Digitale piano kiezen: waar let je op als beginner?

Een digitale piano is een elektronisch instrument dat een akoestische piano nabootst in geluid en aanslag. Voor beginners kies je het beste een digitale piano met 88 toetsen, gewogen toetsen, een sustainpedaal en een koptelefoonaansluiting. Met die vier eigenschappen leer je op een manier die dicht bij een echte piano ligt, zonder dat je een stemmer, een grote ruimte of begripvolle buren nodig hebt.

Wie een digitale piano zoekt, ziet in de winkel een enorm aanbod met bijna net zo veel verschillende prijzen. In dit artikel leggen we uit wat een digitale piano is, waar hij van verschilt van een keyboard en welke eigenschappen je het meest merkt. Zoek je het volledige beeld rond het instrument? Op de pagina over muziek leren staat hoe je als beginner een eerste instrument kiest.

Wat is een digitale piano?

Volgens Wikipedia is een digitale piano een elektronisch muziekinstrument dat de akoestische piano nabootst, zowel in klank als in aanslaggevoeligheid. Hij heeft hetzelfde aantal toetsen als een gewone piano, aanslaggevoelige toetsen, soms met echte hamers, en één tot drie pedalen. Het geluid komt uit luidsprekers, omdat er geen klankbord is. De meeste modellen werken met samples: opgenomen geluiden die worden afgespeeld als je een toets indrukt.

Dat betekent dat je op een digitale piano veel kunt leren wat ook op een piano telt: vingerzetting, ritme, dynamiek, pedaalgebruik. Wat je mist, is het volledige gevoel van snaren en een klankbord. Het is dus geen exacte kopie, maar voor beginners en voor de meeste gevorderden een prima instrument.

Digitale piano of keyboard?

Een keyboard heeft vaak veel klanken en ritmes en lichte toetsen. Het andere instrument richt zich op het pianogevoel. Het verschil in kort:

• Toetsen: een digitale piano heeft meestal 88 gewogen toetsen, een keyboard 61 lichte.
• Doel: een digitale piano is bedoeld om piano te spelen, een keyboard om met klanken en begeleiding te werken.
• Pedalen: een digitale piano heeft er vaak een tot drie, bij een keyboard is een pedaal meestal een extra.

Twijfel je? Lees dan eerst onze gids over keyboard kopen. Daar staat wanneer een keyboard de betere keuze is.

Waarom kiezen beginners voor een digitale piano?

Er zijn vier redenen die steeds terugkomen.

1. Je kunt zacht spelen. Met een koptelefoon hoort alleen jij de piano. Dat is voor veel mensen reden genoeg.
2. Geen stemmen. Een akoestische piano moet geregeld gestemd worden. Een digitale versie niet, en hij reageert niet op temperatuur of luchtvochtigheid.
3. Compact en verplaatsbaar. Hij past in een hoek van de kamer en is makkelijker te verhuizen dan een akoestische piano.
4. Extra’s om te leren. Opnemen, een metronoom, verschillende klanken en vaak een aansluiting voor leerapps.

Er zijn ook nadelen. Het geluid blijft digitaal. Het toetsgevoel is nooit helemaal gelijk aan een akoestische piano. En je bent afhankelijk van elektriciteit. Wil je meer weten over de afweging tussen beide soorten, lees dan piano kopen.

Waar let je op bij het kiezen van een digitale piano?

Dit zijn de eigenschappen die je in de praktijk het meest merkt.

Het aantal toetsen

Een piano heeft 88 toetsen: 52 witte en 36 zwarte, van A0 tot C8, volgens Wikipedia. Met 88 toetsen speel je alle pianostukken spelen. Is je budget krap, dan zijn er modellen met 61 of 76 toetsen. Die zijn goed om te beginnen, maar je loopt er sneller tegenaan dat een stuk niet past.

Gewogen toetsen

Gewogen toetsen voelen zwaarder, zoals de toetsen van een echte piano. Ze laten je vingerkracht opbouwen en maken het overstappen naar een akoestische piano makkelijker. Sommige digitale pianos hebben een hamermechaniek: kleine mechanische hamertjes die het gevoel van een piano nabootsen. Gewogen toetsen zijn een belangrijke reden om niet te kiezen voor een eenvoudig keyboard.

Geluid en luidsprekers

Het geluid is gebaseerd op opnames van een piano. Modernere modellen gebruiken aparte samples voor de hamer, de snaar en de klankkast, schrijft Wikipedia. Luister in de winkel met een koptelefoon en zonder. Een instrument dat mooi klinkt via de luidsprekers, klinkt niet altijd goed via de koptelefoon, en omgekeerd.

Polyfonie

Polyfonie is het aantal noten dat tegelijk kan klinken. Bij pianomuziek met pedaal loopt dat snel op, omdat noten doorklinken. Een model met te weinig polyfonie laat noten wegvallen. Als algemene richtlijn is meer polyfonie veiliger voor wie ook wil gaan pedaleren.

Pedalen

Een sustainpedaal is voor pianomuziek bijna onmisbaar. Een akoestische piano heeft er twee of drie. Bij sommige digitale pianos zit één pedaal in de doos, andere hebben een pedaalunit onder het onderstel. Controleer of de pedaal bij de piano zit en of er een stevig onderstel is, zodat hij niet wegschuift.

Aansluitingen

Let op een koptelefoonaansluiting, een USB- of MIDI-aansluiting en eventueel een uitgang voor een versterker. Via MIDI koppel je de piano aan apps en software. Meer daarover lees je in het artikel over een MIDI-keyboard.

Wat kost een digitale piano?

Ze worden verkocht in veel prijsklassen, van betaalbare instapmodellen tot zware concertmodellen. Richtprijzen noemen we hier niet, omdat ze snel veranderen. Als algemene regel krijg je meer toetsgevoel en betere klanken naarmate je meer uitgeeft, maar de grootste stap voor een beginner zit in de eerste categorie: een model met 88 gewogen toetsen en een goed pedaal.

Vergeet de extra kosten niet:

• Een stevige standaard of een kast met onderstel.
• Een pianobank of stoel met de juiste hoogte.
• Een koptelefoon die prettig zit.
• Soms een apart pedaal, als dat niet in de doos zit.
• Een boek, app of les. Zonder plan staat een digitale piano gauw stil.

Nieuw of tweedehands?

Tweedehands kan veel opleveren. Test elke toets op gelijkmatigheid en geluid, kijk naar het pedaal en vraag of er een garantie of retourrecht is. Bij oudere modellen zijn het toetsgevoel en de klanken vaak minder goed dan bij nieuwere modellen, maar ze kunnen volstaan voor de eerste jaren.

Een digitale piano plaatsen en onderhouden

Je hoeft hem niet te stemmen, maar hij heeft wel zorg nodig. Zet hem op een vlakke ondergrond, niet naast een radiator of in de volle zon. Houd vloeistoffen uit de buurt en stof de toetsen af met een zachte, licht vochtige doek. Haal de stekker uit het stopcontact bij onweer. Bij de aansluiting van een koptelefoon: trek aan de stekker en niet aan de draad.

Zit je op de juiste hoogte? Je onderarmen liggen ongeveer horizontaal en je polsen zijn ontspannen. Een stoel of bank die te laag of te hoog is, kost je op den duur schouder- en polspijn. Dat is een algemene richtlijn en geen medisch advies. Heb je klachten, laat het dan door een arts bekijken.

Veelgemaakte fouten bij het kiezen

Een paar valkuilen zie je steeds terug, ook bij mensen die goed hebben gezocht.

• Op functies kopen. Een lange lijst klanken, ritmes en standen klinkt aantrekkelijk. Toch speel je negenennegentig procent van de tijd gewoon piano. Het toetsgevoel en het pianogeluid zijn belangrijker dan het aantal extra’s.
• De ruimte vergeten. Een instrument met onderstel en pedaalunit neemt meer plek in dan je denkt. Meet de hoek waar het moet komen en reken ook op ruimte voor de stoel en je armen.
• Zonder pedaal beginnen. Pianomuziek leunt op het pedaal. Een los pedaaltje dat bij elke trap wegschuift, is een dagelijkse ergernis. Kies een stevig onderstel of een pedaalunit.
• Niet proefspelen. Foto’s en specificaties zeggen weinig over het toetsgevoel. Speel in een winkel dezelfde eenvoudige melodie op meerdere modellen en vergelijk. Je voelt het verschil in een minuut.
• Denken dat de koptelefoon alles oplost. Een goede koptelefoon helpt, maar luister ook zonder. Je speelt vaker voor anderen dan je denkt.

Laat je niet gek maken door merken

Er zijn veel bekende merken, en elk heeft fans. Voor een beginner is een merknaam geen garantie op het juiste instrument. Kijk naar wat je zelf hoort en voelt. Een model dat bij jou past, is een goed model. Zeker bij je eerste instrument is het zinvol te zoeken naar een uitgebalanceerd instrument in plaats van het duurste.

Samen met apps en lessen

Dit instrument past goed bij apps en online lessen, omdat je hem kunt koppelen aan een tablet of computer. Veel apps luisteren mee en geven aan of je de juiste toets hebt gespeeld. Dat motiveert, vooral in de eerste weken. Aan de andere kant: een app corrigeert zelden je houding, je polsen of je vingerzetting. Een leraar ziet dat wel. Overweeg daarom af en toe een les, ook als je veel zelf doet. In ons artikel over Simply Piano lees je wat een app wel en niet kan.

Zo bouw je een routine op

Een korte, vaste oefentijd werkt beter dan een lange sessie in het weekend. Plan een moment dat bij je dag past, bijvoorbeeld direct na het ontbijt of voor het avondeten, en zet het instrument open klaar. Als je telkens een kist moet openen of een kamer moet inruimen, haak je sneller af. Dat is een belangrijke reden om het instrument in de woonkamer te zetten en niet in een afgelegen hoek.

Hoe begin je met leren op een digitale piano?

Je instrument staat. Wat nu? Begin met een rustige routine van tien tot vijftien minuten per dag. Leer eerst de plaats van de toetsen, speel eenvoudige melodieën met je rechterhand en voeg later de linkerhand toe. Een app, een boek of een pianoles geeft je structuur. Op de pagina over piano leren spelen staat een volledig stappenplan.

Veelgestelde vragen over de digitale piano

Verder lezen