Sojawas is een plantaardige kaarsenwas die wordt gemaakt door sojaolie volledig te hydrogeneren. Het resultaat is een witte tot crèmekleurige, ondoorzichtige was die meestal als vlokken of korrels wordt verkocht en zachter is dan paraffine. Daardoor is sojawas geschikt voor kaarsen in een glas of potje, en populair bij beginners die zelf kaarsen gieten.
Veel mensen kiezen sojawas omdat het plantaardig is en omdat het eenvoudig te verwerken is. Dat het ook in alle opzichten beter zou zijn dan andere waxen, is iets wat je vaak leest maar waar we voorzichtig mee zijn. Op deze pagina lees je wat sojawas is, wat het verschil is met andere kaarsenwas, waar je op let bij kopen en hoe je er een kaars van giet. Alle basis over het ambacht staat in de gids kaarsen maken, en de vergelijking met andere soorten in kaarsenwas. Het overzicht van gieten en maken is de pijler epoxy, kaarsen en zeep.
Kort samengevat
- Sojawas is een plantaardige was uit gehydrogeneerde sojaolie, meestal verkocht als vlokken.
- Het is zachter dan paraffine en heeft een lager smeltpunt, wat gieten in glas gemakkelijk maakt.
- Sojakaarsen geven volgens Wikipedia iets minder geur af dan paraffinekaarsen.
- Kies de lont op basis van de breedte van je glas en volg het advies van je leverancier.
- Smelt de was zacht, au bain-marie, en laat hem nooit onbeheerd.
Wat is sojawas?
Volgens Wikipedia over sojawas ontstaat sojawas door de volledige hydrogenering van sojaolie. Daarbij verschuiven de vetzuren in de olie naar een hoog aandeel stearinezuur, waardoor de olie vast wordt. Het smeltpunt ligt volgens datzelfde artikel tussen 49 en 82 graden Celsius, afhankelijk van het mengsel, en additieven kunnen het smeltpunt verhogen tot het niveau van paraffinekaarsen. De dichtheid is ongeveer 0,9 gram per milliliter.
Sojawas komt in vlok- of korrelvorm en heeft een off-white, ondoorzichtig uiterlijk. Veel verkopers bieden ook mengsels aan: soja met kokoswas, met bijenwas, met paraffine of met palmwas. Dat is handig om te weten, want niet elke zak waar soja op staat bevat uitsluitend soja. Lees dus het etiket.
Hoe verschilt sojawas van paraffine?
Het belangrijkste verschil is de herkomst. Paraffine is volgens Wikipedia over kaarsen een bijproduct van aardolieraffinage, soja is plantaardig. Daarnaast zijn er verschillen in gedrag:
- Hardheid. Sojawas is doorgaans zachter dan paraffine en heeft een lager smeltpunt.
- Geur. Sojakaarsen verspreiden volgens Wikipedia iets minder geur dan paraffinekaarsen. Daarom wordt paraffine soms toegevoegd voor betere geurverspreiding.
- Brandtijd. Volgens Wikipedia over kaarsen branden bijenwas en kokoswas langer dan paraffine en sojawas.
- Warm weer. Bij hoge temperaturen kan sojawas zacht worden. Voor kaarsen in een glas is dat volgens het artikel meestal geen probleem.
Het artikel over sojawas zegt ook dat sojawas schoner en langzamer zou branden en minder vervuilende stoffen binnenshuis zou afgeven dan paraffine. Die claims komen uit commerciële bronnen, en het artikel zelf waarschuwt dat sommige bronnen mogelijk niet betrouwbaar zijn. Wij nemen ze daarom niet over als feit. Een goed gemaakte kaars is vooral een kwestie van de juiste lont, de juiste temperatuur en de juiste hoeveelheid geur.
Is sojawas beter dan bijenwas?
Dat is geen goede vraag, want ze zijn voor verschillende dingen geschikt. Sojawas is makkelijk te smelten en te gieten in een glas. Bijenwas is een natuurlijke was met een eigen geur en een smeltpunt van 62 tot 64 graden, volgens Wikipedia over bijenwas. Zie kaarsen maken met bijenwas voor die kant.
Waar let je op bij sojawas kopen?
Je kunt sojawas kopen bij hobbywinkels, in webshops en bij groothandels. De zoekopdrachten sojawas kopen, sojawas kopen goedkoop en sojawas groothandel laten zien dat mensen op prijs en hoeveelheid letten. Wij noemen geen winkels of bedragen, want die wisselen. Let op deze punten:
- Staat er soja of een mengsel? Lees de beschrijving. Een mengsel kan andere eigenschappen hebben.
- Voor welk gebruik is de was bedoeld? Container (glas), mal of waxinelichtjes. Een was voor glas is zachter dan een was voor mallen.
- De giettemperatuur. Goede aanbieders geven de aanbevolen temperatuur voor smelten, geur toevoegen en gieten.
- Het lontadvies. Veel aanbieders geven aan welke lont bij welke glasdoorsnede past.
- De geurbelasting. Hoeveel geurolie kan de was aan?
- De verpakking. Vlokken zijn het makkelijkst af te wegen.
- De hoeveelheid. Voor je eerste kaarsen is een kleine verpakking genoeg. Wil je later meer maken, dan is een grotere zak voordeliger per kilo.
Sojawas kopen in België of via een groothandel kan voordeliger zijn bij grote hoeveelheden, maar let dan op verzendkosten en de levertijd. Dat is een algemene praktijkoverweging.
Hoe werk je met sojawas?
Het werken met sojawas lijkt op het gieten van andere kaarsen. Het volledige stappenplan staat in kaarsen maken. Hier de punten die bij soja extra aandacht vragen.
Smelten
Smelt de vlokken zacht, au bain-marie: een metalen kan in een pan met water. Gebruik een thermometer en blijf erbij. Hete was kan brandwonden geven, schrijft Wikipedia. Het smeltpunt van sojawas varieert sterk, dus houd je aan de gegevens van je leverancier.
Geur toevoegen
Voeg geurolie toe nadat de was gesmolten is, op de temperatuur die de leverancier adviseert. Roer rustig en grondig. Sojawas verspreidt iets minder geur dan paraffine, dus kies een geurolie die geschikt is voor soja en volg de aanbevolen hoeveelheid. Meer geurolie is niet automatisch beter en kan volgens Wikipedia over kaarsen bij hoge doses schadelijk zijn voor de lucht binnenshuis.
Gieten
Giet bij de aanbevolen temperatuur, langzaam tegen de wand van het glas. Is de was te heet, dan kan hij krimpen of loslaten van het glas. Is hij te koud, dan krijg je een ruw oppervlak. Daar komt de temperatuurrichtlijn van je leverancier om de hoek kijken.
Laten stollen en rusten
Laat de kaars rustig stollen op kamertemperatuur, uit de tocht. Veel makers laten een sojakaars een tot twee dagen rusten voor het eerste gebruik, en soms langer voor een sterkere geur. Dat is een gangbare praktijk, geen bronuitspraak. Zie je daarna dat de was van het glas loslaat of dat het oppervlak vlekkerig is? Dat is een uiterlijk verschijnsel dat bij soja vaak voorkomt en geen gevaar vormt. Bij een nieuwe poging helpt een iets andere giettemperatuur.
De lont
Kies de lont op basis van de breedte van je glas. Sojawas heeft een lager smeltpunt dan paraffine, dus de benodigde lont kan anders zijn. Volg het advies van je leverancier en maak een proefkaars van een uur om te zien of de was gelijkmatig tot de rand smelt. De dikte van de lont bepaalt volgens Wikipedia grotendeels de vlamhoogte.
Een proefkaars maken
Voor je een hele reeks giet, maak je één proefkaars. Dat kost een uur extra, maar het voorkomt dat je tien glazen vult met een kaars die tunnelt of roet geeft. Giet een glas met de was, de lont en de geur die je wilt gebruiken. Laat de kaars volledig stollen en rusten. Steek hem aan en laat hem zo lang branden dat de bovenkant volledig vloeibaar wordt. Kijk dan naar vier dingen: smelt de was tot de rand, is de vlam rustig, geeft de kaars roet en wordt het glas niet gevaarlijk heet?
Smelt de was niet tot de rand, dan is de lont waarschijnlijk te dun. Is de vlam hoog en onrustig of komt er roet, dan is de lont te dik of te lang. Knip hem dan tot ongeveer 6 millimeter, zoals de National Candle Association adviseert. Noteer wat je gebruikt hebt: soort was, temperatuur, lont, geur en rusttijd. Zo herhaal je wat werkt.
Bewaren en restjes hergebruiken
Bewaar ongebruikte vlokken droog en dicht, op een koele plek, buiten bereik van kinderen en huisdieren. Een afgesloten pot of zak voorkomt stof. Hoe lang de was houdbaar is, staat soms op de verpakking en verschilt per leverancier.
Restjes uit de smeltkan hoef je niet weg te gooien. Laat ze stollen in een oude pot en smelt ze de volgende keer weer mee, zolang de kleur en geur geen probleem zijn. Giet gesmolten was nooit door de gootsteen, want ze stolt in de afvoer. Een kaars die is opgebrand tot ongeveer 13 millimeter was kun je ook opnieuw gebruiken: smelt het restje, zeef het en giet het in een nieuwe houder met een nieuwe lont. Een mengsel van verschillende waxen brandt niet altijd even goed, dus maak daarvan een proefkaars.
Sojawas waxinelichtjes en kleine kaarsjes
Waxinelichtjes zijn kleine kaarsen in een metalen of kunststof bakje. Sojawas wordt hiervoor ook gebruikt. Je hebt dan kleine lonten met voetje en bakjes die hittebestendig zijn nodig. Maak een proefkaars, want de brandtijd en vlamhoogte hangen af van de lont, het bakje en de was. De kleine afmetingen maken fouten snel zichtbaar.
Veilig branden
De regels van de National Candle Association gelden voor alle kaarsen: knip de lont voor elk gebruik tot ongeveer 6 millimeter, laat een brandende kaars nooit onbeheerd, houd kaarsen uit de buurt van brandbare spullen, stop met branden als er nog ongeveer 13 millimeter was over is en gebruik geen water om te doven. Wikipedia voegt toe dat glazen houders kunnen barsten door hitte, dus kies een glas dat daarvoor bedoeld is.
Is sojawas gezond?
Mensen zoeken op sojawas gezond en vragen zich af of het veiliger is dan paraffine. Wikipedia noemt soja, kokos, plantaardige en bijenwaskaarsen als veiliger opties, en het artikel over sojawas zegt dat sojakaarsen minder binnenshuis vervuilende stoffen zouden afgeven. Beide uitspraken zijn algemeen en deels gebaseerd op bronnen die niet allemaal betrouwbaar zijn. Wij kunnen daarom niet bevestigen dat sojawas gezonder is dan paraffine. Wat wel geldt voor elke kaars: zorg voor frisse lucht, gebruik niet te veel geurolie en knip de lont kort om roet te voorkomen.
Veelgemaakte fouten
- Een mengsel voor soja aanzien. Lees het etiket.
- Te heet gieten. Dat geeft krimp en loslaten van het glas.
- Een te dunne lont. De kaars tunnelt.
- Te veel geurolie. Dat verbetert de geur niet per se en kan roet geven.
- De kaars niet laten rusten. Veel makers wachten een tot twee dagen voor het eerste gebruik.
- Een glas dat niet tegen hitte kan. Gebruik hittebestendig glas.
Veelgestelde vragen over sojawas
Wat is sojawas?
Sojawas is een plantaardige was die ontstaat door sojaolie volledig te hydrogeneren. Het is meestal een witte of crèmekleurige was die als vlokken wordt verkocht en wordt gebruikt voor kaarsen.
Wat is het verschil tussen sojawas en paraffine?
Soja is plantaardig, paraffine komt uit aardolie. Sojawas is volgens Wikipedia doorgaans zachter, heeft een lager smeltpunt en geeft iets minder geur af dan paraffine.
Is sojawas geschikt voor beginners?
Ja, veel beginners kiezen sojawas omdat het zacht smelt en geschikt is voor gieten in een glas. Volg wel de aanwijzingen van je leverancier over temperatuur en lont, en begin met een eenvoudige kaars zonder geur, zodat je eerst de was leert kennen voordat je geur en kleur toevoegt.
Waar koop je sojawas?
Bij hobbywinkels, in webshops en bij groothandels, in België en Nederland. Let op of het zuivere soja of een mengsel is, op het gebruik, het lontadvies en de verpakking.
Welke temperatuur gebruik je voor sojawas?
Dat verschilt per product, want het smeltpunt van sojawas varieert volgens Wikipedia van 49 tot 82 graden. Volg de temperatuur die je leverancier aangeeft.
Hoe lang brandt een sojakaars?
Dat hangt af van de was, de lont, de breedte van het glas en hoe je de kaars gebruikt. Wikipedia noemt dat bijenwas en kokoswas langer branden dan soja. Een exacte tijd kunnen we niet geven.
Is sojawas gezond?
Dat kunnen wij niet bevestigen. Bronnen noemen soja als veiliger dan paraffine, maar die uitspraken zijn algemeen en deels afkomstig van commerciële bronnen. Zorg voor frisse lucht en gebruik niet te veel geur.
Kun je sojawas mengen met bijenwas?
Ja, mengsels van soja met bijenwas, paraffine of kokoswas komen voor. De brandeigenschappen veranderen dan, dus maak eerst een proefkaars en kies de lont daarop.
Verder lezen
Je weet nu wat sojawas is en hoe je het gebruikt. Lees verder bij deze pagina’s.
- Het overzicht: de pijler epoxy, kaarsen en zeep.
- De basis: kaarsen maken en kaarsenwas.
- Leren met anderen: kaarsen maken workshop.
- Natuurlijk: kaarsen maken met bijenwas.