Wijnrek zelf maken: stappenplan voor een rek van 20 flessen

Een wijnrek zelf maken doe je met vakken van ongeveer 10 bij 10 cm en een diepte van 32 cm, zodat een fles er liggend in past. Voor een rek van 20 flessen zaag je zes horizontale planken, twee zijkanten en vijftien tussenschotjes uit 18 mm multiplex. Wat je bouwt is een vakkenkast. Je lijmt en schroeft hem aan de muur vast, want twintig flessen wegen samen zo’n 25 kilo.

Een wijnrek is een prettig project voor een beginner, omdat het uit rechte planken bestaat en je weinig gereedschap nodig hebt. Het is wel precies werk: de vakken moeten even groot zijn, anders loopt een fles niet goed in. Op onze pagina over meubels maken vind je meer projecten, en in de gids over houtbewerking staat de basis voor beginners. Zoek je een ander meubelproject, kijk dan bij tafel maken of TV-meubel maken.

Eerst de maten: wat past er in een wijnrek?

Een wijnrek maken met de juiste afmetingen is het belangrijkste. Een vak dat te krap is, houdt je flessen vast. Een vak dat te ruim is, laat ze rollen.

Afmetingen van flessen

Een standaard wijnfles is ongeveer 7,5 cm breed en 30 tot 31 cm lang, als richtwaarde. Champagne- en mousserendflessen zijn dikker, tot ongeveer 9 cm, en een Bourgogne-fles is iets breder dan een Bordeaux. Meet je eigen flessen, want er zijn grote verschillen. Dit is wat je nodig hebt voor het rek: een vak van 10 × 10 cm, met een diepte van ongeveer 32 cm, zodat de hals er niet uitsteekt.

Een wijnrek maken afmetingen vraagt ook om een rekensom: het aantal flessen bepaalt de buitenmaten. Reken op de binnenmaat van het vak plus de dikte van de schotten. Met 18 mm schotten is de afstand van midden tot midden 11,8 cm.

Liggend of rechtop?

Veel wijnrekken houden flessen liggend, zodat de kurk vochtig blijft. Volgens Liebherr wordt liggend bewaren vaak aanbevolen, omdat de kurk dan vochtig blijft, maar het is wetenschappelijk niet bewezen. Liggend bespaart wel veel ruimte. Bewaar je maar een paar flessen of drink je ze snel, dan is rechtop ook prima.

Waar zet je het rek?

Volgens dezelfde bron bewaar je wijn het liefst op 10 tot 12 °C, zo stabiel mogelijk, bij 50 tot 80 procent luchtvochtigheid, donker en rustig. Boven 80 procent kan er schimmel op de kurk en het etiket ontstaan, onder 50 procent kan de kurk uitdrogen. Een rek in een warme keuken naast het fornuis is dus geen goede plek, een rek in een koele berging of kelder wel. Voor flessen die je binnen een paar weken drinkt, is de plek minder belangrijk.

Welk materiaal kies je voor een wijnrek?

Multiplex

Multiplex is volgens Wikipedia over multiplex veel sterker en lichter dan MDF en heeft vrijwel geen kruip. Voor een wijnrek is dat prettig: de planken dragen flessen die vrij zwaar zijn. Een plaat van 18 mm is stevig, een plaat van 12 mm is lichter en werkt ook, als je de vakken kleiner houdt. De kanten van multiplex laten de lagen zien, wat bij een wijnrek mooi staat.

Massief hout

Massief hout, bijvoorbeeld eiken of vuren, is mooi maar werkt met de luchtvochtigheid (Wikipedia over hout). In een koele ruimte met schommelende vochtigheid kan een breed stuk massief hout kromtrekken. Gebruik smalle planken of laat ruimte voor beweging.

Pallets en goedkope opties

Een wijnrek maken van pallets is voordelig, maar pallets zijn ruw en soms behandeld, en ze komen in de buurt van je wijn. Gebruik alleen schone pallets zonder geur en schuur ze goed. Wil je een goedkoop wijnrek maken, kijk dan ook naar restplaten bij de bouwmarkt of naar planken die overblijven van een ander project. Wijnkistjes van hout zijn ook leuk: stapel ze en zet ze vast aan elkaar en aan de muur.

Soorten wijnrekken: kast, kelder, muur

Wijnrek maken in een kast

Een wijnrek maken in een kast kan door een vakkenrek in een bestaande kast te zetten. Meet de binnenmaten en trek er 2 mm af. Een kast in een koele ruimte is beter dan een kast bij een radiator. Laat de achterkant open voor luchtcirculatie.

Wijnrek maken voor in de kelder

Een wijnrek maken voor in de kelder kan met hetzelfde ontwerp, maar gebruik dan hout dat tegen vocht kan, zoals multiplex met een waterbestendige lijmlaag of een behandeld hout. Een kelder is vaak vochtig, en vocht kan op kurk en etiketten schimmel geven als het te hoog wordt. Houd een hygrometer in de gaten.

Een wijnrek aan de muur

Een wijnrek aan de muur (wijnrek muur zelf maken) bestaat meestal uit een smalle plank met houders of uit een vakkenrek dat aan een beugel hangt. Houd rekening met het gewicht van de flessen. Een rek met twintig flessen weegt als richtwaarde 25 kilo of meer. Gebruik daarom stevige pluggen en schroeven die bij je muur passen. Schroef in houten stijlen of in een massieve muur, niet in een gipswand zonder steun.

Stappenplan: wijnrek van 20 flessen (4 × 5 vakken)

Het rek heeft 4 vakken breed en 5 vakken hoog, met een vakmaat van 10 × 10 cm. Buitenmaat: 49 × 61 × 32 cm. Alle maten zijn richtwaarden. Zoals op de foto bovenaan kun je de schotten ook schuin zetten (een ruitpatroon): dat vraagt om schuine zaagsneden onder 45 graden en meer passen en meten, dus voor een eerste rek bouwen we vierkante vakken.

Materiaal en gereedschap

• 1 plaat multiplex 18 mm, 244 × 122 cm (of laat de onderdelen opzagen).
• Houtlijm, schroeven 4 × 40 mm of dunne nagels, schuurpapier korrel 120 en 180.
• Een kleine plaat of lat voor een rugstop (optioneel), 4 mm.
• Olie of lak, voor een rek in een vochtige ruimte een lak.
• Meetlint, potlood, winkelhaak, cirkelzaag of tafelzaag, klemmen, boormachine.
• Veiligheidsbril, stofmasker, gehoorbescherming.

Stap 1: zaag de onderdelen

Zaag uit de plaat, alles 32 cm diep:

• 2 zijkanten van 61 × 32 cm.
• 6 horizontale planken van 45,4 × 32 cm.
• 15 tussenschotjes van 10 × 32 cm (3 per rij, 5 rijen).

Zaag de 15 schotjes met een aanslag, zodat ze exact even groot zijn. Zet een blokje op je zaag als aanslag, of zaag ze achter elkaar van één strook. Dat is het belangrijkste deel van het werk: even grote schotjes geven rechte vakken.

Stap 2: schuur en teken de rijen

Schuur alle delen vlak. Teken op de binnenkant van beide zijkanten de plaats van de planken: de eerste plank onderaan, de volgende telkens 11,8 cm hoger (10 cm vak plus 1,8 cm plankdikte). Dat levert zes planken op.

Stap 3: bouw rij voor rij

Leg een zijkant plat. Lijm de onderste plank op de lijn en schroef hem vast door de zijkant. Zet op de plank de drie schotjes op afstand van 11,8 cm. Zet daarop de volgende plank. Werk zo omhoog, en leg elke keer een winkelhaak aan om te controleren dat alles haaks staat. Plaats de tweede zijkant en schroef alles vast. Houd de lijm in de hand en veeg overtollige lijm weg, voor hij droogt in een vak.

Een alternatief is om het rek op zijn rug te bouwen, zodat de zwaartekracht de planken op hun plek houdt. Gebruik klemmen en laat de lijm een nacht drogen.

Stap 4: rugstop en afwerken

Een rugwand van 4 mm houdt het rek stijf en voorkomt dat flessen achteruit uit de vakken schuiven. Schroef hem vast met korte schroeven. Schuur de randen licht en werk af met olie of lak. Gebruik voor wijn een geurarme afwerking, want hout dat sterk ruikt kan de wijn beïnvloeden. Laat het rek goed drogen en luchten voor je wijn erin legt. Volgens Liebherr is een rustige plek goed voor wijn, want trillingen versnellen de rijping.

Stap 5: ophangen of neerzetten

Zet het rek op een vlakke vloer of hang hem aan de muur met twee of drie beugels. Gebruik pluggen die bij je muur passen en test de bevestiging voor je flessen erin legt. Leg zware flessen onderin.

Veiligheid

• Draag een stofmasker en bril bij het zagen en schuren.
• Klem het werkstuk vast. Houd kleine schotjes nooit met je vingers vast terwijl je zaagt.
• Zet een vol wijnrek niet te hoog en bevestig het aan de muur.
• Doeken met olie kunnen warm worden bij het drogen: leg ze uitgespreid te drogen.
• Gebroken flessen zijn scherp: til het rek niet met flessen erin.

Dit zijn algemene richtlijnen. Lees de verpakking van je afwerking.

Veelgestelde vragen over een wijnrek zelf maken

Verder lezen