wat ervaring ben je in een kwartier tot half uur klaar. Voor een deken heb je al gauw tientallen vierkanten nodig.
Verder lezen
Wil je meer weten over haken en patronen? Deze pagina’s helpen verder:
- Haken: het overzicht met alle basis.
- Granny square voor kleuren, deken en geschiedenis.
- Haakpatronen voor meer ideeën.
- Haken voor kerst voor kleine projecten.
- Wol kopen voor het juiste garen.