TV-meubel maken: stappenplan voor een laag meubel van hout

Een tv meubel maken doe je met een korpus van 18 mm multiplex, vier poten en een rugwand met kabelgat. Voor een meubel van 180 cm breed heb je ongeveer twee platen van 244 bij 122 cm nodig, een cirkelzaag of zaagservice, een boormachine, houtlijm en schroeven. Als je rustig meet en de platen laat opzagen, bouw je het in een weekend.

Een tv-meubel is een goed eerste meubelproject. De vorm is een simpele kist, de maten zijn ruim en kleine foutjes vallen weg in een tv en wat spullen erop. Tegelijk leer je de basis die je bij elk meubel nodig hebt: plaatmateriaal verzagen, verbinden, afwerken. Op onze pagina over meubels maken zie je hoe dit project past tussen de andere meubelprojecten, en in de gids voor houtbewerking staat de basis voor beginners.

Eerst bepalen wat voor tv-meubel je wilt

Voordat je een plank koopt, beantwoord je drie vragen: hoe groot is je tv, wat moet erin of eronder staan en hoe hoog wil je dat de tv hangt of staat. Een tv meubel maken zonder tekening leidt vaak tot een meubel dat net te smal of te hoog uitvalt.

Maten opnemen

Meet de breedte van je tv, inclusief voet. Het meubel is meestal minstens even breed als de tv, liefst 20 tot 40 cm breder, zodat het niet kopzwaar oogt. Een gebruikelijke diepte is 35 tot 45 cm, als richtwaarde. Dat is genoeg voor een soundbar, een streamer en een spelcomputer. De hoogte hangt af van je zithoogte. Als vuistregel kijk je het prettigst als het midden van het scherm ongeveer op ooghoogte zit wanneer je op de bank zit. Een laag meubel van 45 tot 55 cm (poten meegerekend) past daar bij de meeste banken bij.

Maak een eenvoudige tekening op papier of op ruitjespapier. Een tv meubel zelf maken met een tekening die je zelf hebt gemaakt, werkt beter dan een vage schets: je ziet meteen hoeveel plaat je nodig hebt, waar de tussenschotten komen en of de deuren zullen openen. Teken het meubel van voren, van boven en van opzij.

Open vakken, deuren of lades

Open vakken zijn het makkelijkst. Deuren vragen scharnieren en een nette passing. Lades zijn het moeilijkst, want ze vragen om geleiders en precies werk. Voor je eerste meubel is een combinatie van twee open vakken en een vak met deuren een mooi evenwicht: de deuren verbergen kabels en de open vakken laten je apparatuur bereiken zonder dat de afstandsbediening door het hout moet.

Zwevend, op poten of op plint

Een zwevend tv meubel zelf maken is mogelijk, maar vraagt om een stevige wand en goede bevestiging. Een meubel met gewicht aan een gipswand hangen is niet voor beginners. Een meubel op poten of op een plint staat altijd veilig op de vloer en is makkelijker te verplaatsen. Voor dit stappenplan kiezen we poten van 10 tot 15 cm: de vloer blijft zichtbaar en het stofzuigen gaat makkelijk.

Welk hout kies je voor een tv-meubel?

De keuze van het materiaal bepaalt hoe je meubel eruitziet, wat het kost en hoe lang het mooi blijft. Hieronder de opties die beginners vaak overwegen.

Multiplex

Multiplex bestaat uit lagen fineer die kruislings op elkaar zijn gelijmd. Volgens Wikipedia over multiplex is het veel sterker en lichter dan MDF en heeft het vrijwel geen kruip. Dat laatste telt bij een tv-meubel, want de horizontale planken dragen een tv en soms een versterker of spelcomputer. Een berkenmultiplex van 18 mm heeft een mooie, lichte kant die je gewoon kunt laten staan en afwerken met olie of lak. Dit is vaak de beste keuze als je een meubel wilt dat veel gewicht draagt. Platen zijn meestal 2,50 of 2,44 meter bij 1,22 meter groot.

Eikenhout en massief hout

Wil je een eikenhout tv-meubel of een ander massief hout tv-meubel, dan is dat mooi maar duurder en lastiger. Massief hout werkt: het zet uit en krimpt met de luchtvochtigheid, zoals Wikipedia over hout beschrijft. Een breed blad van losse planken kan daardoor kromtrekken of scheuren als je het star vastzet. Een tussenweg is een korpus van multiplex met een blad van massief eiken, of kanten die je aflijmt met een eiken lat. Zo krijg je de look van massief hout zonder de risico’s van een groot massief paneel.

MDF

Met MDF kun je een tv meubel maken dat je daarna spuit of schildert. MDF is glad, goedkoop en splintert niet, maar het is zwaar, het zuigt vocht op bij de kanten en het kruipt onder langdurige belasting (Wikipedia over MDF). Boor altijd voor en blijf minstens 25 mm van de rand met schroeven. Draag bij het zagen en schuren een stofmasker: MDF-stof is zeer fijn. Lees onze aparte pagina over een kast maken van MDF voor meer details over dit materiaal.

Steigerhout

Steigerhout is in veel woonkamers te zien. Een tv meubel steigerhout zelf maken kost weinig, maar je hebt wel werk aan het materiaal. Steigerhout is vurenhout, ongeschaafd en vaak met een stalen band om de uiteinden tegen splijten, volgens Wikipedia. De standaardplank is 5 meter bij 19,5 cm bij 3 cm. Controleer gebruikt steigerhout altijd op spijkers, schroeven en vuil, en schuur het goed voordat je afwerkt. Een tv meubel maken van steigerhout past bij een robuuste, rauwe stijl.

Pallets en gipsblokken

Een tv meubel maken van pallets lukt, maar het hout is vaak ruw, ongelijk en soms behandeld. Gebruik alleen pallets waarvan je weet dat ze schoon zijn, en zoek een pallet zonder chemische behandeling. Een tv meubel maken van gipsblokken is eerder een metselklus dan een houtklus: dat valt buiten dit stappenplan, en het wordt zwaar. Een gestapeld meubel van gipsblokken gebruik je alleen als je weet wat de vloer kan dragen.

Materiaallijst en gereedschap

Hieronder de lijst voor een meubel van 180 × 40 × 50 cm met drie vakken. Maten zijn richtwaarden, pas ze aan aan je eigen ontwerp.

Materiaal

• 2 platen berkenmultiplex of populier multiplex van 18 mm, 244 × 122 cm (of laat de onderdelen opzagen).
• 1 plaat multiplex of hardboard van 6 mm voor de rugwand.
• 4 poten van 10 tot 15 cm, met bevestigingsplaatjes.
• Houtlijm (witte PVAc-lijm), meubelschroeven 4 × 40 mm en schroeven 3,5 × 16 mm voor de rugwand.
• 4 scharnieren en 2 handgrepen als je deuren maakt.
• Schuurpapier korrel 80, 120 en 180.
• Hardwaxolie, lak of beits voor de afwerking.

Gereedschap

• Meetlint, potlood en winkelhaak.
• Cirkelzaag met geleiderail, of een decoupeerzaag voor kleine bochten en het kabelgat.
• Boormachine met houtboren, verzinkboor en een kleine Forstnerboor (35 mm) voor de scharnieren.
• Schuurmachine.
• Klemmen: minstens vier, liefst zes.
• Veiligheidsbril, stofmasker en gehoorbescherming.

Stappenplan: zo maak je het tv-meubel

Stap 1: zaag de onderdelen op maat

Voor een meubel van 180 × 40 × 50 cm heb je deze onderdelen nodig, uitgaande van 18 mm plaat en 12 cm poten:

• 1 bovenblad: 180 × 40 cm.
• 1 onderblad: 180 × 40 cm.
• 2 zijpanelen: 40 × 34,4 cm (hoogte tussen boven- en onderblad, bij een totale hoogte van 50 cm en poten van 12 cm).
• 2 tussenschotten: 40 × 34,4 cm.
• 1 rugwand: 177 × 38 cm in 6 mm (past in de sponning of tegen de achterkant).
• 2 deuren (optioneel, voor twee naastliggende vakken): 56 × 33,5 cm elk.

Meet twee keer, zaag één keer. Zaag met de goede kant van de plaat naar beneden bij een cirkelzaag, zodat de uitscheuring aan de onderkant komt. Plak afplaktape op de zaaglijn om splinteren te beperken. Heb je geen zaag met geleiderail, laat dan de platen opzagen. De meeste bouwmarkten en houthandels doen dat voor een kleine vergoeding.

Stap 2: schuur en bewerk de onderdelen voor

Schuur alle onderdelen voor je ze in elkaar zet. Een tv meubel zelf maken is veel makkelijker als je de vlakken nog los kunt schuren. Begin met korrel 80, ga naar 120 en eindig met 180. Breek de scherpe randen licht met schuurpapier. Wil je geen lagen fineer zien, plak dan kantenband (met een strijkijzer te verwerken) op de zichtbare multiplexkanten. Zonder kantenband zie je de lagen fineer, wat sommige mensen juist mooi vinden.

Stap 3: boor voor en verbind

Een korpus verbind je het sterkst met lijm en schroeven samen. Houtlijm doet het werk, de schroeven houden alles op zijn plek tot de lijm hard is. Boor voor in de kopse kant van de plaat en verzink de schroeven. Voor een nettere afwerking gebruik je deuvels of lamellen, maar dat vraagt extra gereedschap. De mogelijkheden voor houtverbindingen zijn breed, zoals Wikipedia over houtverbindingen laat zien: voor een plaatmeubel kom je met lijm, deuvels en schroeven een heel eind.

Leg het onderblad plat op de werkbank. Markeer de plaats van de zijpanelen en de tussenschotten. De twee zijpanelen komen aan de uiteinden, de twee tussenschotten verdelen de ruimte in drie vakken. Voor 180 cm is dat ongeveer 57,6 cm per vak. Zet de schotten loodrecht op het onderblad en controleer met de winkelhaak.

Stap 4: monteer het korpus

Zet eerst de zijpanelen en tussenschotten op het onderblad: lijm, schroef en controleer de haakse hoek. Leg daarna het bovenblad erop en bevestig het op dezelfde manier. Meet de diagonalen van de voorkant. Zijn de diagonalen gelijk, dan staat het korpus haaks. Zijn ze verschillend, duw het korpus dan een beetje scheef in de goede richting terwijl de lijm nog nat is.

Laat de lijm minstens een paar uur drogen, liefst een nacht. Volg de droogtijd op de verpakking van je lijm.

Stap 5: rugwand en kabelgaten

Een rugwand maakt het meubel stijf en voorkomt dat het gaat scheeftrekken. Schroef de rugwand vast met korte schroeven, niet gelijmd, zodat je erbij kunt als er iets met de kabels is. Boor een gat van 6 tot 8 cm in de rugwand met een gatzaag, voor de kabels van de tv, de soundbar en de netwerkkabel. Ronde de rand af met schuurpapier om de isolatie van kabels te sparen.

Laat achter het meubel 5 cm of meer ruimte tussen meubel en muur, als richtwaarde. Elektronica produceert warmte en heeft lucht nodig. Zet apparatuur niet in een dichte kast zonder ventilatie.

Stap 6: poten en deuren

Draai de poten in de bevestigingsplaatjes onder het onderblad. Zet het meubel rechtop en controleer met een waterpas. Zo nodig stel je de poten bij.

Deuren hang je met opschroefbare of inboorbare scharnieren. Boor de scharniergaten met een Forstnerboor van 35 mm, op 2 tot 3 cm van de rand en niet door de plaat heen. Stel de deuren af met de schroeven op het scharnier. Een deur die schuurt aan de zijkant komt bijna altijd door een scharnier dat een halve millimeter te diep zit.

Stap 7: afwerken

Veeg het stof weg en werk het hout af. Op berkenmultiplex werkt een transparante hardwaxolie goed: dun aanbrengen, even laten intrekken en overtollige olie weghalen. Gebruik je een lak, schuur dan licht tussen de lagen met korrel 240. Op MDF begin je met een grondlaag. Laat alles drogen volgens de verpakking voordat je het meubel gebruikt. Olie en lak geven bij het drogen soms nog geur af, dus zet het meubel niet meteen in de slaapkamer.

Doeken met olie kunnen bij het drogen warm worden. Leg ze daarom plat uitgespreid buiten te drogen of dompel ze onder water, en gooi ze niet als opgevouwen prop in de prullenbak. Dit is een algemene veiligheidsregel; lees ook de waarschuwing op je verpakking.

Variaties: tekening, lift en wandmeubel

Wie een tv meubel zelf maken wil met een eigen stijl, kan het basisontwerp aanpassen.

• Op maat in een nis. Meet de nis op drie hoogtes en neem de kleinste maat. Trek er 3 mm van af voor speling. Muren zijn zelden recht.
• Hoger meubel met plank. Voeg een open plank boven het meubel toe voor een soundbar. Sluit de plank met pennen aan op de zijkanten.
• Met lift. Een tv lift meubel zelf maken is geavanceerd. Er zit een motor in die de tv omhoog brengt en dat vraagt om een stevige kast, elektrische aansluiting en een geschikt liftmechanisme. Koop een compleet liftmechanisme van een fabrikant en volg de bouwinstructie van dat product. Laat de elektrische aansluiting zo nodig doen door een vakman.
• Compleet met tekening. Maak je een tv meubel met een tekening in SketchUp of op papier, noteer dan alle onderdelen met afmetingen in een zaaglijst. Zo kun je de platen laten opzagen en weet je precies wat je koopt.

Kosten: zelf maken of laten maken?

De kosten van een tv-meubel zelf maken hangen af van het materiaal. Plaatmateriaal en afwerking vormen het grootste deel. Multiplex en een paar poten vallen als richtwaarde in de tientallen euro’s tot een paar honderd euro, afhankelijk van de houtsoort en de afwerking, terwijl een tv meubel laten maken door een timmerman snel een veelvoud kost. Je betaalt dan voor werktijd, gereedschap en garantie. Zelf maken is goedkoper, maar je investeert tijd en gereedschap. Heb je geen zaag en schuurmachine, tel die dan mee.

Veiligheid bij het bouwen

• Draag een stofmasker bij het zagen en schuren van MDF en multiplex. Het stof van MDF is zeer fijn en kan diep in de longen komen, en Wikipedia noemt een vermoeden van beroepsastma bij meubelmakers door MDF-stof.
• Draag een veiligheidsbril en gehoorbescherming bij de cirkelzaag.
• Klem je werkstuk vast. Houd een plaat nooit met je hand vast terwijl je erin zaagt of boort.
• Zorg voor ventilatie bij lakken, olie en lijm.
• Zet de tv niet los op het meubel als er kleine kinderen in huis zijn. Gebruik een tv-standaard of een beugel en bevestig het meubel eventueel aan de muur met een kantelbeveiliging.

Deze punten zijn algemene richtlijnen. Lees de gebruiksaanwijzing van je gereedschap en de verpakking van lijm en afwerking.

Veelgestelde vragen over een tv-meubel maken

Verder lezen