Een tie dye shirt maak je in acht stappen. Je wast een wit katoenen shirt, weekt het in soda ash, vouwt het tot een spiraal, bindt het met elastiekjes en spuit er verf op. Daarna laat je het 4 tot 24 uur intrekken, spoel je het koud uit en was je het apart. Dan heb je een tie dye shirt dat zijn kleuren houdt.
Een tie dye shirt maken is geen kunst, maar bij een tie dye shirt telt de volgorde. Wie het shirt niet voorwast, de verf te dun maakt of te snel uitspoelt, krijgt bleke of uitgelopen kleuren. In dit artikel loop je het hele proces door, met het spiraalpatroon als voorbeeld, omdat dat de bekendste en een van de makkelijkste vormen is. Wil je eerst het grotere plaatje over verf, stoffen en andere technieken? Lees dan onze gids over tie dye, onderdeel van macramé, weven en textiel.
Kort samengevat
- Kies een wit of licht tie dye t shirt van 100 procent katoen, en was het eerst in heet water.
- Week het shirt in soda ash, wring het uit en vouw het daarna tot een spiraal met 4 tot 6 punten.
- Verf elke punt in een eigen kleur en spuit ook de achterkant.
- Laat het in een plastic zak minstens 4 uur intrekken, liefst 24 uur.
- Spoel koud uit met de elastiekjes er nog om en was het shirt de eerste keer apart.
Wat heb je nodig voor een tie dye shirt maken?
Voor een tie dye shirt heb je weinig nodig. Met deze lijst kun je meteen beginnen met je tie dye shirt maken.
- Een wit katoenen shirt. Een T-shirt van 100 procent katoen is het makkelijkst. Het neemt verf het best op. Een mengsel met een beetje polyester kan, maar geeft een bleker resultaat.
- Fiber-reactive verf in drie of vier kleuren. Dit is volgens de Engelse Wikipedia de meest gebruikte verf voor tie dye, en relatief veilig en eenvoudig. Het bindt bij een hoge pH permanent aan katoen, hennep, viscose en linnen.
- Soda ash (natriumcarbonaat), het fixeermiddel. Het verhoogt de pH en start de reactie. Vaak zit het in een tie dye set, anders koop je het los.
- Elastiekjes, minstens tien voor een volwassen shirt.
- Knijpflessen met een smalle tuit, een per kleur.
- Rubberen handschoenen en een stofmasker. Dharma Trading, een verkoper van verf, schrijft: draag een stofmasker en rubberen handschoenen tijdens het weken in soda ash en het mengen van verf.
- Een plastic zak of folie om het shirt tijdens het intrekken vochtig te houden.
- Een bak of emmer, een rooster of gaas, plastic voor op tafel en oude kleding.
Koop je een kant-en-klare set? Kijk dan of er handschoenen, soda ash en voldoende verf in zitten. Wil je een tie dye shirt kopen dat al is gemaakt, dan is dat een ander traject: dit artikel gaat over zelf maken, omdat je dan zelf de kleuren en het patroon kiest.
Welk shirt kies je voor tie dye?
De keuze van het shirt bepaalt het resultaat van je tie dye shirt.
Kies 100 procent katoen. Fiber-reactive verf bindt aan cellulosevezels, en katoen is zo’n vezel. Op polyester of nylon blijft bijna niets hangen.
Kies wit of heel licht. Op wit zie je de kleuren het mooist. Op een lichtgrijs of crèmekleurig shirt worden de kleuren zachter. Op donkere kleuren zie je weinig, want verf kleurt licht niet af van donker.
Kies een shirt dat past. Een tie dye shirt wordt na het verven niet kleiner, maar het katoen kan door het wassen een beetje krimpen. Neem dus niet te krap.
Laat de naden en het label zitten. Je hoeft niets te veranderen aan het shirt. Zorg wel dat het schoon en zonder vlekken is.
Kies een oud of een nieuw shirt. Een nieuw shirt heeft soms een laagje appretuur, dat de verf tegenhoudt. Een shirt dat al een paar keer is gewassen, werkt vaak beter. Was een nieuw shirt in elk geval voor je begint.
Tie dye shirt maken in 8 stappen
We maken een spiraalshirt. Dit is de bekendste vorm voor een tie dye shirt en je kunt hem met alle kleuren combineren. De hoeveelheden en tijden komen uit de instructie van Dharma Trading.
Stap 1 van 8
Stap 1: was het shirt voor
Was het shirt in heet water met een goed wasmiddel. Daarmee gaan olie en vuil weg die de verf tegenhouden. Het shirt hoeft niet te drogen: een nat shirt neemt de soda ash en de verf gelijkmatiger op.
Stap 2 van 8
Stap 2: week het shirt in soda ash
Meng 1 kopje (ongeveer 240 ml) soda ash per gallon (bijna 4 liter) warm water in een emmer. Dharma noemt deze verhouding. Week het shirt 5 tot 15 minuten en wring het daarna uit tot het nat is, maar niet meer druipt. Eén gallon is volgens dezelfde bron genoeg voor 10 tot 12 volwassen shirts.
Draag hierbij handschoenen en een stofmasker. Soda ash is irriterend voor huid en ogen.
Stap 3 van 8
Stap 3: leg het shirt plat en pak het midden
Leg het natte shirt plat op een schone tafel, met plastic eronder. Strijk het glad met je hand. Pak het shirt in het midden van de borst vast met duim en wijsvinger. Hier komt het hart van je spiraal.
Stap 4 van 8
Stap 4: draai het shirt tot een spiraal
Draai je hand rechtsom, terwijl je met je andere hand de stof naar het midden schuift in plooien. Blijf draaien tot het hele shirt een platte schijf is, als een cinnamon roll. De mouwen vouw je naar binnen of je draait ze mee.
Zet de schijf vast met drie of vier elastiekjes kruislings, zodat er taartpunten ontstaan, zoals een pizza in vier of zes stukken. Trek de elastiekjes stevig aan. Hoe strakker de stof zit, hoe scherper het patroon.
Stap 5 van 8
Stap 5: meng de verf
Meng de verf volgens de gebruiksaanwijzing van je verf of set. Dharma noemt als voorbeeld 2 theelepels gewone verf per kopje water, met een eetlepel ureum. Bij sommige kleuren noemt Dharma meer poeder (4 of 8 theelepels in plaats van 2). Heb je een kant-en-klare set, volg dan de hoeveelheden van de verpakking.
Een nat volwassen shirt neemt ongeveer 120 ml (4 oz) verf op, volgens Dharma. Je hoeft dus niet veel te mengen: verdeel die hoeveelheid over de kleuren die je op het shirt wilt.
Stap 6 van 8
Stap 6: breng de verf aan
Zet het shirt op een rooster of een omgekeerde bak. Spuit de verf in de taartpunten. Begin met de lichtste kleur, zoals geel, en eindig met de donkerste. Geef elke punt een kleur, of wissel twee kleuren in een punt af voor een mengeffect.
Spuit de verf niet alleen op de bovenkant. Dharma raadt aan de verf in de plooien te spuiten, het shirt om te draaien en dat daar te herhalen. Zo blijft er geen wit weg waar je het niet wilt. Druk de verf met een gehandschoende hand zachtjes in de vouwen.
Stap 7 van 8
Stap 7: laat de verf intrekken
Doe het shirt in een plastic zak of wikkel het in folie, zodat het vochtig blijft. Laat het op een warme plek liggen. Dharma noemt minimaal 4 uur en bij voorkeur 24 uur voor de felste kleuren. Onder de 21 graden duurt het langer. Heb je een kamer die koel is, geef dan ruim de tijd.
Open de zak niet tussendoor. Een vochtig shirt in een zak is precies wat de verf nodig heeft.
Stap 8 van 8
Stap 8: spoel uit en was het shirt
Spoel het shirt met de elastiekjes er nog om uit onder koud stromend water. Hiermee stop je de reactie en haal je de overtollige soda ash eruit. Haal daarna de elastiekjes los, en spoel in warm water tot het water vrij helder is.
Was het shirt daarna in de wasmachine op de heetste stand die de stof aankan, met wasmiddel. Wassen met heet water haalt de rest overtollige verf weg. Wij raden aan het shirt de eerste keren apart te wassen. Hang het op in de schaduw.
Andere patronen voor een tie dye shirt
Heb je de spiraal onder de knie? Probeer dan een van deze varianten.
Strepen. Vouw het shirt als een harmonica, van onder naar boven, en bind elastiekjes met gelijke tussenruimte. Verf elk segment in een kleur. Resultaat: horizontale of verticale banen.
Bullseye. Pak de stof in het midden en trek omhoog, zodat het shirt als een kegel hangt. Bind elastiekjes op verschillende hoogtes en verf elke zone een eigen kleur. Het geeft ringen rond een middelpunt.
Crumple. Frommel het shirt tot een bal en bind er twee elastiekjes omheen. Spuit de verf in de plooien. Het patroon is willekeurig en marmerachtig, en dit is de makkelijkste vorm voor een eerste tie dye shirt maken.
Ruiten en driehoeken. Vouw het shirt in plooien, vouw die plooien dubbel tot een vierkant en bind het pakketje. Zo krijg je een geometrisch patroon.
Voor wie een heel ander effect zoekt dan een tie dye shirt: bij batik werk je met was in plaats van elastiek, en bij zeefdrukken breng je een scherp beeld aan met een scherm. Beide technieken geven een heel ander uiterlijk dan tie dye.
Kleuren kiezen voor je tie dye shirt
Kleuren lopen in een tie dye shirt in elkaar over, dus de keuze maakt het verschil. Dit zijn de vuistregels voor je tie dye shirt.
- Kies kleuren die naast elkaar liggen op de kleurencirkel: blauw met groen, geel met oranje, roze met paars. Ze lopen mooi in elkaar.
- Ga voorzichtig met tegenovergestelden. Blauw naast oranje geeft op de overgang een bruingrijze tint. Laat er een stukje wit ertussen.
- Maak één kleur lichter en donkerder. Een shirt in vier tinten blauw oogt rustig en modern.
- Gebruik maximaal drie of vier kleuren. Meer kleuren worden samen modderig.
- Begin licht. Donkere verf dekt licht af. Breng dus eerst de lichte kleuren aan.
Voor een natuurlijke look kies je gedempte tinten zoals saliegroen, zandkleur en terracotta. Voor een zomers shirt werken felle kleuren: turquoise, geel en koraal.
Fouten bij een tie dye shirt maken
Dit gaat vaak mis bij een tie dye shirt maken voor het eerst.
1. Het shirt is niet voorgewassen. Appretuur en olie houden verf tegen. Was het altijd eerst.
2. Het shirt is droog of niet in soda ash geweekt. Dan bindt de verf slecht. Fiber-reactive verf heeft een hoge pH nodig.
3. Te losse elastiekjes. De verf loopt dan onder de plooien door en je patroon verdwijnt. Trek ze aan.
4. Te weinig verf aan de binnenkant. Spuit in de plooien en draai het pakket om. Zo voorkom je witte vlekken.
5. Te snel uitspoelen. Een kortere inwerktijd dan 4 uur geeft bleke kleuren. Wacht liever 24 uur.
6. Eerst warm, dan koud. Spoel eerst koud, met elastiekjes, zodat de verf niet uitloopt over de witte stukken. Pas daarna warm.
7. Te veel kleuren. Beperk je tot drie of vier kleuren.
8. Het shirt bij andere was gooien. Was het de eerste paar keer apart.
Een tie dye shirt verzorgen
Een goed ingetrokken tie dye shirt blijft mooi, mits je het goed verzorgt. Zo houd je je tie dye shirt langer fris.
- Was de eerste paar keer apart in de wasmachine.
- Kies daarna een gewone wasbeurt volgens het label, bij voorkeur niet te heet en met een mild wasmiddel.
- Droog het shirt in de schaduw. Fel zonlicht kan kleuren doen verbleken.
- Strijk het shirt eventueel binnenstebuiten, op een stand die bij het materiaal past.
Je shirt wordt na verloop van tijd iets zachter van kleur. Dat hoort erbij. Wil je andere kledingstukken kleuren, bijvoorbeeld een effen shirt in één kleur? Lees dan onze uitleg over kleding verven.
Tie dye shirt kopen of zelf maken?
Een tie dye shirt kopen kan natuurlijk ook. Je vindt ze in kledingwinkels en webwinkels, in alle maten en kleuren. Een tie dye shirt zelf maken heeft een paar voordelen.
Je kiest je eigen kleuren. Geen drie kleuren die je niet mooi vindt.
Je weet wat erin zit. Bij zelf verven weet je welke verf je gebruikt en hoe het shirt is behandeld.
Tie dye shirt maken is een leuk project. Samen met kinderen, vrienden of een groep. Het resultaat is uniek.
Het is meestal goedkoper, vooral als je meerdere shirts maakt. Eén gallon soda ash-oplossing is volgens Dharma genoeg voor 10 tot 12 volwassen shirts. Daarmee verf je dus een hele groep.
Zoek je een snel cadeau, dan is een kant-en-klaar tie dye shirt kopen handig, bijvoorbeeld een tie dye t shirt in een kledingwinkel. Wil je een leuk project, dan is zelf maken het beste.
Veelgestelde vragen over een tie dye shirt maken
Hoe maak je een tie dye shirt?
Je wast een wit katoenen shirt, weekt het in soda ash, vouwt het tot een spiraal en bindt het met elastiekjes. Daarna spuit je fiber-reactive verf in de taartpunten, laat je het 4 tot 24 uur intrekken, spoel je het koud uit en was je het apart.
Welk shirt is het best voor tie dye?
Een wit of licht shirt van 100 procent katoen. Fiber-reactive verf bindt aan cellulosevezels zoals katoen. Op polyester blijft bijna niets zitten.
Hoe lang moet een tie dye shirt intrekken?
Minimaal 4 uur, liefst 24 uur voor de felste kleuren, zo adviseert Dharma Trading. Houd het shirt vochtig in een plastic zak, en geef het langer de tijd als het kouder is dan 21 graden.
Hoe was je een tie dye shirt?
Spoel eerst koud met de elastiekjes er nog om, haal ze daarna los en spoel warm tot het water helder is. Was het shirt dan apart in heet water met wasmiddel. Daarna kun je het met andere was wassen.
Welke verf gebruik je voor een tie dye shirt?
Fiber-reactive verf, samen met soda ash. Dat is de meest gebruikte verf voor katoen en relatief veilig en eenvoudig. Huishoudelijke verf is minder kleurvast.
Kan ik een tie dye shirt maken zonder soda ash?
Dat lukt niet goed met fiber-reactive verf, want die heeft een hoge pH nodig om aan het katoen te binden. Veel sets hebben soda ash al in de verf of bevatten een fixeermiddel, dus kijk op de verpakking.
Hoeveel verf heb je nodig voor een tie dye shirt?
Een nat volwassen shirt neemt ongeveer 120 ml verfoplossing op, volgens Dharma Trading. Je hoeft dus niet veel te maken. Houd een beetje extra achter voor de plooien.
Is tie dye veilig voor kinderen?
Met toezicht en handschoenen wel. Soda ash en verfpoeder zijn irriterend. Laat kinderen niet met poeder werken en gebruik een stofmasker bij het mengen.
Verder lezen
Wil je meer weten over tie dye of andere manieren om textiel te kleuren? Lees dan verder in deze artikelen.