Resin: soorten, resin art voor beginners en wat je nodig hebt

Resin is het Engelse woord voor hars. In de hobbywereld bedoelen mensen er meestal een kunsthars mee: een vloeistof die uithardt tot een harde, vaak heldere massa. De twee soorten die je het vaakst tegenkomt zijn epoxy, dat uit hars en verharder bestaat, en UV-hars, dat uitgehard wordt met een lamp. Beide gebruik je voor resin art, sieraden en kleine gietprojecten.

Zoek je een eerste set, dan is de keuze lastiger dan het lijkt. Veel winkels verkopen alles onder de naam resin, terwijl de producten sterk verschillen in uithardingstijd, laagdikte en veiligheid. Op deze pagina lees je de verschillen, wat je nodig hebt voor resin art voor beginners en hoe je veilig begint. Wil je meer weten over gieten in het algemeen, dan staat het overzicht in de pijler over epoxy, kaarsen en zeep.

Wat betekent resin?

Het woord resin betekent hars. Het wordt in het Nederlands vaak gebruikt als vertaling voor kunsthars, vooral in combinaties als resin art en epoxy resin. Als iemand zoekt naar resin Nederlands of resin vertaling, dan komt het neer op: hars. Voor de hobby is dat bijna altijd een kunststof die vloeibaar begint en vast eindigt.

Resin art is de verzamelnaam voor alles wat je met zulke hars maakt: onderzetters, sleutelhangers, sieraden, schilderijen met een glanslaag, klokken en lampen. Daarmee overlapt het onderwerp met epoxy giethars en epoxy resin, die elk een andere kant belichten.

De soorten resin op een rij

Epoxy

Epoxy is een familie van thermohardende kunststoffen. Volgens Wikipedia over epoxy heeft de hars een verharder nodig, en is de verhouding tussen beide meestal bijna stoichiometrisch. Fabrikanten gebruiken vaak 3:1 tot 10:1 op gewicht, maar voor jouw product geldt alleen wat op de verpakking staat. Epoxy is de standaard voor sieraden, onderzetters en gietwerk.

Wat je moet weten over epoxy:

• Het hardt chemisch uit, zonder lamp.
• Je meet hars en verharder precies af en roert grondig.
• Het uitharden produceert warmte. Dikke lagen worden warmer.
• Je kunt kleuren met pigment.

UV-hars

UV-hars is een fotopolymeer. Het hardt uit onder UV- of zichtbaar licht, doordat een fotoinitiator de reactie start. Volgens Wikipedia over fotopolymeren kunnen sommige systemen in een fractie van een seconde uitharden, al verschilt dat sterk per product. In de hobby gebruik je een UV-lamp van een paar minuten per laag.

Wat je moet weten over UV-hars:

• Je hoeft niet te mengen, want het is een een-componentproduct.
• Het is handig voor dunne lagen, kleine sieraden en reparaties.
• Dikke lagen of ondoorzichtige kleur laten het licht minder goed door, en dat kan zorgen voor een plakkerige kern.
• Je hebt een lamp nodig die bij de hars past.

Dat laatste punt is een richtlijn uit de praktijk, geen uitspraak van de bron. Controleer daarom de aanwijzingen van je fabrikant.

Polyester en polyurethaan

Naast epoxy en UV-hars bestaan er ook polyester- en polyurethaanhars. Wikipedia over resin casting noemt polyurethaan, epoxy en polyester als gangbare gietharsen. Polyester krimpt volgens dat artikel duidelijk tijdens het uitharden. Deze soorten komen meer voor in modelbouw en industrie. Voor hobbywerk met sieraden en onderzetters kies je meestal epoxy of UV-hars.

Epoxy of UV-hars: welke kies je?

Het hangt af van wat je maakt:

• Sleutelhangers en sieraden in kleine mallen: beide werken. UV-hars is snel, epoxy is veelzijdiger.
• Onderzetters en dienbladen: epoxy, vanwege de grotere oppervlakken.
• Dikke gietwerken zoals een tafelblad: epoxy, maar met een speciale giethars. Zie epoxy tafel.
• Een snelle reparatie of kleine decoratie: UV-hars.
• Je wilt zonder lamp werken: epoxy.

Veel beginners starten met epoxy omdat de set compleet is en je geen lamp nodig hebt. Wil je liever snel resultaat met een klein stukje, dan is UV-hars een prima keuze.

Wat heb je nodig voor resin art?

Een goede beginnersset voor resin art bevat meestal dit:

• Hars en verharder (epoxy) of een flesje UV-hars.
• Een of twee siliconen mallen.
• Maatbekers en roerstokjes, vaak weggooibaar.
• Pigmenten of inkt om te kleuren.
• Handschoenen.
• Eventueel een UV-lamp.

Wat je daarnaast zelf nodig hebt:

• Een weegschaal als het product op gewicht werkt.
• Een afgedekt werkblad.
• Een oogbescherming zoals een veiligheidsbril.
• Een prikker of tandenstoker om bellen te verwijderen.
• Frisse lucht in de ruimte.

Hoe groter je project wordt, hoe belangrijker de kwaliteit van je hars en je ventilatie. Voor sieraden gelden aparte aandachtspunten, die staan in epoxy sieraden.

Stap voor stap: een eerste resin project

Een klein project laat je zien hoe de hars zich gedraagt. Een onderzetter of sleutelhanger is perfect.

Stap 1: bereid je werkplek voor

Dek de tafel af en zorg voor een vlakke ondergrond waar de mal stil kan blijven staan. Open een raam of zet een ventilator aan. Doe handschoenen en een bril aan. Leg alles klaar voor je begint, want als de hars eenmaal gemengd is, loopt de tijd.

Stap 2: meet af en meng

Meet hars en verharder precies af volgens de verpakking. Roer langzaam en grondig, ook langs de wand en de bodem van de beker. Langzaam roeren brengt minder lucht in het mengsel. Meng niet meer dan je nodig hebt, want een grote hoeveelheid in een beker geeft meer warmte af.

West System waarschuwt op de pagina over onbeheerste uitharding dat uitharding van gemengde epoxy warmte produceert en dat een grotere of dikkere massa meer warmte geeft. In een mengbeker kan die warmte plastic doen smelten of de huid verbranden. Maak dus kleine porties.

Stap 3: kleur en giet

Voeg pigment toe, in kleine hoeveelheden. Giet de hars langzaam in de mal en laat bellen opstijgen. Een prikker haalt bellen weg die aan het oppervlak zitten. Volgens Wikipedia over resin casting ontstaan er bij het mengen van twee componenten vaak luchtbellen, en kun je ze verminderen door de mal te laten trillen.

Stap 4: laat uitharden

Laat het werk liggen op een vlakke, stofvrije plek. Raak het niet aan. Hoe lang het duurt hangt af van je product. Volg de gegevens op de verpakking, want uithardingstijd, laagdikte en temperatuur verschillen per merk.

Stap 5: ontvorm en werk af

Haal het stuk voorzichtig uit de mal. Schuur randen indien nodig en poets ze op. Bij schuren komt stof vrij. West System adviseert bij het schuren van epoxy een stofmasker van minstens N95-klasse en extra voorzichtigheid met niet-volledig uitgeharde epoxy.

Veilig werken met resin

Hars is geen speelgoed. Volg de regels van de fabrikant en deze basisregels uit de veiligheidsrichtlijnen van West System:

• Vermijd contact met hars, verharder, gemengde epoxy en schuurstof van half uitgeharde epoxy.
• Draag handschoenen, oogbescherming en beschermende kleding. Dat is volgens de fabrikant het minimum voor de meeste gebruikers.
• Verwijder hars van je huid met een waterloze huidreiniger en gebruik nooit oplosmiddelen op de huid.
• Zorg voor ventilatie en draag bij onvoldoende ventilatie ademhalingsbescherming.
• Stop met het product als je een reactie krijgt, zoals een huiduitslag, en raadpleeg een arts als het niet overgaat.

Wikipedia voegt toe dat rubberen handschoenen slecht beschermen en dat dikke nitrilhandschoenen worden aanbevolen. Daarnaast is sensibilisatie een belangrijk risico, wat betekent dat je na herhaald contact allergisch kunt worden.

Voor UV-hars gelden de veiligheidsvoorschriften op het productblad. Wikipedia zegt dat voor concrete voorschriften het veiligheidsinformatieblad van het specifieke product moet worden geraadpleegd. Doe dat ook.

Resin kopen: waar let je op?

Je vindt resin in bouwmarkten, hobbywinkels, webshops en bij marktplaatsen. Zoek je naar resin kopen, dan krijg je een enorm aanbod. Let op deze punten:

• Het type. Staat er epoxy, UV-hars of iets anders? Een gietepoxy voor dunne lagen is iets anders dan een epoxy voor tafelbladen.
• De verhouding. Staat er duidelijk op hoeveel hars en verharder je nodig hebt?
• De maat. Koop bij je eerste project een kleine set. Een grote verpakking is goedkoper per liter, maar je hebt hem niet nodig.
• De uithardingstijd en laagdikte. Die staan op de verpakking of in het technische blad.
• Het veiligheidsblad. Een goede aanbieder levert dat mee of stelt het online beschikbaar.
• De houdbaarheid. Hars en verharder verouderen.

Pas op voor aanbiedingen die te mooi zijn om waar te zijn. Een product zonder duidelijke verhouding of veiligheidsinformatie laat je beter liggen. Kijk ook bij epoxy hars voor meer over de keuze.

Ideeën voor resin art

Wie net begint, heeft vaak geen idee wat hij moet maken. Deze projecten zijn haalbaar met een kleine set en weinig ervaring:

• Sleutelhangers. Een kleine mal, een beetje pigment en een oogje. Binnen een dag klaar.
• Onderzetters. Rond of vierkant, met kleurlagen of droogbloemen. Zie epoxy onderzetters.
• Sieraden. Hangers, oorbellen en ringen in kleine mallen, met bijvoorbeeld bloemblaadjes of glitter.
• Letters en namen. Mallen in de vorm van letters, handig voor cadeaus.
• Dienbladen en schaaltjes. Iets grotere stukken, waarvoor je meer hars nodig hebt.
• Boekenleggers en hangers met gedroogde bloemen. Dun gegoten, dus ook geschikt voor UV-hars.

Droog je bloemen of bladeren voor je ze in hars giet, want vocht kan troebele plekken geven. Dat is een algemene tip uit de praktijk. Test het met een klein stukje voor je een groot werk begint.

Zoek je meer inspiratie, dan helpt het om eerst één techniek goed onder de knie te krijgen, zoals een enkele kleurlaag. Daarna voeg je effecten toe zoals lagen, marmer of inclusies. Probeer niet alles in één stuk.

Opruimen en afval

Resten van gemengde hars laat je in de beker uitharden, op een veilige plek en onder toezicht, zodat je de beker later kunt weggooien. West System waarschuwt dat uitharding warmte geeft, dus zet de beker niet op een brandbaar oppervlak. Giet nooit vloeibare hars door de gootsteen. Doekjes met hars erop laat je eerst uitharden voor je ze weggooit. Voor chemisch afval gelden regels van je gemeente, dus kijk daar voor de lokale aanwijzingen.

Veelgemaakte fouten

• Verkeerde verhouding. Alles hangt af van een nauwkeurige verhouding.
• Te snel roeren. Dat zet bellen in het mengsel.
• Te veel in één keer. Meer hars geeft meer warmte en een kortere werktijd.
• Te vroeg ontvormen. Een onvolledig uitgehard stuk blijft zacht of plakt.
• Zonder bescherming werken. Handschoenen, bril en ventilatie zijn geen extra.
• Een stoffige werkplek. Stof in je hars zie je pas als het hard is.

Veelgestelde vragen over resin

Verder lezen