Resin printer 3D: resinprinter of filamentprinter?

Een resin printer 3d bouwt een voorwerp op uit vloeibare hars die met uv-licht laag voor laag hard wordt. Daardoor print je veel fijner dan met een gewone filamentprinter, bijvoorbeeld miniaturen, sieraden en kleine onderdelen met scherpe details. De prijs daarvoor is meer rommel: je wast elk model, laat het uitharden en werkt met een hars die je niet op je huid wilt krijgen. Wil je vooral functionele onderdelen en grotere dingen printen, dan is een filamentprinter makkelijker.

De keuze tussen die twee technieken lijkt een kwestie van smaak, maar je hobby bepaalt hem bijna altijd. In dit artikel leggen we uit hoe resin 3d printen werkt, waar het verschil met filament zit, wat je ervoor nodig hebt en hoe je veilig werkt. Ben je nog helemaal aan het begin? Lees dan eerst onze uitleg over 3d printen en het artikel over de 3d printer in het algemeen.

Hoe werkt resin 3d printen?

Bij resin 3d printen zit er een bak met vloeibare kunsthars in de printer. Dat is een lichtgevoelig plastic, een zogeheten fotopolymeer. Volgens Wikipedia over stereolithografie wordt die hars fotochemisch hard als er licht op valt. Bij de oorspronkelijke techniek tekent een uv-laser elk laagje op het oppervlak van de hars. Bij veel printers voor thuis gebeurt het anders: een scherm met een masker (LCD) of een projector belicht in één keer een hele laag.

Het platform waar je model aan hangt, beweegt na elke laag een fractie van een millimeter. Bij de meeste bureauprinters wordt het licht door de transparante bodem van de bak gestuurd en trekt het platform het model steeds iets omhoog. Zo hangt je model uiteindelijk ondersteboven aan het platform.

Het digitale deel lijkt op een filamentprinter. Je maakt of downloadt een model, een slicer snijdt het in dunne laagjes en de printer voert die laag voor laag uit. De bestandsindeling en het soort slicer verschillen wel: resinprinters hebben hun eigen programma’s. Een uitleg over slicers vind je in ons overzicht van de slicer.

Wat je nodig hebt naast de printer

Een resin printer is niet het enige wat je koopt. Je hebt in de praktijk ook nodig:

• Hars. Er zijn veel soorten: standaardhars, taaie hars, hars voor miniaturen en meer. Eigenschappen verschillen per formulering, zoals Wikipedia ook aangeeft.
• Een manier om te wassen. Een geprint model zit onder de natte hars. Die moet je met een oplosmiddel afspoelen. Welk middel past, staat in de handleiding van de hars. Vaak is dat isopropanol, maar controleer dat bij je eigen hars.
• Een uithardstation of uv-lamp. Na het wassen laat je het model met uv-licht volledig uitharden.
• Handschoenen, bril en een afdekbare werkplek. Nitril handschoenen, een beschermende ondergrond en papieren doekjes horen erbij. Meer daarover lees je verderop.

Resin of filament: de verschillen op een rij

De meest gestelde vraag is: wat is nu eigenlijk het verschil tussen een filamentprinter en een resin printer? Een filamentprinter smelt plastic draad en spuit het door een kleine opening. Volgens Wikipedia over fused filament fabrication is die opening meestal 0,3 tot 1,0 mm breed, en bouwt de printer het model op uit dunne plasticbaantjes. Een resinprinter hardt vloeistof uit. Dat levert een ander resultaat op.

Detail en oppervlak

Bij filament zie je meestal de laagjes terug als fijne lijnen. Dat kun je schuren, maar het blijft een eigenschap van de techniek. Een resin print heeft doorgaans een gladder oppervlak en kan veel kleinere details tonen. Voor een miniatuur voor een bordspel of rollenspel, een klein beeldje, een sieraad of een model met gezichtjes en tekst is resin vaak veel mooier. Als richtwaarde printen resinprinters in laagjes van een paar honderdsten millimeter, filamentprinters in tienden.

Sterkte en toepassing

Resin is vaak hard en brosser dan filament. Voor een beugel, een gereedschapshouder of een kapotte knop die tegen een stootje moet kunnen, is een filamentprint (bijvoorbeeld in PETG) meestal beter. Er bestaan taaiere resins, maar die zijn duurder en lastiger te printen.

Grootte van je modellen

De meeste resinprinters voor thuis hebben een kleinere bouwruimte dan filamentprinters. Een groot voorwerp print je daarom meestal in delen, die je daarna aan elkaar lijmt. Voor een grote vaas of een grote behuizing is een filamentprinter praktischer.

Rommel, geur en tijd

Dit is waar mensen het meest onderschatten. Een filamentprint haal je van het bed en je bent klaar, eventueel met wat schuurwerk. Een resin print moet je wassen, drogen, uitharden en de steunen eraf halen. Wikipedia noemt wassen, drogen, uitharden en eventueel steunen verwijderen als handwerk dat bij het proces hoort. Dat kost ruwweg een klein uur extra per print, en meer als je veel modellen in één keer maakt.

Wat kost resin 3d printen?

De prijs van de printer zelf zegt maar de helft. Voor een eerlijke vergelijking tel je ook de benodigdheden mee. Het precieze bedrag verschilt per merk en per jaar, dus kijk altijd naar actuele prijzen. Wil je een totaalbeeld, lees dan ons artikel over wat 3d printen kost.

Een eerste resinopstelling bestaat uit:

1. De printer. Er zijn instapmodellen voor een bescheiden bedrag en dure modellen met grotere bouwruimte en betere optiek.
2. Een wasbak of wasstation en een uithardstation. Dat is vaak een extra aanschaf, soms zit het in een bundel.
3. Hars, waarvan een fles van een liter volstaat voor veel kleine modellen. Hars is per kilo doorgaans duurder dan filament.
4. Verbruiksmaterialen: handschoenen, doekjes, oplosmiddel, filters voor de hars, een nieuw bakfolie als het oude slijt.

Een filamentprinter heeft vooral filament nodig en af en toe een nieuwe nozzle. Dat maakt de lopende kosten lager. Voor een beginner die nog niet weet wat hij wil printen, is dat een belangrijk punt.

Waar let je op bij het kiezen?

Weet je dat je een resin printer wilt, dan zijn dit de punten die het verschil maken.

• Bouwruimte. Kijk naar de maten van het platform en de hoogte. Met veel miniaturen tegelijk op een plaat bespaar je tijd.
• Resolutie van het scherm. Een scherm met meer pixels geeft scherpere details. Het hangt samen met de grootte van het scherm: kleiner scherm met dezelfde pixels geeft fijner detail, maar minder bouwruimte.
• Slicer en software. Werkt de printer met een slicer die je prettig vindt, en krijg je updates? Dit verschilt per merk.
• Ventilatie en afdekkap. De kap beschermt de hars tegen daglicht. Daarnaast wil je een plek om de printer neer te zetten met frisse lucht.
• Vervangbare onderdelen. Bak, folie en platform slijten. Check of ze eenvoudig te krijgen zijn.
• Beschikbaarheid van hars. Sommige printers werken met elke hars, andere hebben een eigen merk. Een open systeem geeft je meer keuze.

Het is verstandig om niet alleen naar de prijs te kijken. Een goedkope printer met moeilijk verkrijgbaar onderhoud levert je uiteindelijk meer ergernis op dan een iets duurdere.

Een resin printer 3d kopen: waar begin je?

Zoek je een resin printer 3d voor de eerste keer, dan loont het om klein te beginnen. Een instapmodel kan prima, zolang de hars gewoon verkrijgbaar is en het merk reserveonderdelen levert. Kijk bij een resin printer 3d vooral naar de reviews van mensen die hem al een half jaar gebruiken, niet alleen naar de eerste indruk. Veel mensen die een resin printer 3d kopen, merken pas later dat het wassen en uitharden meer tijd kost dan het printen zelf.

Vraag jezelf ook af waar je de resin printer 3d neer zet. Een printer voor vloeibare hars hoort op een stabiele, vlakke tafel met een beschermde ondergrond en ruimte voor een wasbak. Heb je geen geschikte plek, dan is een filamentprinter eenvoudiger. Zo voorkom je dat je een resin printer 3d koopt die uiteindelijk in een kast belandt.

Veilig werken met resin

Dit is het onderwerp waarbij we geen concessies doen. Vloeibare hars is geen speelgoed. Wikipedia noemt fotopolymeren plakkerig en rommelig en geeft aan dat de vluchtige stoffen uit vloeibare hars een bekend gezondheidsrisico vormen en een prikkelende geur geven. Hoe schadelijk een bepaalde hars is, verschilt per product. Lees dus altijd het veiligheidsblad en de gebruiksaanwijzing van de fabrikant.

Praktische regels die algemeen gelden:

• Draag handschoenen van nitril als je met vloeibare hars of net geprinte modellen werkt. Raak je hars toch aan, was je huid direct met water en zeep.
• Draag een veiligheidsbril bij het wassen en bij het verwijderen van steunen.
• Zorg voor ventilatie. Zet de printer niet in je slaapkamer of woonkamer, maar op een plek waar je kunt luchten.
• Werk op een beschermde ondergrond. Leg karton of een wasbare mat neer en gebruik papieren doekjes die je kunt weggooien.
• Houd hars uit de buurt van kinderen en huisdieren.
• Gooi vloeibare hars niet door de gootsteen of het riool. Laat restanten uitharden in daglicht of onder een uv-lamp en gooi het harde plastic weg zoals de fabrikant en je gemeente aangeven.
• Print niets voor eten of drinken tenzij de fabrikant uitdrukkelijk aangeeft dat de hars daarvoor geschikt is.

Heb je een filamentprinter, dan gelden ook veiligheidsregels. Wikipedia meldt dat filamentprinters vluchtige stoffen en ultrafijne deeltjes uitstoten, waarbij PLA over het algemeen als minder schadelijk wordt gezien dan ABS. Onderzoek naar de gezondheidseffecten is beperkt. Ventileer dus bij beide technieken.

Welke past bij jouw hobby?

Kies op basis van wat je wilt maken, niet op basis van wat hip is.

Kies resin als je…

• miniaturen, figuren of beeldjes wilt maken voor bordspellen, rollenspellen of modelbouw;
• sieraden, kleine mallen of onderdelen met veel fijn detail wilt maken;
• een glad oppervlak zoekt dat je makkelijk kunt schilderen;
• een aparte ruimte met goede ventilatie hebt en het niet erg vindt om te wassen en uit te harden.

Kies filament als je…

• voor het eerst een 3d printer koopt en wilt ontdekken wat je ermee kunt;
• functionele onderdelen, houders en reserveonderdelen wilt maken;
• grotere voorwerpen wilt printen;
• liever met weinig rommel en geur werkt;
• met verschillende materialen wilt experimenteren, zoals PLA en PETG.

En allebei?

Veel ervaren hobbyisten hebben uiteindelijk beide. Eerst een filamentprinter voor het dagelijkse werk, later een resin printer voor de details. Zo leer je eerst de basis: modellen maken, slicen en problemen oplossen. Over 3d printer ontwerpen lees je hoe je zelf een model tekent dat bij een van beide technieken past.

Tips voor je eerste resin prints

Een paar dingen die je veel gedoe besparen:

1. Begin met een eenvoudig testmodel. Print eerst de kalibratiemodellen van de fabrikant en pas daarna je eigen werk aan.
2. Zet het model schuin. Een model dat onder een hoek op het platform staat, laat minder zuigkracht op de bodem van de bak achter en geeft minder mislukte prints.
3. Gebruik steunen op de juiste plekken. Plaats ze niet op de zichtbare kant als dat kan, zodat sporen minder opvallen.
4. Houd de hars op kamertemperatuur. Veel harsen printen slecht als het te koud is.
5. Was lang genoeg, maar niet te lang. Te lang wassen kan sommige harsen aantasten. Volg de tijd van de fabrikant.
6. Laat uitharden in de aangegeven tijd. Te weinig uitharding laat plakkerige modellen achter, te veel kan ze brosser maken.
7. Filter je hars als er hard geworden brokjes in de bak zitten, zodat ze de volgende print niet beschadigen.
8. Sla de hars donker op en sluit de fles goed, want daglicht laat hem hard worden.

Veelgestelde vragen over de resin printer 3d

Verder lezen