Hardwax olie Osmo: aanbrengen, drogen en onderhouden

Hardwax olie Osmo is een afwerking van olie en was voor hout binnen, zoals meubels, vloeren, werkbladen en kleine projecten. Je brengt het dun aan in de richting van de nerf, laat het ruim drogen en herhaalt het één keer. Het resultaat is een open, matte laag die slijtvast en vuilafstotend is en die je later plaatselijk kunt bijwerken zonder het hele werkstuk af te schuren.

Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook, mits je een paar dingen goed doet: het hout goed schuren, dun werken en niet te snel de tweede laag aanbrengen. In dit artikel lees je welke soort hardwax olie Osmo je kiest, hoe je stap voor stap oliet, wat er misgaat en hoe je met de doeken omgaat. Meer over alle opties vind je in onze gids over hout afwerken en in het overzicht van houtbewerking.

Wat is hardwax olie Osmo?

Hardwax olie Osmo is een afwerking op basis van oliën en wassen. Het product heet in Nederland Hardwax-Olie en internationaal Polyx-Oil. Volgens Osmo is het bedoeld voor vloeren, trappen en meubels, is het vuilafstotend, waterafstotend en slijtvast, en hoef je er geen primer voor te gebruiken. Het trekt in het hout en laat de structuur voelbaar, in plaats van een gesloten film zoals bij lak.

Het verschil met gewone olie is de was. Olie voedt het hout en laat het open, de was geeft een harder oppervlak. Dat is een algemene beschrijving van het type product. Voor de hobbyist is de belangrijkste winst dat de afwerking slijt als hout en niet als een laag: gaat er een plek mee, dan olie je alleen die plek bij.

Wat kun je ermee afwerken?

Denk aan een salontafel, een snijplank voor decoratie, een kistje, een boekenplank of een werkblad. Bosch noemt bij een zelfgemaakt juwelendoosje, als laatste stap, het inwrijven van het hout met houtolie. Bij hout dat buiten staat, gebruik je geen hardwax olie voor binnen. Daar zijn aparte buitenproducten voor, dat is een algemene richtlijn, lees de verpakking van het product dat je kiest.

Welke hardwax olie Osmo kies je?

Osmo verkoopt meerdere varianten. De namen die je het vaakst ziet, staan hieronder. De opsomming komt uit het productaanbod van winkels en productbladen, controleer de actuele uitvoeringen op de verpakking.

• Hardwax-Olie Original: de standaard. Verkrijgbaar in kleurloos, in verschillende glansgraden, van glanzend en zijdemat tot mat en halfmat. Volgens de productinformatie bedoeld voor vloeren, meubels en veel soorten hout.
• Hardwax-Olie Rapid: een sneller drogende variant, bedoeld voor wie niet lang wil wachten.
• Hardwax-Olie Effect en Farbig: met kleurpigment, voor een gekleurde of getinte afwerking. De droogtijd is langer, volgens Osmo ongeveer 24 uur bij de gekleurde varianten.
• Hardwax-Olie Antislip: voor oppervlakken waar grip nodig is.

Voor je eerste project is de kleurloze hardwax olie Osmo Original een logische keuze. Wil je de kleur van het hout behouden, dan kies je zijdemat of mat. Wil je het hout donkerder of warmer maken, dan test je eerst een kleurvariant op een proefstukje of op de onderkant van het werkstuk.

Glansgraad kiezen

Mat laat het hout het natuurlijkst. Zijdemat geeft een zachte glans en is makkelijker schoon te houden, glanzend is wat sterker zichtbaar. Er is geen goede of foute keuze, het is smaak. Test op een restje van hetzelfde hout, want de kleur en glans verschillen per soort hout.

Hout voorbereiden voor hardwax olie

Een goede afwerking met hardwax olie Osmo begint met een goede ondergrond. Volgens Osmo moet het hout schoon, droog en vorstvrij zijn en een vochtgehalte hebben van maximaal 18 procent. Het product is gebruiksklaar: goed roeren, niet verdunnen.

1. Schuur het hout glad. Voor vloeren noemt Osmo korrel 100 tot 120. Voor meubels is een fijnere korrel gebruikelijk. Begin met 120 en eindig met 180 of 240. Dat laatste is een richtlijn. Meer over korrels lees je bij schuurpapier.
2. Maak het stofvrij. Veeg het werkstuk af met een droge of licht vochtige doek en laat het opdrogen. Stof en vuil komen anders in de olielaag.
3. Test op een restje. Zeker bij een nieuwe houtsoort of kleur. Verschillende soorten nemen olie anders op.
4. Zorg voor een rustige werkplek. Kamertemperatuur en goede ventilatie zijn ideaal. Osmo noemt dat koude of vochtige omstandigheden de droogtijd flink verlengen.

Hardwax olie aanbrengen: stap voor stap

Het aanbrengen van hardwax olie Osmo gaat het best met een platte kwast, een microvezelroller of een pad. Volgens Osmo breng je het dun aan, in de richting van de nerf, en strijk je het gelijkmatig uit.

1. Roer de olie goed door. Schud of roer voor gebruik. Giet een beetje in een bakje, zodat het blik dicht blijft.
2. Breng een dunne laag aan. Werk in de richting van de nerf, stuk voor stuk. Een grote hoeveelheid ineens geeft plassen en een plakkerig oppervlak.
3. Verdeel gelijkmatig. Strijk uit tot er geen plassen meer staan. Volgens Osmo veeg je het oppervlak na het aanbrengen niet af met een doek.
4. Laat drogen. De droogtijd van de heldere varianten is ongeveer 8 tot 10 uur bij 20 tot 23 graden en 50 tot 65 procent luchtvochtigheid. Bij koud of vochtig weer duurt het langer.
5. Breng de tweede laag aan. Op kaal hout zijn volgens Osmo twee lagen nodig. Bij opknappen is op een schoon oppervlak meestal één laag genoeg.
6. Werk fijn af bij meubels. Voor een meubelafwerking noemt Osmo het licht schuren van de gedroogde laag met korrel 240 tot 360 tussen de lagen. Veeg het stof daarna af.

Verbruik

Osmo geeft voor een kwast, een vloerborstel of een microvezelroller een verbruik van ongeveer 35 ml per vierkante meter per laag. Voor een werkblad dat veel te verduren krijgt, noemt het twee lagen van ongeveer 30 tot 40 ml per vierkante meter. Met een pad is het verbruik lager. Voor een klein project als een kistje of plank heb je dus slechts een flinke eetlepel nodig. Een klein blik gaat daarom lang mee.

Hardwax olie Osmo en gelijkmatig resultaat

Een mooi resultaat zit hem in de details. Werk bij een groot oppervlak in banen van de ene rand naar de andere, zodat je geen droge overgangen krijgt waar je opnieuw aanzet. Houd een natte rand aan en werk bij een tafelblad van de ene korte kant naar de andere. Ga bij hout met een open nerf, zoals eiken, extra zorgvuldig te werk: de olie trekt daar dieper in en een tweede laag kan nodig zijn. Dat is een algemene werkervaring. Vergelijk het resultaat altijd bij daglicht en onder een lamp, want glans en kleur lijken onder beide anders.

Gereedschap reinigen

Reinig kwasten en rollers met een daarvoor bedoelde reiniger. Osmo noemt een eigen kwastenreiniger zonder aromatische oplosmiddelen. Laat gebruikte kwasten niet met olie in een bakje liggen, en bewaar ze nooit nat in een prop papier.

Veilig werken met hardwax olie Osmo: doeken kunnen zelf ontbranden

Dit is het belangrijkste veiligheidspunt bij alle drogende oliën. Osmo waarschuwt dat doeken met het product zelf kunnen ontbranden. Spreid ze plat uit om te drogen, of leg ze in een gesloten metalen bus, voordat je ze weggooit. Prop ze dus nooit samen in de vuilnisbak of in een plastic zak.

Andere regels voor een veilige werkplek:

• Ventileer goed, vooral bij grote oppervlakken.
• Houd het product buiten het bereik van kinderen, zoals Osmo vermeldt.
• Draag handschoenen als je een gevoelige huid hebt en lees het veiligheidsinformatieblad op de website van de fabrikant.
• Werk niet in de buurt van een open vuur of een kachel.

Dit zijn naast de regel van Osmo over doeken algemene veiligheidsrichtlijnen voor het werken met afwerkproducten.

Fouten voorkomen en geolied hout onderhouden

Veelvoorkomende fouten bij hardwax olie Osmo

• Te dik aanbrengen. Dit is de grootste fout. Een dikke laag droogt niet door en blijft plakkerig. Staan er plassen, strijk ze dan met de kwast uit in de richting van de nerf en werk de volgende keer dunner.
• Te snel de tweede laag. Wacht tot de eerste laag droog is. Voelt het nog plakkerig, dan is het te vroeg.
• Slecht geschuurd hout. Krassen en rafels worden na het oliën zichtbaar. Schuur dus goed en stofvrij.
• Koude of vochtige werkplek. Dan droogt de olie veel langzamer, zegt Osmo. Zorg voor een droge kamer bij kamertemperatuur.
• Verkeerde variant voor de plek. Binnenhout en buitenhout vragen een ander product.

Is de afwerking toch plakkerig gebleven, dan helpt vaak dun overschuren en opnieuw dun oliën. Dat is een richtlijn uit de praktijk, volg bij twijfel het productblad of vraag de fabrikant.

Onderhoud van geolied hout

Een voordeel van hardwax olie is dat je het kunt bijwerken. Maak het werkstuk schoon met een licht vochtige doek en droog het af. Ziet het hout er dof of droog uit, dan breng je een dun laagje olie aan. Vaak is dat voldoende. Een vaste termijn bestaat niet, het hangt af van hoe veel het werkstuk gebruikt wordt. Bij een kistje of kast in de woonkamer duurt het jaren, bij een werkblad of tafel sneller. Dat is een algemene richtlijn.

Gaat het om een kras of vlek, dan schuur je die plek lokaal licht en breng je een dun laagje olie aan. Dat is precies het voordeel ten opzichte van een lakfilm.

Waar let je op bij het kopen van Osmo hardwax olie?

Wil je hardwax olie Osmo kopen, dan staan er meestal een paar blikgroottes in het aanbod, van een klein blik tot een paar liter. Op de website van Osmo staat voor de Original een verpakking vanaf 0,375 liter. Voor een klein project is dat meer dan genoeg. Controleer drie dingen op de verpakking.

1. Variant en kleur. Kleurloos of gekleurd, mat of zijdemat.
2. Voor welk hout en waar. Binnen of buiten, vloer of meubel.
3. Hoeveelheid. Reken op ongeveer 35 ml per vierkante meter per laag met een kwast, en bereken twee lagen.

Een aantal winkels en bouwmarkten voert de producten. Prijzen verschillen per verkoper en per verpakking, dus vergelijk. Hout waar je aan begint en wat je erbij nodig hebt vind je in onze overzichten van houtsoorten en hout kopen.

Veelgestelde vragen over hardwax olie Osmo

Verder lezen