Een hoogslaper zelf maken doe je met vier stevige poten van minstens 70 × 70 mm, lengte- en dwarsbalken, een lattenbodem, een reling aan alle vier de zijden en een stevige trap of ladder. Het slaapvlak ligt meestal op 120 tot 160 cm. De belangrijkste regel: een bed op hoogte moet niet kunnen wiebelen of doorzakken en mag nooit gaten hebben waar een kind in kan blijven steken. Twijfel je over je eigen vakwerk, kies dan een gekeurd bed.
Wie een hoogslaper wil maken in een kleine kamer wint veel vloerruimte: onder het bed past een bureau, een kast of een zitje. Dat is aantrekkelijk, maar zelfbouw vraagt om meer zorg dan een tafel of een kast. Een tafel die wiebelt is vervelend; een hoogslaper die wiebelt is gevaarlijk. Heb je nog niet eerder een groot meubel gebouwd? Begin dan met een tafel of een schoenenrek en lees het overzicht van meubels maken. Meer over de hobby vind je in onze gids over houtbewerking.
Kort samengevat
- Een hoogslaper is volgens Wikipedia een verhoogd bed zonder onderbed. Het bovenste bed heeft meestal een reling om vallen te voorkomen.
- Voor kinderen onder zes jaar is een hoog bed niet aan te raden. Dat staat in Wikipedia.
- De Europese norm EN 747-1 beschrijft eisen voor veiligheid, sterkte en duurzaamheid van stapelbedden en hoogslapers met een ligvlak van minstens 600 mm boven de vloer. Een zelfgebouwd bed is niet getest volgens die norm.
- Gebruik poten van minstens 70 × 70 mm, doorgaande bouten en een reling rondom. Zet het bed vast aan de muur.
- Heb je twijfel over de sterkte, kies dan een gekeurd bed of laat je werk beoordelen door iemand met ervaring.
Eerst de veiligheid: wat je moet weten
Een hoogslaper is een meubel waar iemand ’s nachts slaapt, vaak een kind, op hoogte. Daarom begint dit stappenplan met veiligheid.
Leeftijd en gebruik
Volgens Wikipedia over het stapelbed is een hoogslaper een verhoogd bed zonder onderbed, waaronder soms een bureau of bank staat. Het bovenste bed is meestal omringd door een reling om te voorkomen dat de slaper eruit valt. Hetzelfde artikel noemt dat een bovenbed niet wordt aanbevolen voor kinderen onder zes jaar, omdat er een ladder nodig is en de hoogte risico geeft voor jonge kinderen. Een kinderbed op hoogte is dus vooral geschikt voor oudere kinderen en tieners. Ook volwassenen kunnen op een hoogslaper slapen, mits de constructie sterk genoeg is.
De norm EN 747
Voor stapelbedden en hoogslapers bestaat de Europese norm EN 747. Het deel 1 uit de Duitse uitgave van 2015 stelt eisen aan veiligheid, sterkte en duurzaamheid van bedden waarvan het ligvlak minstens 600 mm boven de vloer ligt, volgens DIN, de Duitse normeninstantie. De maatvoering moet het risico op ongevallen beperken, vooral voor kinderen. De sterkte-eisen gaan uit van één gebruiker per bed. Als zelfbouwer test je niet volgens de norm. Gebruik hem wel als richtsnoer: een norm bestaat omdat er in het verleden ongelukken zijn gebeurd.
Waar let je op?
- Valbeveiliging. De reling moet rondom het bed lopen, behalve op het stukje waar de trap of ladder aansluit. Een reling die minder dan een handbreed boven het matras uitsteekt, beschermt niet. Gebruik als richtwaarde een rand die minstens 16 cm boven de bovenkant van het matras uitkomt, en controleer dit in de actuele norm of bij een gekeurd model.
- Geen klemgevaar. Spleten waar een hoofd, arm of been in kan blijven steken, zijn gevaarlijk. Houd openingen in relings en trappen klein genoeg of juist ruim genoeg. Fabrikanthandleidingen noemen openingen tussen ongeveer 7,5 en 23 cm als risico voor hoofd of lichaam. Dat is een richtwaarde: controleer de actuele norm of bekijk een gekeurd bed als voorbeeld.
- Geen koorden of kabels. Laat geen koord, ketting of lamp met snoer hangen waar een kind in verward kan raken.
- Stevigheid. Poten, balken en verbindingen moeten bewegingen en springen kunnen weerstaan. Gebruik bouten en niet alleen schroeven.
- Afstand tot de muur. Houd tussen reling en muur geen spleten waarin een kind kan blijven steken.
- Plafondhoogte. Houd boven het matras genoeg ruimte om rechtop te zitten of in elk geval niet je hoofd te stoten.
Deze punten zijn algemene richtlijnen. Heb je kinderen op het bed, laat je ontwerp dan bij twijfel beoordelen door iemand met ervaring of kies een gekeurd bed.
Een hoogslaper plannen
Met een goed plan voorkom je de meeste fouten. Teken het bed uit voor je hout koopt.
Maten van het matras
Een 90 × 200 cm matras heeft een binnenmaat van ongeveer 92 × 202 cm nodig. Een hoogslaper 140×200 zelf maken kan ook, maar het bed wordt breder en zwaarder en vraagt om een extra dwarsbalk of een tweede steun in het midden. Dat is geen project voor een eerste keer. Meet het matras op, en laat een speling van 1 cm per kant.
Hoogte van het slaapvlak
Veel hoogslapers hebben een slaapvlak op 120 tot 160 cm. Een laag bed (120 cm) laat weinig ruimte eronder, een hoog bed (160 cm) past een bureau of zitje. Houd de plafondhoogte in de gaten: tussen matras en plafond wil je minstens 80 tot 100 cm om rechtop te zitten of in elk geval niet te stoten.
Een hoogslaper maken in een kleine kamer
In een kleine kamer kies je een smalle trap of een ladder aan de korte zijde. Zet de trap niet voor het raam of de deur. Een trap voor een hoogslaper zelf maken is mogelijk met een vaste ladder aan de zijkant: twee zijbalken met sporten van 25 tot 30 cm uit elkaar. De sporten liefst plat in plaats van rond, zodat een voet stevig staat. Een hoge ladder die schuin tegen het bed staat is veiliger dan een recht staande ladder.
Hoogslaper aan de muur bevestigen
Een hoogslaper aan muur maken betekent dat je het bed tegen een muur zet en vastschroeft. Gebruik stevige pluggen of schroef in houten stijlen. Dit voorkomt wiebelen en kantelen. Controleer dat de muur het gewicht kan dragen. Bij een gipswand zoek je de stijlen, of kies je geen muurbevestiging maar een vrijstaande constructie met diagonale schoren.
Een hoogslaper met bureau
Een hoogslaper met bureau zelf maken is populair: onder het bed staat een werkplek. Maak het bureau los van de constructie als dat kan, zodat je het bed niet verzwakt. Gebruik een kast of kallax niet als draagconstructie, tenzij hij daarvoor is gemaakt. Houd de ruimte onder het bed goed verlicht.
Hoogslaper maken van een bestaand bed
Een hoogslaper maken van een bestaand bed kan met verlengpoten of een kant-en-klare hoogslaperset. Controleer dan of het bed daar sterk genoeg voor is. Een gewoon bed is gemaakt voor lage belasting en is zelden geschikt voor hoogte zonder extra versteviging.
Een hoogslaper in een caravan
Een hoogslaper maken in een caravan vraagt om extra aandacht voor gewicht en trillingen. Laat het bed zo licht mogelijk, borg alle verbindingen met bouten en borgmoeren en bevestig het aan de wand van de caravan op plekken die dat kunnen dragen.
Materiaal en gereedschap
Voor een hoogslaper van 90 × 200 cm, slaapvlak op 140 cm, rekenen we met onderstaande lijst. Alle maten zijn richtwaarden.
Hout
- 4 poten van 70 × 70 mm, 180 cm (twee korte kanten krijgen 20 cm uitsteek voor de reling).
- 2 lengtebalken van 45 × 145 mm, 210 cm (zijkant onder het matras).
- 2 dwarsbalken van 45 × 145 mm, 100 cm (kop en voeteneind).
- Lattenbodem (voorgemaakt) van 90 × 200 cm, of planken van 18 × 70 mm op steunlatten.
- Reling: latten van 45 × 70 mm rond het bed.
- Ladder: 2 zijbalken van 45 × 95 mm, sporten van 28 × 70 mm.
- Constructiehout, vuren of grenen, bij voorkeur geschaafd en recht; kies hout met weinig kwasten op de dragende punten.
Bevestiging
- Carrosseriebouten of draadeinden M8 met ringen en moeren (borgmoeren of met borgring).
- Houtschroeven 5 × 80 mm voor de ladder en relings.
- Hoekbeugels en stalen platen voor extra versteviging.
- Pluggen voor de muur.
Gereedschap
- Zaag, boormachine met houtboor van 8 en 9 mm, ringsleutels of dopsleutels, schuurmachine, klemmen, waterpas, winkelhaak.
- Veiligheidsbril, stofmasker, gehoorbescherming.
Stappenplan: zo bouw je de hoogslaper
Stap 1: zaag en schuur
Zaag alle balken op maat. Schuur alle vlakken en breek alle randen, ook die van poten en relings. Scherpe randen zijn pijnlijk bij een val. Controleer het hout: scheuren, grote kwasten of kromme stukken op dragende plekken wijs je af.
Stap 2: bouw twee kopeinden
Een kopeind is een frame van twee poten en een dwarsbalk. Leg twee poten plat op de grond, zet de dwarsbalk op de gewenste hoogte (140 cm, minus de balkhoogte) tussen de poten en boor met een 9 mm boor een gat door poot en balk. Steek er een bout in en draai de moer vast. Gebruik twee bouten per verbinding, diagonaal tegenover elkaar, zodat de balk niet kan draaien. Meet de diagonalen van het frame: zijn die gelijk, dan is het haaks.
Stap 3: verbind de lengtebalken
Zet de twee kopeinden rechtop, tegenover elkaar op 202 cm afstand (binnenmaat), en leg de lengtebalken op dezelfde manier ertussen. Laat een extra helper het frame vasthouden. Boor, plaats bouten en draai ze aan. Controleer met een waterpas dat het frame recht en haaks staat. Voeg diagonale schoren toe op de korte en lange kant van het bed om wiebelen tegen te gaan. Een stalen hoekplaat of houten schoor van 45 × 70 mm op 45 graden werkt goed.
Stap 4: leg de lattenbodem
Leg de lattenbodem op de lengtebalken of op steunlatten van 28 × 45 mm aan de binnenkant. Zorg dat de bodem niet kan schuiven en niet kan doorzakken: bij 200 cm lengte kan een extra steun in het midden nodig zijn.
Stap 5: reling plaatsen
Bevestig de reling rondom het bed. De reling steekt minstens 16 cm boven het matras uit, als richtwaarde. Gebruik latten die tussen de poten worden gebout of geschroefd. Laat geen open gaten waar een kind erdoor kan, en laat een opening alleen bij de ladder. Controleer na het plaatsen met je hand en lichaamsgewicht dat de reling niet meegeeft.
Stap 6: ladder of trap
Maak de ladder van twee zijbalken met sporten die stevig in de zijbalken worden gelijmd en geschroefd. Hang de ladder aan het bed met bouten, en zet de onderkant tegen de vloer of tegen de muur. Een ladder die schuin staat is makkelijker te beklimmen. Controleer de sporten op doorbuiging.
Stap 7: testen en vastzetten
Beproef de constructie voor je er iemand op laat slapen: duw tegen het bed, beweeg het, leun op de reling en laat een volwassene voorzichtig op het slaapvlak gaan liggen. Schroef het bed aan de muur en controleer alle bouten. Draai bouten na een paar weken nog eens aan, want hout werkt. Zet geen kind op het bed voordat je zeker bent van de stevigheid.
Kosten
De kosten van een hoogslaper zelf maken bestaan vooral uit constructiehout, bouten en een lattenbodem. Als richtwaarde kost het materiaal vaak minder dan een nieuw gekeurd bed, maar een hoogslaper laten maken door een timmerman kost een veelvoud. Bespaar nooit op bouten, poten en reling.
Veelgestelde vragen over een hoogslaper zelf maken
Is een zelfgemaakte hoogslaper veilig?
Dat hangt af van je ontwerp en je werk. Een zelfgebouwd bed is niet getest volgens EN 747. Gebruik stevige poten, doorgaande bouten, een reling rondom en een muurbevestiging, en test het bed met gewicht. Kies bij twijfel een gekeurd bed.
Vanaf welke leeftijd mag een kind in een hoogslaper?
Volgens Wikipedia is een bovenbed niet aan te raden voor kinderen onder zes jaar. Het kind moet zelfstandig de ladder op en af kunnen.
Welke maten heb je nodig voor een hoogslaper?
Voor een matras van 90 × 200 cm heb je een binnenmaat van ongeveer 92 × 202 cm nodig. De hoogte van het slaapvlak is vaak 120 tot 160 cm, afhankelijk van je plafond en wat je eronder wilt zetten.
Hoe maak ik een trap voor een hoogslaper?
Maak een ladder van twee zijbalken met platte sporten van 25 tot 30 cm uit elkaar en bevestig hem aan het bed met bouten. Een schuine ladder is makkelijker te beklimmen. Laat de ladder niet voor een raam of deur staan.
Kan ik een hoogslaper maken in een kleine kamer?
Ja, juist daar is een hoogslaper handig. Kies een smalle ladder aan de korte zijde en houd rekening met de plafondhoogte. Onder het bed past een bureau of een kast.
Wat kost een hoogslaper zelf maken?
Het materiaal kost als richtwaarde minder dan een gekeurd bed, maar je betaalt vooral voor constructiehout, bouten en een lattenbodem. Een hoogslaper laten maken door een timmerman is aanzienlijk duurder.
Kan ik een hoogslaper van 140 × 200 cm maken?
Het kan, maar het bed is breder en zwaarder. Voeg een extra dwarsbalk of middensteun toe en gebruik dikkere balken. Dit is geen project voor een eerste keer.
Hoe zet ik een hoogslaper vast aan de muur?
Gebruik stevige pluggen in een massieve muur of schroef in houten stijlen. Bij een gipswand zoek je de stijlen. Vermijd bevestiging in plaatmateriaal zonder steun erachter.
Verder lezen
Een hoogslaper zelf maken is een groot project. Ga verder met deze pagina’s: