Kapstok maken: wandkapstok van hout in een middag

Een kapstok maken doe je met een plank van 18 tot 28 mm dik, haken of houten pinnen en een bevestiging die in de wand grijpt. Voor een kapstok voor een gezin neem je een plank van ongeveer 100 cm lang en 10 tot 15 cm breed, boor je de haken op een onderlinge afstand van 15 tot 20 cm en hang je hem op met pluggen en schroeven die bij je muur passen.

Volgens Wikipedia over de kapstok is een kapstok een meubelstuk om jassen aan op te hangen, meestal in de hal of gang, losstaand of aan de wand bevestigd. Een kapstok zelf maken kost een uur of twee werk en past in elk huis. Het is dus een goed eerste project als je net begint met houtbewerking. Meer projecten zie je bij meubels maken, en een bredere kennismaking staat in onze gids over houtbewerking.

Welke kapstok past bij jouw gang?

De ruimte en het gebruik bepalen het ontwerp. Eerst de basisvormen, daarna de bijzondere gevallen.

Wandkapstok

De wandkapstok is de eenvoudigste vorm. Een plank van 100 tot 120 cm met vier tot zes haken, aan de muur geschroefd. Je kunt een kleine plank erboven hangen voor hoeden, sleutels of mutsen, en een bakje eronder voor handschoenen. Het is ook wat Wikipedia noemt: een kapstok met haken waaraan jassen aan het lipje in de nek hangen. Voor een kapstok muur zelf maken of een kapstok wand zelf maken volg je dezelfde bouw.

Staande kapstok

Een staande kapstok zelf maken is lastiger, omdat hij stabiel moet staan. Gebruik een brede, zware voet, bijvoorbeeld een ronde of vierkante plaat van 40 cm, en een stijl van 4 × 4 cm of een ronde stok. Houd het gewicht laag: een voet van multiplex van 18 mm geeft meer stabiliteit dan een smalle voet. Een staande kapstok kan omvallen als hij te zwaar beladen is, dus beperk de hoogte tot ongeveer 170 cm.

Kapstok in een nis

Een kapstok maken in een nis is een mooie manier om gebruik te maken van een ruimte die anders ongebruikt blijft. Meet de nis op drie hoogtes, want muren staan zelden recht. Bouw een raamwerk met een plank of twee achterwanden, met een bank of schoenenrek eronder. Heb je zelf een nis van 80 cm, dan past er een kapstok met drie haken in en een plank erboven. Voor een kapstok met schoenenkast zelf maken combineer je de nis met een lage kast onderaan, waarbij de bovenkant als bank dient.

Pianokapstok en andere varianten

Een pianokapstok of een ander model met een eigen naam bouw je volgens hetzelfde principe: een draagplank met haken, stevig aan de muur. Bekijk bij een voorbeeld dat je mooi vindt hoe het is opgebouwd, bepaal hoeveel haken je nodig hebt en pas de plank daarop aan.

Materiaal kiezen voor je kapstok

Een kapstok draagt gewicht: een winterjas met een tas kan al enkele kilo’s wegen. Kies daarom een plank die niet doorbuigt en een bevestiging die sterk is.

Plank, multiplex of massief hout

Voor de plank kun je kiezen uit massief hout (eiken, beuken, vuren) of multiplex. Hout werkt met de luchtvochtigheid, zoals Wikipedia over hout uitlegt. Bij een smalle plank is dat geen probleem. Multiplex is volgens Wikipedia over multiplex sterker en lichter dan MDF en toont lagen aan de rand, wat sommige mensen mooi vinden. Een plank van 18 tot 28 mm dik is sterk genoeg voor een gezinskapstok.

Kapstok maken van pallets

Een kapstok maken van pallets is een goedkope optie. Gebruik een schoon, goed geschuurd stuk. Controleer op spijkers en splinters. Pallets zijn ruw, dus schuur uitgebreid.

Kapstok van steigerbuizen en wandpanelen

Een kapstok maken van steigerbuizen geeft een industriële look: je gebruikt een buis met flenzen voor de wand en haken die aan de buis worden vastgeklemd. Een buizen kapstok zelf maken vergt weinig houtwerk en vooral het juiste buismateriaal. Zet de flenzen vast met schroeven en pluggen die bij je muur passen. Een kapstok steigerbuis zelf maken combineer je vaak met een houten plank als achterwand. Een kapstok maken van een wandpaneel kan ook: schroef een stuk wandpaneel (bijvoorbeeld een lattenwand of een multiplex paneel) aan de muur en monteer de haken erop. Zo verdeel je het gewicht over een groter oppervlak.

Akoestische panelen en lattenwand

Een kapstok maken van akoestische panelen of een lattenwand is mogelijk, maar dan hang je het gewicht aan een deel dat niet is gemaakt voor draagkracht. Bevestig de haken in een draagplank erachter, niet alleen in het paneel. Een kapstok maken van een lattenwand kan door de haken tussen de latten door aan een achterplank te schroeven.

Kapstok op een meterkastdeur

Een kapstok maken van een meterkastdeur is een slimme manier om ruimte te winnen, maar let op: een meterkast moet vrij toegankelijk blijven en de deur mag niet zwaar belast worden. Gebruik lichte haken en hang er geen zware jassen aan. Het is een algemene richtlijn: volg de voorschriften van je netbeheerder en de eisen van de meterkast.

Haken en bevestiging kiezen

De haken bepalen het uiterlijk en de bevestiging bepaalt de kracht.

Soorten haken

Je kunt kiezen uit houten pinnen (shaker-pinnen), metalen haken, houten haken of een rij met kledinghangers. Houten pinnen boor je met een gat van 10 tot 12 mm in een plank van 18 mm of dikker en lijm je met houtlijm. Metalen haken schroef je vast. Kies haken die niet te scherp zijn, zodat jassen niet scheuren.

Bevestiging in de muur

Voor een kapstok in een baksteen of betonmuur gebruik je universele pluggen met schroeven van 5 tot 6 mm. Voor een gipsmuur (holle wand) gebruik je speciale gipsplaatpluggen of bevestig je in de stijlen erachter. Voor een houten stijl gebruik je houtschroeven. Als richtwaarde: plan minstens twee bevestigingspunten voor een plank van 100 cm en hou rekening met een belasting van meerdere kilo’s.

Stappenplan: wandkapstok met vier houten pinnen

Materiaal en gereedschap

• 1 plank 100 × 12 cm, 22 mm dik (eiken, beuken of vuren).
• 4 houten pinnen van 10 mm met een lengte van 8 cm, of 4 metalen haken.
• Houtlijm, schuurpapier korrel 80, 120 en 180, olie of lak.
• 2 tot 3 schroeven met pluggen die bij je muur passen.
• Meetlint, potlood, waterpas, boormachine, houtboor van 10 mm, zaag.
• Veiligheidsbril en stofmasker.

Stap 1: zaag en schuur de plank

Zaag de plank op lengte. Schuur de vlakken en breek de randen. Rond de hoeken licht af, bijvoorbeeld met een stuk schuurpapier om een munt. Zo oogt de plank netter en blijft niets haken.

Stap 2: markeer en boor de pinnen

Verdeel de afstanden: bij 100 cm plank en vier pinnen zet je de pinnen op 15, 38, 62 en 85 cm. Pas dat naar smaak aan. Markeer de plaatsen op de middellijn van de plank. Boor met een houtboor van 10 mm een gat met een diepte van ongeveer 15 mm. Plak een stukje tape op de boor als dieptemarkering. Een lichte schuine boorhoek (ongeveer 10 graden omhoog) houdt jassen beter op hun plek, maar voor een beginner is recht boren eenvoudiger.

Stap 3: lijm de pinnen

Doe een druppel houtlijm in elk gat, steek de pinnen erin en veeg overtollige lijm af. Laat ze een nacht drogen. Zorg dat de pinnen loodrecht staan.

Stap 4: afwerken

Werk de plank af met olie of lak. Doe dat voordat je hem ophangt. Laat de afwerking drogen volgens de verpakking.

Stap 5: ophangen

Houd de plank tegen de muur op de gewenste hoogte, ongeveer 150 tot 170 cm voor volwassenen. Leg een waterpas erop en markeer de gaten. Controleer met een leidingzoeker of er niets in de muur loopt. Boor de gaten, plaats de pluggen en schroef de plank vast. Test de bevestiging door er voorzichtig aan te trekken voordat je hem belast.

Wil je er ook een plank boven? Hang een tweede, smalle plank op 25 tot 30 cm boven de eerste, met beugels. Hang voor kinderen een kleinere plank op 100 tot 110 cm.

Veiligheid

• Draag een veiligheidsbril bij zagen en boren.
• Controleer muren op leidingen voor je boort.
• Zet gaten en pluggen zorgvuldig: een kapstok die losschiet, kan letsel veroorzaken.
• Zet een staande kapstok stabiel neer en overbelast hem niet.
• Doeken met olie kunnen warm worden bij het drogen: leg ze uitgespreid te drogen.

Dit zijn algemene richtlijnen. Lees de aanwijzingen op de verpakking van pluggen en afwerking.

Veelgestelde vragen over een kapstok maken

Verder lezen