Een schoenenrek maken doe je met twee zijpanelen en drie of vier planken die er haaks tussen zitten. Voor een rek van 80 cm breed, 30 cm diep en 70 cm hoog heb je ongeveer één plaat multiplex van 18 mm nodig (die je laat opzagen), houtlijm en schroeven. Een beginner doet dat in een middag, en je kunt de planken als lattenrooster uitvoeren zodat de schoenen kunnen drogen.
Voor veel mensen is dit het eerste meubelproject. De onderdelen zijn klein, de maten zijn mild en je ziet meteen resultaat. Heb je zin in iets groters, kijk dan bij meubels maken of lees hoe je een tafel maakt. Een bredere uitleg over de hobby staat in onze gids over houtbewerking.
Kort samengevat
- Een schoenenrek zelf maken kost één plaat multiplex of een paar planken, houtlijm en schroeven.
- Reken 20 tot 25 cm per etage voor sneakers en 35 cm of meer voor laarzen, als richtwaarde. Een rek van 80 cm biedt ruimte aan ongeveer vier paar per etage.
- Latten of een open rooster laten schoenen drogen. Een dichte plank houdt vocht vast.
- Voor buiten kies je hout dat daarvoor geschikt is, zoals douglas, en werk je het af met een buitenbeits of olie.
- Een smal rek moet kantelen voorkomen: schroef hem bij hoge modellen aan de muur.
Eerst bepalen: waar komt het schoenenrek te staan?
De plek bepaalt de maten. Een rek in een smalle gang mag niet dieper zijn dan 25 tot 30 cm, anders loop je er langs en stoot je je knie. Een rek in een kast heeft de maten van de kast als beperking. Een rek buiten of onder een afdak moet tegen weer en wind kunnen.
Welke schoenen gaan erop?
Tel hoeveel paar schoenen je dagelijks draagt. Voor een gezin van vier houd je zo’n acht tot twaalf paar over, de rest staat in de kast. Meet de hoogte van je hoogste schoenen. Sneakers zijn vaak 10 tot 15 cm hoog, laarzen kunnen 30 tot 40 cm zijn. Wie laarzen heeft, laat één etage hoger of maakt een apart vak. Dat zijn algemene richtwaarden: meet je eigen schoenen.
Rek, kast of bank
Een open rek is eenvoudig en luchtig. Een kastje met kleppen verbergt de schoenen, maar heeft ventilatie nodig. Een bankje met een schoenenvak eronder is gezellig in de gang, maar vraagt meer werk. Kies voor je eerste project een open rek.
Schoenenrek maken van multiplex of planken
Voor het materiaal heb je een paar keuzes. Hieronder de opties met hun voor- en nadelen.
Multiplex
Multiplex bestaat uit kruislings gelijmde lagen fineer. Volgens Wikipedia over multiplex is het sterker en lichter dan MDF en nagenoeg vrij van kruip. Een plaat van 18 mm is stevig genoeg voor planken van 80 cm breed zonder dat ze doorbuigen bij een paar paar schoenen. De platen zijn vaak 2,44 of 2,50 meter bij 1,22 meter groot, dus één plaat is ruim genoeg voor een schoenenrek. De bouwmarkt of houthandel kan hem tegen kleine kosten voor je opzagen.
Planken van vuren of grenen
Wil je het hout laten spreken, dan kun je planken van 18 tot 28 mm nemen. Hout werkt, zoals Wikipedia over hout uitlegt: het zwelt en krimpt met de luchtvochtigheid. Voor een klein schoenenrek is dat geen probleem, zolang je planken niet te breed zijn. Verdeel een brede plank liever in twee smalle.
Latten voor een rooster
Een schoenenrek maken met latten geeft een luchtige etage. Zaag latten van 20 × 45 mm op 76 cm lengte en schroef ze met 1 cm tussenruimte op twee draagbalkjes. Zo kan zand en water naar beneden vallen en drogen de schoenen sneller.
Schoenenrek maken van pallets, steigerbuis of voor buiten
Naast een rek van multiplex zijn er varianten voor andere stijlen.
Schoenenrek maken van pallets
Een schoenenrek maken van pallets is voordelig, maar het hout is ruw en ongelijk. Zaag een pallet in stukken, schuur lang en controleer op spijkers en vuil. Gebruik alleen schone pallets en let op behandeld hout: sommige pallets zijn bestreden met middelen. Zoek een pallet zonder rare geur en zonder vlekken.
Schoenenrek met steigerbuis
Een schoenenrek met steigerbuis is een industriële variant. Je gebruikt buisverbinders van metaal en houten planken als etages. De buisverbinders trek je aan met een inbussleutel, dus je hoeft niet te lassen. Plan de maten zo dat de planken op de verbinders rusten. Dit type is robuust en wordt vaak in een rauwe stijl gebruikt.
Schoenenrek buiten zelf maken
Een schoenenrek buiten zelf maken vraagt om hout dat tegen weer kan. Douglas is volgens Wikipedia in het kernhout matig duurzaam (klasse 3 tot 4), en het spinthout is niet duurzaam. Gebruik daarom bij voorkeur kernhoudrijk hout, werk alle kopse kanten af met beits of olie en zet de poten niet in een plas water. Maak etages van latten, zodat regen kan weglopen.
Schoenenrek in een kast maken
Een schoenenrek maken in een kast kan met een paar planken op plankdragers of een eenvoudig rooster in de onderkant. Meet de binnenmaten van de kast, trek er 2 mm van af voor speling en laat vooral ruimte bij de achterwand voor ventilatie.
Stappenplan: een schoenenrek van 80 × 30 × 70 cm
Materiaal en gereedschap
- 1 plaat multiplex 18 mm, 244 × 122 cm (of laat de onderdelen opzagen).
- Houtlijm voor binnen en schroeven 4 × 40 mm.
- 4 kleine hoekprofielen of deuvels (optioneel).
- Schuurpapier korrel 80, 120 en 180, schuurmachine of schuurblok.
- Meetlint, potlood, winkelhaak.
- Cirkelzaag, decoupeerzaag of handzaag, boormachine, klemmen.
- Olie of lak.
- Veiligheidsbril en stofmasker.
Stap 1: zaag de onderdelen
Voor een rek met vier etages zaag je:
- 2 zijpanelen van 70 × 28 cm.
- 4 planken van 76,4 × 28 cm.
- 1 rugschot van 76,4 × 10 cm voor stabiliteit (optioneel).
Met zijpanelen van 18 mm en een totale breedte van 80 cm is de binnenbreedte 80 minus 3,6 cm, dus 76,4 cm. Markeer op elk zijpaneel de plek van de planken. Als richtwaarde: de onderste etage op 5 cm van de grond, daarna om de 20 tot 22 cm. Dat levert vier etages op.
Zaag met de goede kant naar onderen bij een cirkelzaag, en plak tape op de zaaglijn om splinters te beperken.
Stap 2: schuur en rond de randen af
Schuur alle onderdelen vlak voor je ze samenzet. Breek de randen met schuurpapier: scherpe randen aan een schoenenrek zijn vervelend voor je schoenen en voor je handen. Schuur de kopse kanten van multiplex extra, want daar zit het meeste fijne stof.
Stap 3: verbind planken en zijpanelen
Leg een zijpaneel plat en teken de lijnen voor de planken. Boor voor met een dun boortje in het zijpaneel en lijm de plank in de lijn. Schroef van buiten door het zijpaneel in de kopse kant van de plank. Met twee schroeven per plank is de verbinding stevig. Verzink de koppen een paar millimeter.
Doe hetzelfde aan de andere kant. Controleer met de winkelhaak of de planken haaks op de zijpanelen staan. Meet de diagonalen van het rek: zijn die gelijk, dan is het haaks.
Stap 4: versterk en stabiliseer
Een open rek kan gaan scheeftrekken. Voorkom dat met een rugschot van 10 cm hoog dat je aan de achterkant tussen de zijpanelen schroeft, of met een dunne plaat van 4 mm als achterwand. Bij hoge rekken (boven de 90 cm) schroef je het rek met een beugel aan de muur. Dat voorkomt kantelen, ook als een kind op de onderste plank klimt.
Stap 5: afwerken
Veeg het stof weg en werk het hout af. Hardwaxolie of een kleurloze lak beschermt tegen vuil en natte schoenen. Laat het rek volgens de verpakking drogen voor je schoenen erop zet. Op een rek waar nat schoeisel op komt, helpt twee dunne lagen meer dan één dikke.
Tip: plak een stuk kurk of rubber op de planken waar je hoge hakken of natte laarzen zet. Dat beschermt het hout en voorkomt krassen.
Onderhoud en kleine uitbreidingen
Een schoenenrek krijgt het zwaar te verduren: zand, natte zolen en vuil. Veeg het rek af en toe met een vochtige doek en geef de planken eens per jaar een nieuwe dunne laag olie. Wil je meer opbergruimte, voeg dan een bovenblad toe waar je een mand of een plantje op zet. Of maak het rek een bank: neem een bovenplank van 35 cm diep en zet er een kussen op. Zo heb je een plek om je schoenen aan te trekken. Reken er dan wel op dat het rek meer gewicht moet dragen, dus gebruik multiplex van 18 mm en deuvels of extra schroeven op de bovenste verbinding.
Wil je het rek op maat maken voor een nis of onder een trap, teken dan eerst de schuine lijn op papier en zaag de zijpanelen in de juiste hoek. Houd de planken horizontaal, ook als de zijkanten schuin lopen, zodat de schoenen niet wegglijden. Meet muren op meerdere hoogtes: ze zijn zelden recht, en een rek dat 3 mm te breed is, past niet.
Veiligheid
- Draag een veiligheidsbril bij zagen en boren en een stofmasker bij schuren.
- Klem het werkstuk vast, houd het niet met je hand vast.
- Zorg voor ventilatie bij lijm en afwerking.
- Doeken met olie kunnen bij het drogen warm worden. Leg ze uitgespreid te drogen en gooi ze niet als prop weg.
- Zet een hoog rek vast aan de muur.
Dit zijn algemene richtlijnen. Lees de gebruiksaanwijzing van je gereedschap en de verpakking van je lijm en afwerking.
Veelgestelde vragen over een schoenenrek maken
Hoeveel hout heb je nodig voor een schoenenrek?
Voor een rek van 80 × 30 × 70 cm met vier etages heb je als richtwaarde één plaat multiplex van 18 mm nodig, 244 × 122 cm. Teken eerst een zaaglijst en vraag de zaagservice om de onderdelen op maat te zagen.
Hoe hoog moet een etage zijn?
Voor sneakers en gewone schoenen volstaat 20 tot 25 cm. Voor laarzen heb je 35 tot 40 cm nodig. Meet je eigen schoenen op, want maten verschillen per merk.
Hoe maak je een schoenenrek simpel?
Neem twee zijpanelen en drie of vier planken en schroef ze met lijm aan elkaar. Gebruik multiplex voor de eenvoudigste bouw. Een rooster van latten maakt het rek luchtig, maar vraagt wat meer werk.
Kan ik een schoenenrek van pallets maken?
Ja, een schoenenrek maken van pallets is voordelig. Schuur het hout goed, controleer op spijkers en gebruik alleen schone pallets zonder vlekken of vreemde geur.
Welk hout is geschikt voor een schoenenrek buiten?
Kies hout dat buiten kan, zoals douglas, lariks of een geïmpregneerde soort, en werk het af met een buitenbeits of olie. Gebruik latten voor de etages zodat water wegloopt, en zet het rek niet in een plas.
Hoe maak ik een schoenenrek met steigerbuis?
Gebruik buisverbinders en buis van de juiste lengte en leg er houten planken op als etages. Plan de buislengtes zo dat de planken op de verbinders rusten. Je hebt geen lasapparaat nodig, want de verbinders trek je aan met een sleutel.
Kan ik een schoenenrek in een kast maken?
Ja. Meet de binnenmaten, haal er 2 mm vanaf en gebruik plankdragers of een eenvoudig houten frame. Laat de achterkant open voor luchtcirculatie, zodat natte schoenen kunnen drogen.
Hoe voorkom ik dat het schoenenrek omvalt?
Houd het rek niet te smal en laat het niet te hoog worden. Een rek van 70 cm hoog met 28 cm diepte staat goed. Bij een hoger rek schroef je het met een beugel aan de muur.
Verder lezen
Een schoenenrek maken is een mooie eerste stap in meubelbouw. Ga verder met deze pagina’s: