Tunisch haken is een haaktechniek met een lange haaknaald waarop je alle steken van een rij tegelijk laat staan. In de heenrij haal je lussen op en laat je ze op de naald staan, in de terugrij haal je ze één voor één weer af. Je keert je werk niet. Het resultaat lijkt op breien en haken tegelijk: een dikke, dichte stof die nauwelijks rekt, geschikt voor sjaals en dekens.
Wie tunisch haken wil leren, hoeft maar twee dingen te onthouden: heenrij en terugrij. Hieronder lees je wat tunisch haken is, welke haaknaald je nodig hebt, hoe je de basissteek haakt, wat je ermee maakt en welke fouten je kunt vermijden. Heb je eerder gehaakt? Dan gaat het snel. Als je nog helemaal nieuw bent, begin dan bij haken en breien en kijk bij haken patronen.
Kort samengevat
- Tunisch haken doe je met een lange haaknaald: heenrij lussen ophalen, terugrij lussen afhalen.
- Je keert je werk niet; je houdt de voorkant altijd naar je toe.
- De stof is dikker en minder rekbaar dan gewone gehaakte stof, en krult graag op.
- De basissteek heet de tunische eenvoudige steek.
- Gebruik een haak met een stop of een kabel voor grote werkstukken.
Wat is tunisch haken?
Tunisch haken, ook wel Afghaans haken genoemd, is volgens Wikipedia over Tunisian crochet een haaktechniek met een lange haak, vaak met een stopper aan het handvat, de zogeheten Afghan hook. In de heenrij worden lussen op de haak gezet zonder ze door elkaar te halen. In de terugrij worden ze één voor één afgewerkt. Voor de eenvoudige basissteek wordt het werk niet gekeerd. Wikipedia noemt het een mengvorm van haken en breien.
De naam heeft geen duidelijke link met Tunesië. Het oudste bekende gebruik van “Tunisch” voor deze techniek is volgens Wikipedia een Zweedse bron uit 1857. Andere namen zijn Victoriaans haken en herdersbreien.
Welke haaknaald heb je nodig?
Voor tunisch haken gebruik je een langere haaknaald dan voor gewoon haken, omdat alle steken van een rij tegelijk op de naald moeten passen. Volgens Wikipedia over de haaknaald worden extra lange haken gebruikt voor tunisch haken, waarbij de steken op de haak blijven staan. Dit zijn de soorten:
- Een rechte tunische haak. Lang, met een stopper aan het uiteinde zodat steken er niet af glijden. Goed voor sjaals en kleinere werkstukken.
- Een haak met kabel. Een korte haak aan een flexibele kabel, zodat je meer steken kunt dragen. Nodig voor dekens.
- Een dubbelzijdige haak. Een haak aan beide kanten, die Wikipedia noemt voor werk in de ronde, bijvoorbeeld voor mutsen.
Kies de dikte op basis van je garen. Neem als vuistregel een haak die een of twee maten groter is dan bij gewoon haken, omdat de stof anders te strak en te stug wordt. Meer over maten lees je bij haaknaald.
Garen kiezen voor tunisch haken
Voor tunisch haken is een gladde, middeldikke wol of katoen het prettigst. Je ziet de steken goed en het garen splijt niet snel. Vermijd garen met veel haren, want dan zie je de steken niet. Voor een deken kun je een zacht wol-acrylgaren kiezen dat tegen de wasmachine kan. Lees meer over de keuze bij wol kopen.
Tunisch haken basissteek, stap voor stap
De basissteek, de tunische eenvoudige steek, haak je zo. Haak eerst een ketting van 20 lossen.
Rij 1, heenrij.
- Steek de haak in de tweede losse vanaf de haak.
- Sla het garen om en haal een lus op. Laat die lus op de haak staan.
- Herhaal dit in elke volgende losse. Je hebt nu 20 lussen op de haak (de eerste lus is de lus waarmee je de ketting afsloot).
Rij 1, terugrij.
- Sla het garen om en haal het door de eerste lus.
- Sla het garen om en haal het door twee lussen.
- Herhaal stap 2 tot er één lus op de haak overblijft. Die lus is de eerste lus van de volgende rij.
Rij 2, heenrij.
- Zoek het verticale draadje aan de voorkant van de eerste steek (de “paal”).
- Steek de haak van rechts naar links achter dit draadje, sla het garen om en haal een lus op. Laat hem op de haak.
- Herhaal in elke volgende paal. Steek in de laatste steek aan de rand door de paal en het achterste draadje, zodat de rand netjes wordt.
Rij 2, terugrij. Zoals bij rij 1.
Herhaal rij 2 voor je gewenste lengte. Je keert je werk nooit: je houdt de voorkant altijd naar je toe.
Wat maak je met tunisch haken?
De stof van tunisch haken is dik, warm en weinig rekbaar. Wikipedia noemt dat de stof dikker en iets minder elastisch is dan gewoon gehaakte stof, met een losse spanning. Daarom past het goed bij:
- Sjaals. Een tunisch haken sjaal is een goed eerste project: een rechte rij zonder mindering.
- Dekens. Een tunisch gehaakte deken is zwaar en warm. Zie ook de uitleg bij haken deken patroon.
- Mutsen en truien. Het werk in de ronde met een dubbelzijdige haak maakt naadloze stukken.
- Kussenhoezen en tassen. De stof is stevig en houdt zijn vorm.
Wikipedia noemt dat de techniek minder geschikt is voor fijne stukken zoals babykleding of sokken. Een tunisch haken babydeken kan wel: een deken is geen kleding, maar kies zachte, wasbare wol en een losse spanning, zodat de deken soepel blijft.
Tunisch haken verschillende steken
Naast de basissteek bestaan er veel varianten. Volgens Wikipedia zijn er steken die op breien lijken (de tunische tricotsteek), steken die lijken op averechts breien (de tunische ribbelsteek) en steken met een reliëf zoals de paalsteek en entrelac. De tunische tricotsteek geeft een stof die op gebreide tricot lijkt: je steekt in de steek zelf in plaats van achter de paal. Voor beginners volstaat de basissteek en de tricotsteek.
Waarom krult tunisch haken op?
Tunisch gehaakt werk heeft de neiging om op te krullen. Volgens Wikipedia wordt het daarom meestal geblokt, door het nat te maken of te stomen en in vorm te laten drogen. Je kunt het ook beperken door met een grotere haak te haken, of door een rand in gewoon haken of vasten rond het stuk te haken. Haak je een sjaal, voeg dan een rand toe. Zo blijft hij plat liggen.
Tunisch haken voor beginners
Heb je net leren haken? Dan is tunisch haken een goede volgende stap, mits je de vaste en de losse kunt. Begin met een oefenlapje van 20 steken en 15 rijen in de basissteek. Let op:
- Haak losjes, anders wordt de stof stug.
- Tel je steken na elke heenrij.
- Houd de haak niet te vast, zodat de lussen soepel kunnen glijden.
- Controleer in de terugrij of je eindigt met één lus.
Een tunisch haken boek of een uitlegvideo helpt bij de handeling. Een boek geeft meestal een overzicht van steken en patronen, een video laat je de beweging zien.
Tunisch haken patronen
Er zijn aparte patronen voor tunisch haken, omdat de steken anders worden opgebouwd. Gebruik daarom geen gewoon haakpatroon voor tunisch werk. Meer over patronen lees je bij haken patronen. Zoek je het patroon voor een deken? Kijk dan naar tunisch haken patronen voor dekens, zoals een basissteek in rechte rijen.
Afhechten bij tunisch haken
Je rondt een tunisch gehaakt stuk af met halve vasten. Haak eerst nog een heenrij en een terugrij, dan haak je de laatste rij zo af: steek de haak achter de paal van de eerste steek, sla het garen om en haal het door de paal én door de lus op je haak. Dat is een halve vaste. Herhaal dit in elke steek tot het eind van de rij en hecht het garen af. Haak je dit losjes, dan blijft de rand soepel en trekt het stuk niet samen. Meer over die steek vind je bij haken halve vaste.
Kleuren wisselen en strepen
Tunisch haken leent zich goed voor strepen. Wissel van kleur aan het einde van een terugrij, op het moment dat er nog één lus op je haak staat. Haal de nieuwe kleur door die lus en haak verder met de nieuwe kleur. De oude kleur laat je aan de rand hangen, zodat je hem later kunt meenemen of afknippen. Voor een deken met brede strepen kun je met enkele kleuren een mooi effect maken, zoals je dat ook ziet bij haken deken patroon.
Een tunisch gehaakt werkstuk wassen en verzorgen
Wassen doe je volgens het label van het garen. Omdat de stof dik is, duurt het drogen lang: leg het plat op een handdoek en vorm het terwijl het nog vochtig is. Dit is meteen de manier om het werk te blokken, waar Wikipedia over spreekt. Hang een tunisch gehaakt stuk nooit nat op, want door het gewicht rekt het uit.
Veelgemaakte fouten bij tunisch haken
- Het werk keren. Bij de basissteek keer je niet; je houdt de voorkant naar je toe.
- Te strak haken. De stof wordt stug en krult sterk op.
- De laatste steek overslaan. De rand wordt dan ongelijk, en je mist steken.
- Te kleine haak. Gebruik een maat groter dan bij gewoon haken.
- Een haak zonder stopper of kabel gebruiken voor veel steken. De lussen glijden eraf.
Veelgestelde vragen over tunisch haken
Wat is tunisch haken?
Een haaktechniek met een lange haak waarop alle steken van een rij tegelijk blijven staan. Je haalt lussen op in de heenrij en werkt ze af in de terugrij, zonder het werk te keren.
Is tunisch haken moeilijk?
Nee, als je de basis van haken kent. De basissteek bestaat uit twee bewegingen: lussen ophalen en afhalen.
Welke haak heb ik nodig voor tunisch haken?
Een lange tunische haak, met een stopper of kabel. Voor grote werkstukken kies je een haak met kabel.
Waarom krult mijn tunische werk op?
Dat komt door de techniek en een te strakke spanning. Wikipedia noemt dat het werk meestal geblokt wordt. Een rand in gewoon haken helpt.
Is tunisch haken geschikt voor beginners?
Ja, als je al een beetje hebt gehaakt. Begin met een oefenlapje in de basissteek.
Wat maak je het best met tunisch haken?
Sjaals, dekens, kussens en tassen. Voor babykleding is het minder geschikt, een deken kan wel.
Hoeveel garen heb ik nodig voor een tunische sjaal?
Dat hangt af van de breedte en lengte. Tunisch haken gebruikt meer garen dan gewoon haken, omdat de stof dikker is. Koop ruim.
Kan ik tunisch haken in de ronde?
Ja, met een dubbelzijdige haak of met een kabelhaak. Zo maak je naadloze mutsen of truien.
Verder lezen
Je weet nu hoe tunisch haken werkt. Verder lezen: