Dit is het hout van de walnotenboom en staat bekend om zijn donkerbruine kleur, rijke nerf en prettige bewerkbaarheid. Het is een klassiek meubelhout dat vooral wordt gebruikt voor tafels, kasten, dressoirs en kleine, mooie voorwerpen. Het is duurder dan eiken of beuken, maar het afgewerkte resultaat is warm, glad en bijzonder. Voor een hobbyist is het prachtig om mee te werken, mits je het goed uitkiest en afwerkt.
Hieronder lees je wat het is, welke soorten er in de handel zijn, hoe het zich bewerkt, hoe je het afwerkt en wat je ervan kunt maken. Het artikel hoort bij onze gids over houtsoorten. Wil je weten waar en hoe je het inkoopt? Lees dan ook hout kopen.
Kort samengevat
- Het hout is donker tot middenbruin met een levendige nerf en wordt vooral voor meubels gebruikt. De kleur verschilt per herkomst.
- Het hout is goed te bewerken met hand- en machinegereedschap en geeft een mooi, glad oppervlak. Voorboren bij schroeven blijft verstandig.
- Er bestaan meerdere soorten: de gewone of Europese walnoot en de Amerikaanse zwarte walnoot. Vraag bij het kopen welke het is.
- Het is duur. Gebruik het voor zichtbare delen, zoals een tafelblad, en kies fineer of een andere soort voor de rest.
- Olie of hardwax-olie laat de nerf het mooist zien.
Wat is walnoot hout?
Het komt van bomen uit het geslacht Juglans. De bekendste soort is de gewone walnoot (Juglans regia), ook Perzische of Europese walnoot genoemd. Volgens het Nederlandse Wikipedia-artikel over de walnoot is het hout ‘variabel van kleur, samenhangend met de herkomst’, is het een klassiek meubelhout en laat het zich goed bewerken. Het artikel noemt ook wortelnotenhout (hout uit de wortelstok van de boom) als bijzonder gewaardeerd voor meubels en voor het interieur van sommige auto’s. Vroeger maakte men er ook lepels, deurkrukken en vliegtuigpropellers van.
Europese en zwarte walnoot
Er zijn twee soorten die je in de handel tegenkomt.
- Gewone of Europese walnoot (Juglans regia). Het hout is middelbruin tot donkerbruin, vaak met grijze of zwarte strepen en een levendige tekening. De kleur verschilt per herkomst.
- Zwarte walnoot (Juglans nigra). Een Noord-Amerikaanse boom. Het Engelstalige Wikipedia-artikel meldt dat het hout van deze soort wordt gewaardeerd voor meubels, geweerkolven en vloeren, en dat het minder dicht is dan eiken. Het hout is doorgaans donker, soms met een paarse of rode tint.
Volgens het artikel verschilt de zwarte walnoot ook doordat de boom meer juglon produceert, een stof die in de wortels zit. Dat is vooral een tuinkwestie, geen houtkwestie, maar het verklaart waarom je geen planten bij een walnotenboom ziet staan.
In winkels staat vaak ‘Amerikaans walnoot’ voor het hout van de zwarte walnoot. Dat is ook wat je meestal kunt kopen: het is goed leverbaar in gedroogde planken, terwijl het Europese hout zeldzamer en duurder kan zijn (algemene richtlijn). Vraag bij het kopen naar de soort.
Kleur en uiterlijk
De donkere kleur is de reden dat veel mensen walnoot hout kiezen. Het heeft een warme, diepe tint en een fijne tot gemiddelde nerf met subtiele strepen. Na verloop van tijd verandert de kleur onder invloed van licht, meestal naar iets lichter of warmer. Het spinthout (de buitenste ring) is veel lichter, bijna geelwit. Bij meubels wordt dat vaak weggelaten of juist opzettelijk getoond als contrast. Afwerking met olie versterkt de kleur en laat de nerf opkomen.
Eigenschappen van walnoot hout
Exacte cijfers voor hardheid en dichtheid hangen sterk af van soort en herkomst. Daarom beschrijven we de eigenschappen hieronder als algemene, praktische richtlijnen.
- Hardheid en dichtheid. Het is middelhard en minder dicht dan eiken, in lijn met wat het Engelstalige Wikipedia-artikel over de zwarte walnoot meldt. Het is stevig genoeg voor meubels, maar zachter dan eiken. Het krast dus sneller.
- Bewerkbaarheid. Het Nederlandse artikel beschrijft het hout als een klassiek meubelhout dat goed te bewerken is. Het zaagt, schaaft, freest en draait prettig, en geeft een glad oppervlak.
- Stabiliteit. Goed gedroogd is het vrij stabiel. Zoals bij elk hout geldt: laat het wennen in de ruimte waar het komt en droog het goed.
- Afwerking. Het neemt olie en lak goed aan en krijgt een warme glans.
- Buiten. Voor buitengebruik is het geen eerste keuze: het is niet bekend als bijzonder duurzaam tegen vocht. Voor tuinmeubels zijn teak of eiken geschikter. Zie het artikel over teakhout en eikenhout.
Walnoot hout bewerken
Het werkt prettig, maar een paar gewoonten helpen.
Zagen en schaven
Gebruik een scherpe zaag en een scherp schaafijzer. De nerf kan soms onregelmatig lopen, waardoor het hout bij het schaven kan uitscheuren. Schaaf met de nerf mee en neem dunne spanen. Meer over gereedschap lees je bij schaaf, handzaag en vandiktebank.
Boren, schroeven en verbinden
Voorboor schroeven om splijten te voorkomen. Het lijmt goed met gewone houtlijm. Voor meubels zijn deuvels, pen-en-gat en de zwaluwstaartverbinding mooie opties. Een boormachine met koppelring helpt bij het schroeven, en meer verbindingen vind je bij houtverbindingen.
Schuren
Schuur met korrel 120, 180 en 240, met de nerf mee. Het laat vlekken en krasjes duidelijk zien, dus werk zorgvuldig. Een schuurmachine werkt goed, maar de laatste slag doe je met de hand. Stof afvegen met een licht vochtige doek voor je gaat afwerken.
Walnoot hout afwerken
De afwerking bepaalt hoe mooi het eindresultaat wordt.
- Olie of hardwax-olie. De meest gekozen afwerking. Het versterkt de kleur en laat de nerf zien, en het is eenvoudig te herstellen. Zie hardwax-olie.
- Lak of vernis. Geeft een hardere, beschermende laag voor tafelbladen.
- Geen beits. Het hout heeft al een mooie kleur. Beits is meestal niet nodig en kan de tekening bedekken.
Test elke afwerking op een restje. Olie geeft het hout een diepere kleur dan je verwacht, en dat verschilt per plank. Voor meer afwerkinformatie lees je hout afwerken.
Projecten met walnoot hout
Omdat het duur is, kies je projecten waar de kwaliteit zichtbaar is.
- Walnoot hout tafel. Een eettafel, salontafel of bijzettafel van walnoot hout is een klassieker. Een massief blad is zwaar en mooi. Zie tafel maken en salontafel zelf maken.
- Dressoir, kast en tv-meubel. Een walnoot hout dressoir of tv-meubel is een mooi gevorderd project. Kijk ook bij tv-meubel maken.
- Nachtkastje en kleine meubels. Een walnoot hout nachtkastje heeft weinig hout nodig, en dat maakt het een betaalbare manier om met het hout te oefenen.
- Planken en kleine voorwerpen. Snijplanken, kistjes, kaarsenstandaards en dienbladen. Controleer bij voorwerpen die met eten in aanraking komen de afwerking: gebruik een olie die daarvoor bedoeld is.
- Fineer. Walnoot fineer op multiplex of MDF geeft de uitstraling voor een fractie van de prijs. Zie multiplex.
Een slim idee is combineren: gebruik walnoot hout voor het zichtbare blad of de fronten en een goedkopere soort of plaat voor het frame en de binnenkant.
Onderhoud en gebruik in huis
Een meubel van walnoot hout blijft jaren mooi met een beetje zorg. De afwerking bepaalt wat je moet doen.
- Dagelijks. Neem het blad af met een zachte, licht vochtige doek en droog het meteen na. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen.
- Geoliede afwerking. Geef het meubel elk jaar of als het dof wordt een dunne laag onderhoudsolie. Schuur eerst lichtjes met fijn schuurpapier (korrel 240) en veeg stofvrij.
- Gelakte afwerking. Hier is minder onderhoud nodig. Gebruik onderzetters en vermijd hete pannen op het blad.
- Licht. Direct zonlicht laat de kleur veranderen. Zet een meubel niet jarenlang in volle zon zonder gordijn.
- Vocht. Veeg gemorst water direct op. Een witte ring is vaak te verwijderen met een beetje olie en fijne staalwol, maar werk voorzichtig en test op een onzichtbare plek.
- Krassen. Kleine krasjes in een geolied oppervlak los je op met schuren en opnieuw oliën. Bij een gelakt blad is dat lastiger.
Omdat walnoot hout zachter is dan eiken, krast het sneller. Een beschermende laag en een onderlegger op een eettafel zijn dus geen overbodige luxe.
Walnoot hout kopen
Kopen kan bij een houthandel, bij een specialist in hardhout en online. Een handelaar laat je de planken uitzoeken, wat bij een mooie soort als dit loont: de nerf en kleur verschillen per plank. Let bij het kopen op:
- Soort en herkomst. Europees of Amerikaans, en of het gaat om massief hout of fineer. Wil je walnoot hout kopen met een duidelijke herkomst, vraag dan naar een keurmerk.
- Droging. Kies kamergedroogd hout voor binnenwerk.
- Spinthout. Controleer hoeveel lichte rand er op de plank zit. Bij een blad kan dat storen.
- Kwaliteit. Let op scheuren, knopen en kleurverschillen. Voor een tafelblad wil je planken die bij elkaar passen.
- Prijs. Het behoort tot de duurdere houtsoorten. De prijs hangt af van soort, kwaliteit en dikte, dus vergelijk bij meerdere handelaren. Online hout bestellen kan, maar je ziet de plank niet.
Dikte en breedte kunnen afwijken van wat je verwacht, zeker bij geschaafd hout. Meet na voordat je een ontwerp maakt. Wil je kleiner beginnen, vraag dan naar restpartijen of kleine plankjes voor kleine projecten. Meer algemene tips staan in hout kopen.
Veilig werken met walnoot hout
Stof van dit hout kan bij sommige mensen irritatie of een allergische reactie geven. Draag bij zagen en schuren een stofmasker en een veiligheidsbril, zorg voor afzuiging en ventilatie en werk niet zonder bescherming als je gevoelig bent. Heb je een notenallergie, houd er dan rekening mee dat stof van notenhout een reden kan zijn om voorzichtig te zijn; vraag bij twijfel een arts. Dit zijn algemene richtlijnen en geen medisch advies. Houd je werkstuk goed vast en gebruik scherp gereedschap: dat is veiliger dan forceren.
Veelgestelde vragen over walnoot hout
Wat is walnoot hout?
Het is hout van de walnotenboom (Juglans). Het is een klassiek meubelhout met een donkerbruine kleur en een levendige nerf, goed te bewerken en geschikt voor tafels, kasten en kleine voorwerpen.
Is walnoot hout duur?
Ja, het behoort tot de duurdere houtsoorten, duurder dan eiken of beuken en veel duurder dan vuren. Je bespaart door het alleen voor zichtbare delen te gebruiken of door fineer te kiezen.
Is walnoot hout geschikt voor buiten?
Niet als eerste keuze. Het staat niet bekend als bijzonder bestand tegen vocht. Voor tuinmeubels zijn teak of eiken geschikter.
Hoe werk ik walnoot hout af?
Meestal met olie of hardwax-olie, die de kleur en de nerf laat opkomen. Voor een hardere laag gebruik je lak. Schuur eerst met korrel 120, 180 en 240 en test de afwerking op een restje.
Wat is het verschil tussen Europees en Amerikaans walnoot hout?
Het Europese hout komt van de gewone walnoot, het Amerikaanse van de zwarte walnoot. Het Amerikaanse is beter leverbaar en meestal donkerder. Vraag de verkoper naar de soort.
Kan ik walnoot hout zelf bewerken als beginner?
Ja, het hout is goed te bewerken. Omdat het duur is, begin je het beste met een klein project of oefen je eerst op goedkoper hout.
Waarom is walnoot hout zo donker?
De donkere kleur is een natuurlijke eigenschap van het kernhout. Het verschilt per herkomst en per boom. Olie maakt de kleur nog dieper.
Is walnoot hout veilig voor mensen met een notenallergie?
Het stof kan bij gevoelige mensen een reactie geven. Draag een stofmasker en vraag bij twijfel een arts. Dit is geen medisch advies.
Verder lezen
Meer over hout en materialen vind je op deze pagina’s: