Ukelele akkoorden leer je het best in een vaste volgorde: begin met C, Am, F en G7, en voeg daarna G, Dm, C7 en Em toe. Met deze acht akkoorden speel je al een groot aantal bekende liedjes, want veel nummers gebruiken maar twee of drie akkoorden. Hieronder staat bij elk akkoord waar je vingers komen te staan, plus oefeningen om ze vlot te laten wisselen.
Een akkoord is een samenklank van drie of meer tonen. Op een ukelele met vier snaren is dat bijna vanzelfsprekend: je tokkelt of slaat alle snaren aan en de tonen vormen samen een akkoord. Voordat je de akkoorden uitprobeert, moet je ukelele gestemd zijn. Lees daarvoor het artikel over ukelele stemmen. Een overzicht van het instrument vind je op de pagina over ukelele leren, en het grotere verband staat in het onderdeel muziek leren.
Kort samengevat
- Begin met C, Am, F en G7. Daarmee kun je veel eenvoudige liedjes spelen.
- Akkoorden schrijf je als vier cijfers, van de G-snaar naar de A-snaar. Een nul betekent een open snaar.
- Wissel langzaam tussen twee akkoorden en versnel pas als het zonder haperen gaat.
- De hier getoonde vingerzettingen gelden voor sopraan, concert en tenor in standaardstemming. Een bariton gebruikt andere vormen.
- Oefen vijf tot tien minuten per dag. Dat werkt beter dan één lange sessie.
Wat is een akkoord en hoe lees je een akkoorddiagram?
Volgens Wikipedia over het akkoord is een akkoord een samenklank van drie of meer tonen die voor het oor samensmelten. Een drieklank bestaat meestal uit twee opeengestapelde tertsen. Bij een majeurakkoord, zoals C, klinken grondtoon, grote terts en reine kwint samen (c-e-g). Bij een mineurakkoord, zoals Am of Cm, is de terts kleiner, waardoor het akkoord donkerder klinkt. Dat verschil hoor je meteen als je C en Cm na elkaar speelt.
Een akkoorddiagram is een afbeelding van de hals van de ukelele. De vier verticale lijnen zijn de snaren, van links naar rechts G, C, E en A. De horizontale lijnen zijn de frets. Een stip laat zien waar je een vinger neerzet. In een korte notatie schrijf je het als vier cijfers: het cijfer is het fretnummer per snaar, en nul betekent open snaar. Het akkoord C van de ukelele schrijf je dus als 0-0-0-3: de G, C en E open, en de A-snaar op de derde fret.
Vingers nummeren
Je vingers hebben nummers: de wijsvinger is 1, de middelvinger 2, de ringvinger 3 en de pink 4. De duim gebruik je niet voor het akkoorden spelen. In de uitleg hieronder staat bij elk akkoord welke vinger waar komt.
Standaardstemming
De vingerzettingen in dit artikel zijn gemaakt voor de standaardstemming G-C-E-A van de sopraan-, concert- en tenorukelele. Volgens Wikipedia is dat de meest voorkomende stemming, behalve bij de bariton, die op D-G-B-E staat. Heb je een bariton, dan zijn de vormen dezelfde als de bovenste vier snaren van een gitaar. Voor een bariton gelden dus andere ukelele akkoorden. Je kunt dat in een apart overzicht opzoeken.
De eerste acht ukelele akkoorden
De onderstaande tabel laat zien hoe je elk akkoord grijpt. De cijfers staan voor de fret per snaar, van G naar A. Een nul is een open snaar.
| Akkoord | G | C | E | A | Vingers |
|---|---|---|---|---|---|
| C | 0 | 0 | 0 | 3 | ringvinger op de A-snaar, derde fret |
| Am | 2 | 0 | 0 | 0 | middelvinger op de G-snaar, tweede fret |
| F | 2 | 0 | 1 | 0 | middelvinger op G (2), wijsvinger op E (1) |
| G7 | 0 | 2 | 1 | 2 | middelvinger op C (2), wijsvinger op E (1), ringvinger op A (2) |
| G | 0 | 2 | 3 | 2 | wijsvinger op C (2), ringvinger op E (3), middelvinger op A (2) |
| Dm | 2 | 2 | 1 | 0 | wijsvinger op E (1), middelvinger op G (2), ringvinger op C (2) |
| C7 | 0 | 0 | 0 | 1 | wijsvinger op de A-snaar, eerste fret |
| Em | 0 | 4 | 3 | 2 | middelvinger op A (2), ringvinger op E (3), pink op C (4) |
De vingerzettingen volgen uit de stemming: bij standaardstemming G-C-E-A levert elke fret een halve toon hoger op. Zo klinkt een C-akkoord (0-0-0-3) als de tonen G, C, E en C.
C en Am: de makkelijkste ukelele akkoorden
C is het eenvoudigste ukelele akkoord: één vinger op de A-snaar. Am gebruikt ook één vinger, op de G-snaar. Deze twee akkoorden zijn goed om mee te beginnen, omdat je maar één vinger hoeft te plaatsen. Probeer ze om en om te spelen, vier tellen per akkoord.
F en G7
F heeft twee vingers en G7 drie. Bij F zit je middelvinger op de G-snaar, tweede fret, en je wijsvinger op de E-snaar, eerste fret. Bij G7 staan drie vingers in een driehoek. Wissel je tussen C en G7, dan verplaatst bijna elke vinger. Oefen rustig.
G, Dm, C7 en Em
Met G krijg je een helder majeurakkoord, met Dm een zacht mineurakkoord. C7 klinkt licht dissonant en heeft maar een vinger. Em is moeilijker, omdat je drie vingers hoog op de hals nodig hebt. Pak ze op als de eerste vier goed lukken.
Ukelele akkoorden oefenen: zo wissel je vlot
Het wisselen van ukelele akkoorden is het lastigste deel. Met deze stappen train je het.
- Speel elk akkoord apart en luister of alle snaren helder klinken. Een snaar die rinkelt of dof klinkt, wordt door een vinger aangeraakt.
- Wissel tussen twee akkoorden zonder te spelen. Kijk waar je vingers heen moeten.
- Voeg een vaste aanslag toe, bijvoorbeeld vier keer naar beneden. Begin met 60 slagen per minuut. Een metronoom helpt je het tempo vast te houden.
- Zoek een gemeenschappelijke vinger. Bij F en Am blijft de middelvinger op dezelfde plek, de tweede fret van de G-snaar. Daardoor wisselt dat paar vlot.
- Versnel langzaam. Pas als het zonder haperen gaat, ga je een tandje sneller.
Slagpatronen voor beginners
Een eenvoudig slagpatroon is naar beneden, naar beneden, omhoog, omhoog, naar beneden, omhoog. Begin met alleen naar beneden. Voeg later omhoog toe. Houd je pols los en je hand ontspannen. Een stijve pols klinkt hard en vermoeit.
Eenvoudige liedjes met twee of drie akkoorden
Wie de eerste ukelele akkoorden kent, kan liedjes spelen. Veel kinderliedjes en volksliedjes gebruiken twee of drie akkoorden, bijvoorbeeld C en G7. Zoek een akkoordenblad van een liedje dat je kent en dat zo weinig mogelijk akkoorden gebruikt. Zing of neurie mee, zodat je het ritme voelt. Het artikel over ukelele akkoorden en liedjes bevat verdere voorbeelden.
De volgorde C, Am, F, G7
Een veelgebruikte reeks is C, Am, F, G7. Je kunt er een heel scala aan liedjes op spelen. Speel elk akkoord vier tellen en herhaal. Zing er een melodie boven of speel hem rustig op een tweede ukelele. Het is een prima oefening om te wisselen zonder te stoppen.
Meer ukelele akkoorden: de volgende stap
Zijn de eerste acht ukelele akkoorden gewoon geworden, dan is het tijd voor uitbreiding. Een logische vervolgstap is D, A en Bb, ook wel B mol genoemd. D speel je als 2-2-2-0, met drie vingers op dezelfde fret. A speel je als 2-1-0-0. Bb is lastiger omdat je een barré nodig hebt, dus meerdere snaren met één vinger indrukken. Wacht daarmee tot je vingers sterker zijn. Ze komen vaak voor in liedjes in andere toonsoorten.
Een praktische manier om uit te breiden, is liedjes kiezen waarin één nieuw akkoord zit. Zo oefen je het in context en onthoud je het sneller dan in een losse oefening. Je leert zo ook akkoorden ukelele per toonsoort ordenen: C, F en G7 horen bij C-majeur, G, C en D bij G-majeur. Dat is een eerste stap naar meer begrip van de muziek, en je kunt daarna akkoorden in het algemeen bestuderen.
Ukelele akkoorden en kinderliedjes
Kinderliedjes zijn ideaal voor beginners: ze zijn kort, je kent de melodie en ze gebruiken vaak maar twee of drie akkoorden. Zoek een bekend kinderliedje, kijk welke akkoorden erbij horen en speel ze langzaam mee. Zing je liever zelf, dan kun je ermee oefenen om tegelijk te spelen en te zingen. Dat is lastiger dan het klinkt, omdat je aandacht verdeeld is. Begin met alleen zingen en één akkoord per regel.
Ukelele akkoorden makkelijk onthouden
Gebruik geheugensteuntjes: koppel elk akkoord aan een vorm. C is een enkele vinger op de onderste snaar, F lijkt op een kleine trap, G7 op een driehoek. Schrijf de akkoorden op kaartjes en leg ze willekeurig neer. Pak er een, speel hem en pak de volgende. Zo train je je geheugen en je vingers tegelijk, en leer je ukelele akkoorden sneller herkennen.
Akkoorden overzicht en akkoordenboeken
Een overzicht van ukelele akkoorden vind je in boeken, op posters en op websites. Zoek een overzicht dat bij je formaat past: sopraan, concert en tenor delen dezelfde vormen, een bariton heeft er andere. Print een akkoordenoverzicht en hang het op een plek waar je oefent. Een boek of cursus voor beginners loopt vaak de volgorde door die je zelf ook zou kiezen, met oefenliedjes erbij. Wil je daarna je repertoire vergroten, kijk dan in het artikel over piano akkoorden hoe akkoorden op een ander instrument werken. De theorie is gelijk, alleen de vormen verschillen.
Veelgemaakte fouten bij ukelele akkoorden
- Vingers plat op de snaren. Zet je vingertoppen rechtop neer, dicht bij het fretje, zodat andere snaren vrij blijven.
- Te hard drukken. Een ukelele vraagt weinig kracht. Druk net genoeg om een zuivere toon te krijgen.
- Te weinig stemmen. Een ongestemde ukelele klinkt vals, ook als je het akkoord goed grijpt.
- Te snel willen. Nieuwe akkoorden hebben tijd nodig. Kies liever een of twee en ga pas door als ze zitten.
- Alleen de linkerhand oefenen. Het ritme in je rechterhand is even belangrijk.
Wat als je vingers pijn doen?
In het begin kunnen je vingertoppen pijn doen. Dat is gewoon een gevolg van drukken op de snaren. Neem pauzes en bouw je oefentijd rustig op. Na een aantal weken wennen je vingers eraan. Houd je ernstige klachten, laat het dan door een arts bekijken. Dit is een algemene richtlijn en geen medisch advies.
Veelgestelde vragen over ukelele akkoorden
Welke akkoorden ukelele moet je als eerste leren?
Begin met C, Am, F en G7. Dat zijn de makkelijkste ukelele akkoorden, en samen laten ze je veel liedjes spelen. Voeg daarna G, Dm, C7 en Em toe.
Hoeveel akkoorden heb je nodig om liedjes te spelen?
Met drie of vier akkoorden speel je al veel liedjes. Veel eenvoudige liedjes gebruiken twee of drie akkoorden. Met acht akkoorden heb je een brede basis.
Hoe lees je een akkoorddiagram voor een ukelele?
De vier verticale lijnen zijn de snaren, van links naar rechts G, C, E en A. De horizontale lijnen zijn de frets. Een stip laat zien waar je een vinger neerzet. Een nul betekent een open snaar, een kruis een snaar die je niet speelt.
Waarom klinkt mijn akkoord dof?
Meestal raakt een vinger een naburige snaar aan, of je drukt niet dicht genoeg bij het fretje. Zet je vingertop rechtop en druk iets dichter bij het fretje. Controleer ook of de ukelele gestemd is.
Zijn de akkoorden voor een bariton ukelele anders?
Ja. Een bariton heeft een andere stemming, D-G-B-E, gelijk aan de bovenste vier snaren van een gitaar. De akkoordvormen zijn dezelfde als bij een gitaar. Gebruik dus een akkoordenschema voor bariton.
Hoe snel kun je akkoorden wisselen?
Dat hangt af van hoeveel je oefent. Na een paar weken dagelijks oefenen lukt wisselen tussen twee of drie akkoorden meestal vlot. Dit is een algemene richtlijn, iedereen leert in zijn eigen tempo.
Heb je muziektheorie nodig om akkoorden te spelen?
Nee. Je kunt akkoorden leren met diagrammen. Wil je begrijpen waarom ze zo klinken, dan helpt kennis over drieklanken, majeur en mineur. Daar leer je later meer over.
Hoe leer je ukelele akkoorden uit je hoofd?
Herhaal ze elke dag en speel ze in verschillende volgorden. Gebruik een vaste reeks, zoals C, Am, F, G7, en oefen die. Door liedjes te spelen, onthoud je de vormen vanzelf.
Verder lezen
Je kent nu de eerste ukelele akkoorden. Deze pagina’s helpen je verder: