Tuintafel maken van douglas: stappenplan voor buiten

Een tuintafel maken doe je met hout dat tegen buitengebruik kan, zoals douglas, een onderstel van balken en een blad van planken met een voeg van een paar millimeter ertussen. Zo kan regenwater weglopen en kan het hout werken. Schroef met verzinkte of RVS-schroeven, werk alles af met beits of olie en zet de poten niet direct in water. Met een beetje onderhoud staat zo’n tafel jaren buiten.

Een tuintafel zelf maken is een mooi project voor een lang weekend. De constructie lijkt op die van een eettafel, maar buiten gelden andere regels. Het hout krijgt regen, zon en vorst te verwerken. Heb je nog nooit een tafel gebouwd? Lees dan eerst hoe je een tafel maakt voor binnen, en bekijk het overzicht van meubels maken. Meer over de hobby in het algemeen vind je in onze gids over houtbewerking.

Welke houtsoort kies je voor een tuintafel?

De houtsoort bepaalt hoe lang je tuintafel meegaat en hoeveel onderhoud hij nodig heeft. Hieronder de opties die in Nederland vaak gebruikt worden.

Douglas

Een douglas tuintafel zelf maken is populair, omdat het hout goed verkrijgbaar is, mooi van kleur en een stuk goedkoper dan tropisch hardhout. Volgens Wikipedia over douglashout is het kernhout roodbruin en matig duurzaam (duurzaamheidsklasse 3 tot 4), terwijl het spinthout lichtbruin en niet duurzaam is (klasse 5). Buiten moet het spinthout worden verduurzaamd of geverfd. Kies daarom voor je tafel planken met zo weinig spinthout mogelijk, en werk alles af met beits of olie. Onbehandeld wordt douglas buiten na verloop van tijd grijs.

Vuren, lariks en geïmpregneerd hout

Vuren is goedkoop maar het gaat buiten niet lang mee zonder behandeling. Geïmpregneerd vurenhout is verduurzaamd en daardoor langer houdbaar, maar het materiaal is groenig en je moet het afwerken. Lariks is vergelijkbaar met douglas. Een tuintafel maken van balken, bijvoorbeeld constructiebalken van 70 × 70 mm, geeft een robuuste tafel. Let wel op de duurzaamheidsklasse en gebruik bij voorkeur FSC- of PEFC-hout.

Pallets en steigerhout

Een tuintafel maken van pallets is voordelig. Het hout is ongelijk, ruw en soms behandeld. Gebruik pallets die je zeker kent en laat ze niet naakt buiten staan: een pallet is zelden gemaakt voor jarenlang buitenleven. Steigerhout is vurenhout in planken van 5 m × 19,5 cm × 3 cm (Wikipedia over steigerhout). Het gaat buiten niet lang mee zonder een goede afwerking.

Hoe lang gaat hout buiten mee?

Dat hangt af van de soort, de afwerking en de plek. Een tafel die onder een afdak staat, gaat langer mee dan een tafel in de volle regen. Bij hout is de grootste vijand water dat blijft staan. Zorg dus dat water kan weglopen en dat de tafel kan drogen. Dat is een richtlijn: er bestaan geen exacte garanties.

Ontwerp en maten voor een tuintafel

Een gewone tuintafel is net als een eettafel ongeveer 75 tot 80 cm hoog. Wikipedia noemt voor een eettafel ongeveer 80 cm. Buiten zit je vaak op banken of stoelen met een lage zitting, dus meet je eigen stoelen.

Standaardmaten

Als richtwaarde is een tafel van 180 × 90 cm geschikt voor zes personen. Voor acht personen kies je 220 × 100 cm. Een ronde tuintafel zelf maken kan, maar het blad moet je uit planken snijden en afronden. Dat kan met een decoupeerzaag of een steekzaag, daarna schuur je de rand strak. Een ronde tuintafel met een middenpoot is lastig stabiel te maken, kies voor een beginner liever vier poten.

Hoge tuintafel

Een hoge tuintafel zelf maken, een statafel van 100 tot 110 cm, vraagt extra stevigheid. Neem dikkere poten (90 × 90 mm of dubbele poten) en bevestig onderaan een dwarslat die de poten verstijft.

Tekening maken

Een tuintafel maken met een tekening voorkomt fouten. Teken de tafel van boven, voor en zijkant. Noteer alle onderdelen met lengte en breedte. Ga uit van de standaardlengtes van planken in de bouwmarkt: dat scheelt zaagafval.

Blad van tegels, beton of mozaïek

Naast een blad van planken zijn er andere bladopties. Ze zijn mooi, maar vragen meer werk.

• Tegels: een tuintafel maken met tegels doe je door een houten raamwerk met een multiplex of cementplaat als drager. Gebruik een buitengeschikte tegellijm en een flexibele voeg. Vorst scheurt slecht gelijmde tegels.
• Mozaïek: een tuintafel met mozaïek is een leuk project voor wie geduld heeft. Gebruik scherven of mozaïektegeltjes van vorstvrij materiaal.
• Beton: een betonnen tafelblad is zwaar. Een tuintafel maken van beton vraagt om een mal, wapening en een stevig onderstel. Een blad van 180 × 90 cm weegt snel meer dan honderd kilo, dus laat het vooral in een gietmal op de plaats van de tafel maken. Voor een beginner is dit een groot project.

Stappenplan: tuintafel van douglas, 180 × 90 cm

Materiaal en gereedschap

• 6 planken douglas van 28 × 140 mm, 185 cm lang (voor het blad).
• 4 poten van 70 × 70 mm, 72 cm lang.
• 2 lange schorten van 45 × 70 mm (165 cm) en 2 korte schorten (75 cm) voor het onderstel.
• 2 dwarslatten van 28 × 70 mm, 80 cm, onder het blad.
• Verzinkte of RVS-schroeven 5 × 60 mm en 4 × 40 mm.
• Buitenbeits of tuinmeubelolie.
• Meetlint, potlood, winkelhaak, waterpas, boormachine, zaag, schuurmachine, klemmen.
• Veiligheidsbril, stofmasker, gehoorbescherming.

Stap 1: zaag en schuur het hout

Zaag alle onderdelen op maat. Schuur alles voordat je afwerkt, ook de kopse kanten. Kopse kanten nemen water het snelst op, dus geef ze extra afwerking. Breek de randen, zodat er geen splinters blijven zitten.

Stap 2: bouw het onderstel

Zet de poten met schorten tot twee zijkanten: twee poten met een kort schort op 8 cm onder de bovenkant. Boor voor met een dun boortje en schroef met 5 × 60 mm schroeven door de poot in het schort. Een tweede schroef per verbinding voorkomt dat het schort draait. Verbind de twee zijkanten met de lange schorten. Controleer de diagonalen: zijn ze gelijk, dan staat het onderstel haaks.

Stap 3: leg het blad en zet het vast

Leg de planken ondersteboven op een deken, zet het onderstel ondersteboven erop en verdeel de planken met een voeg van 4 tot 6 mm. Gebruik daarvoor stukjes plaatmateriaal van die dikte als afstandhouders. Zet de planken vast door ze van onderaf of van boven te schroeven aan de dwarslatten en schorten. Gebruik bij schroeven van boven een verzinkboor, zodat de koppen onder het oppervlak komen. Laat de uiteinden van de planken 1 tot 2 cm overstaan.

Hout werkt, zoals Wikipedia over hout uitlegt. Buiten is het effect groter door wisselende vochtigheid. Voorboor daarom altijd, om splijten te voorkomen, en lijm de planken niet aan elkaar.

Stap 4: afwerken

Werk het hout af met een buitenbeits of tuinmeubelolie. Doe dat het liefst vóór je de tafel buiten zet. Behandel de kopse kanten en de onderkant extra goed. Laat alles drogen volgens de verpakking en geef een tweede laag. Een tafel die met olie is afgewerkt, onderhoud je met een nieuwe laag zodra het hout droog en mat wordt.

Stap 5: plaats de tafel

Zet de tafel op een vlakke, stevige ondergrond zoals tegels. Gebruik kunststof glijders of een tegel onder de poten, zodat ze niet in water staan. Controleer met een waterpas en stel zo nodig bij met een dun plaatje.

Onderhoud en overwinteren

Maak de tafel elk voorjaar schoon met water en een zachte borstel. Schuur losse beits licht op en geef een nieuwe laag. Controleer schroeven en onderstel. Zet je tuintafel in de winter onder een afdak of dek hem af met een ademende hoes. Een plastic zeil houdt vocht vast en kan schimmel geven. Dat zijn algemene richtlijnen.

Veiligheid

• Draag een veiligheidsbril, gehoorbescherming en een stofmasker. Douglasstof kan irriteren.
• Klem het hout vast bij zagen en boren.
• Zorg voor ventilatie bij beits en olie, en leg doeken met olie uitgespreid te drogen: ze kunnen warm worden.
• Een zware tafel til je met twee personen.

Dit zijn algemene richtlijnen. Lees de verpakking van beits en olie.

Veelgestelde vragen over een tuintafel maken

Verder lezen