Een elektrische gitaar is een gitaar met pickups die de trilling van de stalen snaren omzetten in een elektrisch signaal. Dat signaal gaat via een kabel naar een versterker, die er geluid van maakt. Voor een beginner is dat een goede keuze als je rock, pop of blues wilt spelen: de snaren zijn dun, de hals is vaak smal en je kunt zacht oefenen met een kleine versterker of een koptelefoon.
Veel mensen denken dat een elektrische gitaar moeilijker is dan een akoestische. Dat is niet zo. De dunne snaren en de lage snaarhoogte maken spelen vaak makkelijker, juist voor beginners. Het enige is dat je een paar extra dingen nodig hebt: een versterker, een kabel en wat geduld bij het instellen. In dit artikel leggen we uit hoe een elektrische gitaar werkt, wat je nodig hebt, hoe je kiest en hoe je begint. Wil je weten of je liever een andere gitaar neemt? Lees dan gitaar kopen en het overzicht gitaar leren spelen. Een breder beeld krijg je bij muziek leren.
Kort samengevat
- Een elektrische gitaar heeft pickups en een versterker nodig. Zonder versterker hoor je maar weinig.
- De dunne snaren en smalle hals maken hem prettig voor beginners, mits hij goed is ingesteld.
- Je hebt minimaal een versterker, een kabel, een stemapparaat en plectrums nodig.
- Een kleine oefenversterker en een koptelefoonaansluiting laten je thuis oefenen zonder de buren te storen.
- Begin met schone klanken en eenvoudige akkoorden. Effecten en vervorming komen later.
Hoe werkt een elektrische gitaar?
Wikipedia over de elektrische gitaar legt het kort uit. Elektromagnetische pickups, gemaakt van magneten en spoelen, pakken de trilling van de stalen snaren op. Die verstoringen in het magnetische veld worden omgezet in een elektrische stroom. De stroom gaat via een instrumentkabel naar een versterker, die het signaal sterker maakt, waarna een luidspreker er geluid van maakt.
Omdat een elektrische gitaar geen resonerende klankkast heeft, bepalen de versterker en de speaker het grootste deel van de klank. Het lichaam is meestal massief of van gelaagd hout. Wikipedia noemt als voordeel dat dit ontwerp beter tegen feedback kan en meer sustain geeft, dus de toon klinkt langer door. Bekende voorbeelden van massieve gitaren zijn de Fender Stratocaster, de Fender Telecaster en de Gibson Les Paul. Er bestaan ook semi-akoestische en holle modellen met een klankkast voor extra resonantie.
Wat je hoort is dus de som van je gitaar, je kabel, je versterker en eventuele effecten. Dat verklaart waarom twee identieke gitaren op verschillende versterkers heel anders klinken. Voor een beginner is dat vooral interessant om te weten; je hoeft er niet mee te experimenteren.
Wat heb je nodig om te beginnen?
Een elektrische gitaar kopen betekent meer dan alleen de gitaar. Dit is de basis:
- De gitaar zelf. Kies een model dat goed speelt en stemvast is. Zie hieronder.
- Een versterker. Een kleine oefenversterker is genoeg voor thuis. Wikipedia noemt kleine combo’s van ongeveer 10 tot 15 watt als geschikt voor oefenruimtes en studio’s, grotere voor optredens.
- Een gitaarkabel. Een stevige instrumentkabel met twee jackplugs. Het kwaliteitsverschil is voelbaar bij goedkope kabels die ruis geven.
- Een stemapparaat. Zonder dit klinkt alles vals. Lees gitaar stemmen voor de aanpak.
- Plectrums. Een paar verschillende diktes. Lees er meer over bij plectrum.
- Een riem en een standaard. Een riem voor staand spelen en een standaard zodat de gitaar niet tegen de muur leunt.
- Reservesnaren. Voor elektrische gitaren heb je dunnere stalen snaren nodig. Meer hierover bij gitaar snaren.
Veel winkels verkopen een elektrische gitaar set met versterker, tas en accessoires. Zo’n pakket is een handige start, mits de gitaar zelf prettig speelt. Een elektrische gitaar set voor beginners spaart je veel zoekwerk.
Een versterker kiezen
Wikipedia onderscheidt versterkers naar vorm (combo, head, stack) en naar techniek: buis, transistor, modeling en hybride. Voor een beginner is een kleine transistor- of modelingversterker als algemene richtlijn de praktische keuze, omdat hij licht, betrouwbaar en voordelig is. Buizenversterkers zijn zwaarder en hebben onderhoud nodig. Let op een koptelefoonaansluiting, zodat je stil kunt oefenen. De elektrische gitaar versterker hoeft niet krachtig te zijn: voor thuis is weinig vermogen ruim voldoende.
Welke elektrische gitaar past bij een beginner?
Een goede beginnersgitaar heeft vier eigenschappen: hij speelt makkelijk, hij blijft in stemming, hij klinkt behoorlijk en hij voelt prettig. Je koopt het liefst eerst een gitaar die lekker in je handen ligt, en pas daarna kijk je naar het uiterlijk.
Soorten lichamen
- Massieve gitaar. Het meest voorkomend. Weinig feedback, veel sustain, geschikt voor rock, pop en blues.
- Semi-akoestisch of hol. Een deels holle kast geeft een warmere, rondere klank. Vaak gebruikt in jazz en blues, maar gevoeliger voor feedback bij hoog volume.
Pickups
De meeste elektrische gitaren hebben single coils of humbuckers. Als algemene richtlijn: single coils klinken helder en scherp, humbuckers dikker en met minder ruis. Voor een beginner maakt dit weinig uit; kies op klank en gevoel.
Hals en snaarhoogte
Een smalle hals en lage snaren zijn prettig. Voel of de gitaar niet te zwaar is, vooral als je veel staand speelt. Een instelbeurt in een muziekwinkel kan veel verschil maken.
Linkshandig
Zoek je een gitaar voor links, dan bestaat een linkshandige gitaar elektrisch. De keuze is kleiner dan bij rechtshandige modellen. Veel linkshandigen leren gewoon op een rechtshandige gitaar. Proef wat voor jou het beste voelt.
Veilig aansluiten en geluid maken
Sluit je gitaar aan met de kabel op de ingang van de versterker. Zet het volume eerst laag voordat je de kabel erin of eruit haalt. Dat voorkomt harde plofgeluiden die de speaker kunnen beschadigen en je gehoor storen. Wees voorzichtig met het volume: een versterker kan hard worden, ook als je dat niet voelt. Bescherm je gehoor en zet het volume niet harder dan nodig om jezelf te horen. Dit is een algemene richtlijn, geen medische uitspraak.
Gebruik je versterker bij voorkeur op een droge plek en haal de stekker uit het stopcontact als je hem niet gebruikt. Controleer snoeren en stekkers op beschadigingen voordat je ze aansluit. Heb je twijfel over de staat van een tweedehands versterker, laat hem dan nakijken voordat je hem gebruikt.
Schoon of vervormd?
Elke versterker heeft knoppen voor volume, toon en vaak een vervormingskanaal. Begin met een schoon geluid. Dan hoor je elke fout en leer je netjes spelen. Vervorming (distortion) maakt het geluid dik en vergevingsgezind, maar ook rommelig als je akkoorden niet schoon klinken. Zet de vervorming pas aan als je schoon speelt.
Hoe begin je met oefenen?
Het begin van een elektrische gitaar lijkt op dat van elke gitaar:
- Stem de gitaar. Lees gitaar stemmen.
- Leer een paar akkoorden. Bijvoorbeeld Em, Am, C, G en D. Zie gitaar akkoorden.
- Speel kort per dag. Tien tot twintig minuten dagelijks werkt beter dan een uur per week.
- Leer een eenvoudig liedje. Kies er een met drie of vier akkoorden. Zoek bij elektrische gitaar beginners liedjes die je al kent.
- Gebruik een metronoom of drumtrack. Dan leer je vanaf het begin in een tempo spelen.
Power chords
Op elektrische gitaar zie je vaak power chords: akkoorden met alleen de grondtoon en de kwint, soms met een octaaf. Ze klinken vol, vooral met een beetje vervorming, en zijn makkelijk te grijpen omdat je maar twee of drie snaren gebruikt. Ze zijn een gebruikelijke eerste stap in rock en punk.
Gitaarles
Online lessen of een leraar kunnen je helpen met houding en techniek. Een elektrische gitaar les kan zowel online als bij een muziekschool. Lees meer bij gitaarles, met een vergelijking tussen online lessen en een leraar.
Onderhoud en bewaren
Een elektrische gitaar vraagt weinig onderhoud, maar een paar gewoonten houden hem in goede staat:
- Veeg de snaren af na het spelen met een droge, zachte doek. Zweet en vet maken stalen snaren sneller dof en roestig.
- Vervang de snaren als ze dof klinken, niet meer stemvast zijn of er plekjes roest op zitten. Hoe vaak dat nodig is, hangt af van hoeveel je speelt en hoe je zweet.
- Bewaar de gitaar in een tas of op een standaard, uit de buurt van een verwarming of raam met direct zonlicht. Sterke schommelingen in temperatuur en vocht kunnen de hals beïnvloeden.
- Draai losse schroeven van pickguard of stemmechanieken voorzichtig vast, zonder kracht.
- Laat de gitaar instellen als de snaren te hoog staan, de intonatie niet klopt of de hals krom lijkt. Een gitaarbouwer of muziekwinkel doet dat snel.
Een elektrische gitaar die je regelmatig stemt en schoonhoudt, gaat jaren mee. De kosten van onderhoud zijn laag vergeleken met de aanschaf.
Elektrisch of akoestisch: wat past bij jou?
Twijfel je tussen de twee? Stel jezelf drie vragen. Welke muziek wil je maken? Rock, blues en pop klinken vanzelf op een elektrische gitaar; liedjes begeleiden en zingen gaat vaak natuurlijker op een akoestische gitaar. Waar ga je spelen? Op een zolderkamer met een koptelefoon is elektrisch ideaal, buiten of op een feestje een akoestische. En hoeveel wil je investeren? Een akoestische gitaar heeft naast een tas en stemapparaat niets nodig, bij elektrisch komen versterker en kabel erbij.
Veel mensen beginnen op het type dat ze het leukst vinden en schaffen later het andere aan. De basis (akkoorden, ritme, oefengewoonte) neem je mee naar elke gitaar. Er is dus geen verkeerde keuze, zolang je blijft spelen.
Effectpedalen en later
Effectpedalen veranderen je geluid: vervorming, galm, delay en meer. Een beginner hoeft er niet direct mee te beginnen. Veel gitaristen kopen pas pedalen als ze weten welk geluid ze missen. Eerst leren spelen, dan het geluid verfijnen. Een versterker met een paar ingebouwde effecten is voor het begin genoeg. Sommige oefenversterkers hebben ook ingebouwde effecten, zodat je zonder extra apparatuur kunt experimenteren. Met elektrische gitaar pedalen wacht je dus gerust tot later.
Veelgestelde vragen over de elektrische gitaar
Is een elektrische gitaar makkelijker dan een akoestische?
Voor veel beginners wel. De snaren zijn dunner en staan vaak lager, dus je drukt minder hard. De hals is vaak smaller. Je hebt wel een versterker nodig. Een akoestische gitaar kun je zonder extra spullen spelen, een elektrische niet.
Wat heb ik nodig om elektrische gitaar te spelen?
Een gitaar, een versterker, een kabel, een stemapparaat en plectrums. Een riem, een standaard en reservesnaren komen daar vaak bij. Een kleine oefenversterker is voor thuis genoeg.
Kan ik een elektrische gitaar zonder versterker spelen?
Je hoort dan alleen een zacht geluid van de snaren. Voor oefenen van akkoorden kan dat, maar je mist de klank. Een kleine versterker of een koptelefoon-versterker is een kleine investering die het spelen een stuk leuker maakt.
Hoe stem ik een elektrische gitaar?
Met een clip-on stemapparaat op de kop, of met een stemapparaat dat je op de kabel aansluit. De stemming is hetzelfde als bij andere gitaren: E, A, D, G, B, E. Zie gitaar stemmen.
Welke snaren heeft een elektrische gitaar?
Stalen snaren, meestal dunner dan bij een akoestische gitaar. Koop snaren voor elektrische gitaar, niet voor akoestisch of klassiek. Meer over snaren lees je bij gitaar snaren.
Kan ik stil oefenen op een elektrische gitaar?
Ja. Kies een oefenversterker met een koptelefoonaansluiting, of gebruik een apparaatje waarop je een koptelefoon aansluit. Dan hoor jij de gitaar, maar de buren niet.
Is een elektrische gitaar geschikt voor kinderen?
Ja, mits de maat past. Er zijn kleinere modellen. De dunne snaren zijn vaak prettiger voor jonge vingers dan stalen snaren op een akoestische gitaar. Laat de gitaar goed instellen zodat de snaren niet te hoog staan.
Wat is het verschil tussen een elektrische en akoestische gitaar?
Een akoestische gitaar heeft een holle klankkast die het geluid zelf versterkt. Een elektrische gitaar heeft pickups en een versterker nodig. De elektrische gitaar heeft meestal dunnere snaren en een smallere hals. Meer over het andere type lees je bij akoestische gitaar.
Verder lezen
Ben je klaar om te beginnen? Ga verder met deze pagina’s: