Aquarel cursus kiezen: online of op locatie, en wat leer je?

Een aquarel cursus leert je in een paar lessen de basis van waterverf: hoeveel water je gebruikt, hoe je kleuren laat overlopen en hoe je lagen opbouwt. Je kunt een aquarel cursus online volgen in je eigen tempo, of op locatie met een docent. Beginners hebben aan vier tot zes lessen genoeg om zelfstandig verder te gaan.

Een goede aquarel cursus past bij je tempo, je agenda en je budget. In dit artikel lees je wat je in een aquarel cursus leert, wanneer een online cursus beter is dan een cursus op locatie en hoe je een gratis aanbod beoordeelt. Ook vind je een lijst met materialen en oefeningen waarmee je vandaag al kunt beginnen. De basis van het schilderen zelf staat in ons stappenplan voor schilderen voor beginners. Over de techniek lees je meer bij aquarel schilderen.

Wat leer je in een aquarel cursus?

Aquarel is een schildertechniek waarbij je met waterverf werkt. Volgens de Nederlandse Wikipedia-pagina over aquarel vormt het pigment in zuivere aquarel een dunne, ononderbroken laag, zodat het papier erdoorheen schijnt. Er wordt geen dekkend wit gebruikt: het wit in een aquarel is het blanke papier. Dat maakt aquarel mooi, maar ook lastig. Je kunt verf niet zomaar overschilderen, dus je moet vooraf nadenken.

Een goede aquarel cursus voor beginners behandelt daarom dezelfde onderwerpen:

• Water en verf verhouding. Hoeveel water je in je penseel hebt, bepaalt hoe de verf zich gedraagt. Dit is de belangrijkste vaardigheid.
• Nat-in-nat en nat-op-droog. Bij nat-in-nat schilder je op vochtig papier en vloeien kleuren in elkaar over. Bij nat-op-droog schilder je op droog papier, voor strakke randen.
• Kleuren mengen. Je leert uit een paar basiskleuren veel tinten maken, en hoe je grijs- en bruintinten krijgt zonder zwart.
• Lagen en transparantie. Je bouwt van licht naar donker op en laat elke laag drogen.
• Wit sparen. Je laat plekken wit en leert dat die niet terug te halen zijn.
• Een eenvoudig onderwerp schilderen. Meestal een lucht, een boom, bloemen of een landschap.

Dat is ook wat er in een aquarel schilderen cursus op locatie of online aan bod komt. Lessen verschillen in volgorde en tempo, maar de inhoud is bijna altijd gelijk. De basis leer je in de eerste uren. Daarna draait het vooral om herhalen.

Een aquarel cursus online of op locatie?

Beide vormen werken. Het hangt af van hoe je leert.

Aquarel cursus online

Bij een aquarel online cursus kijk je video’s of volg je lessen op afstand. Je bepaalt zelf wanneer en hoe lang je werkt, en je kunt een les terugkijken. Dat is handig als je een penseeltechniek wilt zien en daarna even bij wilt kijken. Een online cursus past bij mensen met een drukke agenda en bij wie liever thuis oefent.

Het nadeel is dat je geen directe feedback krijgt. Als je fout begint, merk je dat misschien pas na een uur. Kies daarom een cursus waarbij je je werk kunt insturen of waarbij je vragen kunt stellen. Een online cursus aquarel schilderen die alleen uit video’s bestaat, vraagt meer zelfdiscipline.

Gratis aquarel cursus online

Er is veel gratis materiaal op het internet. Een gratis aquarel cursus online is een goede manier om uit te zoeken of de techniek je ligt, voordat je geld uitgeeft. Let wel op de kwaliteit: kies een reeks waarin de lessen op elkaar voortbouwen, en haak af bij een aanbod dat vooral reclame voor materialen maakt. Een gratis cursus is een fijn begin, maar mist vaak persoonlijke feedback.

Aquarel cursus op locatie

Een cursus in een groep, bijvoorbeeld bij een volksuniversiteit, een kunstenaarsvereniging of een atelier, geeft je direct feedback van een docent. Je ziet hoe iemand het penseel vasthoudt en hoeveel water hij gebruikt. Dat is voor beginners een groot voordeel. Je leert ook van wat anderen doen. Daar staat tegenover dat je aan vaste tijden bent gebonden en dat de materialen soms bij de prijs zijn inbegrepen en soms niet.

Een aquarel cursus bij jou in de buurt

Zoek je een cursus in je eigen stad, dan helpt het om gericht te zoeken. Zoek bijvoorbeeld op een aquarel cursus in Den Haag, Eindhoven, Groningen, Haarlem, Rotterdam, Utrecht of Leiden, of in een kleinere plaats in jouw regio. In grotere steden is het aanbod groter, maar ook kleine dorpen hebben vaak een schildersclub of een atelier met een aquarel cursus. Vraag bij elke aanbieder naar de groepsgrootte, de materialen en of je een proefles kunt volgen. Vergelijk ook de duur: een korte reeks van vier lessen is genoeg om te beginnen.

Welke materialen heb je nodig voor een aquarel cursus?

Bij een cursus op locatie krijg je vaak een lijst of kun je materiaal lenen. Online koop je het zelf. Voor aquarel heb je weinig nodig, maar kwaliteit telt vooral bij papier.

Papier

Het papier is bij aquarel het belangrijkste onderdeel, omdat het het zichtbare oppervlak vormt. De Wikipedia-pagina over aquarel schrijft dat het papier houtvrij, bij voorkeur van lompen, goed gelijmd en lichtecht hoort te zijn. Zwaarder papier, ongeveer 200 tot 300 gram per vierkante meter, trekt minder snel krom. Een Nederlandse papiergids van Splendith raadt voor beginners koud geperst papier aan en zegt dat 240 tot 300 gram ervoor zorgt dat je papier niet meteen krom trekt. Dunner papier is volgens dezelfde bron vaak goedkoper en prima om op te oefenen. Papier met katoen neemt het meeste water op.

Meer over soorten en formaten lees je bij aquarelpapier.

Verf

Aquarelverf bestaat uit nagenoeg zuivere pigmenten, gebonden met gom arabicum, schrijft Wikipedia. Je kunt kiezen uit napjes in een doosje of tubes. Een doosje met twaalf napjes is voor een beginner ruim voldoende. Over de verschillen tussen merken en kwaliteiten lees je in onze uitleg over aquarelverf.

Penselen

Kies een rond penseel van een middelgrote maat en een platte kwast voor grote vlakken. Synthetische penselen of een mix met natuurhaar zijn prima. Een maat 8 en een maat 12 rond zijn een goed begin, volgens de gebruikelijke praktijk. Dat is een richtwaarde.

Overige spullen

Je hebt ook een pot water, een doek of keukenpapier, een palet of een bord om te mengen, en eventueel schildertape om het papier vast te plakken. Een tekenplank of een stevig bord is handig om het papier op vast te zetten. Wil je werken met potloden in plaats van verf, bekijk dan wat aquarel potloden voor je kunnen doen.

Waar let je op bij het kiezen van een aquarel cursus?

Een goede cursus herken je aan een paar punten. Dit lijstje helpt bij het vergelijken.

1. Wie geeft de les? Kijk naar het eigen werk van de docent. Past de stijl bij wat jij wilt maken?
2. Hoe zijn de lessen opgebouwd? Een goede cursus begint met water en kleur, niet met een groot, moeilijk schilderij.
3. Krijg je feedback? Bij een groep krijg je die direct. Online kun je soms je werk insturen. Vraag ernaar.
4. Wat is inbegrepen? Vraag of materialen en papier bij de prijs zitten en wat je zelf meebrengt.
5. Kun je een proefles volgen? Bij een cursus op locatie is een kennismaking vaak mogelijk.
6. Hoe lang duurt het? Een korte reeks van vier tot zes lessen is genoeg om de basis te leren. Dat is een richtwaarde.
7. Hoe is de groepsgrootte? Kleinere groepen betekenen meer aandacht van de docent.

Let ook op de manier waarop de cursus over de prijs communiceert. Prijzen verschillen sterk per aanbieder, dus vergelijk er een paar voordat je kiest.

Vier oefeningen om alvast te beginnen

Je hoeft niet te wachten op je eerste les. Met deze oefeningen leer je de basis van water beheersen.

1. Een kleurverloop. Maak een streep van donker naar licht door steeds meer water aan dezelfde kleur toe te voegen. Zo voel je hoe water de kleur verandert.
2. Nat-in-nat. Maak je papier met een schone, brede kwast vochtig en zet twee kleuren naast elkaar. Kijk hoe ze in elkaar overlopen.
3. Een eenvoudige lucht. Een blauwe wash met een paar witte plekken wordt een lucht met wolken. Laat het papier daarvoor schoon.
4. Lagen opbouwen. Schilder een eenvoudige vorm, laat hem helemaal drogen en zet daar een tweede, donkerdere laag overheen. Je ziet de eerste laag nog doorschijnen.

Doe elke oefening een paar keer op dunner oefenpapier. Het gaat om de ervaring, niet om het resultaat. Na een paar oefenavonden weet je beter wat je van een cursus verwacht.

Zo haal je het meeste uit een aquarel cursus

Een aquarel cursus werkt het best als je tussen de lessen door blijft oefenen. Plan een vaste avond in de week, ook al is het maar een uur, en bewaar al je oefenvellen. Na een paar weken zie je de vooruitgang. Maak ook foto’s van je werk, zodat je kunt vergelijken en vragen kunt stellen aan je docent.

Wees mild voor jezelf. Aquarel vergeeft weinig, dus de eerste weken mislukken er veel schilderijen. Dat hoort erbij en iedereen die een aquarel cursus volgt, herkent het. Kijk liever naar wat wel lukt: een mooi verloop, een zachte overgang, een goed gekozen witte plek. Combineer een cursus met inspiratie uit andere bronnen, zoals boeken, musea en schilderijen die je mooi vindt, en schilder daarna weer een eigen onderwerp.

Veelgestelde vragen over een aquarel cursus

Verder lezen over aquarel