Kaarsen maken met kinderen: veilig, simpel en leuk

Kaarsen maken met kinderen doe je het veiligst met platen bijenwas die je om een lont rolt. Dat werkt zonder pan, zonder vuur en zonder hete was, en kinderen zien binnen tien minuten een kaars ontstaan. Smelten en gieten laat je aan een volwassene, want gesmolten was is heet en kan brandwonden geven. Een brandende kaars hoort altijd onder toezicht van een volwassene.

Kinderen vinden kaarsen maken meestal geweldig: het ruikt lekker, het voelt bijzonder en ze nemen iets moois mee naar huis. Voor ouders, leerkrachten en feestjesorganisatoren is de vraag vooral hoe je het veilig en overzichtelijk houdt. Op deze pagina lees je welke technieken geschikt zijn, hoe je een rolkaars maakt, hoe je afspraken maakt en wat je kunt verwachten. De basis van het ambacht staat in kaarsen maken en de achtergrond over de materialen in kaarsenwas. Het overzicht is de pijler epoxy, kaarsen en zeep.

Welke technieken zijn geschikt voor kinderen?

Niet elke manier van kaarsen maken past bij kinderen. Hieronder een overzicht, van het veiligst naar het minst veilig.

Bijenwasplaten rollen

Je rolt een plaat bijenwas om een lont. Het is veilig, snel en geeft een kaars met een warme kleur en geur. Kinderen kunnen zelf snijden (met een stompe schaar of onder toezicht), rollen en versieren. Volgens Wikipedia over bijenwas is de was vers kleurloos, wordt ze geelbruin door stuifmeelolie en propolis en is ze een geurende vaste stof bij kamertemperatuur. Bij gekleurde platen is dat natuurlijk anders, want daar is kleur aan toegevoegd. Meer over de was lees je in kaarsen maken met bijenwas.

Versieren van een kant-en-klare kaars

Kinderen versieren een gewone kaars met wasplaatjes, stickers van was of tekeningen met wasverf. Ook dit werkt zonder smelten. Gebruik materiaal dat voor kaarsen bedoeld is, zodat het veilig brandt.

Smelten en gieten

Gieten in een glas of mal vraagt hete was en een pan. Dat is voor een volwassene. Wil je kinderen laten meedoen, laat ze dan de lont vastzetten, de kleur kiezen en de kaars versieren nadat hij is gestold. Giet zelf, en houd de smeltpot ver van de kinderen.

Wat je beter niet doet

• Laat kinderen niet zelf smelten of gieten.
• Gebruik geen open vuur tijdens het knutselen als dat niet nodig is.
• Laat kinderen niet met een brandende kaars rondlopen.
• Vermijd materialen die niet voor kaarsen bedoeld zijn, zoals gewone verf of plastic, in de was.

Stap voor stap: een rolkaars maken met kinderen

Je hebt per kind nodig: een plaat bijenwas, een katoenen lont die iets langer is dan de plaat, een stompe schaar of een mes voor de volwassene, een liniaal en een schort.

Stap 1: bereid de tafel voor

Dek de tafel af met papier. Leg per kind een plaat, een lont en eventueel een tweede kleur klaar. Een rustige, goed verlichte ruimte werkt het best.

Stap 2: maak de plaat soepel

Een plaat die te koud is, breekt. Leg haar even in een warme ruimte of laat een volwassene haar kort verwarmen met een haardroger, zonder dat ze smelt. Doe dat vooraf, zodat de kinderen een soepele plaat krijgen.

Stap 3: snij op maat

Bepaal samen hoe hoog de kaars wordt. Een volwassene snijdt de plaat, of een kind doet het met een stompe schaar onder toezicht. Een rechte rand rolt het mooist.

Stap 4: leg de lont en rol

Leg de lont langs de rand, laat hem ongeveer een centimeter boven de plaat uitsteken en vouw de rand over de lont. Rol de plaat rustig en strak op. Druk de laatste rand aan. Kinderen vinden dit het mooiste moment: de kaars ontstaat in hun handen.

Stap 5: versier en knip de lont

Versier de kaars met plaatjes of kleine figuurtjes van gekleurde was. Laat een volwassene de lont op ongeveer 6 millimeter knippen. Dat is wat de National Candle Association adviseert voor elk gebruik.

Stap 6: neem de kaars mee

Geef elk kind de kaars mee met een kaartje met de brandregels. Dat maakt het cadeau completer, en ouders weten waar ze op moeten letten. Laat de kinderen ook hun naam op het kaartje zetten, zodat elke kaars bij het juiste kind terechtkomt en niemand ruzie krijgt over wie welke kaars heeft gemaakt.

Veiligheid: afspraken die je maakt

Kinderen en vuur vragen duidelijke regels. De basis komt van de brancheorganisatie en de brandweeradviezen van verzekeraars.

De National Candle Association adviseert onder meer:

• Laat een brandende kaars nooit onbeheerd achter.
• Houd kaarsen ruim uit de buurt van gordijnen, beddengoed, boeken en andere brandbare spullen.
• Houd kaarsen buiten bereik van kinderen en huisdieren.
• Doof de kaars voordat de vlam de bodem of de rand van de houder bereikt.
• Gebruik een kaarsendover of blaas voorzichtig uit, en gebruik geen water.
• Verplaats een kaars niet zolang de was vloeibaar is.

Verzekeraar NN voegt daaraan toe: zet kaarsen uit de buurt van gordijnen, blaas alle kaarsen uit als je de kamer of woning verlaat en gebruik stevige standaards die niet van plastic zijn, zie hun pagina over brandpreventie.

Voor het knutselen zelf kun je de volgende afspraken maken:

1. Een volwassene beheert alles wat heet is.
2. Kinderen blijven aan tafel zitten en lopen niet rond met materiaal.
3. Lang haar gaat in een staart of knot.
4. Er wordt niet gegeten of gedronken aan de werktafel.
5. Aan het eind worden de handen gewassen.

Een kinderfeestje met kaarsen maken

Kaarsen maken is een leuk thema voor een kinderfeestje, vooral voor kinderen vanaf een jaar of zes. Dat is een praktijkindruk, geen bronuitspraak, en je kent je eigen kinderen het best. Zoek je een aanbieder, dan kun je kiezen uit een workshop op locatie of een set voor thuis. Lees meer over aanbieders in kaarsen maken workshop.

Wil je het zelf organiseren, volg dan dit stramien:

• Bereid alles vooraf voor. Snij platen, leg lonten klaar, maak plaatjes en dek de tafel af.
• Houd het kort. Kinderen houden het een tot twee uur vol. Voor jongere kinderen is minder genoeg.
• Reken op ongeveer één volwassene per vier tot zes kinderen. Dat is een richtlijn uit de praktijk, geen regel.
• Plan afwisseling. Rollen, versieren, een korte pauze, een traktatie.
• Zorg voor een veilig einde. Geef elke kaars mee in een doos of papier, met de brandregels erbij.

Een kinderfeestje in Groningen of elders?

Zoekopdrachten als kaarsen maken kinderfeestje Groningen laten zien dat ouders in hun eigen regio willen zoeken. Het aanbod verschilt per plaats en wisselt, dus we noemen geen aanbieders. Zoek op je plaatsnaam, bekijk de beschrijving van het feestje en vraag naar de leeftijd, de techniek en het toezicht.

Kaarsen maken met kinderen thuis of op school

Voor een middag thuis of een les op school is een eenvoudige opzet genoeg. Een pakket bijenwasplaten met lonten is goedkoop en gemakkelijk te vinden. Op school kun je werken met kleine groepen, zodat elke leerkracht of hulpouder een tafel kan overzien. Laat kinderen een kleine kaars maken, zodat het werk binnen een uur klaar is.

Wil je meer weten over ander knutselwerk met veilige technieken? Het gieten van gips, jesmonite of zeep uit een basis is ook een optie. Zie jesmonite en zeep maken voor wat daarbij komt kijken.

Welk materiaal kies je voor kinderen?

Bij kaarsen maken met kinderen is de keuze van het materiaal belangrijker dan bij volwassenen. Platen bijenwas zijn het eenvoudigst: ze zijn voorgevormd, hoeven niet te smelten en geven een kant-en-klare kleur. Gewone kaarsenwas, zoals paraffine of sojawas, vraagt smelten en is daarom voor kinderen alleen geschikt als een volwassene het gietwerk doet.

Let bij de aankoop op een paar dingen. Kies een lont die bij de kaars past, want een te dunne lont geeft een kaars die uitgaat en een te dikke een kaars die te heet brandt. Gebruik alleen kleur en versiering die voor kaarsen bedoeld zijn. Gewone verf, plastic en glitter kunnen de brand verstoren of gevaarlijk zijn. En kies voor jonge kinderen geen kleine onderdelen die ze kunnen inslikken.

Na het knutselen: kaarsen laten branden met kinderen

Een zelfgemaakte kaars wil je ook aansteken. Dat is het moment waarop veel ouders en leerkrachten twijfelen. Zo pak je het veilig aan. Steek de kaars aan met een lange lucifer of aansteker door een volwassene. Zet de kaars op een stevige, niet-brandbare standaard, op een plek zonder tocht en ver van gordijnen. Laat de kinderen kijken en ruiken, en laat een volwassene het uitblazen of doven doen met een kaarsendover. Knip de lont daarna weer kort.

Kinderen leren hier iets belangrijks: vuur is mooi, maar je gaat er serieus mee om. Maak daar een rustig moment van. Vertel dat een kaars nooit alleen brandt, dat je hem niet verplaatst als de was vloeibaar is en dat je hem uitdoet voor je de kamer verlaat. Zo wordt het knutselen ook een les in brandveiligheid.

Heeft een kind een kaars gemaakt, bewaar hem dan uit de buurt van warmte en zon, want was wordt zacht en kan buigen. Dat geldt zeker voor bijenwas, die volgens Wikipedia boven 85 graden verkleurt en tussen 62 en 64 graden smelt. In een warme auto of naast de verwarming kan een kaars dus vervormen.

Veelgemaakte fouten

• Te jonge kinderen met hete was laten werken. Laat een volwassene smelten en gieten.
• Geen toezicht bij brandende kaarsen. Laat een brandende kaars nooit onbeheerd.
• Te veel materialen tegelijk. Beperk de keuze, anders raken kinderen het overzicht kwijt.
• Een koude plaat. Ze breekt. Maak haar vooraf soepel.
• Geen schorten en afdekking. Was is lastig te verwijderen.
• Geen kaartje met brandregels. Het kost een minuut en maakt de kaars veiliger.

Veelgestelde vragen over kaarsen maken met kinderen

Verder lezen