Epoxy tafel: kopen, zelf maken en wat het kost

Een epoxy tafel is een tafel waarvan het blad bestaat uit hout en gegoten epoxy, meestal als een heldere of gekleurde rivier tussen twee houten planken. Je kunt hem zelf maken, kopen of laten maken. Zelf maken is een groot project met veel hars, een mal die goed afsluit en een lange uithardingstijd, dus het past beter bij iemand die al kleinere gietwerken heeft gedaan.

Een epoxy tafel ziet er indrukwekkend uit, en dat verklaart waarom veel mensen zoeken op epoxy tafel maken, kopen en kosten. Op deze pagina lees je hoe zo’n tafel is opgebouwd, wat je nodig hebt, wat de kosten bepaalt en waar het vaak misgaat. Wil je eerst de basis van gieten kennen, begin dan met de pijler epoxy, kaarsen en zeep en de uitleg over epoxy giethars. Gaat het je alleen om de afwerking van een blad, dan staat meer in epoxy tafelblad.

Hoe is een epoxy tafel opgebouwd?

Een klassieke epoxy tafel heeft drie onderdelen: het hout, de hars en het onderstel. Het hout bestaat meestal uit twee dikke planken met een natuurlijke rand. Die stijl heet live edge, een meubelstijl waarbij de maker de natuurlijke rand van het hout in het ontwerp opneemt, schrijft Wikipedia over live edge. Sommige makers laten natuurlijke gaten en scheuren zitten, andere vullen ze met hars. Tussen de planken laat je ruimte voor de rivier, die je met epoxy vult.

De epoxy is bij een tafel vrijwel altijd een giethars voor dikke lagen. De hars komt in een mal die de rivier afsluit. Na het uitharden haal je de mal weg, schuur je het blad vlak en geef je het een toplaag. Het onderstel kan van staal of hout zijn en wordt na het blad aangebracht.

Zo ziet de variatie eruit:

• Rivier tussen twee planken. De bekendste vorm, met een heldere, blauwe of groene hars.
• Gevulde scheuren en kwasten. Hars vult barsten en knoesten in een plank. Zie ook epoxy hout.
• Een volledig harsblad met inleg. Het hout is klein en de hars is het blad, bijvoorbeeld met bloemen of stenen erin.
• Ronde en ovale tafels. Het gieten van een epoxy eettafel in ronde of ovale vorm vraagt een andere mal en meer vulling.

Wat heb je nodig voor een epoxy tafel?

De lijst is langer dan voor een onderzetter:

• Hout. Twee of meer planken, droog en vlak.
• Giethars. Een product dat voor diepe lagen is bedoeld, en meer dan je denkt.
• Een mal. Een waterdichte bak of afdichting rond het hout. Veel makers gebruiken gecoate platen met afgedichte naden.
• Afdichting voor het hout. Een eerste laag hars of een sealer, zodat er geen luchtbellen uit het hout opstijgen.
• Gereedschap voor het mengen. Grote bekers of emmers, roerstokken en een weegschaal of dosering.
• Schuur- en polijstmiddelen. Voor het vlak maken van het blad.
• Een afwerklaag. Een lak, olie of coating die bij het gebruik van de tafel past.
• Veiligheidsmiddelen. Handschoenen, bril, een goed masker en ventilatie.
• Een vlakke plek. De tafel moet vlak staan en lange tijd ongestoord kunnen uitharden.

Wat je moet weten over de hoeveelheid: een tafelblad is een groot volume. Omdat de hoeveelheid hars hoog is, staat die in de kosten van een epoxy tafel op de eerste plaats.

Het hout kiezen en voorbereiden

Hout is bij een epoxy tafel het onderdeel dat het meest kan misgaan, omdat het werkt: het zet uit en krimpt met vocht. Epoxy doet dat niet. Daarom moet het hout droog en stabiel zijn.

EpoxyWorks, het magazine van West System, noemt voor het verlijmen van hout een vochtgehalte van 8 tot 12 procent als gebruikelijke aanbeveling, die overeenkomt met wat de fabrikant voor structurele houtverbindingen met zijn 105-systeem aanbeveelt. Dat gaat over verlijmen en niet over tafelbladen, maar het principe is hetzelfde: hout dat nog veel water bevat, droogt na en krimpt, en dat belast de verbinding. Vraag je houtleverancier daarom naar het vochtgehalte, en kies liever hout dat geschikt is voor meubels.

De bron noemt ook dat drie tot vijf lagen epoxy hout dimensioneel kunnen stabiliseren doordat het vochtgehalte niet meer verandert. Veel makers zetten daarom het hout eerst af met een dunne laag hars voordat ze de rivier gieten. Dat is ook een manier om luchtbellen uit het hout tegen te gaan, al is dat een praktijkregel en geen bronuitspraak.

Wil je weten hoe hars en hout samenwerken in kleinere projecten, lees dan epoxy hout.

Stap voor stap: een epoxy tafel maken

Hieronder het gangbare stappenplan, als overzicht. Volg voor elk detail de handleiding van je hars. Dit is geen vervanging voor het technische blad.

Stap 1: ontwerp en hout

Bepaal de afmetingen, de breedte van de rivier en de vorm van de planken. Leg de planken in de gewenste volgorde. Controleer of ze vlak liggen en dat het vochtgehalte klopt.

Stap 2: de mal bouwen

Bouw een bak rond het hout. Maak alle naden waterdicht, want vloeibare hars vindt elk gaatje. Veel makers testen de mal met een beetje water of een proefmengsel. Zet de mal op een perfect vlakke ondergrond, want de hars loopt vlak.

Stap 3: het hout afdichten

Dicht het hout af met een dunne laag hars of een sealer, zodat er minder lucht uit de poriën naar boven komt. Laat dit uitharden volgens de aanwijzingen.

Stap 4: de eerste laag gieten

Meet af, meng grondig en giet de eerste laag. Houd je aan de maximale laagdikte per gietbeurt van je product. West System schrijft op zijn pagina over onbeheerste uitharding dat uitharding van gemengde epoxy warmte produceert en dat een grotere of dikkere massa meer warmte geeft. De warmte kan een mengbeker laten smelten, je huid verbranden of brandbaar materiaal laten ontsteken.

Stap 5: laag voor laag

Bij grote gietklussen adviseert West System om in tijdsgebonden porties te gieten, te wachten tot de exotherm piekt en begint af te nemen en dan pas een nieuwe batch te maken. Dunne lagen voeren warmte beter af. Te lang wachten geeft een zwakke hechting, te kort wachten kan scheuren veroorzaken. Gebruik daarom een diepe giethars met een langzame verharder voor grote hoeveelheden.

Stap 6: bellen verwijderen en uitharden

Haal bellen weg voordat de hars stolt. Dek het werk af tegen stof en laat het ongestoord uitharden. Dat duurt bij een tafel lang. Hoe lang precies hangt af van product, laagdikte en temperatuur, en staat in de gegevens van je fabrikant.

Stap 7: ontvormen en vlak schuren

Haal de mal weg en schuur het blad vlak, van grof naar fijn. Draag een stofmasker, want West System adviseert een masker van minstens N95-klasse bij het schuren van epoxy en extra voorzichtigheid bij onvolledig uitgeharde epoxy.

Stap 8: afwerken

Geef het blad een toplaag die bij het gebruik past. Een eettafel heeft andere eisen dan een salontafel. Of een bepaalde afwerking geschikt is voor contact met eten, kunnen we niet voor je beoordelen. Vraag dat na bij de fabrikant van de toplaag.

Wat kost een epoxy tafel?

Zoek je op epoxy tafel maken kosten, dan krijg je zeer uiteenlopende antwoorden. Dat klopt, want er is geen vaste prijs. De kosten zijn de som van deze onderdelen:

• Hout. Dikke planken met een natuurlijke rand zijn duurder dan standaard plank.
• Hars. Een tafelblad slokt veel hars op. Diepe giethars is duurder dan gewone giethars.
• Mal en materiaal. Plaatmateriaal, afdichting, lijm en gereedschap.
• Onderstel. Stalen of houten poten.
• Afwerking. Schuurmiddelen, polijstmiddel en toplaag.
• Tijd en fouten. Een mislukte gietbeurt kost materiaal.

Wij noemen daarom geen bedragen. Vraag bij een leverancier een offerte of reken met de actuele prijzen in de winkel. Wil je weten of zelf maken goedkoper is dan kopen, tel dan alles op, ook de tijd die je eraan kwijt bent.

Een epoxy tafel kopen of laten maken

Niet iedereen wil zelf gieten. Dan heb je twee opties: een tafel kopen of een tafel op maat laten maken.

• Kopen. Je vindt epoxy tafels bij meubelwinkels, webshops en op tweedehandssites. Let op de kwaliteit van het hout, de afwerking en of de maker kan vertellen hoe het blad is gemaakt.
• Laten maken. Een meubelmaker kan een tafel op maat bouwen, met jouw maten en houtkeuze. Vraag naar eerder werk en naar de afwerking.
• Workshop. Sommige aanbieders organiseren een workshop waarin je een kleiner blad maakt, bijvoorbeeld een salontafel of dienblad. Dat is een goede manier om te ervaren hoe het gaat.

Vraag bij elke aanbieder naar de garantie en naar het onderhoud van het blad.

Tweedehands

Een epoxy tafel op een tweedehandssite kan een goede koop zijn. Controleer het blad op scheuren, bellen, vergeling en dikte, en kijk of de poten stevig zijn. Vraag wat voor hars en afwerking is gebruikt en wanneer de tafel is gemaakt.

Onderhoud en gebruik

Een epoxy tafel is stevig, maar niet onverwoestbaar. Epoxy kan krassen. Hitte kan het oppervlak beschadigen, dus gebruik onderzetters voor hete pannen en kopjes, ook als de maker zegt dat het blad hittebestendig is. Wikipedia schrijft dat epoxy met de tijd vergeelt, ook zonder UV-licht. Zet een tafel dus liever niet in felle zon. Reinig het blad met een zachte, vochtige doek en vraag de maker welke middelen je mag gebruiken.

Veelgemaakte fouten

• Te veel hars in een keer. De warmte loopt op, het blad kan scheuren of gaan vergelen.
• Een mal die lekt. Test hem voor je giet.
• Vochtig hout. Het hout werkt en kan loskomen van de hars.
• Bellen uit het hout. Dicht het hout af.
• Een scheve ondergrond. De hars loopt vlak, dus je blad wordt scheef.
• Geen ervaring met grote gietwerken. Oefen eerst met een kleine plank of een dienblad.

Veelgestelde vragen over een epoxy tafel

Verder lezen