Gitaar leren spelen begint met een gitaar die goed gestemd is, een paar eenvoudige akkoorden en een vaste oefenroutine van ongeveer een kwartier per dag. Je kiest eerst tussen een akoestische en een elektrische gitaar, stemt je instrument, leert een paar akkoorden en oefent het wisselen tussen die akkoorden. Daarmee speel je binnen enkele weken je eerste liedje.
Veel beginners haken af in de eerste weken. Dat komt zelden door gebrek aan talent. Het komt door pijnlijke vingertoppen, akkoorden die niet klinken en het idee dat je niet vooruitgaat. Wie weet wat hij kan verwachten en met een duidelijk plan begint, houdt het vol. In deze gids lees je hoe je een gitaar kiest, hoe je hem stemt, hoe je de eerste akkoorden leert en hoe je oefent. Voor het grotere plaatje kijk je bij muziek leren, waar je ook andere instrumenten vergelijkt.
Kort samengevat
- Een beginner kan prima starten op een akoestische gitaar of een elektrische gitaar. Kies het geluid dat je het mooist vindt, want dat motiveert.
- Stem je gitaar altijd voordat je speelt. Een gitaar die niet stemt klinkt vals, ook als je alles goed doet. De standaardstemming van laag naar hoog is E-A-D-G-B-E.
- Begin met een paar open akkoorden en oefen het wisselen. Het wisselen is het lastigste en belangrijkste onderdeel.
- Oefen als algemene richtlijn 15 tot 20 minuten per dag. Dat levert meer op dan één lange sessie per week.
- Pijnlijke vingertoppen horen bij de eerste weken en verdwijnen meestal als je regelmatig doorgaat. Laat je handen rusten als het echt pijn doet.
Welke gitaar kies je om te beginnen?
De eerste keuze is het type gitaar. Volgens Wikipedia over de gitaar zijn er twee hoofdgroepen: akoestische gitaren, die zonder versterking klinken, en elektrische gitaren, die hun geluid via pick-ups en een versterker krijgen. Binnen de akoestische gitaren onderscheidt Wikipedia onder meer de klassieke gitaar met nylon snaren en de westerngitaar met stalen snaren.
Akoestische gitaar
Een akoestische gitaar heb je zo bij de hand. Je hebt geen versterker nodig en je kunt hem overal gebruiken. Dat is handig voor wie liedjes wil begeleiden bij het zingen. Een westerngitaar heeft stalen snaren, die helder klinken maar op je vingertoppen meer pijn doen. Een klassieke gitaar heeft nylon snaren, die zachter zijn en een warmer geluid geven. De hals van een klassieke gitaar is breder, wat voor kleine handen soms lastig is. Lees meer over de keuze in onze gids over de akoestische gitaar.
Elektrische gitaar
Een elektrische gitaar heeft meestal een dunnere hals en lichtere snaren, waardoor akkoorden vaak makkelijker aanvoelen. Je hebt wel een versterker en een kabel nodig, en zonder versterking is het geluid zacht. Met een koptelefoon-versterker oefen je stil. Wil je rock, blues of metal spelen, dan ligt een elektrische gitaar voor de hand. Meer informatie vind je bij de elektrische gitaar.
Waar let je op bij het kopen?
Een gitaar voor beginners hoeft niet duur te zijn, maar hij moet wel goed te bespelen zijn. Een gitaar waarvan de snaren ver boven de hals staan, kost veel kracht en maakt leren onnodig zwaar. Let op een rechte hals, een stabiele stemming en een gitaar die niet te groot is voor je lichaam. Laat de gitaar in de winkel horen en bespelen, en vraag eventueel iemand met ervaring mee. Kinderen kunnen een kleinere gitaar nodig hebben. Alle details staan in onze gids over gitaar kopen.
Kies niet het goedkoopste model als dat betekent dat het instrument niet stemt of snaren heeft die rauw aanvoelen. Een instrument dat niet fijn speelt, laat je sneller stoppen. Aan de andere kant is een dure gitaar voor een beginner niet nodig. Een middenweg die goed bespeelbaar is, volstaat.
Wat heb je nog meer nodig?
Naast de gitaar zelf heb je een paar kleine dingen nodig om goed te beginnen:
- Een stemapparaatje of app, zodat je altijd gestemd speelt.
- Plectrums in een paar diktes. Dunne plectrums zijn soepel voor strummen, dikkere geven meer controle. Probeer wat je prettig vindt.
- Een gitaarband als je staand wilt spelen, en een voetsteuntje of kussen als je zittend speelt.
- Een standaard of wandhouder. Een gitaar die zichtbaar in de kamer staat, pak je vaker op dan een gitaar in een koffer. Dat is een eenvoudige manier om je oefentijd te vergroten.
- Reservesnaren van het juiste type voor jouw gitaar. Nylon en staal zijn niet uitwisselbaar.
- Een boek, video-cursus of app met een vaste leerroute, zodat gitaar leren spelen niet elke dag een nieuwe zoektocht is.
Je hoeft dit niet allemaal meteen te kopen. Een gitaar, een stemapparaat en een paar plectrums zijn genoeg om te starten.
Voor wie is gitaar leren spelen geschikt?
Gitaar leren spelen is geschikt voor kinderen, tieners en volwassenen. Kinderen beginnen vaak op een kleinere gitaar, zodat ze de hals kunnen omvatten. Linkshandigen kiezen een linkshandige gitaar of draaien een gewone om. Heb je kleine handen, dan helpt een gitaar met een smallere hals. Heb je een lichamelijke beperking, praat er dan met een docent over: veel docenten passen de leerroute aan. Zoek je speelplezier boven techniek, dan is gitaar leren spelen ook zonder examen of diploma de moeite waard.
Een gitaar stemmen en bespelen: de basis
Voordat je een noot speelt, moet je gitaar gestemd zijn. De gebruikelijke stemming staat in het Wikipedia-artikel over de gitaar: van de dikste naar de dunste snaar E-A-D-G-B-E. De dikste snaar is de laagste, de dunste de hoogste.
Je gitaar stemmen
Stemmen doe je met een stemapparaatje (tuner) of een app. Je speelt een snaar aan, kijkt of de toon te hoog of te laag is en draait aan de stemschroef tot hij klopt. Doe dit elke keer voordat je gaat spelen: een gitaar raakt bij gebruik en bij temperatuurverschillen snel ontstemd. Een uitgebreide uitleg vind je bij gitaar stemmen.
Houding en hoe je de gitaar vasthoudt
Zit rechtop op de rand van een stoel zonder armleuningen. Leg de gitaar op je bovenbeen en houd hem zo dat je pols niet te veel hoeft te buigen. Je ene hand drukt de snaren in op de hals, de andere tokkelt of slaat de snaren aan. Een slechte houding veroorzaakt pijn in pols of schouder. Rust even als je spanning voelt.
Plectrum of vingers
Veel gitaristen gebruiken een plectrum, een klein plaatje waarmee je de snaren aanslaat. Anderen tokkelen met hun vingers. Beide manieren zijn goed. Begin met een plectrum als je akkoorden wilt strummen. Probeer later ook vingerspel, zodat je een liedje kunt begeleiden op meer manieren.
Snaren
Snaren slijten en gaan dof klinken. Dat merk je aan een gitaar die minder helder is en moeilijker blijft stemmen. Vervang ze wanneer ze stug of vuil aanvoelen. Hoe vaak dat nodig is, hangt af van hoe vaak je speelt en hoe je handen zijn. Meer weten? Lees de gids over gitaar snaren.
De eerste akkoorden leren
Een akkoord is een aantal tonen die tegelijk klinken. Op de gitaar plaats je je vingers op bepaalde frets van bepaalde snaren en sla je de snaren samen aan. Met een handvol akkoorden kun je al veel liedjes begeleiden.
Welke akkoorden eerst?
Begin met open akkoorden. Dat zijn akkoorden waarbij je ook losse snaren laat klinken. Veelgebruikte beginakkoorden zijn onder meer Am, Em, C, G en D. Je leert er één voor één bij. Pak er elke dag een of twee, en oefen ze tot ze schoon klinken. Een volledige uitleg met vingerzettingen vind je in de gids over gitaar akkoorden.
Zo oefen je een akkoord
- Zet je vingers op de juiste plekken.
- Sla alle snaren aan en luister of elke snaar klinkt.
- Klinkt er een snaar dof of snorrend? Verplaats je vinger iets dichter bij het fretijzer of druk harder.
- Haal je vingers los, zet ze opnieuw neer en herhaal.
Dit lijkt saai, maar het is de basis. Je vingers leren de vorm te onthouden.
Wisselen tussen akkoorden
Het wisselen is het echte werk. Oefen met twee akkoorden en wissel ze zo vloeiend mogelijk heen en weer. Gebruik een metronoom of tel zelf mee. Kijk niet naar elke vinger afzonderlijk, maar probeer de hele vorm in één beweging neer te zetten. Een paar minuten per dag helpt meer dan een uur één keer per week.
Een capo gebruiken
Een capo is een klem die je om de hals zet en die alle snaren op een bepaalde fret indrukt. Zo speel je dezelfde akkoordvormen in een hogere toonsoort. Dat is handig als een liedje te laag of te hoog voor je stem ligt. Volgens Wikipedia over tabulatuur tellen de getallen in een tab vanaf de capo, niet vanaf de topkam. Meer hierover lees je bij capo.
Tabs en noten lezen
Gitaristen lezen vaak tabulatuur (“tabs”) in plaats van noten. Volgens Wikipedia toont een tab waar je je vingers moet plaatsen, niet welke toon je speelt. De lijnen zijn de snaren, de cijfers zijn de frets en een nul betekent een open snaar. Tabs zijn dus eenvoudig te lezen, maar de lengte van de noten staat er vaak niet bij. Je moet het ritme van een liedje daarom ook horen of ergens anders opzoeken.
Tabs bestaan voor bijna elk liedje. Nadeel is dat ze niet gestandaardiseerd zijn: symbolen en lijnvolgorde verschillen per uitgever. Controleer dus altijd even de legenda.
Wil je later ook noten lezen naast gitaar leren spelen? Dat helpt bij samen spelen met andere instrumenten. Je vindt de basis bij noten lezen en muziektheorie.
Hoe oefen je gitaar leren spelen?
Gitaar leren spelen vraagt oefenen, maar niet zoveel als je denkt. Wie slim gitaar leren spelen aanpakt, boekt sneller resultaat. Wat telt is regelmaat en een vaste volgorde.
Een oefenschema voor beginners
Dit is een voorbeeld van een sessie van een kwartier. Het is een richtlijn, geen vaste regel.
- Stemmen (1 minuut). Altijd eerst.
- Opwarmen (3 minuten). Speel losse snaren of een eenvoudig patroon met je vingers op elke fret.
- Akkoorden (5 minuten). Oefen een nieuw akkoord en wissel het met een bekend akkoord.
- Ritme (3 minuten). Oefen een slagpatroon met een metronoom, op een dode snaar of met een akkoord.
- Een liedje (3 minuten). Speel iets waar je plezier in hebt, ook als het nog niet perfect gaat.
Pijnlijke vingers en doorzetten
In de eerste weken doen je vingertoppen pijn, vooral bij stalen snaren. Dat is normaal. Je huid wordt na enkele weken regelmatig spelen steviger. Overdrijf niet: te veel oefenen in het begin kan blaren geven. Voel je pijn in je pols of onderarm, stop dan en kijk naar je houding. Is de klacht blijvend, ga dan naar een arts of docent.
Tempo opbouwen
Speel een lastige wissel eerst langzaam en foutloos. Verhoog het tempo pas als het schoon klinkt. Veel beginners spelen te snel en leggen daarmee fouten vast. Oefen liever te langzaam dan te snel.
Je eerste liedje spelen
Na een paar weken kun je je eerste liedje spelen. Kies er een met drie of vier akkoorden en een rustig tempo. Veel bekende liedjes zijn zo opgebouwd, maar zoek er een uit dat jij echt leuk vindt. Dan blijft je motivatie hoog.
Zo pak je het aan:
- Zoek het akkoordenschema van het liedje.
- Leer elk akkoord afzonderlijk.
- Oefen de wissels in volgorde, langzaam.
- Voeg het slagpatroon toe.
- Speel het liedje van begin tot eind met een metronoom of de opname.
- Zing erbij als je wilt. Zingen en spelen tegelijk is een eigen vaardigheid, dus pak dat in stappen.
Een liedje met een capo is ook een goede stap, omdat je zo je akkoordenkennis kunt hergebruiken in een andere toonsoort.
Zelf leren, online of met een docent?
Je kunt gitaar leren spelen op meerdere manieren. De meeste mensen combineren er een paar.
- Zelf met video’s en boeken. Goedkoop en flexibel. Je hebt discipline nodig en niemand corrigeert je houding of techniek.
- Een app. Een app luistert via je microfoon en geeft feedback. Zo werkt bijvoorbeeld de app Yousician volgens Wikipedia: je speelt mee met een backing track en de microfoon beoordeelt je timing en toonhoogte. Het artikel merkt wel op dat sommige claims niet onafhankelijk zijn gecontroleerd, dus zie het als hulpmiddel.
- Een docent. Een docent let op je houding en je handen en past de lesstof aan op jou. Zie gitaarles voor wat je kunt verwachten.
Wil je meer weten over lessen in het algemeen? Lees dan muziekles.
Veelgemaakte fouten bij gitaar leren spelen
- Niet stemmen. Je oor raakt gewend aan een valse gitaar en je leert verkeerd luisteren.
- Te hard drukken. Je hoeft de snaar niet door de hals te drukken. Net achter de fret is genoeg.
- Te snel nieuwe akkoorden leren. Leer ze een voor een en wissel ze goed voordat je verder gaat.
- Niet met ritme oefenen. Alleen akkoorden zonder tel maakt je speelwijze rommelig.
- Opgeven na drie weken. Dit is vaak het moeilijkste moment. Het wisselen gaat dan nog stroef, maar met herhaling wordt het ineens makkelijker.
Veelgestelde vragen over gitaar leren spelen
Hoe lang duurt het om gitaar te leren spelen?
Dat verschilt per persoon. Veel beginners kunnen na enkele weken regelmatig oefenen een eenvoudig liedje met een paar akkoorden spelen. Vloeiend spelen en solo’s duren maanden tot jaren. Dit zijn indicaties, geen garanties.
Is gitaar leren spelen moeilijk?
Het is vooral lastig in het begin, omdat je vingers moeten wennen en akkoorden wisselen veel oefening vraagt. Als je regelmatig oefent en klein begint, is het goed te doen. De eerste weken zijn het zwaarst.
Kan ik zelf gitaar leren spelen zonder les?
Ja, met video’s, boeken of apps. Je moet dan zelf goed opletten op je houding en techniek. Veel mensen nemen na een paar maanden een paar lessen om te laten controleren of ze het goed doen.
Wat is beter om mee te beginnen: akoestisch of elektrisch?
Beide kunnen. Een akoestische gitaar is makkelijk bij de hand maar vraagt meer vingerkracht. Een elektrische gitaar speelt vaak lichter, maar heeft een versterker nodig. Kies het geluid dat je mooi vindt.
Hoe vaak moet ik oefenen?
Als algemene richtlijn werkt 15 tot 20 minuten per dag goed. Regelmaat is belangrijker dan duur. Vier keer per week kort oefenen is beter dan één keer lang.
Moet ik noten kunnen lezen om gitaar te leren spelen?
Nee. Je kunt beginnen met akkoorden en tabs. Noten lezen kan later nuttig zijn, vooral als je met andere muzikanten speelt.
Waarom klinkt mijn akkoord niet goed?
Meestal drukt een vinger tegen een andere snaar aan, of staat hij te ver van het fretijzer. Controleer snaar voor snaar of elke toon helder klinkt, en verplaats je vingers kleine stukjes tot het goed klinkt.
Wat is een capo en heb ik die nodig?
Een capo is een klem op de hals waarmee je de toonhoogte verhoogt. Je hebt hem niet nodig om te beginnen, maar hij is handig als een liedje beter bij je stem past.