Een borduurpakket kruissteek bevat alles om één werkstuk te borduren: stof, garen in de juiste kleuren, een naald en een patroon. Voor beginners is het de gemakkelijkste manier om te starten, omdat je geen losse spullen hoeft samen te stellen. Kies een pakket met aidastof, een klein formaat en een duidelijk patroon, en je hebt binnen een paar avonden je eerste werkstuk.
Toch zijn borduurpakketten niet allemaal gelijk. Sommige zijn voorbedrukt, zodat je alleen de kruisjes hoeft te zetten. Andere hebben een telpatroon, waarbij je zelf de vakjes telt. Het verschil in kwaliteit van garen en stof kan groot zijn, en de moeilijkheid verschilt enorm. In dit artikel lees je wat er in een borduurpakket kruissteek zit, welke soorten er zijn, waar je op let bij het kiezen en hoe je het pakket gebruikt. Wil je eerst meer over de techniek weten, lees dan onze gids over kruissteek.
Kort samengevat
- Een borduurpakket kruissteek bevat stof (meestal aida), garen, naald en patroon.
- Er zijn pakketten met een telpatroon en voorbedrukte pakketten waarop je het ontwerp al ziet.
- Kies als beginner een klein formaat, weinig kleuren en grote vakjes op de aida.
- Controleer of garen, naald en patroon in de doos zitten, en of er een ring bij hoort.
- Een borduurpakket kruissteek is het begin: het patroon kun je later ook los kopen en zelf aanvullen.
Wat zit er in een borduurpakket kruissteek?
De inhoud verschilt per pakket, maar meestal vind je de volgende onderdelen.
- Stof. Meestal aida, soms linnen of stramien. Volgens Wikipedia over de kruissteek is aida een veelgebruikt stramien met vier of vijf draden schering en inslag per vierkantje, waardoor de gaten duidelijk zichtbaar zijn.
- Garen. Vaak splijtgaren, in alle kleuren van het patroon. Soms al gesorteerd op symbool.
- Naald. Een borduurnaald met een stompe punt.
- Patroon. Een telpatroon met symbolen of een kleurenschema.
- Handleiding. Een korte uitleg van de kruissteek en de werkwijze.
- Soms: een borduurring, een lijst of een opbergkaartje voor het garen.
Alles bij elkaar scheelt dat veel zoekwerk. Je hoeft niet te weten welke kleuren je nodig hebt of hoeveel garen. Dat is ook de reden waarom een pakket zo populair is bij beginners.
Voorbedrukt of telpatroon?
Dit is de belangrijkste keuze. Beide gebruiken kruissteek, maar de manier van werken is anders.
Een pakket met telpatroon
Bij een telpatroon volg je een schema met symbolen. Elk symbool staat voor een kleur. Je telt de vakjes op de aida en zet de kruisjes op de juiste plek. Het geeft je een strakke, voorspelbare uitkomst, en je leert aftellen en patronen lezen. Het vraagt wel aandacht en rust. Een telpatroon is ideaal voor wie graag geconcentreerd werkt.
Een voorbedrukt pakket
Bij een voorbedrukt pakket staat het ontwerp al op de stof, vaak in de kleuren van het garen. Je hoeft niet te tellen, je borduurt over de afbeelding heen. Het is makkelijker en sneller te leren. Je kruisjes zijn minder precies te plaatsen, maar het resultaat is mooi. Voor kinderen en voor wie ontspannen wil borduren is dit een goede keuze. Het overzicht over borduren met kruissteek legt de verschillen verder uit.
Welke past bij jou?
Wil je leren tellen en patronen lezen, dan kies je een telpatroon. Wil je ontspannen werken zonder gedoe, dan kies je voorbedrukt. Veel beginners starten met voorbedrukt en stappen later over naar telpatronen met meer details.
Waar let je op bij het kiezen van een borduurpakket?
Er zijn veel pakketten, in alle prijsklassen. Deze punten helpen bij het kiezen.
Formaat
Een klein pakket, bijvoorbeeld een motief van ongeveer tien bij tien centimeter, is in enkele avonden af. Dit is een richtmaat uit de praktijk. Een groot pakket kan weken tot maanden duren. Kies als beginner iets kleins, zodat je het afmaakt.
Aantal kleuren
Elke extra kleur betekent een extra draad om te wisselen en te tellen. Pakketten met een beperkt aantal kleuren, zoals vijf tot tien, zijn makkelijker dan pakketten met tientallen tinten. Dit is geen vaste regel, maar het scheelt in de overzichtelijkheid.
Stof en grootte van de vakjes
Op aida met grotere vakjes zie je de gaatjes beter en is het tellen makkelijker. Fijne stof is mooier, maar vraagt meer van je ogen. Voor een eerste werk is grotere aida prettig. Controleer ook of de stof groot genoeg is: er moet een rand overblijven om het werk in te spannen en af te werken.
Kwaliteit van garen
Goed garen loopt soepel, rafelt niet en heeft kleuren die gelijkmatig zijn. Is het garen dun of pluizig, dan is het frustrerend. Lees de beschrijving en reviews, en kijk of het garen splijtbaar is. Bij een goed pakket staat de garenkleur duidelijk aangegeven.
Duidelijkheid van het patroon
Een goed patroon heeft een leesbaar schema, een kleurenlegenda en markeringen voor het midden. Een patroon dat je moeilijk kunt lezen, maakt het werk lastiger dan nodig. Kijk bij de beschrijving of er een voorbeeld van het patroon is.
Compleetheid
Staat er een ring bij? Is de naald inbegrepen? Soms ontbreekt iets en moet je het apart kopen. Lees de inhoudsopgave van het pakket. Een borduurring heb je vaak toch nodig, zie onze uitleg over de borduurring.
Thema en motief
Kies een onderwerp waar je plezier in houdt. Je ziet het werk weken lang voor je. Veel pakketten hebben thema’s zoals bloemen, dieren, geboortetegels of kerst. Vraag jezelf af of je het straks ook mooi vindt om op te hangen.
Waar koop je een borduurpakket?
Pakketten zijn te koop bij hobbywinkels, handwerkwinkels, warenhuizen en online. Prijs en kwaliteit lopen sterk uiteen. We noemen geen bedragen, omdat ze veranderen. Een paar punten helpen om goed te vergelijken:
- Vergelijk wat er in de doos zit, niet alleen de prijs.
- Lees beoordelingen over de kwaliteit van het garen en de leesbaarheid van het patroon.
- Controleer of een borduurpakket kruissteek kleurvast garen heeft als je het gaat wassen.
- Kijk bij een winkel of er een telefoonnummer of servicepunt is voor vragen.
Een goedkoper pakket is prima voor een eerste keer, zeker als je niet zeker weet of de hobby je bevalt. Voor een werkstuk dat je wilt inlijsten of weggeven, loont een pakket van goede kwaliteit.
Zo borduur je een borduurpakket kruissteek
Heb je een pakket? Dan werk je zo.
Stap 1: pak alles uit en controleer
Leg alle onderdelen neer en vergelijk ze met de lijst. Controleer of alle garenkleuren aanwezig zijn en ruim een vaste plek in voor de snippers en het garen. Sorteer de strengen op symbool, bijvoorbeeld op een stuk karton met gaatjes of op een kaartje.
Stap 2: vind het midden en rijg de stof
Vouw de stof dubbel in twee richtingen om het midden te vinden, en markeer dat met een speld of rijgdraad. Doe hetzelfde op het patroon. Je begint in het midden, zodat het motief goed op de stof valt. Rijg de randen eventueel met een rijgsteek, zodat ze niet rafelen.
Stap 3: span de stof in
Span de stof in een ring of frame, strak maar zonder te trekken. Een strakke stof geeft netter werk. Zie onze uitleg over de ring voor tips.
Stap 4: knip het garen en splits het
Knip een draad van ongeveer een armlengte en splits hem volgens de handleiding in twee of drie draden. Dit is een richtlijn uit de praktijk. Volgens Wikipedia wordt vaak met splijtzijde gewerkt, een garen van zes draden dat voor het borduren in twee of drie delen wordt gesplitst.
Stap 5: borduur de kruisjes
Zet elke kruissteek in twee gangen: eerst een schuine steek, dan de tweede schuine steek eroverheen. De bovenste steek van alle kruisjes moet dezelfde kant op liggen. Werk in rijen van links naar rechts, of werk eerst alle halve steken en dan terug. Beide manieren werken, zolang je consequent bent.
Stap 6: werk de achterkant netjes af
Maak geen knopen, maar werk het draadeinde weg onder de steken aan de achterkant. Spring niet met lange draden over grote afstanden, want die zijn zichtbaar door de stof en kunnen vlekken geven.
Stap 7: was, strijk en lijst in
Is het werk klaar, was het dan voorzichtig met de hand als het vuil is, en strijk het aan de achterkant op een zachte handdoek. Span het op karton of laat het in een ring zitten en hang het op.
Tip: vink in het patroon af welk deel je hebt gedaan, met een potlood of een stickertje. Zo zie je meteen waar je was als je een tijd niet hebt geborduurd.
Een borduurpakket kruissteek als startpunt
Een pakket is niet het einde van de weg. Na een of twee pakketten merk je welk soort werk je leuk vindt. Dan kun je losse patronen kopen of gratis patronen zoeken en zelf stof en garen uitzoeken. Ook is het mogelijk om een eigen telpatroon te maken van een foto: lees daarover in het artikel over borduren van een foto. Voor de afwerking van een ingelijst werk of een kussen kun je ook de naaimachine gebruiken. Wil je algemene informatie, bekijk dan onze gids borduren en de bredere pijler naaien en borduren.
De kruissteek heeft een lange traditie. In het Rijksmuseum hangt een merklap uit 1698, geborduurd met zijden kruissteken op wollen mousseline. Ook het Lakenhal in Leiden bewaart een merklap uit 1711 van 28 bij 33 centimeter, in kruissteek met zijde op wollen mousseline, met vazen met bloemen, initialen en het jaartal erin. Zo’n lap laat zien dat kruissteek eeuwenlang een manier was om motieven, letters en cijfers vast te leggen. Een borduurpakket is de moderne versie: een klein werk met een duidelijk patroon.
Veelgemaakte fouten met een borduurpakket
Een te groot pakket kiezen
Het werk blijft liggen. Kies een klein formaat voor je eerste pakket.
Het midden niet markeren
Zonder midden valt het motief scheef op de stof, en soms past het niet. Vouw altijd eerst de stof dubbel.
Garenkleuren door elkaar halen
Sorteer en label het garen vooraf. Veel pakketten hebben een kaartje met symbolen. Gebruik dat.
Te strak aantrekken
Dan trekt de aida krom. Trek de draad net aan, niet strak.
De bovenste steken in verschillende richtingen
Dit geeft een rommelig effect. Laat alle bovenste steken dezelfde kant op liggen.
Veelgestelde vragen over borduurpakket kruissteek
Wat zit er in een borduurpakket kruissteek?
Meestal aidastof, garen in de juiste kleuren, een naald, een telpatroon of een voorbedrukte stof en een handleiding. Soms hoort er een ring of lijst bij. Controleer de inhoud voor je koopt.
Is een borduurpakket geschikt voor beginners?
Ja. Het is de makkelijkste manier om te beginnen, omdat alles erin zit. Kies een klein formaat, weinig kleuren en een duidelijk patroon.
Wat is het verschil tussen een voorbedrukt pakket en een telpatroon?
Bij een voorbedrukt pakket staat het ontwerp al op de stof, en hoef je niet te tellen. Bij een telpatroon volg je een schema met symbolen en tel je de vakjes zelf. Voorbedrukt is makkelijker, telpatroon is preciezer.
Welke stof zit in een borduurpakket kruissteek?
Meestal aida, een stramien met bosjes draden en duidelijke gaatjes. Soms linnen of een fijner weefsel. Aida is het makkelijkst om op te tellen.
Hoe lang duurt het om een borduurpakket af te maken?
Een klein motief lukt in een paar avonden. Een groot pakket kost weken tot maanden. Dit hangt af van de grootte, het aantal kleuren en je tempo.
Heb je een borduurring nodig bij een borduurpakket kruissteek?
Het helpt, maar het is niet altijd verplicht. Bij een telwerkje op stevige aida lukt het ook zonder. Een ring houdt de stof strak en geeft netter werk, dus voor veel mensen is hij aan te raden.
Kun je een borduurpakket wassen?
Ja, voorzichtig met de hand in lauw water en een mild wasmiddel. Controleer eerst of het garen kleurvast is. Strijk aan de achterkant op een zachte ondergrond.
Wat doe ik als er garen ontbreekt in het pakket?
Neem contact op met de winkel of de maker. Je kunt ook garen van hetzelfde merk en nummer los bijkopen, als het kleurnummer in het patroon staat.
Verder lezen
Een borduurpakket kruissteek is een rustige manier om te beginnen. Kies een klein pakket, vind het midden en werk in rijen. Wil je verder lezen?
- De pijler naaien en borduren met alle onderwerpen.
- Kruissteek: de techniek uitgelegd.
- Borduren met kruissteek: patronen en werkwijze.
- Borduurpakket: de koopgids voor alle pakketten.
- Borduren: de basis voor beginners.