Haakpatroon omslagdoek: gratis voor beginners in stokjes

Dit haakpatroon omslagdoek is een rechte doek in stokjes van ongeveer 50 bij 140 cm, die je als omslagdoek om je schouders slaat. Je zet een ketting op, haakt rij na rij stokjes, werkt de rand af met vasten en eventueel franje. Het is een gratis patroon voor beginners: je hebt alleen lossen, stokjes en vasten nodig, en de maat pas je aan met een eenvoudige formule.

Een omslagdoek is een fijn haakproject, omdat je hem veel draagt en snel resultaat ziet. De rechte vorm is makkelijker dan een driehoekige doek, omdat je geen meerderingen hoeft te tellen. Hieronder lees je het materiaal, de stekenproef, het patroon per toer, de afwerking en tips om de doek mooi te laten vallen. Ken je de steken nog niet? Lees dan eerst haken patronen en de haakpatronen. Een overzicht staat bij haken en breien.

Wat heb je nodig voor dit haakpatroon omslagdoek?

• Garen: zacht en soepel, zoals merinowol, een wol-acrylmix of zacht katoen. Voor een doek die drapeert, kies je een garen dat niet te stug is. Ongeveer 400 tot 500 gram dik garen voor de maat in dit patroon (richtwaarde). Lees meer bij wol kopen.
• Haaknaald: 5 mm, of een of twee maten groter dan het label voor een luchtige doek. Maten staan bij de haaknaald. Volgens Wikipedia bestaan haaknaalden in ongeveer 2,5 tot 19 mm.
• Stopnaald en schaar.
• Eventueel een kartonnetje of een vork voor franje (zoals bij pompon maken).

Afkortingen

Stekenproef en formule

Haak een lapje van 15 bij 15 cm in stokjes. Meet 10 bij 10 cm en tel de steken en toeren. In dit patroon rekenen we met 14 stokjes en 6 toeren per 10 cm. Dat is een richtwaarde; jouw getallen kunnen afwijken.

• Aantal stokjes = breedte in cm gedeeld door 10, keer het aantal stokjes per 10 cm.
• Beginketting = aantal stokjes plus 2 lossen.

Voorbeeld: 50 cm breed. 50 gedeeld door 10 is 5, keer 14 is 70 stokjes. De ketting heeft dus 72 lossen. Voor een lengte van 140 cm: 14 keer 6 is 84 toeren.

Het haakpatroon omslagdoek, toer voor toer

Beginketting. Haak 72 lossen.

Toer 1. Haak 1 stokje in de 4e losse vanaf je haaknaald (de 3 overgeslagen lossen tellen als eerste stokje). Haak 1 stokje in elke volgende losse. Je hebt nu 70 stokjes. Keer je werk.

Toer 2. Haak 3 keerlossen (tellen als eerste stokje). Sla het eerste stokje van de vorige toer over en haak 1 stokje in elk volgend stokje. Haak het laatste stokje in de bovenste losse van de 3 keerlossen van de vorige toer. Je hebt 70 stokjes. Keer je werk.

Toer 3 tot 84. Herhaal toer 2. Tel af en toe of je nog 70 stokjes hebt.

Rand. Haak 1 ronde vasten rondom de doek: ongeveer 1 vaste in elke steek of toer, met 3 vasten in elke hoek. Sluit met een halve vaste in de eerste vaste. Hecht af.

Een luchtiger haakpatroon omslagdoek

Wil je dat de doek luchtiger valt, dan zijn er drie eenvoudige aanpassingen die het patroon zelf niet veranderen. Haak met een haaknaald die een of twee maten groter is dan op het label staat, zodat de steken losser staan. Kies een garen met veel soepelheid, zoals merino of een wolmix, in plaats van stug katoen. En haak los: een doek die te strak is gehaakt valt stug en zwaar. Een stekenproef met verschillende naaldmaten laat je zien welke stof je het mooist vindt.

Kleuren en strepen in je omslagdoek

Een omslagdoek wordt persoonlijker met kleur. Wissel van garen aan het einde van een toer: haal de nieuwe kleur door de laatste twee lussen van het laatste stokje. Haak om de twee of vier toeren een andere kleur voor strepen, of haak een brede streep in het midden. Werk de eindjes weg met een stopnaald of haak ze mee in de rand. Een doek in drie tinten van één kleur oogt rustig en past bij veel kleding.

Maten kiezen voor je haakpatroon omslagdoek

De maat in dit haakpatroon omslagdoek is een gebruikelijke middenmaat, maar je past hem makkelijk aan. Een smalle doek van ongeveer 35 cm breed draag je als sjaal, een brede doek van 60 cm of meer slaat je om de schouders als stola. De lengte bepaalt hoe je hem draagt: 140 cm is genoeg om één keer om te slaan, 180 cm of meer geeft ruimte om hem meerdere keren te draperen. Reken met de formule uit dit haakpatroon omslagdoek: voor een breedte van 60 cm bij 14 stokjes per 10 cm heb je 84 stokjes nodig, dus een ketting van 86 lossen. Voor meer lengte haak je meer toeren: elke 10 cm extra is ongeveer 6 toeren. Dit zijn richtwaarden die van je stekenproef afhangen. Een grotere doek kost meer garen; koop daarom een bol extra, met hetzelfde badnummer.

Franje of kwastjes

Voor een speelse afwerking voeg je franje toe. Knip stukken garen van ongeveer twee keer de gewenste franjelengte, vouw ze dubbel, haal de lus met je haaknaald door de rand en haal de uiteinden door de lus. Trek aan. Plaats de franje om de 2 cm aan de korte randen. Je kunt ook kleine kwastjes of pompons aan de hoeken naaien.

Haakpatroon omslagdoek voor beginners: zo begin je

Is dit je eerste groter project? Haak eerst een oefenlapje met 20 lossen en tien toeren stokjes, zodat je het ritme van de keerlossen voelt. Daarna begin je aan de doek. Neem de tijd voor de eerste toeren: de randen bepalen hoe recht de doek wordt. Tel na elke toer je stokjes, zeker de eerste tien. Een scheve rand is meestal het gevolg van een gemiste steek aan het begin of eind van de toer. Haak een paar toeren per avond, dan blijft het gemakkelijk. Kijk bij haken patronen hoe je afkortingen en herhalingen leest.

Een omslagdoek als cadeau

Een gehaakte omslagdoek is een persoonlijk cadeau. Kies een garen dat bij de ontvanger past, bijvoorbeeld in een kleur die ze vaak dragen, en leg het wasadvies bij. Een doek in zachte merinowol of een wol-acrylmix is aangenaam, en met een rand of franje oogt het af. Wie hem rond de feestdagen cadeau doet, kan er een kaartje bij doen. Meer ideeën voor de feestdagen vind je bij haken kerst.

De omslagdoek dragen en verzorgen

Een rechte omslagdoek kun je op meerdere manieren dragen: gewoon om de schouders, één keer om de hals gewikkeld of over één schouder met een speld. Was de doek volgens het label van het garen en laat hem plat drogen. Hang hem niet nat op, want het gewicht rekt de stof. Bewaar hem opgevouwen op een droge plek.

Veelgemaakte fouten

1. Geen stekenproef. De doek wordt te breed of te smal.
2. Steken verliezen aan de rand. Tel af en toe en let op de keerlossen.
3. Te strak haken. De doek wordt stug en valt niet mooi.
4. Te dun garen. De doek wordt te dun en kost veel tijd. Kies middeldik tot dik garen.
5. Verschillende bollen mengen. Gebruik hetzelfde badnummer.

Een omslagdoek afwerken

De afwerking bepaalt hoe verzorgd je omslagdoek eruitziet. Neem er rustig de tijd voor, want hier maak je het verschil tussen een doek die er zelfgemaakt uitziet en een die er netjes uitziet.

1. Hecht de draden af. Weef elke draad op de achterkant minstens vijf tot zeven centimeter door de steken, in twee richtingen, en knip het restje af.
2. Span de doek op. Leg hem op een plat oppervlak, bijvoorbeeld een handdoek, en trek hem voorzichtig in vorm. Speld de randen vast met spelden.
3. Stoom of vochtig drogen. Veel garens worden mooier als je de doek met een stomer of een licht vochtige doek behandelt, zonder te drukken. Controleer wel de wasaanwijzing van het garen.
4. Laat hem helemaal drogen voordat je hem van het oppervlak haalt.

Spannen heet in het haakwereldje ook wel blokken. Het maakt de steken egaler, laat patronen beter uitkomen en zorgt dat de doek mooier valt.

Een eigen randje toevoegen

Wil je een extra rand om je doek, dan is dat een eenvoudige manier om hem persoonlijker te maken. Zet langs de buitenrand een rij vasten, en haak daarna een patroon dat bij de doek past.

• Schulprand. Haak in elke derde steek vijf stokjes en sla steken over ertussen. Dat geeft een golvende rand.
• Picotrand. Een klein lusje van drie of vier lossen en een vaste, om de zoveel steken herhaald.
• Gewone rand van stokjes. Rustig en klassiek. Past bij elk garen.

Houd er rekening mee dat een rand de doek iets verzwaart. Een luchtig patroon met een stevige rand kan gaan trekken. Test de rand eerst op een proeflapje.

Garen bij je omslagdoek kiezen

Het garen bepaalt hoe de doek valt en aanvoelt. Voor een omslagdoek wil je een garen dat zacht is op de huid, omdat het vaak langs je hals en schouders ligt. Wol geeft warmte en structuur, katoen is koel en gaat soepel, acryl is licht te wassen. Een mengsel van wol en een andere vezel is een gebruikelijke tussenweg.

• Dun garen en een kleine naald geven een fijne, soepele doek die mooi valt.
• Dik garen en een grote naald zijn sneller klaar en leveren een warme, stevige doek op.
• Gemêleerd garen geeft vanzelf kleurverloop, zonder dat je kleuren hoeft te wisselen.

Meer over garens lees je bij garen, en over de keuze bij een project bij wol kopen.

Veelgestelde vragen over haakpatroon omslagdoek

Verder lezen