Gitaarsnaren vervangen: stap voor stap, ook voor beginners

Gitaar snaren vervang je door de oude snaren een voor een los te draaien, de nieuwe door de brug of het staartstuk te halen, om de stemmechaniek te wikkelen en op te spannen tot de juiste toon. Doe dat bij voorkeur snaar voor snaar, zodat de hals stabiel blijft. Daarna stem je de gitaar meerdere keren bij, omdat nieuwe snaren de eerste dagen uitrekken.

Veel beginners zien tegen het wisselen van snaren op. Het is eenvoudiger dan het lijkt en je hoeft er niet voor naar de muziekwinkel. Het kost je een kwartier, een setje snaren en een paar eenvoudige gereedschappen. In dit artikel leer je welke snaren bij jouw gitaar passen, wanneer je ze moet vervangen, welke volgorde de zes snaren hebben en hoe je ze veilig wisselt. Daarna lees je hoe je ze laat inspelen en wat je doet als er iets misgaat. Wil je eerst weten hoe je gitaar stemt? Lees gitaar stemmen. Een breder overzicht vind je bij gitaar leren spelen en muziek leren.

Welke snaren passen bij jouw gitaar?

Een zessnarige gitaar heeft zes snaren die van laag naar hoog gestemd zijn op E, A, D, G, B, E, zoals Wikipedia beschrijft. Welk materiaal je kiest, hangt af van het type gitaar.

Klassieke gitaar: nylon snaren

Een klassieke gitaar heeft nylon snaren. Volgens Wikipedia over de klassieke gitaar waren ze vroeger van schapendarm. De drie dunne snaren zijn van nylon, de drie lage snaren zijn omwonden met metaaldraad. Klassieke gitaar snaren zijn zachter voor je vingers en hebben een warm geluid. Je moet ze goed vastknopen, omdat nylon uitglijdt, en je moet ze vaker bijstemmen.

Zoek je snaren voor een klassieke gitaar kopen, kies dan nylon snaren voor een klassieke of Spaanse gitaar. Gebruik nooit stalen snaren: de klassieke gitaar is niet gebouwd voor die spanning en de hals of brug kan beschadigen.

Akoestische gitaar: stalen snaren

De westerngitaar gebruikt stalen snaren. Wikipedia over de akoestische gitaar noemt de metalen snaren als kenmerk van de westerngitaar, ook flattop of steel-string genoemd. Stalen snaren klinken helder en hard. Voor een akoestische gitaar kies je snaren die zijn gemaakt voor akoestische gitaren; voor een elektrische gitaar zijn het andere snaren.

Elektrische gitaar

Een elektrische gitaar heeft stalen snaren die door de pickups worden opgepikt. Ze zijn dunner dan bij een akoestische gitaar, en de pickup heeft magnetisch metaal nodig om te werken. Koop daarom snaren voor elektrische gitaar, niet voor akoestisch.

Basgitaar

Wil je bas gitaar snaren kopen, dan heb je een apart setje nodig: een basgitaar heeft meestal vier dikke snaren. Gitaarsnaren passen daar niet op.

Dikte

Gitaarsnaren komen in sets met verschillende diktes. Dunnere snaren (vaak light of extra light genoemd) zijn zachter voor je vingers en makkelijker te drukken, maar klinken iets minder vol. Dikkere snaren geven meer volume en staan strakker. Als algemene richtlijn kiezen beginners vaak een dunnere set, tenzij de gitaar zelf een andere dikte aanraadt. Controleer de handleiding of vraag het in de winkel.

Wanneer moet je gitaar snaren vervangen?

Er is geen vaste termijn. Hoe vaak je ze wisselt, hangt af van hoeveel je speelt, hoe je zweet en hoe je de gitaar bewaart. Let op deze signalen:

• Het geluid is dof. Nieuwe snaren klinken helder, oude snaren klinken vlak en dof.
• De gitaar blijft niet in stemming. Oude snaren worden minder stabiel.
• Je ziet vuil, roest of verkleuring. Vooral bij stalen snaren zie je dat op de lage snaren.
• De omwonden draad is rafelig of ongelijk. Dit voel je als je erlangs strijkt.
• Een snaar is gebroken. Vervang dan bij voorkeur de hele set, zodat de snaren even oud zijn.

Als richtlijn wisselen veel mensen snaren elke paar maanden bij regelmatig spelen. Dat is een ervaringsregel, geen vaste waarde. Veeg je snaren na elk gebruik af met een droge doek om ze langer mooi te houden.

De volgorde van de gitaar snaren

Je telt gitaar snaren vanaf de dunste:

Bij de gitaar die je vasthoudt, ligt de dikste snaar bovenaan en de dunste onderaan. Op de kop van de gitaar zitten de stemmechanieken. Je wisselt de snaren op dezelfde plek. Op de verpakking van een set staat vaak welke snaar welk nummer en welke toon heeft. Wil je de namen van de snaren leren? Zoek dan gitaar snaren namen of gitaar snaren letters op: E, A, D, G, B, E.

Gitaar snaren vervangen: stap voor stap

Dit is een algemene aanpak voor akoestische en elektrische gitaren. Elke gitaar heeft kleine verschillen. Controleer bij twijfel de handleiding.

Wat heb je nodig?

• Een nieuwe set snaren die past bij je gitaar
• Een snarenwinder (handig, niet verplicht)
• Een kniptang voor de uiteinden van de snaren
• Een stemapparaat
• Een zachte doek

De stappen

1. Leg de gitaar neer. Leg hem plat op een zachte ondergrond of op je schoot, zodat de hals niet doorbuigt.
2. Doe het snaar voor snaar. Als je alle snaren tegelijk verwijdert, verandert de spanning op de hals en de brug. Dat kan, maar snaar voor snaar is veiliger en makkelijker.
3. Draai de oude snaar los. Draai aan de stemmechaniek tot de snaar slap is, haal hem uit de mechaniek en uit de brug of het staartstuk.
4. Maak de plek schoon. Veeg de hals en bovenplaat af.
5. Steek de nieuwe snaar erin. Bij een akoestische gitaar met stalen snaren zet je de snaar in de brug, vaak met een pin. Bij een klassieke gitaar knoop je de snaar vast. Bij een elektrische gitaar gaat de snaar door het staartstuk of door de brug.
6. Rek de snaar naar de kop. Trek de snaar naar de juiste stemmechaniek. Laat een stukje speling zodat de snaar een paar slagen kan maken.
7. Wikkel de snaar om de mechaniek. Draai aan de stemmechaniek terwijl je de snaar licht gespannen houdt. Wikkel de snaar netjes naast elkaar, zonder dat de windingen over elkaar lopen. Twee tot vier windingen is vaak genoeg.
8. Stem de snaar. Draai tot hij de juiste toon bereikt. Gebruik daarbij een stemapparaat.
9. Knip het uiteinde af. Knip het overtollige snaarstuk af, maar niet te dicht bij de mechaniek. Houd het uiteinde uit je ogen en gezicht. Scherpe uiteinden prikken.
10. Herhaal voor elke snaar.

Veilig werken

Een snaar die onder spanning staat, kan terugschieten of knappen. Houd je gezicht en ogen uit de buurt van de snaar bij het opspannen. Spanning geef je langzaam. Scherpe snaaruiteinden knip je af en gooi je veilig weg, zodat niemand zich prikt. Dit zijn algemene voorzorgen.

Snaren laten inspelen en stemmen

Nieuwe snaren rekken in de eerste dagen. De gitaar raakt dus steeds uit stemming. Dit is normaal. Zo help je ze:

1. Stem alle snaren op toon.
2. Trek elke snaar voorzichtig een stukje omhoog van de hals, ongeveer in het midden, en stem opnieuw. Doe dit meerdere keren.
3. Stem de dag erna weer bij. Na een paar dagen blijven de snaren stabiel.

Heeft de gitaar na een tijd nog steeds moeite om in stemming te blijven? Lees dan gitaar stemmen, waar de oorzaken staan. Bij een klassieke gitaar duurt het inspelen vaak langer, omdat nylon meer uitrekt.

Zo gaan je gitaar snaren langer mee

Je kunt de levensduur van gitaar snaren verlengen met een paar gewoonten. Ze kosten weinig tijd en zijn goedkoper dan steeds nieuwe snaren kopen.

• Was je handen voor je gaat spelen. Vet en zweet tasten de snaren aan.
• Veeg de snaren af met een droge, schone doek na het spelen. Strijk langs de hele snaar, ook onder de snaar door.
• Bewaar je gitaar in een tas of op een standaard, niet in een vochtige ruimte of naast een verwarming. Vocht zorgt voor roest op stalen snaren.
• Speel niet te hard. Wie de snaren zwaar aanslaat of ver trekt, belast ze meer.
• Controleer de brug. Scherpe randen bij de brug of de topkam kunnen snaren doen breken. Een gitaarbouwer kan dit gladmaken.

Wie zijn gitaar zelden speelt, merkt dat snaren ook ouder worden zonder gebruik, vooral bij vocht. Controleer ze dus af en toe, ook al heb je de gitaar niet gespeeld. Een goede gewoonte is om bij het stemmen even naar de snaren te kijken: zie je verkleuring of een onregelmatige wikkeling, dan is het tijd om te wisselen.

Zelf doen of laten doen?

Gitaar snaren laten vervangen kan bij een muziekwinkel of gitaarbouwer. Dat is handig als je het niet durft of als je meteen een instelbeurt wilt. Vaak staan de kosten in verhouding tot de arbeid, maar prijzen verschillen, dus vraag het na bij de winkel. Zelf doen kost niets en je leert je gitaar kennen. Bij een gitaar met een tremolosysteem, zoals sommige elektrische modellen, is het wisselen ingewikkelder. Lees dan de handleiding of laat het de eerste keer doen.

Gebruik je een capo, dan kun je met dezelfde snaren in een andere toonsoort spelen. Meer hierover lees je bij capo.

Veelgestelde vragen over gitaar snaren

Verder lezen