Een akoestische gitaar versterk je met een pickup of microfoon in de gitaar en een versterker die schoon en vlak klinkt. Een akoestische gitaar versterker is dus geen gewone elektrische gitaarversterker: die kleurt het geluid juist, terwijl een versterker voor akoestisch spel het natuurlijke geluid van het hout zo trouw mogelijk moet weergeven. Je hebt een gitaar met pickup nodig, een kabel en een geschikte versterker.
Een akoestische gitaar is luider dan je denkt als je alleen speelt, maar zodra je samen met een zanger of een band speelt, verdwijn je. Dan is versterking de oplossing. In dit artikel lees je hoe je een akoestische gitaar met versterker aansluit, welke vormen van pickups er zijn, waarin een akoestische gitaar versterker verschilt van een elektrische, en waar je op let bij een aankoop. Het grotere verhaal over spelen en leren vind je in onze gids over muziek leren en de pagina over gitaar leren spelen.
Kort samengevat
- Een akoestische gitaar met versterker heeft een pickup of microfoon nodig. Zonder pickup kun je de gitaar niet aansluiten.
- Een akoestische gitaar versterker is gemaakt voor een schoon, vlak geluid. Een elektrische gitaarversterker kleurt het geluid en past daar minder goed bij.
- Een elektro-akoestische gitaar heeft de pickup al ingebouwd, meestal met een voorversterker en toonregeling.
- Terugkoppeling (fluiten) is het grootste probleem bij het versterken van akoestische gitaren. Goede versterkers hebben daar filters voor.
- Voor thuis en kleine optredens is een compacte versterker van enkele tientallen watt vaak genoeg.
Hoe werkt het versterken van een akoestische gitaar?
Een akoestische gitaar maakt geluid doordat de snaren de klankkast in trilling brengen. Wikipedia beschrijft dat de holle klankkast als resonator werkt: hij beweegt meer lucht dan de snaren alleen en maakt de gitaar daardoor luider. Voor een versterker moet dat geluid eerst worden omgezet in een elektrisch signaal. Dat gebeurt op een van drie manieren.
- Een pickup in of onder de brug. Dit is de meest gebruikte oplossing in gitaren die al een element hebben.
- Een pickup in het klankgat. Een magnetische pickup die je er zelf in klemt, maar die werkt alleen op stalen snaren.
- Een microfoon. Een kleine condensatormicrofoon in of voor de gitaar geeft het natuurlijkste geluid, maar is gevoeliger voor terugkoppeling.
Het signaal gaat via een kabel naar de versterker. Dat is meestal een gewone gitaarkabel met jackplug. Sommige versterkers hebben daarnaast een XLR-ingang voor een microfoon, handig als je ook zingt.
Wat is een elektro-akoestische gitaar?
Een elektro-akoestische gitaar is een gitaar met een ingebouwde pickup. Volgens Wikipedia gaat het om een akoestische gitaar met een microfoon of een magnetische of piëzo-elektrische pickup. Het piëzo-type onder het zadel is de gebruikelijke variant. De meeste modellen hebben een voorversterker in het lichaam, soms met een stemapparaat en toonregeling aan boord. Dat is handig: je pluggt je kabel in de gitaar en kunt direct aan de slag.
Heb je al een gewone akoestische gitaar? Dan hoef je geen nieuwe te kopen. Je kunt een pickup achteraf laten inbouwen, of een klemvariant gebruiken die je zelf in het klankgat zet. Een gitaar met pickup erin is wel prettiger, omdat je geen losse onderdelen hoeft te plaatsen.
Wat is het verschil tussen een akoestische en een elektrische gitaarversterker?
Dit is de vraag die veel beginners stellen. Je mag een akoestische gitaar technisch via een elektrische versterker spelen, maar het klinkt vaak minder mooi. De verschillen zitten in het ontwerp.
Een elektrische gitaarversterker is gemaakt om het geluid te kleuren. Wikipedia beschrijft dat de versterker het signaal van de gitaar versterkt en eventueel vervormt. Buizenversterkers geven een warme natuurlijke vervorming als je ze hard zet, en transistorversterkers klinken minder warm. Dat past bij rock en blues, waar vervorming bij de stijl hoort.
Een versterker voor akoestische gitaar wil juist niets toevoegen. Het Engelstalige overzicht over akoestische gitaarversterkers legt uit dat ze streven naar een schoon, onverkleurd geluid met veel reserve, zodat het niet vervormt. Ze hebben een relatief vlakke frequentierespons. Veel modellen laten je het signaal van een pickup mengen met een microfoon. Ze hebben vaak filters om terugkoppeling tegen te gaan. Zulke versterkers worden vooral gebruikt voor rustige stijlen als folk en bluegrass.
Waarom een elektrische versterker minder geschikt is
Een elektrische versterker is gemaakt om het geluid van een elektrische gitaar vorm te geven, met een toonregeling die daar op is afgestemd. Je akoestische gitaar klinkt daardoor vaak dun, blikkerig of juist dof, omdat het volle, natuurlijke geluid van de klankkast niet vlak wordt weergegeven. Bovendien mis je de filters tegen terugkoppeling. Voor een eerste keer of een bandrepetitie kun je het proberen, maar voor je eigen geluid is een versterker voor akoestisch spel aan te raden.
Waar let je op bij een akoestische gitaar versterker?
Op de markt zijn veel varianten. Dit zijn de belangrijkste eigenschappen waar je op let.
- Vermogen. Voor oefenen thuis en kleine kamers is weinig vermogen nodig. Wikipedia noemt voor combo’s een bereik van ongeveer 10 tot 15 watt voor oefenruimtes en studio’s en 30 tot 450 watt voor optredens. Voor optredens met zang en andere instrumenten heb je meer nodig. Hogere vermogens bieden vooral reserve, zodat het geluid schoon blijft.
- Aansluitingen. Een instrumentingang voor je gitaar is een must. Een tweede ingang (jack of XLR) is handig voor zang of een microfoon.
- Toonregeling. Een eenvoudige regeling voor bas, midden en hoog is voldoende. Een notchfilter of fasekeerknop helpt tegen terugkoppeling.
- Gewicht en formaat. Een combo, waarin versterker en luidspreker in één kast zitten, is makkelijk mee te nemen. Wil je regelmatig verhuizen met je versterker, kies dan een lichtgewicht model, bijvoorbeeld met een class-D eindtrap.
- Effecten. Hall en chorus zijn handig, maar niet nodig. Een ingebouwde hall maakt zang en gitaar vollediger.
- Voeding. Wil je ook buiten spelen, dan helpt een model op batterijen. Zulke kleine versterkers zijn populair bij straatmuzikanten.
Neem als je kunt je eigen gitaar mee naar de winkel en probeer. Je hoort snel of het geluid klopt. Let op de volgende dingen: klinkt het schoon bij een normaal volume, hoor je geen ruis, en kun je de toonregeling soepel instellen?
Een goede aanschaf past bij hoe je speelt. Speel je vooral thuis, dan is een kleine versterker met een paar knoppen genoeg. Speel je met zang in een café of op straat, dan loont een versterker met twee kanalen. En wil je alleen eens uitproberen hoe je gitaar met pickup klinkt, dan kun je een gebruikte versterker lenen of kopen.
Een versterker is niet je enige keuze
Er bestaan alternatieven die je gitaar versterken zonder losse versterker. Een actieve monitor of een kleine PA-box doet het goed als je zingt en speelt. Via een geluidskaart en een koptelefoon speel je stil. Een DI-box zet het signaal om voor een mengpaneel, iets wat bij optredens veel voorkomt. Een voorversterker (preamp) in een pedaal geeft je extra controle over toon en volume. Voor thuisgebruik is een kleine versterker meestal het eenvoudigst.
Akoestische gitaar met versterker voor beginners
Ben je net begonnen met gitaar spelen, dan heb je geen versterker nodig. Je leert akkoorden en ritme beter op een gitaar zonder stekker, omdat je dan direct hoort hoe je aanslag klinkt. Een versterker komt in beeld zodra je met anderen wilt spelen, wilt zingen en spelen in een groter vertrek of een opname wilt maken. Wacht daarom met kopen tot je weet wat je ermee wilt doen. Veel beginners kopen te snel een grote versterker en gebruiken hem nauwelijks. Een kleine, schone versterker kan ook later nog dienen als monitor of oefenversterker.
Heb je nog geen gitaar? Kijk dan eerst bij gitaar kopen. Je kunt direct een model met pickup kiezen, zodat je later niets hoeft om te bouwen.
Hoe sluit je een akoestische gitaar met versterker aan?
Het aansluiten gaat in een paar stappen.
- Zet alles uit. Zet het volume van de versterker laag voordat je de kabel plugt. Zo voorkom je knallen.
- Verbind de gitaar. Steek de kabel in de uitgang van de gitaar en in de instrumentingang van de versterker.
- Zet de versterker aan. Draai het volume langzaam open tot het geluid goed te horen is.
- Regel de toon. Begin met alle regelaars in het midden. Draai de bas iets terug als het dreunt.
- Zoek de terugkoppeling. Loop met de gitaar voor de versterker langs. Begint hij te fluiten, dan draai je het volume terug, zet je de fasekeerknop om of gebruik je het notchfilter.
- Stem de gitaar. Stem altijd eerst, bij voorkeur zonder versterker. Hoe je dat doet, lees je op de pagina over gitaar stemmen.
Terugkoppeling voorkomen
Terugkoppeling ontstaat wanneer het geluid van de luidspreker de klankkast weer aan het trillen brengt, waardoor een fluittoon ontstaat die zichzelf versterkt. Dit is een bekend probleem bij akoestische gitaren met pickup. Je kunt het beperken door:
- niet te dicht bij de luidspreker te staan, en de luidspreker niet recht op de gitaar te richten;
- het volume iets lager te zetten;
- een notchfilter of fasekeerknop te gebruiken;
- het klankgat af te dekken met een rubber klankgatdeksel, waardoor de kast minder meetrilt.
Veilig en handig werken met versterkte gitaren
Een versterker is geen gevaarlijk gereedschap, maar een paar gewoonten maken het prettiger. Zet het volume eerst laag voor je inplugt, haal de kabel eruit als je klaar bent en trek er niet aan, maar pak de plug. Speel je lang op hoog volume, dan beschadigt dat je gehoor. Gehoorbescherming is een verstandige investering als je in een band speelt. Controleer ook de kabel: een kapotte kabel geeft kraken en ruis.
Het onderhoud is beperkt. Houd de ingang schoon en bewaar de versterker droog. Ga je veel verplaatsen, dan is een draagtas of hoes handig.
Veelgestelde vragen over een akoestische gitaar versterker
Kan ik een akoestische gitaar op een elektrische versterker aansluiten?
Dat kan, als de gitaar een pickup heeft, maar het klinkt vaak minder goed. Een elektrische versterker kleurt het geluid en mist de filters tegen terugkoppeling. Voor een goed akoestisch geluid is een versterker voor akoestisch spel de betere keuze.
Heb ik een akoestische gitaar met pickup nodig?
Ja, om hem aan een versterker te hangen heb je een pickup of microfoon nodig. Een elektro-akoestische gitaar heeft die ingebouwd. Een gewone akoestische gitaar kun je laten ombouwen of uitrusten met een klemelement.
Wat is een elektro-akoestische gitaar?
Een akoestische gitaar met een pickup en vaak een voorversterker in het lichaam. De meest gebruikte pickup is een piëzo-element onder het zadel. Zo kun je rechtstreeks inpluggen.
Hoeveel watt heb ik nodig?
Voor thuis volstaan ongeveer 10 tot 15 watt. Voor kleine optredens kijk je naar enkele tientallen watt of meer. Meer vermogen geeft vooral reserve voor een schoon geluid. Dit zijn richtwaarden.
Hoe voorkom ik dat mijn gitaar gaat fluiten?
Sta niet te dicht bij de luidspreker, zet het volume lager, gebruik een notchfilter of fasekeerknop en dek eventueel het klankgat af. Dit is terugkoppeling en komt vaak voor bij versterkte akoestische gitaren.
Kan ik ook met een microfoon spelen in plaats van een pickup?
Ja. Een microfoon geeft vaak het natuurlijkste geluid, maar is gevoeliger voor terugkoppeling en omgevingsgeluid. Veel spelers combineren pickup en microfoon in een versterker met een kleine mixer.
Moet ik mijn gitaar stemmen voor ik hem aansluit?
Ja, stem je gitaar altijd eerst. De standaardstemming van de zes snaren is E-A-D-G-B-E. Een stemapparaat helpt als het op de gitaar zit of op de versterker.
Is een akoestische gitaar versterker ook te gebruiken voor zang?
Veel modellen hebben een tweede kanaal met een microfooningang. Zo kun je zingen en spelen met één versterker. Check voor je koopt of er zo’n ingang aanwezig is.
Verder lezen
Wil je meer weten over je gitaar? Lees verder: