Wat 3D-printen kost, hangt vooral af van het gewicht van je print, hoe lang de printer bezig is en of je zelf print of het laat doen. Thuis kost een kleine PLA-print vaak maar enkele eurocenten tot een paar euro aan materiaal en stroom, als richtwaarde. Bij een printservice betaal je daarnaast voor machinetijd, opstarten en verzending, dus de prijs is dan meestal hoger.
Het antwoord op de vraag wat kost 3D-printen heeft dus twee kanten. Je kunt een printer kopen en per print alleen materiaal en stroom betalen, of je laat een bedrijf voor je printen en betaalt per voorwerp. In dit artikel zie je beide kanten, met een rekenvoorbeeld dat je met jouw eigen cijfers kunt overdoen. Begin je net? Lees dan eerst onze gids over 3D-printen voor beginners.
Kort samengevat
- Zelf printen kost per print vooral filament, stroom en slijtage. Het grootste bedrag zit in de printer zelf, niet in de prints.
- Een printservice rekent meestal per gewicht of volume, plus opstart- en verzendkosten. Voor één klein voorwerp is laten printen vaak goedkoper dan een printer kopen.
- Kosten per gram filament zijn eenvoudig te berekenen: spoelprijs gedeeld door het gewicht van de spoel.
- Mislukte prints en afval horen bij de werkelijke kosten. Reken daar een marge voor in.
- Print je vaker dan een paar keer per jaar, dan wint een eigen printer meestal op prijs en gemak.
Wat kost 3D-printen thuis in totaal?
Als je zelf print, bestaan de kosten uit drie blokken: de aanschaf, het materiaal en het lopende gebruik. De bedragen hieronder zijn richtwaarden. Prijzen veranderen snel en per merk, dus kijk altijd naar actuele aanbiedingen.
De printer
Een instapprinter kost ruwweg enkele honderden euro’s. Dat is veel lager dan vroeger: volgens het Engelstalige artikel over 3D-printen op Wikipedia kostte een 3D-printer in de jaren tachtig meer dan 300.000 dollar en waren er rond 2020 degelijke instapmodellen onder de 200 dollar, vooral FDM-printers. Wat je nu precies moet betalen voor een goede beginnersprinter, lees je in ons artikel over het kiezen van een 3D-printer.
Het materiaal
Filament wordt per spoel verkocht, meestal van een kilo. De prijs per spoel verschilt per materiaal: PLA is doorgaans het goedkoopst, speciale materialen zoals flexibel TPU of nylon zijn duurder. Voor PLA reken je vaak op een paar tientjes per kilo, als richtwaarde. Een spoel van 1000 gram van 20 euro kost dan twee eurocent per gram.
Stroom en onderhoud
Een printer gebruikt tijdens het verwarmen veel energie en daarna minder. Het precieze verbruik hangt af van het model, het materiaal en de omgevingstemperatuur. Kijk bij de specificaties naar het maximale vermogen en meet, als je het wilt weten, het echte verbruik met een stroommeter. Daarnaast slijt materiaal: een mondstuk, een bedplaat en soms een riem moeten na verloop van tijd vervangen worden.
Zo bereken je zelf wat een print kost
Met een eenvoudige formule weet je wat een voorwerp kost. Je hebt drie gegevens nodig: het gewicht, de printtijd en je kosten per kilowattuur. De slicer toont gewicht en printtijd van elk bestand. Lees onze gids over de slicer als je niet weet waar je die cijfers vindt.
- Materiaalkosten. Gewicht van de print in gram maal de prijs per gram.
- Stroomkosten. Printtijd in uren maal het gemiddelde vermogen in kilowatt maal je prijs per kilowattuur.
- Slijtage en kans op mislukken. Reken een percentage extra, bijvoorbeeld 10 tot 20 procent, als richtwaarde. Dat dekt mislukte prints en vervanging van onderdelen.
Een rekenvoorbeeld met aangenomen waarden, geen metingen: een print van 50 gram PLA met een spoelprijs van 20 euro per kilo kost 1 euro aan materiaal. Wordt de printer 4 uur gebruikt met een gemiddeld vermogen van 0,1 kilowatt en kost stroom 0,30 euro per kilowattuur, dan is dat 12 eurocent. Met 15 procent marge kom je uit op ongeveer 1,30 euro. Het blijft een schatting, omdat het gemiddelde vermogen per printer en per instelling verschilt.
Wat beïnvloedt het gewicht?
Je kunt de prijs van een print sterk verlagen met slimme slicerinstellingen. Een lagere vulling (infill) bespaart materiaal en tijd. Volgens het artikel over slicers is infill het deel van de interne structuur dat je laat staan; hoe lager de dichtheid, hoe minder materiaal en tijd. Support kost ook filament: draai het model zo dat je er weinig nodig hebt. Een dikkere laag en een groter mondstuk printen sneller, maar met minder detail.
Wat beïnvloedt de printtijd?
De tijd hangt af van het volume, de laagdikte, de snelheid en het aantal wanden. Volgens het genoemde artikel over 3D-printen duurt een print uren tot dagen, afhankelijk van de methode, de grootte en de complexiteit. Een snellere printer verkort die tijd, maar is zelf duurder. Voor veel hobbyisten is de tijd zelden een kostenpost, omdat de printer vanzelf werkt.
Wat kost een 3D-printservice?
Een 3D-printservice is een bedrijf waar je een bestand uploadt en een voorwerp terugkrijgt. Dat is handig als je maar af en toe iets wilt, een groot voorwerp nodig hebt of een materiaal dat je zelf niet kunt printen, zoals metaal. Op de Nederlandse wikipedia staat dat 3D-printen in metaal en keramiek mogelijk is, maar dat vraagt industriële machines die thuis niet te koop zijn.
De prijs bij een printservice hangt af van:
- Het materiaal en de techniek. FDM is doorgaans het goedkoopst, resin en poedertechnieken kosten meer, metaal is veruit het duurst.
- Het volume of gewicht van het voorwerp, en vaak ook de hoogte of de printtijd.
- Support en nabewerking. Verwijderen van support, schuren en verven worden soms apart in rekening gebracht.
- Opstartkosten en minimale bestelbedragen. Veel diensten rekenen een vast bedrag per bestelling.
- Verzending en levertijd. Een snelle levering is duurder.
Omdat tarieven per bedrijf en per periode verschillen, vind je hier geen vaste bedragen. Vraag bij twee of drie diensten een offerte aan voor hetzelfde bestand. Vergelijk dan ook de levertijd en of het bedrijf het model controleert op fouten.
Wat betaal je per uur of per gram?
Sommige diensten rekenen per printuur, andere per gram of per kubieke centimeter. Dat maakt vergelijken lastig. Reken om naar de prijs per voorwerp met hetzelfde bestand. Zo zie je meteen wat het verschil is.
Zelf printen of laten printen: wat is slimmer?
Gebruik de volgende vuistregels.
- Je hebt één of twee voorwerpen nodig. Laat printen. Een printer kopen, leren gebruiken en afstellen kost meer dan een enkele service-order.
- Je print regelmatig of wilt experimenteren. Koop een printer. Na een aantal prints heb je de aanschaf terugverdiend, als je het alternatief van een service vergelijkt.
- Je wilt metaal, fijn detail of een groot voorwerp. Laat printen bij een bedrijf met de juiste machine.
- Je wilt ook leren. Dan is een eigen printer een investering in een nieuwe vaardigheid, niet alleen in voorwerpen.
Wikipedia noemt een studie uit 2013 waaruit bleek dat consumenten met 3D-printen geld kunnen besparen op kleine huishoudelijke producten. Dat klopt alleen als je modellen hebt, tijd hebt om te printen en een printer hebt die goed afstelt. Reken eerlijk: je eigen tijd telt ook, hoewel hobbyisten dat zelden meetellen.
Drie voorbeelden naast elkaar
Om het concreet te maken, drie denkbeeldige voorwerpen met aangenomen waarden. De bedragen zijn rekenvoorbeelden, geen meetgegevens, en gebruiken de eerder genoemde spoelprijs van 2 eurocent per gram.
- Een sleutelhanger van 8 gram. Aan materiaal ongeveer 16 eurocent. Zelfs met stroom en marge blijft het onder een halve euro. Bij een printservice betaal je door vaste kosten en verzending vaak een veelvoud.
- Een telefoonstandaard van 60 gram. Ongeveer 1,20 euro aan materiaal. Met stroom en marge zit je ruim onder de twee euro. Een kant-en-klare standaard in de winkel is meestal duurder, maar de uren die je aan ontwerpen of zoeken besteedt, tellen ook.
- Een grote behuizing van 400 gram. Ongeveer 8 euro aan materiaal, en een printtijd van een dag of langer. Hier loont het om de vulling te verlagen en de oriëntatie te kiezen die weinig support nodig heeft.
Het patroon is duidelijk: de materiaalkosten van een eigen print zijn klein, terwijl de aanschaf van de printer de grote post is. Een printer van enkele honderden euro’s heb je dus pas terugverdiend na veel prints of na veel bespaarde service-orders.
Wat kost het om 3D-printen te leren?
Naast geld kost 3D-printen ook tijd. De eerste weken ga je veel proberen, mislukken en bijstellen. Reken op een aantal avonden voordat je consequent goede prints maakt, als algemene indicatie. Dat is geen verloren tijd: je leert hoe de eerste laag werkt, hoe filament zich gedraagt en hoe je een slicer instelt. Veel hobbyisten ervaren dat juist dit onderdeel de hobby leuk maakt. Wil je het leerproces sneller laten gaan, begin dan met één materiaal, bijvoorbeeld PLA, en verander telkens maar één instelling tegelijk.
Verborgen kosten van 3D-printen
Er zijn kosten die in een folder niet staan.
- Mislukte prints. Zeker in het begin. Onze gids over 3D-print mislukt helpt om het aantal te beperken.
- Gereedschap. Een spatel, een zijsnijtang, een schuifmaat, schuurpapier en soms een heteluchtpistool voor kleine reparaties.
- Opslag. Filament neemt vocht op. Een afsluitbare box met droogmiddel is slim, en een filamentdroger is een mogelijke uitbreiding. Lees meer in onze gids over filament.
- Software. Veel slicers en beginnersprogramma’s zijn gratis, maar sommige ontwerpprogramma’s hebben een betaalde licentie. Lees hoe je zelf gratis ontwerpt in ons artikel over een 3D-printer ontwerpen.
- Ruimte en ventilatie. Een geschikte plek is nodig vanwege geluid en uitstoot van deeltjes.
Slim besparen op 3D-printen
- Kies je materiaal slim. PLA is meestal het voordeligst. Gebruik duurder materiaal alleen als het echt nodig is.
- Print met lage vulling waar sterkte niet belangrijk is.
- Bewaar filament droog. Vochtig filament geeft slechte prints, en slechte prints kosten geld.
- Print een testversie voor je het grote voorwerp start.
- Combineer meerdere kleine voorwerpen in één print, zodat de opwarm- en afkoeltijd niet steeds opnieuw terugkomt.
- Gebruik gratis modellen voor je zelf gaat ontwerpen.
Veelgestelde vragen over wat 3D-printen kost
Wat kost 3D-printen per gram?
Dat is de spoelprijs gedeeld door het gewicht van de spoel. Een spoel van 1000 gram van 20 euro kost dus 2 eurocent per gram, als rekenvoorbeeld. Daar komt stroom en een marge voor mislukte prints bij.
Wat kost 3D-printen per uur?
Bij een printservice hangt dat af van de machine en het materiaal. Thuis betaal je per uur vooral stroom, wat per print meestal een klein bedrag is. Hoeveel precies hangt af van je printer en je stroomprijs.
Is het goedkoper om zelf te printen of te laten printen?
Voor één of twee voorwerpen is laten printen vaak goedkoper. Print je regelmatig, dan wint een eigen printer meestal. Reken met jouw eigen cijfers door, want het hangt af van het materiaal en de grootte.
Wat kost een 3D-printservice voor particulieren?
Dat verschilt per bedrijf. De prijs hangt af van materiaal, volume, nabewerking en verzending. Vraag meerdere offertes aan voor hetzelfde bestand om te vergelijken.
Hoeveel stroom gebruikt een 3D-printer?
Dat verschilt per model en per materiaal. Het verwarmen van bed en hotend kost het meest. Meet het verbruik met een stroommeter als je het precies wilt weten.
Kan ik metaal laten 3D-printen?
Ja, bij gespecialiseerde diensten. Metaalprinten vraagt industriële machines en is veel duurder dan kunststof. Voor thuis is het niet haalbaar.
Wat zijn de kosten van een mislukte print?
Het verloren filament plus stroom. Reken een marge in je berekening, bijvoorbeeld 10 tot 20 procent, als richtwaarde. Met ervaring daalt het percentage.
Moet ik rekening houden met een nieuw mondstuk of andere onderdelen?
Ja. Een mondstuk en een bedplaat slijten. Reken op vervanging na verloop van tijd; hoe vaak hangt af van je gebruik en materiaal.
Verder lezen
Nu weet je wat 3D-printen kost. Ga verder met deze pagina’s: