Pompon maken: 5 manieren, met karton, vork of pomponmaker

Een pompon maken doe je door wol vele keren om een stevige vorm te winden, in het midden stevig vast te knopen en de lussen aan de buitenkant door te knippen. Daarna knip je de pompon rond. Het gaat met je hand, een vork, een stuk karton of een pomponmaker. Gebruik meer wol voor een volle pompon en knoop hem vast met een dubbele knoop.

Een pompon is een klein klusje dat veel doet: het versiert een muts, een sjaal, een kussen of een cadeau. Hieronder lees je vijf manieren om een pompon te maken, wat je nodig hebt, hoe je hem mooi rond krijgt, en wat je kunt doen als hij te dun of scheef uitvalt. Wil je meer garentechnieken zien? Kijk dan bij haken en breien en bij punniken.

Wat heb je nodig voor een pompon?

Voor elke methode heb je hetzelfde nodig:

• Wol of garen. Elke dikte kan, maar wol en acryl pluizen mooi op. Meer over de keuze van garen lees je bij pompon maken met wol en wol kopen.
• Een scherpe schaar. Een scherpe schaar geeft een gelijkmatig resultaat.
• Een stevig draadje om vast te knopen, bijvoorbeeld een stuk van hetzelfde garen of dun, sterk garen.
• Een hulpmiddel om om te wikkelen: je hand, een vork, karton of een pomponmaker.

Volgens Wikipedia over de pompon wind je restjes garen vele malen om je hand, knoop je het midden stevig vast en knip je de lussen aan de buitenkant door. Daarna knip je de rand bij, zodat de bal rond wordt. Voor grotere of kleinere pompons kun je karton of een vork met lange tanden gebruiken, en er zijn kant-en-klare hulpmiddelen te koop.

Methode 1: pompon maken met je hand

De eenvoudigste manier, zonder materiaal.

1. Houd drie of vier vingers bij elkaar en wind de wol er 50 tot 100 keer omheen. Voor een dunne wol heb je meer windingen nodig dan voor dik garen.
2. Knip de wol af en schuif het bundeltje voorzichtig van je vingers.
3. Pak een los stuk garen, leg het om het midden en knoop het zo strak mogelijk met een dubbele knoop.
4. Knip alle lussen aan beide kanten door.
5. Schud de pompon op en knip hem rond.

Pompon maken met hand geeft een kleine pompon. Het is een uitkomst als je geen hulpmiddel bij de hand hebt, maar de vorm is minder gelijkmatig.

Methode 2: pompon maken met een vork

Een vork is het snelste hulpmiddel voor kleine pompons, bijvoorbeeld voor een sleutelhanger of een kerstdecoratie.

1. Houd een gewone vork met de tanden naar boven.
2. Wind de wol 30 tot 50 keer om alle tanden, van boven naar beneden.
3. Knip een stuk garen af, schuif het tussen de middelste tanden door en knoop het stevig om het midden van de wol.
4. Schuif de wol van de vork af, knip de lussen door en knip hem rond.

Pompon maken met vork is ook een leuke activiteit met kinderen. Let wel op de schaar.

Methode 3: pompon maken met karton

Met karton kun je de grootte zelf bepalen.

1. Knip twee kartonnen ringen uit een stuk karton. De buitendiameter is de gewenste pompon, bijvoorbeeld 8 cm, de binnenste opening ongeveer 2,5 cm.
2. Leg de ringen op elkaar en wind de wol door het gat en om de buitenkant, tot het gat bijna vol is.
3. Knip met een scherpe schaar tussen de twee ringen door, langs de buitenrand.
4. Schuif een stuk garen tussen de ringen, knoop het stevig vast en trek de kartonnen ringen weg.
5. Schud de pompon op en knip hem bij.

Pompon maken met karton geeft een gelijkmatige bal. Voor een pompon met karton heb je veel garen nodig, dus gebruik dikke wol of wind meer rondes.

Methode 4: pompon maken met een wc-rol

Een rol van een wc-rol is een gratis hulpmiddel dat net genoeg doorsnede heeft voor een middelgrote pompon. Je knipt de rol in twee ringetjes, of gebruikt hem hele en wikkelt de wol er omheen. Het werkt als de kartonnen ringen: wind wol, knip door langs de rand, knoop vast en haal de rol weg. Pompon maken met wc rol is een goede restverwerking, maar de pompon blijft klein tot middelgroot.

Methode 5: pompon maken met een pomponmaker

Een pomponmaker is een plastic of metalen hulpmiddel met twee scharnierende helften. Je wikkelt de wol rond elke helft, sluit het geheel, knipt de wol langs de rand door en knoopt het midden vast. Het resultaat is een gelijkmatige, ronde pompon in een vaste maat. Pomponmakers zijn er in diverse maten en worden in handwerkwinkels, bij warenhuizen en online verkocht. Het is een handige keuze als je veel pompons wilt maken, bijvoorbeeld voor een slinger of deken.

Zo krijg je een volle ronde pompon

Een pompon die plat of dun is, komt meestal door te weinig windingen of een knoop die niet strak genoeg zit.

• Wind genoeg wol. Een volle pompon heeft veel windingen. Twijfel je? Wind er nog 20 bij.
• Knoop zo strak mogelijk. Een dubbele knoop is nodig. Een losse knoop laat wol los.
• Knip de lussen goed door. Ook de lussen onder de knoop, zodat alles recht staat.
• Knip rond. Schud de pompon op en knip hem langzaam bij, steeds een beetje, en kijk telkens van een afstand.
• Gebruik een scherpe schaar. Een bot mes trekt aan de draden en maakt de vorm onregelmatig.
• Laat de bindtouwtjes zitten. Die gebruik je om de pompon vast te naaien.

Pompon vastmaken en gebruiken

De twee uiteinden van het knoopdraadje gebruik je om de pompon vast te zetten. Haal ze door de top van een muts of sjaal en knoop ze aan de binnenkant stevig vast, of naai ze met een stopnaald vast. Wikipedia noemt dat pompons vaak aan het uiteinde van een muts zitten, in kinderknutsels worden gemaakt en in speelgoed worden verwerkt.

Een paar ideeën:

• Op een muts of sjaal.
• Als slinger voor een kinderkamer of feest.
• Aan een kussen of deken.
• Als versiering aan een cadeau of kerstboom.
• Als sleutelhanger of tashanger.
• Als bolletjes voor een kerstbeest of sneeuwpop.

Pompon maken met kinderen

Pompon maken is een van de eenvoudigste handwerkjes voor kinderen, en Wikipedia noemt het ook als klassiek kinderknutsel. Een vork of een kartonnen ring is voor kinderen te doen, het wikkelen is een goede oefening voor de handen. Laat de volwassene het knopen en het doorknippen doen, of begeleid het met een kleine schaar met ronde punt. Een pompon met geborduurde oogjes wordt zo een schattig beestje, en een slinger van gekleurde pompons is een leuke versiering voor de kinderkamer.

Pompon maken van restjes en met meerdere kleuren

Een pompon is de ideale bestemming voor restjes wol. Houd een doosje met resten en maak er zo nu en dan een paar pompons van. Wil je een gestreepte of gemêleerde pompon? Wind twee of drie kleuren tegelijk, of wissel per laag van kleur. Voor een pompon met een stip van een tweede kleur wikkel je eerst een kleine hoeveelheid van de ene en daarna de rest in de andere kleur. Knip de pompon aan het eind goed rond, zodat de kleuren mooi door elkaar lopen.

Een pompon bewaren en schoonmaken

Een pompon pluist, ook na lang gebruik. Borstel hem af en toe met een zachte borstel en knip losse draadjes bij. Wil je hem wassen, doe dat met de hand in lauw water en laat hem drogen aan de lucht. Bewaar pompons droog, zodat de wol niet gaat muffen.

Veelgemaakte fouten bij pompon maken

1. Te weinig wol. De pompon wordt dun en je ziet de kern.
2. Te losse knoop. De pompon valt uit elkaar bij het knippen.
3. Te veel knippen. Wie te veel wegknipt, houdt een kleine pompon over. Knip altijd in kleine stappen.
4. Een botte schaar. Dit geeft een rafelig resultaat.
5. Te dun garen om te knopen. Gebruik sterk garen, zoals een dubbele draad.

Pompon maken: welke methode past bij welke klus?

Elke methode om een pompon te maken heeft zijn eigen voordelen. De hand is gratis en altijd beschikbaar, maar wordt snel groot en onregelmatig. De vork is ideaal voor kleine pompons, bijvoorbeeld voor sleutelhangers of cadeaus. Karton en een wc-rol geven een nette, gelijkmatige maat. Een pomponmaker is het snelst en het mooist, vooral als je er meerdere wilt maken.

Kies de methode op basis van de grootte en het aantal. Voor een enkele pompon aan een muts is karton prima. Voor een slinger met twintig pompons is een pomponmaker de moeite waard. Voor kinderen die voor het eerst een pompon maken, is een vork de veiligste en snelste manier, omdat er maar weinig wol nodig is.

Een snelle vergelijking

• Met je hand: geen materiaal nodig, wisselende maat, geschikt voor een middelgrote pompon.
• Met een vork: klein en snel, ideaal voor mini-pompons.
• Met karton: gelijkmatig en aanpasbaar, je bepaalt zelf de maat.
• Met een wc-rol: middelgroot, makkelijk te vinden materiaal.
• Met een pomponmaker: snel en strak, goed voor meerdere pompons.

Pompon maken met meerdere kleuren

Een pompon met twee of drie kleuren geeft een speels effect. Wikkel de kleuren niet per laag, maar naast elkaar, of wissel ze af per lap van een paar wikkelingen. Bij het knippen ontstaat dan een gemengde bol met zachte kleurovergangen. Wil je strepen of een patroon, wikkel dan eerst de ene kleur over de helft van het werkstuk en dan de andere kleur erbij.

Restjes wol zijn hiervoor perfect. Houd een bakje met restjes bij de hand en maak er pompons van. Zo ruim je je voorraad op en krijg je tegelijk unieke kleuren die je niet kunt kopen.

Wat kun je met pompons doen?

Pompons zijn veelzijdig. Hang er een aan de rits van je jas, maak een slinger voor de kinderkamer, versier een cadeau of naai ze op een kussen. Een rij kleine pompons langs de rand van een deken geeft een speelse afwerking. Maak je veel pompons, bewaar ze dan in een doos of zak met een gaas, zodat ze niet plat worden gedrukt. Met een beetje stoom of door ze te schudden krijgt een platgedrukte pompon zijn vorm snel terug. Meer over wol vind je in wol kopen.

Veelgestelde vragen over pompon maken

Verder lezen