Een tarp hang je op met een nokkoord tussen twee bomen, met de randen strak gespannen en een schuine helling zodat regen wegloopt. Voor één persoon is een tarp van ongeveer 3 bij 3 meter een goed formaat. Je hebt een goed koord, een paar haringen of stokken en een paar knopen nodig die je blijft herkennen. Meer is het niet.
Het is een groot stuk waterdicht doek met ogen of lussen aan de rand, en het is de basis van veel bushcraftkampen. Hij weegt weinig, is veelzijdig en laat je uitzicht op de natuur. In dit artikel lees je hoe een tarp voor bushcraft werkt, welk materiaal en formaat past, hoe je hem ophangt en welke regels in Nederland gelden voor overnachten. Alles over de hobby in het geheel lees je in ons overzicht van bushcraft voor beginners, en over de gereedschappen in de gids over messen slijpen.
Kort samengevat
- Een tarp van ongeveer 3 bij 3 meter is genoeg voor één persoon, 3 bij 4 of 4 bij 4 meter voor twee.
- Hang hem met een nokkoord tussen twee bomen of met twee stokken, met een hoek van ongeveer 30 graden zodat regen afloopt.
- Een veelgebruikte, simpele opzet is de A-frame. Voor wind kies je een lage, gesloten opstelling.
- Leer drie knopen: de paalsteek, de mastworp en de spanknoop. Daarmee kom je een heel eind.
- Wildkamperen is in Nederland niet toegestaan. Overnacht op een camping of natuurkampeerterrein en maak alleen vuur waar dat mag.
Wat is een tarp?
Een tarp is volgens Wikipedia een groot vel van sterk, buigzaam en waterafstotend of waterdicht materiaal. Hij wordt gebruikt om mensen, lading, brandhout en bouwwerken te beschermen tegen wind, regen en zon. Ook voor schuilplaatsen en tenten, waaronder geïmproviseerde tenten, wordt hij gebruikt. Versterkte oogjes in de hoeken en langs de randen laten je het doek vastbinden of ophangen.
Bij bushcraft is het doek het alternatief voor de tent. Volgens de Nederlandse Wikipedia over bushcraft is het bouwen van een schuilplaats een van de kernvaardigheden, naast vuur maken, water zoeken, hout bewerken en veilig omgaan met messen en bijlen. Een tarp is daarvoor de eenvoudigste en lichtste oplossing.
Tarp of tent?
Een tent sluit je rondom af en houdt insecten en wind buiten. Een zeil is open, lichter, goedkoper en vrijer in vorm. Je ziet het bos, je kookt onder het zeil, en je past de opstelling aan het weer aan. De keerzijde is dat je minder bescherming hebt tegen kou, wind en insecten. Veel mensen combineren een tarp met een hangmat of een biwakzak. Voor je eerste nacht in het bos kan een tent verstandig zijn, tot je weet hoe je het doek goed opzet.
Welk materiaal en formaat kies je?
Volgens Wikipedia bestaan tarps uit verschillende materialen, met elk eigen eigenschappen:
- Polyethyleen. Een laminaat van geweven polyetheenstrips. Waterdicht en rekt weinig. Zonder UV-behandeling wordt het bros in zonlicht, met UV-behandeling gaat het jaren mee. Goedkoop, maar zwaar en niet bedoeld voor lange tochten.
- Canvas (katoen). Waterafstotend maar niet volledig waterdicht. Staand water kan doorsijpelen. Zwaar en gevoelig voor schimmel, maar mooi, ademend en bestand tegen vonken. Tarp katoen is populair bij bushcrafters die veel bij het vuur zitten.
- Vinyl (PVC). Zwaar, waterdicht, slijtvast en bestand tegen olie, zuur en schimmel.
- Silnylon. Een dun, sterk en licht nylon met siliconen coating, gebruikt in lichtgewicht tenten en tarps. Dit is het materiaal waar veel trekkers voor kiezen.
Heel kort: voor wandelen en trekken kies je een lichtgewicht nylon tarp. Voor een basiskamp bij het vuur is een katoenen of canvas tarp fijn. Een goedkope polyethyleen tarp is prima om mee te oefenen.
Formaat
Een formaat van 3 bij 3 meter is voor één persoon een goede start: genoeg om droog te liggen en je spullen onder te hebben. Voor twee personen kies je 3 bij 4 of 4 bij 4 meter. Een groter doek is comfortabeler, maar zwaarder en moeilijker op te hangen. Volgens Wikipedia zijn de werkelijke afmetingen meestal 3 tot 5 procent kleiner dan de opgegeven maat. Reken daar dus mee.
Kleur
Kies een rustige kleur zoals olijfgroen, bruin of grijs. Een felle kleur valt meer op in het bos. Een lichte kleur geeft binnen meer licht.
Wat heb je nog meer nodig?
Het doek alleen is niet genoeg. Je hebt nodig:
- Een nokkoord of scheerlijnen. Een sterk koord van ongeveer 10 tot 15 meter voor de nok en korter koord voor de hoeken. Paracord of een koord van 3 tot 4 millimeter is een goede keuze.
- Haringen. Voor de hoeken. Bij zacht bos kun je stokken gebruiken.
- Een paar stokken of wandelstokken voor als er geen bomen zijn.
- Een ondergrond. Een mat of grondzeil onder je slaapzak voorkomt koude van beneden.
- Een mes of zaag om haringen en stokken te maken. Meer hierover in ons artikel over het bushcraft mes.
Hoe hang je een tarp op? Zes stappen
Stap 1: kies een goede plek
Zoek een vlakke plek, uit de wind en niet in een dal waar water blijft staan. Kijk naar boven: dode takken boven je hoofd kunnen vallen. Kies twee stevige, gezonde bomen op ongeveer 3 tot 4 meter afstand van elkaar. Op een plek met dode takken en losse boomtoppen blijf je niet slapen.
Stap 2: span het nokkoord
Bind het nokkoord op ongeveer 1,2 tot 1,5 meter hoogte aan beide bomen. Gebruik een knoop die je makkelijk strak krijgt en losmaakt, zoals een mastworp met een spanknoop. Het koord moet strak, maar niet zo strak dat het knapt in een windstoot.
Stap 3: hang de tarp over het koord
Leg het doek zo over het koord dat de nok in het midden valt. Een A-frame is de meest gebruikte opstelling. Je krijgt een dak met twee zijden die naar de grond lopen, met een schuine hoek van ongeveer 30 tot 45 graden. Dat is een richtwaarde: steiler stroomt het beter af, maar je houdt minder ruimte.
Stap 4: zet de hoeken vast
Bind aan elk van de vier hoeken een koord, span het schuin naar buiten en zet het vast met een haring. Strak spannen voorkomt dat het doek flapt en dat regen blijft staan. Het doek moet geen zakken hebben, want daar verzamelt water.
Stap 5: pas aan voor weer en wind
Bij wind laat je het doek lager hangen en richt je de smalle kant naar de wind. Bij regen laat je een kant lager hangen voor de afvoer. Voor meer ruimte kun je één zijde omhoog zetten met een stok. Een lage opstelling is warmer maar bedompter.
Stap 6: controleer voor je gaat slapen
Loop eromheen. Zijn alle koorden strak, staat alles stabiel, is er geen plek waar water blijft staan? Controleer ook of er geen vuur te dicht bij het doek is. Vonken branden gaten in nylon en polyetheen.
Andere opstellingen naast de A-frame
Als je de A-frame onder de knie hebt, zijn er drie varianten die je kunt proberen.
- Lean-to. Eén zijde ligt hoog en open, de andere laag of op de grond. Handig als je met je gezicht naar een vuurplaats of uitzicht wilt, en snel op te zetten met twee punten. Je hebt minder bescherming als de wind van de open kant komt.
- Diamant. Je spant de tarp diagonaal, zodat een punt hoog en een punt laag zit. Je houdt veel vloeroppervlak over, vooral bij een kleine tarp.
- Lage windopstelling. Beide zijden laag bij de grond, met een kleine ingang. Het is warm en beschermt tegen wind en regen, maar je hebt weinig ruimte en het is bedompt.
Welke opstelling je kiest, hangt af van het weer, het aantal bomen en je tarp. Oefen ze thuis in de tuin.
Welke knopen heb je nodig?
Je hoeft er niet veel te kennen. Drie knopen dekken bijna alles.
- De paalsteek. Een lus die niet verschuift, om een koord aan een boom of oog vast te maken.
- De mastworp. Snel te maken en te verstellen, voor het vastzetten van het koord aan een boom of haring.
- De spanknoop (trucker’s hitch). Een knoop die het koord strak trekt. Ideaal voor het nokkoord.
Oefen ze thuis, voordat je het in het bos moet doen. Meer over de kunst van het bushcraften vind je in ons artikel over bushcraft.
Waar mag je een tarp ophangen in Nederland?
Hier gaat het vaak mis. Volgens de ANWB is wildkamperen in Nederland niet toegestaan. Er waren plekken voor paalkamperen, waar Staatsbosbeheer tot 2020 voor zorgde, maar de ANWB verwijst naar plekken van Stichting Wildkamperen. De ANWB noemt als alternatief natuurkampeerterreinen en kleine campings waar je met toestemming van de eigenaar in een bos kunt kamperen en soms zelf een schuilplaats bouwt. Hang je het op een camping of op eigen terrein met toestemming, dan is er geen probleem.
Voor vuur geldt: volgens de ANWB mag dat in het algemeen niet, tenzij er een stenen of anderszins gebouwde vuurplaats is. Een verbrande plek op de grond is geen toestemming. Hang het doek ook niet boven een vuur. Overleg altijd met de eigenaar of terreinbeheerder.
Een verantwoorde bushcrafter laat de plek zoals hij hem aantrof, hakt geen levende bomen om en neemt afval mee. Volgens de Wikipedia-pagina over bushcraft gaat het om het gebruiken van de natuur zonder haar te schaden.
Onderhoud van het doek
- Droog opbergen. Laat hem thuis volledig drogen voor je hem opvouwt, anders krijg je schimmel.
- Schoonmaken. Veeg vuil weg met een vochtige doek. Gebruik geen sterke middelen.
- Repareren. Een klein gaatje plak je met reparatietape. Bij een scheur in canvas of nylon helpt naaien met een stevige draad.
- Niet te lang in de zon laten liggen, vooral bij polyetheen zonder UV-behandeling.
- Controleer de oogjes en lussen op slijtage.
Veelgestelde vragen over de tarp
Welke tarp is het beste voor bushcraft?
Voor wandelen een lichtgewicht nylon tarp, voor een basiskamp een katoenen of canvas tarp. Voor een eerste keer is 3 bij 3 meter voor één persoon een goed formaat.
Hoe groot moet een tarp zijn?
Voor één persoon ongeveer 3 bij 3 meter, voor twee personen 3 bij 4 of 4 bij 4 meter. Houd rekening met een iets kleinere werkelijke maat dan op de verpakking staat.
Hoe hang je een tarp op zonder bomen?
Met twee stokken of wandelstokken als palen, en koorden die je met haringen aan de grond vastzet. Je kunt ook een lage opstelling maken waarbij één kant op de grond ligt.
Wat is het verschil tussen een tarp en een tent?
Een tent sluit rondom af en houdt wind en insecten buiten. Een tarp is lichter, goedkoper en open, en je past hem aan het weer aan. Hij geeft minder bescherming tegen kou en insecten.
Mag je overnachten onder een tarp in het bos?
In Nederland is wildkamperen niet toegestaan. Je kunt wel overnachten op een camping, een natuurkampeerterrein of eigen terrein met toestemming van de eigenaar.
Welke knopen heb je nodig voor een tarp?
De paalsteek, de mastworp en de spanknoop. Daarmee zet je een tarp stevig en snel op.
Kun je een tarp als zeil of afdekzeil in de tuin gebruiken?
Ja, een tarp is in principe hetzelfde als een afdekzeil. Voor bushcraft kies je een zeil met sterke oogjes en eventueel een lichter materiaal. Een zwaar polyetheen zeil is prima voor in de tuin.
Waterdicht of waterafstotend?
Nylon met een siliconencoating en PVC zijn waterdicht. Canvas is volgens Wikipedia waterafstotend maar niet geheel waterdicht, en bij staand water kan het doorsijpelen. Hang canvas daarom altijd schuin.
Verder lezen
Wil je verder met bushcraft? Ga naar deze pagina’s: