Haakpatronen vind je op drie plekken: in haakboeken, op blogs en websites met gratis patronen, en in apps of tijdschriften. Voor een beginner zijn gratis haakpatronen met foto’s per stap het prettigst, omdat je elke ronde kunt controleren. Let bij elk patroon op drie dingen: staat er een steekproef (stekenverhouding) bij, is het garen en de haaknaald vermeld, en gebruikt het Nederlandse of Engelse steekbenamingen.
Wie net begint met haken, kiest vaak te snel een patroon dat te moeilijk is. Een trui of een grote deken vraagt veel meer dan een pannenlap of een bloem. Daarom lees je hieronder niet alleen waar je haakpatronen vindt, maar ook welke je het best als eerste pakt en hoe je een patroon beoordeelt voordat je er garen voor koopt. Wil je eerst de basis van het haken zelf leren? Begin dan op onze pagina over haken.
Kort samengevat
- Beginners starten het best met een eenvoudige vorm: een vierkant, een pannenlap of een kleine bloem.
- Een goed haakpatroon vermeldt garen, haaknaaldmaat, steekproef en afkortingen.
- Controleer of het patroon Nederlandse of Engelse steektermen gebruikt, want ze zijn niet hetzelfde.
- Gratis haakpatronen zijn prima, zeker als ze foto’s of een filmpje per stap hebben.
- Haakboeken zijn handig als je iets wilt dat je kunt blijven teruglezen.
Waar vind je haakpatronen?
Er zijn meer haakpatronen dan je in je leven kunt haken. Daarom helpt het om te weten waar je welke soort vindt.
Haakboeken en tijdschriften
Een boek is een investering van een paar tientjes, maar je krijgt er een rij samenhangende patronen voor terug. Een goed boek begint met de basissteken en bouwt op. Voor je eerste keer is zo’n boek fijn, omdat de moeilijkheid per patroon toeneemt. Heb je interesse in boeken over dit onderwerp, kijk dan ook naar onze pagina over haken en boeken. Tijdschriften zijn leuk voor seizoensprojecten, zoals iets voor de feestdagen.
Gratis patronen op blogs en websites
Het grootste aanbod zit online. Veel haakbloggers publiceren gratis patronen, en een deel daarvan is in het Nederlands. Een gratis haakpatroon is prima, zolang je let op de kwaliteit: staan er afbeeldingen bij, is het patroon getest en reageren anderen onder het bericht dat het gelukt is? Zoek je specifiek naar iets voor de feestdagen, dan vind je dat bij haken voor kerst.
Apps en betaalde patronen
Er zijn apps en patroonwebsites waar makers hun ontwerpen verkopen, meestal tussen de twee en zes euro per patroon. Daar betaal je voor een zorgvuldig uitgewerkt en vaak getest patroon, met soms een filmpje of een stap voor stap-foto’s. Voor een groter project, zoals een trui of een deken, is dat vaak het geld waard.
Je eigen haakwerk als bron
Heb je iets gehaakt dat je mooi vindt? Noteer dan wat je gedaan hebt: garen, naald, aantal steken, aantal rondes. Zo bouw je zelf een eigen verzameling haakpatronen op, en heb je later houvast als je het wilt herhalen.
Zo herken je een goed haakpatroon
Niet elk patroon is even betrouwbaar. Lees voor je begint de eerste regels en de lijst met benodigdheden, en controleer deze punten.
- Garen en naaldmaat. Bij een goed patroon staat welk garen is gebruikt, hoeveel bollen je nodig hebt en welke haaknaald erbij hoort. De Craft Yarn Council geeft in zijn overzicht van garengewichten richtwaarden: voor middeldik garen ongeveer 5,5 tot 6,5 mm, voor dik garen 6,5 tot 9 mm en voor fijn garen 3,5 tot 4,5 mm. Wijkt het patroon sterk daarvan af, dan is het patroon bewust los of strak bedoeld.
- Steekproef. Het aantal steken en rijen in 10 bij 10 cm. Dit is belangrijk voor kleding, minder voor een kussen of een knuffel.
- Afkortingen. Er hoort een lijst bij, zodat je weet wat bijvoorbeeld een vaste, stokje of halve stokje is.
- Aantal steken per ronde. Staat dat er bij, dan kun je zelf nakijken of je goed zit.
- Foto’s en schema’s. Een gehaakt stuk zonder foto is lastig te beoordelen. Vooral bij amigurumi en ingewikkelde vormen wil je kunnen zien waar je naartoe werkt.
Tip: haak eerst een klein proeflapje van het patroon voordat je een hele bol gebruikt. Dan merk je meteen of het garen, de naald en jouw spanning goed samenwerken.
Nederlandse of Engelse steektermen
Dit is een van de grootste valkuilen bij haakpatronen. In Nederland gebruik je losse, vaste, halve stokjes en stokjes. Engelse patronen gebruiken twee systemen, het Amerikaanse en het Britse, en die gebruiken dezelfde woorden voor andere steken. Zo is de steek die Amerikanen “single crochet” noemen, in Nederland een vaste, en de Britse “double crochet” is dat ook. Wikipedia over haken zet de internationale (Britse) steknamen en de Amerikaanse namen naast elkaar, zodat je ziet dat dezelfde steek per land anders heet.
Stel dus altijd vast welke taal en welk systeem je patroon gebruikt. Staat dat er niet bij, kijk dan naar de steekafbeeldingen, of naar het aantal steken dat de eerste ronde zou moeten hebben. Een paar proefsteken geven snel duidelijkheid.
Haakpatronen voor beginners: waar begin je mee?
Een goed beginnerspatroon is klein, geeft snel resultaat en gebruikt maar twee of drie steken. Dit zijn de bekendste:
- Een vierkant of lapje. Het begin voor bijna iedereen. Een rij vasten met een paar rijen eroverheen is genoeg om de beweging te leren.
- Een pannenlap of onderzetter. Rond of vierkant, snel af en nuttig. Katoen is hier het beste garen.
- Een granny square. Het bekendste haakpatroon ter wereld. We leggen het stap voor stap uit bij granny square haken.
- Een sjaal. Een lange baan in stokjes of een simpele steek. De uitleg staat bij een sjaal haken.
- Een kleine amigurumi. Een bolletje, een bijtring of een klein beest. Vraagt wat meer telwerk, maar levert een leuk resultaat.
Heb je liever een patroon voor een specifiek feest? Zie je een patroon dat past bij de maand, zoals kerstversiering haken, dan werkt dat vaak motiverend, omdat je een deadline hebt.
Haakpatronen lezen: de basis
Een patroon is geschreven in een soort afgesproken taal. Dit zijn de elementen waar je het meest mee te maken krijgt:
- Rondes en rijen. Een ronde ga je in cirkels, een rij heen en weer.
- Herhalingen tussen haakjes of sterretjes. Bijvoorbeeld (2 v in de volgende steek, 1 v) 6 keer betekent dat je dat stukje zes keer na elkaar doet.
- Het getal tussen haakjes aan het eind van een ronde. Dat is het aantal steken dat je na die ronde moet hebben, en is je controle.
- Mindering en meerdering. Je maakt twee steken in één steek (meerderen) of haakt twee steken samen (minderen).
Hoe je één patroon precies leest en je eigen aantekeningen maakt, lees je op onze pagina over haakpatroon. Voor meer ideeën kun je ook kijken bij haken en patronen.
Welk garen en welke naald hoort bij het patroon?
Houd je aan wat het patroon voorschrijft, zeker bij je eerste project. Wijk je af, dan krijg je een ander formaat en een andere hoeveelheid garen. Kies je liever een ander garen, zoek dan een garen met hetzelfde gewicht: zelfde dikte, ongeveer dezelfde metrage per 50 gram.
Voor de naald geldt hetzelfde. Een haaknaald van een andere dikte geeft een ander resultaat, ook als de rest hetzelfde is. Gebruik de maat uit het patroon, en pas de maat aan als je proeflapje te groot of te klein uitvalt. Waar je het garen vandaan haalt, staat in onze gids over wol kopen.
Haakpatronen per soort project
Wie zoekt op “haakpatronen” krijgt duizenden treffers. Het helpt om te zoeken op wat je wilt maken, in plaats van op het woord haakpatronen alleen.
Haakpatronen voor beginners gratis
Zoek je haakpatronen voor beginners gratis, voeg dan het woord “basis” of “eerste project” toe. Goede patronen voor beginners noemen in het begin precies welke steken je nodig hebt, laten de eerste rij in een foto zien en gebruiken een dik, licht garen. Heb je dat gevonden, dan hoef je geen geld uit te geven om te leren haken.
Haakpatronen voor knuffels
Knuffels haak je met amigurumi, in een spiraal van ronden zonder naad. Haakpatronen voor knuffels zijn meestal wat uitgebreider, omdat je losse delen maakt: een lijf, een hoofd, oren en pootjes. Voor je eerste knuffel kies je een vorm zonder veel details, zoals een bol met oren. Alles over deze techniek lees je bij amigurumi.
Haakpatronen voor kerst en andere seizoenen
Rond de feestdagen zoeken veel mensen haakpatronen voor kerst: sterren, kerstballen, slingers en kleine kerstbomen. Dat zijn kleine projecten die in een avond af zijn, waardoor ze zich goed lenen voor het oefenen van een nieuwe steek. Ook voor de herfst, Pasen of een babyshower vind je thema-patronen. Begin ruim op tijd: veel mensen onderschatten hoe lang drie of vier kleine stukken kosten.
Haakpatronen voor kleding en accessoires
Muts, sjaal, vest, tas: kleding heeft een steekproef en een maattabel nodig. Haak je een vest, dan is het belangrijk dat het patroon de maten per lichaamsmaat geeft, en niet alleen een eindformaat. Voor een tas of een mand is dat minder kritisch, en dus een prima eerste stap richting kleding.
Zo bewaar en organiseer je je haakpatronen
Wie een tijdje haakt, heeft snel een stapel patronen. Een paar gewoonten helpen:
- Print of sla ze op. Websites verdwijnen soms. Sla een pdf op van patronen die je wilt blijven gebruiken.
- Noteer je aanpassingen. Schrijf in de kantlijn welke naald en welk garen je gebruikt hebt, en of het patroon klopte.
- Gebruik een map per categorie. Bijvoorbeeld: dekens, knuffels, kleding, seizoen.
- Houd een teller of een kruisjeslijst bij. Bij een lange ronde is het handig om af te vinken welke ronde je hebt afgerond.
Zo zijn je haakpatronen ook over een jaar nog terug te vinden, en kun je een patroon dat goed werkte makkelijk herhalen.
Veelgemaakte fouten met haakpatronen
- Beginnen zonder lijst te lezen. Je ontdekt halverwege dat je een steek niet kent of een naald mist.
- Een te moeilijk patroon kiezen. Kies je eerste patronen op moeilijkheid, niet op hoe mooi het eindresultaat is.
- De steken niet tellen. Tel na elke ronde. Een fout van één steek groeit door tot een scheef geheel.
- Draden niet bijhouden. Werk je draden weg zodra een kleur klaar is, en niet allemaal aan het eind.
- Patronen door elkaar halen. Houd bij welk systeem je gebruikt: Nederlands, Brits of Amerikaans.
Veelgestelde vragen over haakpatronen
Waar vind ik gratis haakpatronen?
Gratis haakpatronen vind je op blogs van haakmakers, in de patroonbibliotheken van garenmerken en op video’s waar de maker het patroon in beeld laat zien. Kijk of het patroon foto’s heeft, een duidelijk aantal steken per ronde en reacties van mensen die het gemaakt hebben. Die drie dingen zeggen veel over de kwaliteit.
Welke haakpatronen zijn geschikt voor beginners?
Een simpel vierkant, een pannenlap, een sjaal in stokjes en een granny square zijn de klassiekers. Ze gebruiken alleen losse, vaste en stokjes. Pas als die goed gaan, is een kleine knuffel of een muts aan de beurt.
Wat betekent een haakpatroon in het Nederlands of Engels?
In Nederlandse patronen staan afkortingen als l (losse), v (vaste), hs (half stokje) en st (stokje). In Engelse patronen zijn er twee systemen, Brits en Amerikaans, die dezelfde namen voor andere steken gebruiken. Kijk daarom altijd welk systeem er gebruikt wordt voordat je begint.
Kan ik een haakpatroon met ander garen haken?
Ja, maar neem een garen van hetzelfde gewicht. Vervang je een dik garen door een dun garen, dan wordt het werk kleiner en losser. Haak altijd eerst een proeflapje om te zien of de maat nog klopt.
Hoe lees ik een haakpatroon als beginner?
Lees eerst de lijst met afkortingen en de benodigdheden. Haak daarna ronde voor ronde en tel na elke ronde je steken. Het getal tussen haakjes aan het eind van een regel is je controle.
Zijn haakpatronen uit boeken beter dan gratis patronen?
Niet altijd, maar een boek is meestal wel gecontroleerd en heeft een opbouw. Gratis patronen variëren. Er zijn uitstekende, maar ook onvolledige. Een patroon met foto’s en een duidelijk aantal steken is bijna altijd goed.
Kan ik zelf een haakpatroon maken?
Ja. Haak iets na, noteer elke ronde en tel de steken. Zo kom je vanzelf tot een patroon dat je kunt delen. Begin met een eenvoudige vorm, zoals een kleine bloem.
Hoeveel garen heb ik nodig voor een patroon?
Dat staat in het patroon, meestal in bollen of in meters. Koop liever een bol extra, want kleuren verschillen tussen partijen. Reken ook op wat je aan het eind wegwerkt.
Verder lezen
Zoek je meer haakpatronen of wil je meer weten over de basis? Dan helpen deze pagina’s:
- Haken: het overzicht met alles over naalden, garen en steken.
- Haken voor kerst voor feestelijke projecten.
- Haken en patronen voor nog meer ideeën.
- Haaknaald om de juiste maat te kiezen.
- Wol kopen voor garen dat past bij je patroon.