Schilderen op nummer: zo begin je en dit heb je nodig

Schilderen op nummer werkt zo: op een bedrukt doek staan vlakjes met een cijfer, en elk cijfer hoort bij een potje verf in dezelfde nummering. Je kleurt de vlakjes één voor één in en na een paar uur of een paar weken hangt er een echt schilderij aan de muur. Je hoeft niet te kunnen tekenen en er is geen voorkennis nodig.

Schilderen op nummer is daarom een populaire eerste stap naar verf. Wil je daarna meer vrijheid, dan helpt ons overzicht schilderen voor beginners je verder.

Wat is schilderen op nummer?

Schilderen op nummer is een hobby waarbij het tekenwerk al voor je is gedaan. Het doek heeft dunne lijntjes en cijfers, de verf zit in genummerde potjes. Jij bepaalt het tempo en de penseelstreek. Het idee is niet nieuw. Volgens het overzicht op Wikipedia over paint by number ontwikkelden Max Klein van het Amerikaanse verfbedrijf Palmer en de kunstenaar Dan Robbins de kits aan het eind van de jaren veertig. Het merk Craft Master bracht de pakketten in 1951 op grote schaal op de markt, en er zouden miljoenen van zijn verkocht.

Wat schilderen op nummer zo aantrekkelijk maakt, is het geruststellende ritme. Je hoeft geen keuzes te maken over compositie of kleur, dus je hoofd mag leeg worden. Veel mensen noemen het ontspannend, een beetje zoals een puzzel leggen. Voor sommigen blijft het daarbij en dat is prima. Anderen krijgen zin in vrijer werk en stappen over op zelf schilderen met acryl.

Wat zit er in een pakket?

Een standaardpakket bevat bijna altijd dezelfde onderdelen:

• Een doek of paneel met de voorgedrukte vlakken en cijfers, vaak op een houten spieraam, soms los op karton of linnen.
• Potjes acrylverf, één per cijfer. Bij een eenvoudig doek zijn dat 12 tot 18 kleuren, bij een gedetailleerd doek soms meer dan 30.
• Een kleine set penselen, meestal drie of vier in verschillende maten.
• Een voorbeeldkaart met het eindresultaat, en soms ophangmateriaal.

Let op de kwaliteit van de onderdelen. De verf is meestal prima. De meegeleverde penselen zijn vaak het zwakke punt: harde haren die uitvallen, of punten die niet mooi blijven. Koop je een pakket, reken dan op een setje betere penselen erbij.

Hoe werkt schilderen op nummer stap voor stap?

De methode is simpel, maar de volgorde maakt veel uit. Zo pak je het aan.

1. Maak je werkplek klaar

Zorg voor goed licht en een stabiele plek. Leg je verf, een bakje water en een stuk keukenpapier binnen handbereik. Op een tafel werkt het, maar je zit dan met je neus boven het doek. Staat je doek rechtop op een ezel, dan zie je het resultaat zoals het aan de muur komt te hangen, en je rug en nek bedanken je na een paar uur. Meer hierover lees je in onze gids over de schildersezel.

2. Test de verf en roer goed

Open een potje en roer. Acrylverf scheidt in de pot en de bovenste laag is vaak waterig. Het is gebruikelijk om de potjes goed dicht te doen na elk gebruik, want de verf droogt snel op. Staat de verf toch een beetje dik, voeg dan één druppel water toe.

3. Begin bij de grote, lichte vlakken

Kies een kleur en kleur alle vlakjes met dat cijfer in, over het hele doek. Dat is iets beter dan vlak voor vlak werken, want je hoeft je penseel minder vaak schoon te maken. Begin met lichte kleuren en eindig met donkere. Donkere verf bedekt licht goed, andersom is het lastiger.

4. Laat lagen drogen

Een dun laagje acryl is binnen enkele minuten aanraakdroog. Is een vlak donker of zie je het cijfer nog doorschemeren, wacht dan en schilder een tweede laag. Blijf je op natte verf drukken, dan krijg je strepen of trek je het onderliggende vlak los.

5. Werk de details als laatste af

Kleine vlakken, ogen en lichtpuntjes komen aan het einde. Gebruik dan het fijnste penseel dat je hebt en maak het laatste stukje met rust. Controleer daarna het hele doek: zijn er cijfers die nog doorschemeren, of vlakjes die je bent vergeten?

Hoeveel tijd kost schilderen op nummer?

Dat hangt vooral af van het aantal vlakjes. Een eenvoudig doek met weinig kleuren is soms in een middag klaar. Een gedetailleerd doek van 40 × 50 cm kost eerder 20 tot 40 uur. Dat zijn richtwaarden die je vaak terugziet in de beschrijving van pakketten en in ervaringen van hobbyschilders. Het scheelt veel hoe stevig je hand is en hoe fijn de vlakjes zijn.

Wil je het leuk houden, plan dan korte sessies in. Een uur per avond is volstrekt genoeg, en doordat je het doek op de ezel laat staan, begin je zo weer waar je gebleven was. Wie na twee weken nog niet klaar is, hoeft zich geen zorgen te maken. Het is geen wedstrijd.

Welke materialen heb je nodig?

Een goed pakket is een prima start. Met een paar aanvullingen wordt het resultaat beter.

Penselen

De meegeleverde penselen zijn voor het eerste doek prima, maar voor een nette uitstraling loont het om te investeren in een set synthetische penselen. Een ronde punt van maat 0 of 1 voor de kleine vlakjes, en een plat penseel van een halve centimeter voor de grotere vlakken. Zachte synthetische haren zijn ideaal bij acrylverf. Meer over de uitleg van penselen en verf lees je bij acrylverf.

Een ezel of ondergrond

Een ezel is geen vereiste, maar wel een verbetering. Je werkt rechtop, je ziet het geheel in één oogopslag en je kunt het doek schuin houden tegen het licht. Voor een doek tot ongeveer 100 cm hoog is een tafelmodel genoeg. Wil je meerdere hobby’s doen, dan is een staand model zoals De Rembrandt flexibeler.

Verf bijvullen

Raakt een kleur op, dan kun je een potje acrylverf bijkopen in een kleur die bijna gelijk is. Meng je zelf, bedenk dan dat acryl iets donkerder opdroogt. Lees kleuren mengen voor de basis.

Overige hulpmiddelen

• Een bakje water en een doekje of keukenpapier.
• Een palet of een bordje voor het mengen.
• Een potlood en een gum voor als je een lijntje wilt herstellen.
• Doorzichtige vernis als je het doek wilt beschermen, nadat het volledig droog is.

Schilderen op nummer voor volwassenen

Voor volwassenen zijn er pakketten met meer vlakjes, fijnere details en rustiger onderwerpen: landschappen, stillevens, bloemen en grote dieren. Lees ons overzicht van schilderen op nummer voor volwassenen voor een eerlijke vergelijking van moeilijkheid en tijd.

Schilderen op nummer met je eigen foto

Is een standaardpakket je niet persoonlijk genoeg? Met een eigen foto laat je een bedrijf een doek maken met jouw afbeelding, bijvoorbeeld van een huisdier of een vakantiefoto. De uitleg staat in schilderen op nummer met je eigen foto. Kies een foto met duidelijke vormen, goed licht en weinig details, anders wordt het aantal vlakjes enorm.

Schilderen op nummer met een merk als Ravensburger

Naast de standaardpakketten bieden bekende puzzelmerken ook sets aan. Wat je daar kunt verwachten en waar je op let, lees je bij schilderen op nummer van Ravensburger.

Hoe kies je een goed pakket voor schilderen op nummer?

Het aanbod is groot en de prijzen lopen uiteen. Let bij het kiezen op een paar dingen, dan val je minder snel tegen.

Aantal kleuren en vlakjes

Meer kleuren betekent een mooier, maar ook een veeleisender resultaat. Voor je eerste doek zijn 12 tot 18 kleuren een goede maat. Kijk op de voorbeeldafbeelding of de vlakken groot genoeg zijn om rustig in te kleuren. Een doek met honderden piepkleine vlakjes is prachtig, maar vraagt veel geduld en een vaste hand.

Formaat

Een doek van 40 × 50 cm is een fijne maat voor beginners. Kleiner is sneller klaar, groter geeft meer rust per vlak maar kost veel meer uren. Houd ook rekening met de plek waar het schilderij straks hangt.

Doek op spieraam of los

Een doek op een spieraam kun je meteen ophangen. Een los doek moet je zelf opspannen of laten inlijsten. Dat kost extra, maar geeft meer keuze in de afwerking. Wil je het later inlijsten, lees dan eerst hoe je een schilderij ophangt.

Onderwerp

Kies iets wat je tien uur lang graag ziet. Landschappen en bloemen geven veel afwisseling in kleur. Dieren en portretten vragen meer precisie in de details. Wil je weten hoe zo’n onderwerp werkt als je later zelf gaat schilderen, kijk dan bij bloemen schilderen.

Tips voor een netter resultaat

Met een paar gewoontes ziet je werk er een stuk strakker uit.

• Werk met weinig verf op het penseel. Veeg het penseel af op de rand van het potje.
• Trek lijnen van buiten naar binnen. Zo blijft de rand scherp en loopt de verf niet over.
• Draai het doek. Voor een rechte lijn is de ene richting makkelijker dan de andere.
• Rust uit. Na een uur wordt je hand minder precies. Een pauze helpt meer dan doorzetten.
• Houd een klein bakje schoon water apart voor het wisselen van kleur, zodat je niet per ongeluk vuil water gebruikt.
• Bekijk het doek van een afstand. Van dichtbij zie je fouten die op twee meter afstand niet opvallen.

Wat als je de smaak te pakken hebt?

Veel mensen merken dat schilderen op nummer een opstapje is. Je leert verf mengen te zien als iets dat werkt, je krijgt gevoel voor penseeldruk en je ontdekt welke kleuren je mooi vindt. De volgende stap is vaak een eenvoudig onderwerp zelf schilderen, bijvoorbeeld een lucht met wolken. Een goede volgende stap is acryl schilderen, omdat je dezelfde verf en penselen kunt blijven gebruiken.

Veelgemaakte fouten

Te veel water

Een nat penseel maakt de verf waterig. Het cijfer schemert dan door en je moet drie lagen zetten. Gebruik een droge kwast of dep hem af op keukenpapier.

Over de lijntjes

Een beetje over de lijn is niet erg. Het wordt pas storend als je met een grote kwast in een klein vlakje werkt. Pak dan het fijne penseel, en trek het vlak rustig van de rand naar binnen.

Verf laten opdrogen in het potje

Doe het deksel er na elk gebruik direct op en druk het goed aan. Een druppel water in een potje dat net aan het indrogen is, kan het nog redden.

Veelgestelde vragen over schilderen op nummer

Schilderen op nummer aan je eigen ezel