Textielverf: soorten, gebruik, fixeren en wassen

Textielverf is verf voor stof. Er zijn twee soorten: verf om met een penseel op kleding, tassen en kussens te schilderen, en machinewasverf om een hele stof in de wasmachine een nieuwe kleur te geven. Je fixeert schilderverf door te strijken met bakpapier ertussen. Daarna kun je het meestal wassen op 40 graden.

Wie op zoek is naar textielverf, komt vaak twee verschillende producten tegen onder dezelfde naam. Dat zorgt voor veel verwarring: de ene verf schilder je op een witte tas, de andere stop je met een kledingstuk in de wasmachine. In deze blog leggen we het verschil uit, laten we zien welke textielverf bij welk doel past en hoe je fixeert en wast. Ben je nieuw met verf? Lees dan eerst schilderen voor beginners.

Wat is textielverf

Textielverf is een verf met een bindmiddel dat in de vezels van stof blijft zitten. Zo blijft de kleur zitten na het wassen, wat bij gewone verf niet lukt. Er bestaan twee hoofdsoorten die je makkelijk door elkaar haalt.

• Schilderverf voor textiel (potjes, tubes, stiften, spray): je maakt een tekening of patroon op de stof, met penseel, spons, stempel, stencil of stift. Je fixeert met een strijkijzer.
• Machinewasverf of dompelverf (pods, poeder, vloeibaar): je kleurt een hele stof, bijvoorbeeld een shirt of gordijn, in de wasmachine of in een emmer volgens de gebruiksaanwijzing.

Over dat tweede type schrijft verfmerk Dylon op de website van Henkel dat het al ruim zeventig jaar kleurstoffen voor thuisgebruik maakt, waaronder een machinewasverf in kleuren als Tulip Red. De mogelijkheden zijn groot, maar je krijgt meestal een egale, doorlopende kleur, geen tekening.

Textielverf kiezen voor wat je wilt maken

Een tekening, tekst of patroon

Wil je een dier, een tekst of een patroon op een tas, kussen of t-shirt? Dan kies je schilderverf voor textiel. Die is er in potjes, tubes, stiften en als spuitbus (textielverf spray). Potjes en tubes gebruik je met penseel of spons. Stiften zijn fijn voor letters en details, en met een stencil en een spray maak je snel een patroon. Een bekende serie is bijvoorbeeld de Talens Art Creation textielverf, die in setjes van vier kleuren wordt verkocht.

Een hele stof een nieuwe kleur geven

Wil je een verbleekt shirt weer zwart maken, of een gordijn een andere kleur geven? Dan kies je machinewasverf. De Dylon Pods zijn daar een voorbeeld van: de verf gaat samen met de was in de trommel. Textielverf wasmachine producten werken vooral goed op katoen, linnen en viscose. Op kunstvezels zoals polyester neemt de kleur nauwelijks op.

Voor kleuren als zwart, bruin of donkerblauw zijn er speciale varianten. Zwart verven werkt meestal het best op een lichtgekleurde stof van katoen. Een donkere stof licht je niet op met een donkere verf.

Plakkaatverf en gouache zijn geen textielverf

Plakkaatverf en gouache blijven niet zitten op stof en gaan er bij het wassen af. Ze zijn geschikt voor papier, niet voor kleding. Wil je meer weten over die verfsoorten? Lees dan onze gidsen over plakkaatverf en gouache, en het verschil met gouache verf in het algemeen.

Textielverf gebruiken: stap voor stap

Dit stappenplan geldt voor schilderverf voor textiel. Bij machinewasverf volg je de gebruiksaanwijzing op de verpakking.

1. Was de stof zonder wasverzachter. Wasverzachter laat een laagje achter waar verf niet goed op hecht. Laat de stof volledig drogen en strijk hem glad.
2. Leg een stuk karton of plastic in het kledingstuk. Zo trekt de verf niet door naar de achterkant.
3. Teken je ontwerp voor met een potlood of een krijtje, of werk met een stencil.
4. Schilder dun en egaal. Gebruik een penseel of spons en wacht tot een laag droog is voor je de volgende zet. Dikke lagen scheuren en voelen stug.
5. Laat alles drogen. Talens noemt bij zijn textielverf 30 minuten droogtijd voordat je gaat fixeren. Bij dikkere lagen duurt het langer.
6. Fixeer (zie hieronder).
7. Was het pas na de fixatie en volg de wasvoorschriften.

Textielverf fixeren

Fixeren zorgt ervoor dat de verf blijvend in de stof zit. Bij veel schilderverf doe je dat met een strijkijzer. Talens schrijft bij zijn textielverf voor om het strijkijzer op de katoenstand te zetten en een vel bakpapier tussen stof en strijkijzer te leggen. Er worden geen graden of minuten genoemd, dus kijk bij elke verf wat de fabrikant voorschrijft. Zo voorkom je dat het strijkijzer vastplakt of de verf verbrandt.

Tips bij het fixeren:

• Strijk altijd aan de achterkant of met bakpapier ertussen.
• Gebruik geen stoom, tenzij het etiket dat zegt.
• Beweeg het strijkijzer en blijf niet op één plek staan.
• Sommige verven fixeer je ook in de droger of laat je een aantal dagen uitharden. Lees de verpakking.

Textielverf wassen en onderhouden

Na het fixeren is de verf wasbaar. Talens vermeldt dat het item dan op 40 graden gewassen kan worden en geschikt is voor de droger, mits het eerst volledig droog is. Een paar tips:

• Was het kledingstuk binnenstebuiten, zodat de wasmachinetrommel de verf niet schuurt.
• Gebruik een mild wasmiddel en geen bleekmiddel.
• Was nieuw beschilderde kleding de eerste keer apart.
• Vermijd de droger als de verpakking dat afraadt, en strijk nooit direct op de verf.

Bij machinewasverf laat je de wasmachine na het verven een keer draaien zonder kleding en met wasmiddel, om resten verf te verwijderen. Volg ook hier de gebruiksaanwijzing.

Textielstiften en spray

Naast potjes en tubes zijn er textielstiften en spuitbussen. Een textielstift gebruik je als een gewone stift: ideaal voor letters, kleine tekeningen en kinderwerk. Teken op een gladde, gestrekte stof en laat de inkt even drogen voordat je verder gaat. Met textielverf spray en een stencil maak je in één keer een patroon, zoals een rij sterren op een tas. Spuit in een goed geventileerde ruimte en leg een kartonnen rand om de stof, zodat alleen het stencil geraakt wordt. Fixeren werkt ook hier meestal met een strijkijzer. Bij alle varianten geldt: een kleine proef op een restje stof voorkomt teleurstelling.

Welke kleding en stof geschikt zijn

Textielverf werkt het best op een gladde, lichte stof van katoen of linnen. Een witte of lichte tas, een t-shirt, een kussenhoes en een schort zijn dan ook de klassiekers. Zware stof zoals canvas neemt de verf goed op, maar kost iets meer verf. Rekbare stof, zoals een tricot shirt, vraagt zachte verf die meebeweegt, anders scheurt de laag bij het dragen. Op glanzende of gladde synthetische stoffen blijft de verf vaak niet goed zitten. Kijk altijd op het etiket van de stof en op de verpakking van de verf. Heb je twijfel? Schilder dan eerst een proefvlak aan de binnenkant van een zoom en was het kledingstuk daarna op de manier waarop je het ook later wilt wassen.

Machinewasverf gebruiken

Bij machinewasverf draait het om de gebruiksaanwijzing. Je weegt de stof, kiest de juiste hoeveelheid verf en volgt het aangegeven wasprogramma. Verf een kledingstuk niet samen met stukken waarvan je de kleur wilt behouden. Een lichtere stof wordt gelijkmatiger dan een gemêleerde. Heb je zwarte of donkere kleur nodig, kies dan een stof die licht van kleur is. Spoel na het verven en was het kledingstuk de eerste paar keer apart, omdat er nog kleurstof kan loslaten.

Textielverf kopen: waar let je op

Waar koop je textielverf? Het aanbod is groot. Hobbywinkels hebben schilderverf voor textiel in potjes, tubes en stiften. Drogisterijen en winkels als HEMA, Action en Kruidvat verkopen vaak machinewasverf en soms ook schilderverf voor stof, al wisselt het assortiment per winkel en per periode. Online vind je de grootste keuze. Textielverf kopen in een fysieke winkel in je buurt kan prettig zijn als je de kleuren wilt zien. Let op deze dingen:

• Soort verf. Wil je schilderen, of een hele stof kleuren? Kies het juiste product.
• Geschikte stof. Op de verpakking staat voor welke materialen de verf bedoeld is.
• Fixatie. Hoe fixeer je en hoeveel tijd heb je daarvoor nodig?
• Wasbaarheid. Tot welke temperatuur is het resultaat wasbaar?
• Kleurstelling. Wil je zwart, bruin of felle kleuren? Controleer of die kleur bij jouw stof past.
• Veiligheid. Voor kinderen zijn watergedragen textielverven en stiften geschikter, en kijk naar de leeftijdsaanduiding.

Wil je weten wat de bekendste machinewasverf kan, en hoe je hem gebruikt? Dat lees je in onze uitleg over textielverf Dylon.

Ideeën voor textielverf

• Tote bag met een eenvoudig patroon of een tekst.
• T-shirt of sweater met een stencil of een handgeschilderd motief.
• Kussenhoes met een grote bloem of een geometrisch patroon.
• Schoenen van canvas, met streepjes of stippen.
• Een gordijn of tafelkleed met een rand in een tweede kleur.
• Kinderkleding met handafdrukken of kleine dieren.
• Verbleekte kleding weer donker maken met machinewasverf.

Kies in het begin eenvoudige vormen en weinig kleuren. Oefen eerst op een stuk oude stof, zodat je ziet hoe de verf zich gedraagt.

Veelgemaakte fouten met textielverf

• Wasverzachter in de stof. Daar hecht de verf slecht op.
• Te dikke lagen. De verf wordt stug en scheurt.
• Niet fixeren. Zonder fixatie verdwijnt de verf in de was.
• Verkeerde stof. Polyester en andere kunstvezels nemen de verf slecht aan.
• Te vroeg wassen. Wacht tot de verf droog en gefixeerd is.
• Te heet strijken. Dat kan de stof beschadigen.

Veelgestelde vragen over textielverf

Verder lezen