Tag: Journaling

Een journaling boek kies je op vier dingen: het papier (dikte en kwaliteit), het formaat, de indeling van de pagina’s en de binding. Wil je schrijven en tekenen, kies dan dikker papier en een stippenraster. Wil je vooral schrijven, dan volstaat een boek met lijnen of blanco pagina’s. Welk boek het beste is, hangt af van wat je erin doet.

Het ideale journaling boek bestaat niet, maar het boek dat je graag pakt wel. Dat is vaak het boek dat prettig in de hand ligt, waar je pen niet doorheen loopt en dat je niet te mooi vindt om in te schrijven. In dit artikel lees je waar je op let, welke soorten er zijn en hoe je het boek gaat gebruiken. Wil je eerst meer weten over de bezigheid zelf? Lees dan onze uitleg over journaling. Voor tekenen in het algemeen is er de gids leren tekenen.

Wat is een journaling boek

Journaling is het bijhouden van een persoonlijk boek met gedachten, plannen, ideeën of herinneringen. Het idee van een dagboek is oud. Volgens Wikipedia is een dagboek een verslag van gebeurtenissen met aparte aantekeningen per datum, en wordt het woord journal vaak voor hetzelfde gebruikt, al schrijf je in een journal minder vaak dan elke dag. Het woord diary komt van het Latijnse diarium, dagelijkse portie.

Er zijn veel vormen: een planner, een dankbaarheidsjournaal, een reisdagboek, een tekenboek, een bullet journal of een boek waarin je gewoon vrij schrijft. De vorm bepaalt wat voor boek je nodig hebt. Een bullet journal, bedacht door Ryder Carroll, gebruikt volgens Wikipedia vaak een stippenboek en bestaat uit een index, een toekomstlog, een maandlog en een daglog. Meer over die methode lees je bij bullet journal.

Waar let je op bij een journaling boek

Papier

Papier is het belangrijkste. Het bepaalt of je pen doorloopt, of je kunt tekenen en of je markers of waterverf kunt gebruiken.

• 80 tot 100 gram: gewoon schrijfpapier. Prima voor een balpen of potlood, maar een stift loopt vaak door.
• 100 tot 160 gram: een goede basis voor schrijven met gelpen en fineliner, en lichte tekeningen.
• Vanaf 160 gram: voor markers, aquarel en veel plakken. Het boek wordt dikker en zwaarder.

Test het papier voor je koopt als dat kan: schrijf een paar woorden met je favoriete pen en kijk of de achterkant blijft schoon. Let ook op de kleur. Wit papier geeft meer contrast, crème is zachter voor de ogen.

Formaat

• A6: zakformaat, ideaal om mee te nemen, weinig ruimte.
• A5: het gangbaarste formaat. Past in een tas, genoeg ruimte voor een dagpagina.
• A4: veel ruimte om te tekenen of plakken, maar minder handig onderweg.

Kies het formaat dat past bij hoe je het boek gebruikt. Als je het meeneemt in je tas, is A5 vaak de beste keuze.

Indeling van de pagina’s

• Stippenraster (dotted): vrijheid om te schrijven, tekenen en lijnen te trekken. De favoriet van bullet journalers.
• Gelinieerd: rustig en overzichtelijk, goed voor veel tekst.
• Ruitjes: handig voor schema’s en tekeningen.
• Blanco: de meeste vrijheid, maar je schrijft sneller scheef.
• Begeleid (guided): met vooraf gedrukte vragen of schema’s, zoals dankbaarheids- of planningsboeken. Fijn als je niet weet waar je moet beginnen.

Binding en kaft

• Gebonden (hardcover): blijft goed open liggen, voelt stevig en gaat lang mee.
• Spiraal: ligt helemaal plat open en je kunt de pagina omslaan. Minder fraai, maar praktisch.
• Softcover: licht en goedkoop, maar minder duurzaam.

Een elastiek en een leeslint zijn handige extra’s, en een zakje achterin is prettig voor kaartjes. Een gebonden boek met een leeslint en een elastiek is veel gekozen voor dagelijks gebruik.

Journaling boek voor verschillende doelen

• Schrijven en reflecteren: gelinieerd of blanco, 90 tot 120 gram. Eenvoudig en rustig.
• Plannen en bullet journal: stippenraster, 100 tot 120 gram, A5, met index.
• Tekenen en schilderen: blanco of dotted, 160 gram of meer, eventueel aquarelpapier.
• Plakken en collages: dik papier of een boek met losse bladen, zie ook de uitleg over een junk journal.
• Reizen: klein, stevig, met een elastiek. Papier dat tegen een stootje kan.
• Dankbaarheid en zelfreflectie: een begeleid boek met korte vragen, zodat je kunt beginnen zonder te hoeven nadenken.

Een goedkoop of een mooi boek

Een prachtig boek kan blokkeren: je durft er niet in te schrijven. Veel journalers raden aan om te beginnen met een betaalbaar boek, zodat je durft te kladderen en fouten te maken. Is je eerste boek vol en wil je blijven doen, dan kun je een duurder boek kopen. Een journaling boek kopen doe je bij boekhandels, kantoorboekhandels, hobbywinkels en webwinkels. Koop niet meteen een stapel: één boek tegelijk is genoeg.

Zo vul je je journaling boek

• Maak de eerste pagina’s niet te belangrijk. Schrijf er gewoon de datum en een eerste gedachte.
• Houd een vaste tijd aan. Tien minuten per dag, bijvoorbeeld ’s avonds.
• Gebruik prompts. Wat gaf me energie vandaag? Waar ben ik dankbaar voor? Wat wil ik morgen doen?
• Combineer tekst en beeld. Een kleine tekening, een plaatje of een stukje washi tape. Een eenvoudige tekening zoals een hond tekenen maakt een pagina levendig.
• Sla niet over wat saai is. Gewone dagen horen erbij.
• Lees terug. Neem aan het eind van de maand de tijd om terug te lezen.

Welke pen past bij welk papier

De pen bepaalt hoe prettig je boek voelt. Een gelpen glijdt makkelijk over papier van 100 gram, maar de inkt kan op dun papier doorschemeren. Een fineliner geeft een scherpe lijn en loopt zelden door, zeker bij pigmentinkt. Markers en brushpennen hebben dikker papier nodig, anders zie je alles aan de achterkant. Een potlood werkt op elk papier en is vergevingsgezind.

Een handige proef doe je op de laatste pagina van je boek: schrijf een paar woorden met elke pen die je gebruikt en kijk wat er doorkomt. Zo weet je vooraf wat kan en wat niet, en voorkom je dat je een mooie pagina bedervt. Heb je veel verschillende pennen, kies er dan een paar vaste: één voor tekst, één voor koppen en één voor kleur.

Eenvoudige pagina-indelingen om mee te beginnen

Je hoeft niet te weten hoe je een mooi journal opzet om te beginnen. Dit zijn drie indelingen die altijd werken:

• Dagpagina: de datum bovenaan, daaronder drie dingen om te doen, één ding om dankbaar voor te zijn en een korte notitie over de dag.
• Weekoverzicht: zeven kolommen of rijen voor de dagen van de week, met ruimte voor afspraken en een klein vak voor reflectie.
• Vrije pagina: een pagina met alleen een titel en wat je kwijt wilt. Een gedachte, een lijstje, een tekening of een plaatje.

Teken de indeling met een liniaal en potlood voor, zodat je kunt aanpassen. Zodra je weet wat je prettig vindt, maak je het mooier. Een bladzijde met een titel in je eigen handlettering en een kleine tekening geeft meteen karakter. Wat te tekenen? Een eenvoudige plant, een kopje of een dier zoals in onze uitleg over tekenen hond.

Wat doe je met een vol boek

Als je boek vol is, heb je een persoonlijk archief. Bewaar het op een droge plek, bij voorkeur rechtop, en schrijf op de rug of binnenkant de periode. Lees het af en toe terug: na een jaar zie je wat je bezighield en hoe je gegroeid bent. Sommige journalers bladeren ieder kwartaal door hun boek en schrijven een korte samenvatting voorin. Wie liever geen oude boeken bewaart, kan de mooiste pagina’s fotograferen en het boek weggeven of recyclen.

Begin je nieuwe boek met een lege eerste pagina voor een inhoudsopgave en een korte notitie over wat je met dit boek wilt. Dat helpt om te blijven weten waar je dingen vindt, en het maakt van een nieuw boek een nieuw begin. Een tweede boek is bovendien goedkoper dan je eerste keer denkt: je weet dan precies wat je zoekt en koopt niet meer dan nodig.

Veelgemaakte fouten

• Een boek kopen dat te mooi is. Je durft er niet in te beginnen.
• Te dun papier voor stiften. De inkt loopt door.
• Te groot formaat dat je niet meeneemt.
• Te veel willen. Begin klein.
• Perfectionisme. Een journal is geen kunstwerk.
• Aan het begin teveel regels. Een paar eenvoudige afspraken zijn genoeg.

Veelgestelde vragen over een journaling boek

Verder lezen

Journaling is regelmatig opschrijven wat je denkt, voelt of meemaakt, in een schrift of app, voor jezelf. Je hebt alleen een pen en een schrift nodig. Je begint met vijf minuten per dag, schrijft zonder je tekst te beoordelen en kiest een vaste plek en tijd. Meer regels zijn er niet, en dat is ook de kracht: je kunt het zo eenvoudig of uitgebreid maken als je zelf wilt.

Journaling heeft veel verschijningsvormen. Sommige mensen schrijven doorlopende tekst over hun dag, anderen maken lijstjes, tekenen of plakken. In dit artikel lees je wat journaling is, hoe je begint en wat er wel en niet bekend is over de effecten. We zijn daar bewust voorzichtig in: het onderzoek is gemengd. Wil je een journal waarin ook tekenen en plannen een plek hebben, lees dan onze uitleg over de bullet journal. Heb je interesse in tekenen, begin dan met leren tekenen.

Wat is journaling?

Journaling is het bijhouden van een persoonlijk dagboek of schrift waarin je opschrijft wat voor jou belangrijk is. Dat kan een dagverslag zijn, maar ook gedachten, ideeën, dromen, dankbaarheid of een plan. Het onderscheidt zich van een agenda doordat het niet draait om afspraken maar om wat je erbij denkt en voelt.

Het begrip komt dichtbij schrijftherapie. Volgens Wikipedia is schrijftherapie een expressieve therapievorm die schrijven gebruikt voor genezing en persoonlijke groei, en is journaltherapie de oudste en meest gebruikte vorm van zelfhulp door te schrijven. De persoon houdt een dagboek bij met de meest betekenisvolle gedachten en gevoelens. Dat is wat anders dan een gewoon journal voor plezier. Hier gaat het om een gewoonte, geen therapie.

Het verschil met een bullet journal is de nadruk. Bij een bullet journal staat planning in korte regels voorop. Bij journaling staat het eigen verhaal voorop, vaak in doorlopende tekst. Veel mensen combineren beide in één schrift. Wil je liever plakken, knippen en verzamelen, kijk dan bij junk journal.

Wat zegt onderzoek over journaling?

Het is verleidelijk om te beloven dat journaling je gelukkiger, rustiger of productiever maakt. De waarheid is genuanceerder, en daarom is het goed om te weten wat er onderzocht is.

De bekendste onderzoeker is James Pennebaker, die eind jaren tachtig begon met expressief schrijven. Wikipedia beschrijft dat deelnemers in het typische onderzoek vier dagen achter elkaar 15 minuten schreven over een ingrijpende of emotioneel belangrijke ervaring, terwijl een controlegroep over neutrale onderwerpen schreef. Deelnemers die over hun emoties schreven, bezochten in de maanden daarna significant minder vaak de huisarts. Veel deelnemers waren door het schrijven van streek, maar vonden het ook waardevol.

Het beeld is echter gemengd. Volgens dezelfde bron laten meta-analyses voor kankerpatiënten vooral niet-significante eerste resultaten zien, en vond een onderzoek uit 2013 geen significant effect op cortisol. Een gerandomiseerde studie uit 2016 vond geen verschil tussen expressief schrijven en een online steungroep bij mensen met depressieve en angstklachten: beide groepen verbeterden over zes maanden. Het artikel over schrijftherapie vat het samen als een theorie met “intuïtieve aantrekkingskracht maar gemengde empirische steun”.

Wat betekent dat voor jou? Journaling is geen bewezen behandeling, en wie met zware klachten kampt, kan beter hulp zoeken dan alleen schrijven. Maar als gewoonte voor reflectie, ordening van gedachten en een rustmoment is het laagdrempelig, goedkoop en voor veel mensen prettig. Gebruik het zoals het is: een hulpmiddel, geen wondermiddel.

Wat heb je nodig om te beginnen met journaling?

Heel weinig:

• Een schrift of notitieboek. Kies er een die je prettig vindt in je hand. Een A5-formaat is makkelijk mee te nemen. Lijntjes, ruitjes of blanco, het maakt niet uit. Meer over het kiezen van een schrift lees je bij journaling boek.
• Een pen die je fijn vindt schrijven. Een pen die goed in de hand ligt, maakt het schrijven prettiger.
• Een vaste plek en tijd. Bijvoorbeeld ’s ochtends bij de koffie of ’s avonds voor het slapen.
• Vijf minuten. Meer heb je niet nodig voor een begin.

Een app is ook mogelijk, maar veel mensen vinden schrijven met de hand rustiger, omdat het langzamer gaat en je minder wordt afgeleid. Probeer beide en kijk wat je volhoudt.

Zo begin je: vijf eenvoudige stappen

Stap 1: kies een vast moment. Koppel het aan iets wat je toch al doet: ontbijt, koffie, tandenpoetsen. Een bestaand ritueel helpt om de gewoonte te laten blijven hangen.

Stap 2: zet een timer. Begin met vijf minuten. Weet je dat het eindig is, dan is de drempel lager. Als je door wilt schrijven, mag dat.

Stap 3: schrijf zonder te beoordelen. Je schrijft voor jezelf. Spelling, mooie zinnen en een logische opbouw zijn niet belangrijk. Als je vastloopt, schrijf je gewoon op dat je vastzit.

Stap 4: gebruik een startzin. Begin met “Vandaag voel ik me…” of “Wat me bezighoudt is…”. Een eerste zin maakt het makkelijker om te beginnen.

Stap 5: lees niet direct terug. Wacht een paar weken voor je terugleest. Zo schrijf je vrijer, en later zie je patronen die je nu nog niet opmerkt.

Soorten journaling

Er is geen goede manier. Een paar veelgebruikte vormen:

• Vrij schrijven. Je schrijft wat in je opkomt, zonder structuur. Handig om je hoofd leeg te maken.
• Dankbaarheidsjournal. Elke avond één tot drie dingen waar je blij mee was.
• Reflectiejournal. Elke week terugkijken: wat ging goed, wat niet en wat leerde ik?
• Doelenjournal. Je schrijft over wat je wilt bereiken en hoe je dat aanpakt.
• Creatief journal. Een mix van tekst, tekeningen en plakwerk. Combineer bijvoorbeeld met tekenen, zoals een kleine tekening van je dag.
• Dagboek. Wat je hebt meegemaakt, in doorlopende tekst.
• Bullet journaling. Planning, lijsten en notities in een systeem met symbolen.

Je kunt ze combineren. Veel mensen houden een rustig dagboek bij en maken af en toe een creatieve pagina.

Journaling prompts: vragen om mee te beginnen

Een prompt is een vraag of zin die je schrijven op gang brengt. Ze zijn handig als je niet weet wat je moet opschrijven. Een aantal opties:

1. Wat gaf me vandaag energie en wat kostte energie?
2. Waar ben ik de laatste tijd blij mee?
3. Wat zou ik doen als ik niet bang was om te falen?
4. Welk klein ding kan ik morgen doen waar ik trots op ben?
5. Wat is iets wat ik vandaag heb geleerd?
6. Wie ben ik dankbaar, en waarom?
7. Wat houdt me bezig dat ik nog niet heb uitgesproken?
8. Hoe zou mijn ideale ochtend eruitzien?
9. Waar kijk ik naar uit deze week?
10. Wat wil ik loslaten?

Kies er per keer één. Schrijf vijf minuten. Je hoeft niet op alle vragen een goed antwoord te vinden. Soms is het opschrijven van “ik weet het niet” al een nuttige stap.

Journaling met tekenen en plakken

Journaling hoeft niet alleen uit woorden te bestaan. Een kleine tekening van wat je die dag zag, een plakplaatje, een kaartje of een gedroogd blaadje maakt een pagina persoonlijker. Je hoeft niet te kunnen tekenen: een eenvoudige schets van een mok, een plant of je hond is genoeg. Het stappenplan voor een hond tekenen is bijvoorbeeld ook geschikt voor een kleine tekening in je schrift.

Dit soort creatieve journaling is minder gericht op emoties en meer op verzamelen en vormgeven, een leuke manier om je schrift te vullen. Combineer je dit met een systeem als de bullet journal, dan krijg je een schrift dat zowel nuttig als mooi is.

Een voorbeeldsessie van tien minuten

Hoe ziet journaling er in de praktijk uit? Een voorbeeld van een korte avondsessie.

Je pakt je schrift, zet een timer op tien minuten en schrijft de datum bovenaan. Je begint met een startzin: “Vandaag was een dag waarop…”. Je schrijft op wat je bezighield: een gesprek op het werk, een boodschap die je vergat, het weer. Na vijf minuten merk je dat je iets opschrijft dat je niet had verwacht, bijvoorbeeld dat je eigenlijk nog zit met een opmerking van een collega. Je schrijft daar nog twee minuten over door.

In de laatste drie minuten schrijf je drie dingen op waar je blij mee was: een warme kop koffie, een telefoontje van een vriend, een rustig uurtje in de tuin. Je sluit het schrift en legt het terug. Je hebt niets opgelost, maar je hoofd is wat leger. Dat is voor veel mensen precies wat journaling oplevert.

Zo houd je journaling vol

De meeste mensen beginnen enthousiast en stoppen na een paar weken. Een paar dingen helpen om het vol te houden.

Maak het klein. Vijf minuten haal je altijd, ook als je moe bent. Een gewoonte die klein blijft, overleeft drukke weken.

Maak het makkelijk. Leg je schrift en pen op een vaste plek, zichtbaar, bijvoorbeeld op het nachtkastje. Een schrift in een la gebruik je niet.

Maak het prettig. Kies een schrift en een pen waar je blij van wordt. Een mooi schrift nodigt uit om te schrijven.

Schrap de regels. Je mag een dag overslaan, een week, een maand. Begin gewoon opnieuw op een nieuwe pagina, zonder uitleg. Schuldgevoel is de snelste manier om te stoppen.

Varieer. Als schrijven saai wordt, tekenen of plakken. Wissel af tussen vrij schrijven, prompts en lijstjes. Afwisseling houdt het fris.

Kijk na een paar maanden terug. Blader door je schrift en let op wat opvalt: onderwerpen die terugkomen, dingen die opgelost zijn, wat je toen zorgen baarde en nu niet meer. Dat is vaak de mooiste beloning van journaling.

Veelgemaakte fouten bij journaling

• Te veel verwachten. Journaling is geen wondermiddel. Zie het als een rustmoment.
• Te lang beginnen. Vijf minuten is genoeg. Een uur is niet vol te houden.
• Perfectionisme. Schrijf voor jezelf, niet voor een lezer.
• Alles teruglezen. Wacht even voor je terugleest, en lees dan zonder te oordelen.
• Een gemiste dag inhalen. Dat hoeft niet. Pak gewoon de volgende dag weer op.
• Alleen over negatieve dingen schrijven. Schrijf af en toe over wat goed ging. Dat geeft balans.
• Journaling gebruiken in plaats van hulp. Heb je ernstige klachten, zoek dan professionele hulp.

Veelgestelde vragen over journaling

Verder lezen over journaling

Een junk journal maak je door restpapier, enveloppen, kaartjes, labels en andere papiersoorten te verzamelen, er een boekje van te binden en de pagina’s te vullen met collage, tekst en tekeningen. Je hebt papier, lijm, een schaar en een manier om te binden nodig, en je begint met een eenvoudig boekje van tien tot twintig pagina’s.

Het mooie van een junk journal is dat het niet perfect hoeft te zijn. Het gaat om hergebruik en om een boekje dat bij jou past. In dit artikel lees je wat een junk journal is, wat je nodig hebt en hoe je stap voor stap je eerste journal maakt. Wie liever begint met een opgeruimd schrift, vindt meer in onze gids over journaling en het artikel over bullet journal.

Wat is een junk journal?

Volgens het Wikipedia-artikel over junk journals is een junk journal een handgemaakt journal, van elk formaat, gemaakt van gerecycled of hergebruikt papier. Het kan een op zichzelf staand kunstwerk zijn of een dagboek, wekelijks of maandelijks. Makers noemen het vaak “afval omzetten in schatten”. Het gebruikt materialen als brieven, boeken, foto’s, facturen en reclamepost, en alledaags drukwerk zoals verpakkingen, folders, labels, oude postzegels en kaartjes.

De moderne vorm komt volgens het artikel voort uit scrapbooking en collage. Het put uit het scrapbooken van de negentiende eeuw en uit de vindingrijkheid in en na oorlogstijd, toen mensen elk papier gebruikten dat ze konden vinden. Boeken als Wreck This Journal (2007) en de Smash Books van K&Company hebben de hedendaagse hobby mede gevormd.

Wat heb je nodig voor een junk journal?

Papier om te verzamelen

• Enveloppen. Ze worden zakjes voor kaartjes en notities.
• Kaartjes en labels. Van kleding, cadeaus en verpakkingen.
• Oude boekpagina’s, kranten en kaarten. Voor achtergronden.
• Tickets, folders en kassabonnen. Alledaagse dingen met een verhaal.
• Servetten, inpakpapier en kraftpapier. Voor kleur en structuur.
• Papier voor de binnenkant. Dikker papier (120 gram of meer, richtwaarde) of oude tekenbladen.

Een junk journal papier set kun je ook kopen, maar je kunt prima beginnen met wat je al hebt. Wie junk journal papier kopen wil, vindt het in hobbywinkels, maar de kern van de hobby is hergebruik.

Gereedschap

• Schaar en eventueel een vouwbeen.
• Lijmstift of vloeibare lijm. Plakband mag ook.
• Een prikker en naald met draad. Voor het binden.
• Fineliners, potloden en kleurpotloden.
• Washitape, stempels en stickers zijn leuk, maar niet nodig.

Een eenvoudig junk journal maken in stappen

Stap 1: kies een formaat

Kies een handzaam formaat, zoals A5 of kleiner. Een klein boekje maak je sneller af, en dan blijf je gemotiveerd.

Stap 2: maak een kaft

Gebruik karton, een kartonnen verpakking of een stuk dik papier. Je kunt de kaft bekleden met stof, kraftpapier of een mooie pagina uit een oud boek.

Stap 3: verzamel en vouw de pagina’s

Neem een stapeltje papier van verschillende soorten, bijvoorbeeld zes tot acht vellen, en vouw ze dubbel. Dit heet een katern. Meng dikker en dunner papier, en voeg enveloppen en kleine vellen toe.

Stap 4: bind het boekje

De eenvoudigste binding is een pamfletsteek: prik drie gaatjes in de vouw, en naai met een lange draad door de gaatjes heen en weer. Een alternatief is binden met ringen of lint. Maak het stevig, maar niet te strak.

Stap 5: vul de pagina’s

Plak, schrijf en teken. Dit is het leukste deel. Gebruik een achtergrond van oud papier, plak er een kaartje of ticket op, en voeg een paar woorden, een tekening of een kleine collage toe. Gebruik verschillende lagen en randen.

Stap 6: voeg zakjes en flapjes toe

Enveloppen en vouwflapjes geven je journal diepte. Je kunt kleine kaartjes erin stoppen met herinneringen of notities.

Ideeën om je junk journal te vullen

• Een dagboek of weekoverzicht. Met dagelijkse notities en kleine tekeningen.
• Een reisjournaal. Tickets, kaarten, foto’s en schetsen.
• Seizoensjournaal. Herfstbladeren, kaartjes en kleuren van het seizoen.
• Recepten en herinneringen.
• Een dierenboekje. Een goed moment om een hond te tekenen: lees tekenen hond.
• Gewoon een plakboek zonder doel.

Wie meer wil weten over wat je in een journal kunt schrijven, leest het artikel over een journaling boek.

Tips om het niet te moeilijk te maken

1. Begin met een klein boekje. Tien pagina’s is genoeg.
2. Gebruik wat je hebt. Je hoeft niets te kopen.
3. Laat het rommelig zijn. Een junk journal hoeft niet perfect.
4. Werk per pagina. Eén pagina per sessie is genoeg.
5. Bewaar een doos met papier. Zo heb je altijd materiaal bij de hand.
6. Combineer technieken. Tekenen, plakken en schrijven samen.

Veelgemaakte fouten bij een junk journal

• Te dik maken. Te veel lagen en plakkerige lijm maken het boekje bol.
• Natte lijm op dun papier. Het kreukt. Gebruik een lijmstift of dunne laag.
• Te veel willen. Begin klein.
• Perfectionisme. Het gaat om het maken.
• Zuurhoudend papier. Krant en goedkoop papier verkleuren na verloop van tijd, wat bij deze stijl juist bij de charme hoort.

Papier kiezen en voorbereiden voor je junk journal

Het papier bepaalt hoe je junk journal aanvoelt en hoe lang het mooi blijft. Je hoeft geen speciaal junk journal papier te kopen, maar het helpt om te weten wat je gebruikt. Veel mensen combineren drie soorten.

• Stevig papier als basis. Denk aan tekenpapier, kraftpapier of een oud boek met dikke pagina’s. Dit draagt de rest en kan tegen lijm.
• Dun en bijzonder papier. Bakpapier, vloeipapier, oude brieven, patroonpapier en kaartjes geven sfeer. Dit plak je vooral op de basis.
• Papier met een verhaal. Kaartjes, treintickets, etiketten, enveloppen en verpakkingen maken je journal persoonlijk.

Sorteer het papier voordat je begint. Leg per kleur of thema een stapeltje en kijk wat samen werkt. Een beperkt palet, bijvoorbeeld crème, bruin en een accentkleur, geeft rust.

Wil je papier een oude uitstraling geven? Doop een vel kort in sterke, afgekoelde thee of koffie, laat het volledig drogen en leg het onder een stapel boeken, zodat het plat blijft. Gebruik het pas als het echt droog is, anders gaat het kreuken of schimmelen in je boek.

Plakken en binden zonder frustratie

De meeste problemen bij een junk journal komen door lijm en bindwerk. Een paar vuistregels voorkomen veel ergernis.

• Kies de lijm bij het papier. Stiftlijm werkt voor dun papier. Voor dikker materiaal of kaartjes is een vloeibare knutsellijm beter.
• Werk dun. Te veel lijm laat papier golven. Gebruik een klein laagje en druk het goed aan.
• Laat alles onder gewicht drogen. Leg tussen de pagina’s bakpapier en zet er een stapel boeken op.
• Vouw de katernen van tevoren. Een katern is een gevouwen bundel pagina’s. Reken met vier tot zes vellen per katern, anders wordt de rug te dik.

Voor het binden zijn er twee eenvoudige routes. Naai de katernen met een naald en waspraad aan elkaar, of gebruik een ringband of een elastiek om de pagina’s bij elkaar te houden. Dat laatste is minder netjes, maar wel handig voor een eerste proefboekje.

Een junk journal bijhouden en gebruiken

Een afgewerkt junk journal is pas het begin. Het leukste is meestal het gebruik. Je kunt het als dagboek schrijven, als plakboek bij een vakantie of als verzameling van recepten en citaten. Sommige mensen maken er een boekje voor één seizoen van.

Laat ook ruimte over. Een pagina met alleen een envelop, waar je later iets in stopt, is een mooie manier om een journal open te houden. Hetzelfde geldt voor zakjes, uitklapkaarten en lipjes: ze maken lezen een beetje een ontdekking.

Past dit bij je? Lees dan ook de pagina’s over journaling en het bullet journal, voor meer structuur en een andere aanpak van bijhouden. Voor een junk journal is bijna alles toegestaan, dus begin klein, gebruik wat je al in huis hebt en bouw uit zodra het bevalt.

Thema’s en indelingen voor je junk journal

Een junk journal zonder plan wordt snel een stapel losse bladen. Dat is niet erg, maar met een thema krijg je meer samenhang en minder keuzestress. Het thema bepaalt welke materialen je bewaart en welke je laat liggen.

Mogelijke thema’s

• Een seizoen: verzamel kleuren, plantenafdrukken en tickets van die periode.
• Een reis: gebruik treinkaartjes, kaarten, een servet van een restaurant en foto’s.
• Een jaar: bewaar per maand één pagina met een gebeurtenis, een kaartje of een stukje stof.
• Een kleur: kies alleen papier in blauwtinten, en kijk wat dat met je verzameling doet.
• Een herinnering: een verhuizing, een geboorte of een afscheid, met alles wat erbij hoort.

Een eenvoudige pagina-opbouw

Je hoeft niet elke pagina opnieuw te bedenken. Gebruik een paar vaste ingrediënten en wissel ze af: een achtergrond van bedrukt papier, een grote foto of afbeelding, een stukje tekst of een gedateerd kaartje, en een vlak waar je zelf iets op kunt schrijven. Een zakje of een uitklapbare flap geeft extra ruimte voor losse dingen. Zo ziet elke pagina er anders uit, maar het geheel hoort bij elkaar.

Hoe je met overlap werkt

Leg materialen eerst los neer voor je plakt. Begin met het grootste stuk, leg daar iets kleiners op en eindig met een detail. Maak foto’s van een indeling die je mooi vindt, zodat je hem later kunt hergebruiken. Laat ruimte vrij: lege plekken laten de rest beter zien en geven je later de kans om iets bij te schrijven.

Wat je kunt bewaren

Denk aan enveloppen, kranten, theezakjes (gedroogd), pakpapier, labels, kaartjes en pagina’s uit oude boeken. Kijk wel uit met materiaal dat vochtig of vettig is, omdat dat later kan gaan schimmelen of doorslaan. Laat alles goed drogen voor je het opneemt. Wie ook wil journalen met tekst en lijstjes, vindt meer ideeën bij journaling en bij het bullet journal.

Veelgestelde vragen over een junk journal

Verder lezen

Een bullet journal is een notitieboek waarin je planning, aantekeningen en ideeën bijhoudt met korte regels en een paar vaste symbolen. Je hebt een leeg schrift en een pen nodig. Je begint met een index, een toekomstoverzicht, een maandoverzicht en daarna per dag een lijstje. Meer is het niet, en alles wat je mooier maakt, is bonus.

Een bullet journal werkt omdat je het zelf inricht. Er is geen vaste agenda die jou past of niet past. Je maakt de pagina’s die je nodig hebt en laat weg wat je niet gebruikt. Wil je meer weten over tekenen en schrijven in het algemeen, dan staat in onze gids leren tekenen de basis. En wil je het journalen breder bekijken, lees dan ook over journaling.

Wat is een bullet journal?

Een bullet journal is een systeem om planning en aantekeningen in één notitieboek te bewaren. Volgens Wikipedia werd de methode bedacht door productontwerper Ryder Carroll, die hem sinds 2013 online deelde. Het systeem bestaat uit een paar vaste onderdelen: een dagelijks overzicht, een maandoverzicht, een overzicht voor de lange termijn, een index en een sleutel met uitleg van je symbolen.

De naam komt van de bullets: de korte stippen, streepjes en symbolen waarmee je elke regel begint. Een stip is een taak, een rondje is een afspraak, een streepje is een notitie. Zo schrijf je alles snel op en zie je in één oogopslag wat nog moet. De bijbehorende methode wordt op de website van het bullet journal omschreven als een systeem om het verleden bij te houden, het heden te ordenen en de toekomst te ontwerpen. Daarnaast noemt de site het deels een productiviteitssysteem en deels een mindfulnessoefening.

Dat laatste herken je misschien. Doordat je elke dag even opschrijft wat je hebt gedaan en wat nog openstaat, creëer je een klein rustmoment. Voor veel mensen is dat de reden waarom ze blijven journalen, ook als de planning zelf minder belangrijk wordt.

Bullet journal beginnen: wat heb je nodig?

Je hebt weinig nodig. Veel beginners kopen te veel en blijven dan met een onaangeroerd pakket zitten.

• Een notitieboek. Een A5-schrift is een prima formaat: groot genoeg om te schrijven, klein genoeg om mee te nemen. Veel mensen kiezen voor een stippenpapier, omdat de stippen houvast geven zonder dat het papier vol lijnen staat. Een gewoon schrift met ruitjes of lijnen werkt ook. Eenvoudige notitieboeken vind je in bijna elke boeken- of hobbywinkel. Kijk vooral naar de papierdikte: bij dun papier schijnt je pen door.
• Een pen. Een fineliner of gelpen van 0,3 tot 0,5 mm is handig. Test vooraf op de achterkant van een pagina, of de inkt doorslaat.
• Een potlood en gum. Handig voor het voorschetsen van een layout. Je gebruikt ze minder naarmate je meer routine hebt.
• Een liniaal. Alleen als je rechte lijnen wilt. Het mag ook uit de losse hand.
• Een paar kleuren. Met twee of drie kleuren (bijvoorbeeld zwart, een donkerblauw en een accentkleur) kom je ver.

Houd het simpel. Een bullet journal maak je niet mooier met meer spullen. Pas als je merkt dat je graag decoreert, kun je uitbreiden met washitape, stickers of een set markers.

Stap 1: kies je notitieboek en je indeling

Begin met het boek. Bepaal eerst wat je in je journal wilt bijhouden: alleen planning, of ook notities, dagboek en tekeningen. Hoe meer je erin zet, hoe sneller het vol is. Een A5-boek met zo’n 200 pagina’s gaat bij dagelijks gebruik vaak een paar maanden tot een jaar mee. Dat is een richtwaarde, want het hangt af van hoe uitgebreid je schrijft.

Nummer de pagina’s. Veel boeken hebben dat al, anders doe je het zelf met een potlood. Zo werkt je index later goed. Dit lijkt een kleine klus, maar zonder paginanummers kun je niets terugvinden.

Stap 2: maak je index en sleutel

De index staat voorin en is je inhoudsopgave. Reserveer er twee pagina’s voor. Elke keer dat je een nieuwe sectie of lijst begint, schrijf je de titel en het paginanummer in de index. Zo vind je later alles terug zonder te bladeren.

De sleutel is een klein legenda-vakje met je symbolen. Een gangbare opzet:

• een stip voor een taak;
• een kruisje als de taak klaar is;
• een pijltje naar rechts voor een taak die je naar de volgende maand verplaatst;
• een rondje voor een afspraak;
• een streepje voor een notitie;
• een ster voor iets belangrijks.

Verzin gerust je eigen symbolen. Het gaat erom dat je ze zelf direct begrijpt. Hou het bij vijf of zes, want elk extra symbool is iets wat je moet onthouden.

Stap 3: de toekomstlog en de maandlog

De toekomstlog (future log) is een overzicht voor de langere termijn, bijvoorbeeld voor het komende halfjaar. Verdeel twee pagina’s in zes blokken, één per maand, en zet er verjaardagen, afspraken en deadlines in. Je hoeft die pagina maar af en toe te raadplegen.

De maandlog (monthly log) is een overzicht van één maand. Links zet je de dagen onder elkaar, met de eerste letter van de weekdag, en rechts een lijst met taken voor de maand. Schrijf bij een datum direct je afspraken. Zo zie je in één oogopslag hoe je maand eruitziet.

Begin elke maand met een nieuwe maandlog. Kijk dan ook even terug: wat is niet gelukt? Verplaats de taken die nog belangrijk zijn, en schrap de rest. Dat terugblikken heet in het systeem migreren, en dat is misschien wel het nuttigste ritueel in het hele journal. Het dwingt je om te kiezen wat echt telt.

Stap 4: de dagelijkse log

Je daglog is waar je het meest in schrijft. Elke dag zet je bovenaan de datum en schrijf je daaronder met je bullets op wat je moet doen, wat er is gebeurd en wat je wilt onthouden. Schrijf kort. Een regel als “bellen met tandarts” is genoeg.

Je hoeft niet elke dag een nieuwe pagina te beginnen. Veel mensen houden meerdere dagen op één pagina bij, zeker als er weinig gebeurt. Heb je een drukke dag, dan neem je gewoon een hele pagina. Dat is precies het voordeel: er is geen vooraf bepaalde ruimte die je moet vullen.

Aan het eind van de dag kijk je kort terug. Zet een kruisje bij wat klaar is en een pijltje bij wat je doorschuift. Het kost twee minuten en je begint de volgende dag met een schoon overzicht.

Stap 5: collecties en spreads voor wat jij nodig hebt

Naast de vaste logs maak je collecties: pagina’s rond één onderwerp. Dit is het deel waar je journal echt van jou wordt. Een paar voorbeelden:

• een leeslijst of kijklijst;
• een boodschappenlijst of cadeaulijst;
• een habit tracker, een raster waarin je dagelijks een vakje inkleurt voor een gewoonte;
• een overzicht van uitgaven of budget;
• een pagina met ideeën voor je hobby’s;
• een stemmingsoverzicht of dankbaarheidslijst.

Elke nieuwe collectie krijgt een regel in je index. Begin met één of twee. Voeg er pas een toe als je merkt dat je iets mist. Een journal met twintig pagina’s habit trackers die je niet bijhoudt, geeft vooral schuldgevoel.

Houd je ook van tekenen, dan kun je collecties versieren met kleine tekeningen. Een eenvoudige titel in mooie letters is al genoeg. Hoe je dat aanpakt, lees je in onze gids over handlettering.

Een voorbeeldweek: zo ziet het er in de praktijk uit

Stel, je begint op maandag. Bovenaan de pagina schrijf je de datum. Daaronder zet je zes regels: een rondje voor je tandartsafspraak om 14.00 uur, een stip voor het bellen van de loodgieter, een stip voor boodschappen, een streepje met de titel van het boek dat je net begon, een stip voor tien minuten tekenen en een ster bij de verjaardag van je zus. Dat is alles.

Dinsdag gaat het anders: je belt de loodgieter, maar de boodschappen laat je liggen. Je zet een kruisje bij het bellen, een pijltje bij de boodschappen en voegt een nieuwe regel toe voor een afspraak met een vriendin. Woensdag begin je opnieuw met de pijltjes van gisteren bovenaan. Op zondagavond kijk je terug op de week en zie je wat werkte.

Wat je hier ziet, is de kern van het systeem. Je schrijft niet om een mooi overzicht te maken, maar om je hoofd leeg te krijgen. Alles wat je opschrijft, hoef je niet meer te onthouden. Dat geeft rust, en dat is voor de meeste mensen de reden om ermee door te gaan.

Zo houd je je journal vol

De meeste mensen stoppen niet omdat het systeem niet werkt, maar omdat de gewoonte niet blijft hangen. Een paar tips die helpen:

Koppel het aan een vast moment. Pak je journal bij je ochtendkoffie of net voor het slapengaan. Een moment dat al bestaat, is makkelijker dan een nieuw tijdstip.

Houd het journal zichtbaar. Een boek in een la gebruik je niet. Leg het op je bureau of nachtkastje, met de pen erbij.

Begin met minder pagina’s dan je denkt. Een index, een maandlog en een daglog zijn genoeg voor de eerste maand. Je ziet vanzelf wat je nog mist.

Gebruik een proefversie. Teken nieuwe ideeën eerst op een los vel of in een goedkoop schrift. Zo durf je te experimenteren zonder dat je je mooie journal verpest.

Wees mild als je een tijd niets hebt bijgehouden. Begin gewoon opnieuw op een schone pagina. Je hoeft de gemiste weken niet in te halen, en een leeg stuk is niet erg. Veel mensen zeggen later dat juist de pauzes laten zien wat belangrijk was.

Papier of digitaal?

Je kunt een bullet journal ook digitaal bijhouden, op een tablet of in een notitie-app. Het voordeel is dat je pagina’s kunt kopiëren, verplaatsen en altijd bij je hebt. Het nadeel is dat je minder het gevoel van rust hebt dat veel mensen met pen en papier ervaren. Teken je graag op een tablet, kijk dan naar tekenen op iPad en ontdek wat je daarvoor nodig hebt. Het systeem blijft hetzelfde: index, logs en collecties.

Veel mensen kiezen voor een combinatie: de planning op papier en een paar creatieve pagina’s digitaal, of andersom. Probeer het uit en kijk wat bij je past. Er is geen goede of foute keuze, alleen een manier die jij volhoudt.

Bullet journal ideeën voor beginners

Zit je zonder inspiratie? Begin met een van deze bullet journal ideeën:

• Weekoverzicht. Een spread met zeven blokken voor de week, met onderaan een vak voor notities.
• Habit tracker. Een raster met de dagen van de maand en drie gewoonten, bijvoorbeeld water drinken, wandelen en lezen.
• Dankbaarheidslijst. Elke avond één regel over wat goed ging.
• Leesjournal. Titel, datum en een korte indruk van elk boek dat je leest.
• Reisplanner. Een route, een paklijst en een pagina met plekken die je wilt zien.
• Tekenpagina. Eén pagina per week waarop je iets tekent dat je die week zag. Een hond tekenen of een plantje uit de vensterbank is al genoeg.

Gebruik je je journal ook voor creatief werk, dan helpt het om je schetsen in dezelfde stijl te houden. Lees voor een start bij leren tekenen of oefen met een junk journal, waarin je collage en plakwerk combineert.

Veelgemaakte fouten bij een bullet journal

• Te perfectionistisch beginnen. Wie elke pagina mooi wil maken, begint minder snel. Maak eerst een werkende versie en versier daarna.
• Te veel pagina’s vooruit plannen. Je weet nog niet wat je volgende maand nodig hebt. Maak de maandlog pas als de maand begint.
• Het journal als agenda en kunstwerk tegelijk gebruiken. Dat kan, maar niet altijd. Houd een rustige versie voor drukke dagen.
• Een gemiste dag inhalen. Doe dat niet. Sla de dag over en ga door. Het journal is er voor jou, niet andersom.
• Het boek weggooien na een mislukte pagina. Plak de pagina dicht of schrijf eroverheen. Een mislukte pagina is gewoon een pagina.

Veelgestelde vragen over bullet journal

Verder lezen over journaling en tekenen