Voor de meeste beginners is een dj-set met een compacte dj-controller en een laptop de beste start. Zo’n controller bootst twee draaitafels en een mixer na en stuurt dj-software aan op je computer. Het is compact, betaalbaar en je hebt geen platen of cd’s nodig. Wil je liever met vinyl werken, dan kies je twee draaitafels en een mixer.
Het woord dj-set heeft twee betekenissen: de apparatuur waarmee je draait, en de optreding zelf, ook wel mix of set genoemd. Hier gaat het om beide. Eerst de apparatuur, daarna hoe je een set opbouwt. Ben je op zoek naar een bredere introductie in muziek maken? Lees dan ook muziek maken en de gids muziek leren.
Kort samengevat
- Een dj-set bestaat uit twee afspeelbronnen en een mixer, waarmee je nummers in elkaar laat overlopen.
- Voor beginners is een dj-controller met software de eenvoudigste en meest compacte keuze. Draaitafels en cd-spelers zijn de klassieke route.
- Beatmatchen is het gelijk trekken van het tempo van twee nummers, zodat ze soepel in elkaar overgaan.
- Je hebt een goede koptelefoon nodig om voor te luisteren, en actieve speakers om te horen wat het publiek hoort.
- Oefen eerst thuis met korte mixen van twee nummers, en bouw dan een set van 30 tot 60 minuten.
Wat doet een dj?
Een dj, of disc jockey, was oorspronkelijk de persoon die platen op de draaitafel legde. Volgens Wikipedia werken dj’s op de radio, in clubs en op feesten. Een clubdj mengt nummers met een mixer, stelt volume en klank bij, en gebruikt tempoverstelling om nummers soepel in elkaar over te laten gaan. In de jaren zeventig begonnen dj’s in New Yorkse discotheken het einde van het ene nummer in het begin van het volgende te laten overlopen. Dat vormde de basis voor de technieken die dj’s nu gebruiken.
Tegenwoordig draaien dj’s met vinyl, cd’s, usb-sticks, laptops en midi-controllers. De Engelstalige Wikipedia beschrijft een dj-controller als apparaat dat twee draaitafels en een mixer nabootst en dj-software op een laptop, tablet of telefoon aanstuurt. Veel controllers hebben een ingebouwde geluidskaart, zodat je kunt voorluisteren in een koptelefoon.
De onderdelen van een dj-set
Wat je nodig hebt, hangt af van hoe je wilt draaien. Dit zijn de bouwstenen.
Twee afspeelbronnen
Je hebt twee bronnen nodig om van het ene nummer naar het andere te gaan. Dat kunnen twee draaitafels zijn, twee cd- of mediaspelers, of twee virtuele decks in dj-software. Wil je meer weten over de klassieke manier? Lees de pagina over de draaitafel.
Een mixer
De mixer verbindt de bronnen. Een dj-mixer is volgens Wikipedia een kleine audiomixer, gemaakt voor dj’en. Eenvoudige modellen hebben twee kanalen. De crossfader is een horizontale schuif die het geluid verplaatst tussen de twee bronnen: in het midden hoor je beide, aan de uiteinden slechts één. Een mixer laat je ook voorluisteren in een koptelefoon, de zogeheten cue.
Software
Bij controllers hoort dj-software. Die bevat de decks, de bibliotheek met muziek, de effecten en vaak een analyse van tempo en toonsoort. Wikipedia noemt VirtualDJ als voorbeeld van software die met midi-controllers wordt gebruikt. Veel controllers worden geleverd met een licentie voor beperkte software, dus controleer bij aankoop wat je krijgt.
Koptelefoon en speakers
Een stevige koptelefoon is geen luxe, want je luistert er het volgende nummer mee voor in terwijl de zaal het huidige hoort. Voor thuis heb je actieve speakers nodig. Gewone computerspeakers zijn een prima start, maar studiomonitors of kleine actieve speakers klinken beter en geven een eerlijker beeld.
Controller, draaitafel of cd-speler?
De keuze hangt af van wat je wilt en waar je wilt draaien. Hieronder een overzicht van wat bij elk type past.
| Type | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|
| Dj-controller met software | Compact, betaalbaar, veel functies, geen platen nodig | Je hebt een laptop of tablet nodig, minder ‘echt’ gevoel |
| Draaitafels en mixer | Authentiek, vinyl-gevoel, leert je beatmatchen met je oor | Duurder, minder compact, platen kopen of zoeken |
| Cd- of mediaspelers met mixer | Veel clubs gebruiken dit formaat, usb-sticks mogelijk | Duurder dan een eenvoudige controller |
Voor een thuisbeginner is de controller de meest praktische keuze. Spelen je plannen in clubs, dan kijk je naar apparatuur die daar staat, zodat je er later zonder moeite op kunt overstappen. Veel clubs hebben eigen apparatuur en je neemt alleen een usb-stick mee. Informeer bij de club welke apparatuur er staat.
Een dj-set voor kinderen
Je ziet ook speelgoed-dj-sets, bijvoorbeeld van speelgoedmerken. Ze zijn bedoeld om te spelen en hebben vaak vaste geluiden en lichtjes. Ze zijn leuk voor kleine kinderen, maar je leert er geen dj’en op. Wil een kind echt leren draaien, kies dan een eenvoudige beginnerscontroller en laat een volwassene meekijken.
Waar let je op bij het kiezen van een dj-set?
Loop deze punten langs voordat je koopt. Het zijn algemene richtlijnen.
- Software. Werkt de controller met software die je prettig vindt en is die goed te leren? Check of er een licentie bij zit.
- Aantal kanalen. Twee kanalen volstaan om te beginnen. Vier kanalen zijn handig voor wie later meer bronnen wil mengen.
- Geluidskaart. Een ingebouwde geluidskaart met voorluisteruitgang bespaart je een extra apparaat.
- Jogwielen. Grote, gevoelige jogwielen geven een natuurlijker gevoel bij beatmatchen en scratchen.
- Pads en effecten. Pads voor samples en effecten maken je mix levendiger. Voor een beginner is dit bijzaak.
- Bouwkwaliteit en grootte. Een stevige constructie gaat langer mee. Controleer of het apparaat op je bureau past.
- Aansluitingen. Heb je een uitgang voor speakers en een voor koptelefoon? Zit er een microfoonaansluiting op als je wilt presenteren?
- Compatibiliteit. Past het bij je laptop en besturingssysteem?
Er zijn meerdere merken, waaronder Pioneer DJ, en elk bouwt modellen voor verschillende budgetten. Vergelijk reviews, kijk video’s van gebruikers en probeer zo mogelijk een model in een winkel. Een betere controller maakt je niet meteen een betere dj, maar een model dat prettig voelt, houdt je langer aan het oefenen. Lees ook onze uitleg over de dj-controller.
Beatmatchen en mixen leren
Beatmatchen is volgens Wikipedia het gelijk trekken van de beats van twee bronnen, zodat hun tempo en ritme niet botsen en de overgang soepel verloopt. Het is de belangrijkste vaardigheid van een dj.
Zo oefen je de basis:
- Kies twee nummers met een vergelijkbaar tempo. Tempo meet je in slagen per minuut (BPM). Dj-software toont dit meestal.
- Speel nummer A. Luister mee in je speakers.
- Start nummer B in je koptelefoon. Dit heet cueing: je luistert het nummer voor voordat het in de zaal klinkt.
- Pas het tempo van B aan tot de beats gelijk lopen. Dat doe je met de tempoknop of schuif.
- Laat B beginnen op een maat van A en schuif de crossfader naar B.
- Luister of de overgang klopt. Loopt een nummer voor of achter, pas dan het tempo aan met het jogwiel.
Dj-software heeft vaak een sync-knop die tempo automatisch gelijk zet. Begin gerust met sync, maar probeer na een paar weken ook handmatig te beatmatchen. Dan train je je oor, en kun je het ook als de software even niet meewerkt.
Harmonisch mixen
Naast tempo kun je nummers ook op toonsoort laten aansluiten. Dit heet harmonisch mixen. Dj-software kan vaak de toonsoort van een nummer herkennen en laat zien welke nummers bij elkaar passen. Dit helpt om overgangen te laten klinken alsof ze bij elkaar horen. Meer over toonsoorten lees je bij de kwintencirkel.
Je eerste dj-set opbouwen
Een set is meer dan een rij nummers. Het gaat erom dat je publiek en energie aanvoelt. Volgens Wikipedia hoort het kiezen van muziek die bij het publiek past (‘reading the crowd’) bij het vak. Hier zijn praktische tips voor het opbouwen van een set. De tijden zijn richtwaarden.
- Begin rustig. Een opening of warm-up set start met lagere energie, zodat de zaal nog kan aanwennen.
- Bouw op. Verhoog het tempo of de energie langzaam. Plotselinge sprongen kosten je het publiek.
- Plan de eerste vijf nummers. Dan staat je begin en ben je minder zenuwachtig.
- Maak een bibliotheek met playlists. Sorteer op sfeer, tempo en toonsoort, zodat je snel iets passends vindt.
- Oefen hardop. Draai de hele set thuis een paar keer, inclusief overgangen.
- Neem je set op. Luister terug en noteer waar de overgangen niet vlot liepen.
- Heb een plan B. Neem een usb-stick met een back-up mee en weet wat je doet als de apparatuur uitvalt.
Een set draaien op een feest
Voor een thuisfeest is een eenvoudige set van een uur genoeg. Vraag wat voor muziek de gasten leuk vinden, en bereid een lijst voor met nummers waarvan je het tempo kent. Hou het volume in verhouding tot de ruimte en let op de buren. Gehoorbescherming is verstandig als je vaak in harde ruimtes draait.
Een dj-set thuis inrichten
Je hebt geen aparte ruimte nodig om te oefenen, maar een goede opstelling maakt het leuker. Zet je dj-set op een stabiele tafel op ellebooghoogte, zodat je handen ontspannen op de jogwielen en de mixer kunnen. Plaats je speakers op oorhoogte en op gelijke afstand van je zitplek, en gebruik de koptelefoon om voor te luisteren. Houd kabels netjes en zet de laptop zo neer dat het scherm je niet in de weg zit.
Denk ook aan je gehoor. Dj’en op hoog volume kan je oren vermoeien. Houd thuis een volume aan waarop je nog normaal kunt praten, en neem pauzes. Wie vaker in lawaaiige ruimtes draait, kan gehoorbescherming overwegen. Dit is een algemene richtlijn, geen medisch advies.
Tot slot een tip voor wie een dj-set kiest met het oog op later: begin niet te groot. Een eenvoudige dj-set die je elke week gebruikt, is veel waard. Kom je er na een half jaar achter dat je meer wilt, dan weet je precies wat je mist, en dat is een veel betere basis om een tweede apparaat te kiezen.
Veelgestelde vragen over een dj-set
Welke dj-set is het beste voor beginners?
Voor de meeste beginners is een compacte dj-controller met twee kanalen en meegeleverde software de beste start. Hij is betaalbaar, past op je bureau en leert je de basis van mixen. Wil je met vinyl werken, kies dan twee draaitafels en een mixer.
Wat heb je nodig om te dj’en?
Twee afspeelbronnen en een mixer, bijvoorbeeld een dj-controller met een laptop, een koptelefoon en speakers. Met een controller heb je dus een laptop, koptelefoon, speakers en muziekbestanden nodig.
Wat is het verschil tussen een dj-controller en een draaitafel?
Een draaitafel speelt vinyl en je beïnvloedt de snelheid via de plaat. Een dj-controller bootst twee draaitafels en een mixer na en stuurt software aan op een laptop, tablet of telefoon. Een controller is compacter en flexibeler.
Wat is beatmatchen?
Beatmatchen is het gelijk trekken van het tempo en het ritme van twee nummers, zodat ze soepel in elkaar overgaan. Je doet dat met de tempo-regeling en door het ritme te volgen met je oor.
Is een speelgoed dj-set geschikt om dj’en te leren?
Meestal niet. Speelgoedsets hebben vaste geluiden en eenvoudige functies en zijn bedoeld om mee te spelen. Een kind dat echt wil leren draaien, heeft meer aan een eenvoudige beginnerscontroller.
Wat kost een dj-set?
De prijs loopt sterk uiteen, van eenvoudige beginnerscontrollers tot professionele apparatuur. Wat je betaalt, hangt af van het merk en de functies. Bepaal eerst wat je nodig hebt en vergelijk dan actuele prijzen bij winkels.
Hoe lang duurt het om te leren dj’en?
De basis van mixen leer je meestal in enkele weken regelmatig oefenen. Een vloeiende set bouwen kost meer tijd. Zie dit als een richtwaarde: oefening en luisteren zijn belangrijker dan snelheid.
Heb je muziektheorie nodig als dj?
Niet per se, maar kennis van tempo, ritme en toonsoorten helpt. Dj-software toont vaak tempo en toonsoort, zodat je daarmee nummers kunt kiezen die goed bij elkaar passen.
Verder lezen
Een dj-set is één manier om met muziek bezig te zijn. Ga verder met deze pagina’s: