Kast maken van MDF: stappenplan, tips en MDF of multiplex

Een kast maken van MDF doe je met platen van 18 mm, houtlijm en schroeven die je voorboort en verzinkt. MDF is glad, splintert niet en schilder je makkelijk, maar het kruipt onder langdurige belasting, zuigt vocht en maakt zeer fijn stof. Zet planken daarom niet te breed, laat de schroeven minstens 25 mm van de rand en draag altijd een stofmasker bij het zagen en schuren. Dan krijg je een strakke, geschilderde kast voor weinig geld.

Veel mensen die een kast zelf maken met MDF doen dat omdat ze hem willen schilderen in een kleur die past bij hun kamer. Dat is een goede reden: een glad vlak en een strakke kant geven een mooier resultaat dan hout met nerf onder verf. Dit artikel legt uit wanneer MDF past, wanneer multiplex beter is en hoe je een kast stap voor stap bouwt. Wil je meer kasten zien? Bekijk dan kledingkast maken, of begin met een kleiner project zoals een schoenenrek. Het overzicht van meubels maken en onze gids over houtbewerking geven de grote lijn.

MDF of multiplex: wat kies je voor een kast?

De vraag die bij elke kast terugkomt is MDF of multiplex. Beide hebben goede redenen en echte nadelen.

Wat is MDF?

MDF betekent medium-density fibreboard. Volgens Wikipedia over MDF bestaat het uit fijngemalen houtvezels die met kunstharslijm in droge toestand worden geperst. Het materiaal is goed te frezen en te bewerken, en door de fijne vezelstructuur splintert het niet. Het is niet helemaal homogeen: het oppervlak is dichter dan de kern. MDF heeft een hoge slijtvastheid en een goede dimensionale stabiliteit, maar het kruipt onder langdurige belasting.

Wat is multiplex?

Multiplex bestaat uit lagen fineer, kruislings op elkaar gelijmd. Volgens Wikipedia over multiplex is het sterker en lichter dan MDF, heeft het vrijwel geen kruip en is het daarom geschikt voor belaste platen. Er zijn WBP-soorten voor vochtige omgevingen. Multiplex is vaak duurder en minder glad, dus voor een geschilderde kast met strakke kanten heeft MDF vaak de voorkeur.

Vergelijking in het kort

Kast maken mdf of multiplex? Kies MDF voor een geschilderde kast met lichte belasting, zoals een opbergkast met deuren. Kies multiplex voor een boekenkast, een kast met zware spullen of een kast waarvan je de kant wilt laten zien. Het verschil is ook een kwestie van afweging: in veel kasten is een mix mogelijk, bijvoorbeeld MDF voor de deuren en multiplex voor de planken.

Tips voor het werken met MDF

Zagen en stof

MDF levert bij zagen en schuren zeer fijn stof op dat diep in de longen kan doordringen. Wikipedia noemt dat er bij meubelmakers een vermoeden is van beroepsastma door MDI of formaldehyde. Draag daarom altijd een stofmasker (type FFP2 of beter) en werk in een ruimte met goede ventilatie of buiten. Sluit zo mogelijk een afzuiging aan op je zaag of schuurmachine. Veeg stof niet op, maar zuig het op.

Schroeven en verbinden

MDF splijt snel aan de kant. Blijf volgens de bron minstens 25 mm van de kant, boor voor en verzink de schroeven. Gebruik speciale schroeven voor MDF, met een fijne draad en een kleine kop. Lijm de verbindingen met houtlijm: de lijm geeft de sterkte, de schroeven houden de delen tegen elkaar tot de lijm hard is. Een schroef in de kopse kant van MDF houdt slecht. Gebruik daar deuvels, lamellen of excentrische verbinders, of lijm een rand tegen de kant.

Doorbuigen voorkomen

Omdat MDF kruipt, buigen lange planken met gewicht na verloop van tijd door. Als richtwaarde: houd planken van 18 mm voor boeken niet langer dan 60 tot 70 cm, of versterk ze met een lat van massief hout aan de voorkant of een tussenschot. Wikipedia noemt dat dikke platen (vanaf ongeveer 18 mm, zeker 20 tot 50 mm) een poreuze kern hebben en weinig geschikt zijn voor constructief gebruik. Voor een kast met lichte belasting is 18 mm gangbaar, voor een kast met veel gewicht is multiplex de veiligere keus.

Vocht

Gewone MDF is gevoelig voor vocht. Vochtwerende MDF (MR) blijft enige tijd goed in een vochtige omgeving maar gaat na verloop van tijd krullen. Een V313-plaat is waterwerend, niet waterdicht. Zet een MDF-kast dus niet in een natte ruimte. Behandel de kanten extra goed, want daar trekt vocht het snelst in.

Afwerken en schilderen

MDF zuigt verf op: de kopse kanten nemen veel meer op dan het vlak. Vaak zijn twee lagen grondverf nodig, tenzij er een lakdraagfolie op zit. Schuur de grondlaag licht, vul oneffenheden met plamuur en schuur opnieuw. Werk af met twee dunne lagen lak of muurverf voor meubels. Afwerken met lak of verf wordt aangeraden; olie of was sluit minder goed af.

Stappenplan: kast van 80 × 35 × 120 cm met twee deuren

Dit is een eenvoudige opbergkast met drie planken en twee deuren. Alle maten zijn richtwaarden.

Materiaal en gereedschap

• 2 platen MDF van 18 mm, 244 × 122 cm (of laat de onderdelen opzagen).
• 1 plaat van 4 tot 6 mm voor de rugwand.
• Houtlijm, MDF-schroeven 4 × 40 mm, deuvels of excentrische verbinders.
• 4 scharnieren (potscharnieren 35 mm), 2 handgrepen, plankdragers.
• Grondverf, lak of muurverf voor meubels, plamuur, schuurpapier korrel 120, 180 en 240.
• Meetlint, potlood, winkelhaak, cirkelzaag met geleiderail of zaagservice, boormachine, Forstnerboor 35 mm, klemmen.
• Stofmasker (FFP2), veiligheidsbril, gehoorbescherming.

Stap 1: zaag de onderdelen

• 2 zijkanten: 35 × 120 cm.
• 1 boven- en 1 onderblad: 76,4 × 35 cm.
• 3 planken: 76,0 × 32 cm (iets smaller, zodat de deuren sluiten).
• 2 deuren: 39,6 × 118 cm (opliggend over de kastbreedte van 80 cm, met 2 mm speling in het midden).
• 1 rugwand: 80 × 120 cm in 4 mm.

Laat het zagen bij voorkeur doen door de bouwmarkt of houthandel. Dat scheelt stof in je huis en je krijgt rechte kanten. Zaag je zelf, doe dat dan buiten.

Stap 2: schuur de kanten

Schuur alle delen licht en maak de kopse kanten glad. Breng op de kopse kanten een dunne laag grondverf of verdunde houtlijm aan: dat verzegelt de kant en voorkomt dat hij later teveel verf opneemt. Laat drogen en schuur licht.

Stap 3: bouw het korpus

Leg een zijkant plat en lijm het onderblad ertegen. Gebruik deuvels of excentrische verbinders of boor voor met een dun boortje en schroef minstens 25 mm van de rand. Zet de andere zijkant erop en voeg het bovenblad toe. Controleer met de winkelhaak en meet de diagonalen. Laat de lijm drogen.

Stap 4: planken en rugwand

Boor gaatjes voor de plankdragers op gelijke hoogtes in beide zijkanten. Gebruik een boormal. Leg de planken erop. Schroef de rugwand vast met korte schroeven: die houdt het korpus haaks. Een kast zonder rugwand trekt scheef.

Stap 5: deuren en scharnieren

Boor in elke deur twee gaten van 35 mm voor potscharnieren, ongeveer 2 tot 2,5 cm van de rand en ruim binnen de dikte van de deur (niet door de plaat heen). Monteer de scharnieren op de kast en stel de deuren af. Een goed afgestelde deur sluit zonder te schuren.

Stap 6: vullen, schuren en schilderen

Vul schroefgaten met plamuur en schuur ze glad. Breng grondverf aan in twee lagen, schuur tussendoor met korrel 240 en werk af met twee dunne lagen lak of meubelverf. Laat alles drogen zoals op de verpakking staat. Schilder in een geventileerde ruimte.

Stap 7: plaatsen en vastzetten

Zet de kast op een vlakke vloer, controleer met een waterpas en stel zo nodig bij met een plint of poten. Zet een hoge kast met een kantelbeugel aan de muur.

Veiligheid

• Draag een stofmasker (FFP2), een veiligheidsbril en gehoorbescherming.
• Werk buiten of met goede afzuiging en ventilatie.
• Klem het werkstuk vast, houd platen nooit met je hand vast bij het zagen.
• Zorg voor ventilatie bij lijm, grondverf en lak.
• Doeken met olie of verfresten: volg de aanwijzing op de verpakking.

Dit zijn algemene richtlijnen. Lees de aanwijzingen op de verpakking van je producten.

Veelgestelde vragen over een kast maken van MDF

Verder lezen