Vaas schilderen kan op twee manieren. Je schildert een vaas als onderwerp op een doek, of je beschildert een echte vaas van glas of keramiek. Voor het schilderen van een vaas op doek begin je met de vorm: een ovaal met een hals, de schaduw aan één kant en een lichte rand. Voor een vaas beschilderen heb je een ondergrond nodig waar verf op blijft zitten.
Veel beginners kiezen een vaas als eerste onderwerp, en dat is een goede keuze. Een vaas is een rustig, symmetrisch voorwerp met één duidelijke lichtbron en weinig details. Je oefent er licht en schaduw mee, zonder dat je meteen een gezicht of een landschap hoeft te kunnen. In ons stappenplan om te leren schilderen voor beginners lees je de basis. Hier werk je die uit voor vaas schilderen, in twee delen: een vaas schilderen op doek en een vaas beschilderen als ondergrond.
Kort samengevat
- Vaas schilderen op doek doe je in vijf stappen: vorm, achtergrond, grote vlakken, licht en schaduw, details.
- Teken de vaas eerst met een hartlijn, zodat beide helften gelijk zijn.
- Schilder de schaduw en het licht als aparte vlakken, dan lijkt de vaas rond.
- Een echte vaas beschilderen kan, maar acrylverf hecht daar matig op.
- Gebruik voor een vaas die je vasthoudt of schoonmaakt een medium voor glas en keramiek en zie het als decoratie.
Stap 1 van 5
Stap 1: kies een vaas die makkelijk te schilderen is
Voor het schilderen van een vaas kies je een vaas die je ook echt kunt zien staan. Een eigen vaas uit de kast werkt beter dan een foto van een vaas, omdat je het licht om de vorm kunt zien bewegen. Zet hem bij een raam en kijk hoe het licht op de vaas valt. Vaas schilderen begint met kijken.
Deze vazen zijn makkelijk om mee te beginnen:
- Een effen vaas in één kleur. Een witte, blauwe of grijze vaas laat het licht goed zien. Je hoeft geen patroon te schilderen.
- Een hoge, smalle vaas. De vorm is eenvoudig: een rechte hals en een ronde buik.
- Een vaas zonder glans. Een mat keramiek of een matglazen vaas geeft geen felle spiegelingen, die zijn voor een beginner lastig.
Een glanzende, doorzichtige glazen vaas is het moeilijkst. Je moet dan de achtergrond door het glas heen schilderen. Bewaar die voor later.
Zet er een paar takken, droogbloemen of een bos grassen in. Dat maakt het schilderij levendiger, en door een vaas te schilderen met bloemen leer je meteen hoe je bladeren en bloemen vereenvoudigt. Wil je daar meer van weten? Lees dan onze uitleg over bloemen schilderen.
Stap 2 van 5
Stap 2: teken de vaas met een hartlijn
Bij vaas schilderen valt een scheve vorm meteen op, omdat we een vaas als symmetrisch voorwerp zien. Daarom begin je met een rechte lijn door het midden van je doek. Dat is de hartlijn van de vaas.
Teken daarna de vaas met licht potlood links en rechts van die lijn. Meet met je potlood hoe breed de buik is ten opzichte van de hoogte, en doe hetzelfde voor de hals. Leg bij de bovenkant en de onderkant een ellips: dat is de opening en de basis van de vaas gezien vanaf een beetje boven. Een ellips is een cirkel in perspectief, en een vaas zonder ellips ziet er plat uit.
Teken de onderkant ook als een ellips, maar dan alleen het voorste stuk. De achterkant zie je niet. Laat de lijnen los en licht. Je gaat er straks overheen schilderen.
Tip: wil je weten of je vaas scheef staat? Houd je doek voor een spiegel. Je ziet je tekening dan omgekeerd, en een fout in de symmetrie valt meteen op.
Stap 3 van 5
Stap 3: schilder de achtergrond en de grote vlakken van de vaas
Begin bij vaas schilderen met de achtergrond, net als bij elk ander onderwerp. Een rustige achtergrond laat de vaas de hoofdrol spelen. Kies een kleur die contrasteert met de vaas: een donkere achtergrond bij een lichte vaas, of een lichte achtergrond bij een donkere vaas. Zet de verf met een groot plat penseel en laat de randen van de vaas open.
Zet daarna de vaas neer in zijn hoofdkleur, met een middelgroot penseel. Bij acrylverf is dat de basislaag. Droog hem even goed, want acrylverf droogt snel en je kunt er binnen een kwartier overheen. Schilder ook de tafel waar de vaas op staat, met een iets donkerder streep onder de vaas. Dat is de plek waar het licht niet komt.
Heb je nog weinig ervaring met het mengen van kleuren? Dan helpt het om eerst te weten hoe kleuren mengen werkt. Bij vaas schilderen merk je dat een vaas in één kleur namelijk een lichte, een middentoon en een donkere.
Stap 4 van 5
Stap 4: licht en schaduw maken de vaas rond
Dit is de stap waarin vaas schilderen echt werkt, ook voor een vaas schilderen met acryl. Een platte vaas wordt een ronde vaas door het verschil tussen licht en schaduw. Bepaal eerst waar het licht vandaan komt. Aan die kant is de vaas het lichtst, en aan de andere kant het donkerst.
Zo pak je het aan:
- Meng een donkerdere tint van de hoofdkleur voor de schaduwkant. Zet die als een brede strook langs de rand van de vaas.
- Meng een lichtere tint voor de lichtkant en zet die als een smallere strook tegenover de schaduw.
- Zet tussen de twee vlakken de middentoon, en veeg de overgang met een droog penseel zacht uit.
- Schilder een schaduw op de tafel, aan de kant waar het licht niet komt. Een vaas zonder schaduw lijkt te zweven.
Bij het schilderen van een glanzende vaas hoort één klein, helder lichtpunt: een stip of een korte streep van wit, op de plek waar het licht het sterkst terugkaatst. Zet dat helemaal aan het eind, want dat ene punt laat het materiaal zien.
Stap 5 van 5
Stap 5: details, bloemen en een laatste blik
Nu zet je de bloemen, takken of grassen in de vaas. Schilder ze eerst als losse vlakken van kleur, zonder details. Een bloem is een stip met een paar streken eromheen. Een blad is een lange, scherpe streek met een iets lichtere rand. Je hoeft niet elk blaadje te schilderen. Het oog vult de rest zelf in.
Schilder tot slot een dunne rand van donkere verf waar de vaas de tafel raakt, en eventueel een patroon of een lijn op de vaas. Stap daarna even achteruit en kijk met half dichtgeknepen ogen naar je doek. Zie je dezelfde vlakken licht en donker als in het echt? Dan klopt je schilderij.
Wil je meer kleur en minder techniek? Een vaas met bloemen in felle kleuren op een neutrale achtergrond is een klassiek stilleven. Zo’n vaas schilderen kost je een middag. Ga je er een serie van maken, dan kun je bij het schilderen van dezelfde vaas steeds een ander seizoen kiezen.
Waarom vaas schilderen een goed beginnersonderwerp is
Vaas schilderen leert je in een middag meer dan een ingewikkeld landschap. Je oefent met vorm, licht en kleur in één onderwerp. Bij vaas schilderen voor beginners is een voordeel dat het onderwerp stilstaat: een vaas beweegt niet en kijkt niet terug. Je kunt rustig bijsturen en een uur later verder werken.
Ook is vaas schilderen makkelijk op te schalen. Begin met een klein doek van 20 × 30 cm en een vaas in één kleur. Schilder je daarna een tweede vaas op een groter doek, dan merk je meteen wat je hebt geleerd. Veel hobbyschilders maken van vaas schilderen een vaste oefening: elke maand dezelfde vaas, steeds met een ander licht of andere bloemen. Zo zie je je eigen voortgang. Een vaas schilderen met acryl is bovendien goedkoop. Je hebt een doek, drie of vier tubes verf en twee penselen nodig.
Een echte vaas beschilderen: wat werkt en wat niet
Veel mensen zoeken op vaas schilderen omdat ze een bestaande vaas willen beschilderen en een nieuw leven willen geven. Dat kan, maar de ondergrond maakt veel uit. Glas en geglazuurd keramiek zijn glad en nemen geen vocht op. Daardoor hecht acrylverf er minder goed op dan op doek of hout.
Verfmaker Golden is daar eerlijk over. Op de pagina over het acrylmedium GAC 200 staat dat dit medium de hechting op gladde, niet-poreuze en harde ondergronden verbetert, maar dat sommige oppervlakken, zoals glas en geglazuurde tegels, geen permanente hechting toestaan. De volledige hechting kan op glas of keramiek volgens Golden tot drie maanden duren.
Laat dat je niet afschrikken. Een vaas beschilderen kan prima, maar je moet een beschilderde vaas anders behandelen dan een schilderij. Een vaas schilderen op glas vraagt gewoon wat meer geduld.
Maak de vaas schoon en ontvet hem
Was de vaas met warm water en zeep, laat hem helemaal drogen en veeg hem af met een doek met een beetje alcohol. Vingerafdrukken en vet laten de verf loslaten. Raak daarna het stuk dat je gaat beschilderen niet meer aan met je vingers.
Kies de juiste verf of het juiste medium
Gewone acrylverf werkt, maar blijft er niet altijd op. Je hebt drie opties:
- Acrylverf met een medium voor glas en keramiek. Liquitex beschrijft het Glass Medium als een medium dat acrylverf op keramiek, porselein en glas hardt tot een krasbestendige laag. Je mengt maximaal 10% verf in 90% medium, laat de verf drogen en kunt hem daarna 30 minuten bij 150 graden in de oven laten uitharden. Uitharden is volgens Liquitex niet verplicht, maar wel aanbevolen.
- Verf die speciaal voor glas of keramiek is gemaakt. Die staat op de verpakking en wordt vaak ook uitgehard in de oven.
- Een verfstift of lakverf voor decoratie. Handig voor lijnen en patronen.
Volg bij elke optie de gebruiksaanwijzing op het product. Temperatuur en tijd verschillen per merk.
Houd de vaas decoratief
Een beschilderde vaas is een decoratief voorwerp. Zet er droogbloemen in, of een glas met water in de vaas als je verse bloemen wilt. Gebruik een beschilderde vaas niet om uit te eten of te drinken en schilder de binnenkant niet, want acrylverf is daar niet voor bedoeld. Was de buitenkant voorzichtig met een vochtige doek en leg de vaas niet in de vaatwasser.
Een vaas beschilderen in vier stappen
- Maak de vaas schoon en ontvet hem.
- Teken een patroon met een niet-permanente stift of plak tape af voor strepen.
- Schilder dunne lagen. Dunne lagen drogen sneller en lopen minder snel af dan één dikke laag.
- Laat de verf goed drogen, hard hem eventueel uit volgens de verpakking en laat de vaas rustig afkoelen.
Wil je meer over glas weten, lees dan ook onze uitleg over glas schilderen en over schilderen op keramiek.
Acryl gieten op een vaas
Acryl gieten op een vaas is een populaire techniek waarbij je vloeibare acrylverf over een vaas laat lopen, zodat er een marmerachtig of golvend patroon ontstaat. Het ziet er mooi uit, maar het is een speelse techniek waarbij je het resultaat maar deels bepaalt.
Zo pak je het aan:
- Gebruik een vaas met een gladde, matte of lichte buitenkant, het liefst een vaas van keramiek of een flesvormige vaas.
- Meng verschillende kleuren acrylverf met een gietmedium of een beetje water tot ze de dikte van vloeibare honing hebben.
- Giet de kleuren in een bekertje over elkaar, of giet ze rechtstreeks over de vaas.
- Draai de vaas langzaam, zodat de verf in een patroon naar beneden loopt.
- Laat de vaas op een bakje of een afgedekt oppervlak drogen, omdat verf blijft druppelen.
Acryl gieten verbruikt veel verf en vraagt een plek waar je mag knoeien. Leg de ondergrond af met plastic. Het patroon verschilt bij elke vaas, en dat is juist de bedoeling. Bescherm het resultaat met een laag vernis of afwerklaag voor acryl, en gebruik de vaas daarna alleen om naar te kijken.
Veelgemaakte fouten bij vaas schilderen
Bij vaas schilderen gaan dezelfde dingen vaak mis. Als je ze kent, voorkom je ze makkelijk.
- Een scheve vaas. Teken altijd eerst een hartlijn en meet de breedte van de buik en de hals.
- Een platte vaas. Er zit te weinig contrast tussen licht en schaduw. Maak de schaduwkant donkerder dan je denkt.
- Geen schaduw op de tafel. De vaas lijkt dan te zweven. Zet er altijd een schaduw onder.
- Te veel details te vroeg. Schilder eerst de grote vlakken en pas daarna de patronen en bloemen.
- Dikke verf op glas. Op een gladde ondergrond blijft een dikke laag niet zitten. Schilder dun en in meerdere lagen.
- Te snel inbranden. Zet glas of keramiek niet in een hete oven. Laat het langzaam opwarmen en afkoelen, anders kan het barsten.
Veelgestelde vragen over vaas schilderen
Hoe schilder je een vaas voor beginners?
Begin met een hartlijn en teken de vaas met een paar eenvoudige vormen. Schilder daarna de achtergrond, de vaas in zijn hoofdkleur en pas dan licht en schaduw. De bloemen en details komen als laatste. Zo bouw je het schilderij rustig op. Vaas schilderen is vooral kijken en dan pas verven.
Welke verf gebruik je voor vaas schilderen?
Voor een vaas op doek is acrylverf het fijnst. Hij droogt snel en je kunt er in een middag overheen schilderen. Voor een echte vaas van glas of keramiek gebruik je acrylverf met een medium voor glas en keramiek, of verf die daarvoor is gemaakt.
Kun je een glazen vaas beschilderen met acrylverf?
Ja, maar de verf hecht er matig op. Maak het glas schoon en ontvet het, schilder dunne lagen en gebruik een medium voor glas. Volgens Golden kan de volledige hechting op glas tot drie maanden duren en is een permanente hechting niet altijd mogelijk.
Is een beschilderde vaas waterdicht?
Nee, zie hem als decoratie. Zet er droogbloemen in, of een glas met water. Gebruik een beschilderde vaas niet voor eten of drinken en leg hem niet in de vaatwasser.
Hoe schilder je een vaas in de oven vast?
Dat hangt af van de verf. Liquitex noemt voor zijn Glass Medium 30 minuten bij 150 graden. Volg altijd de aanwijzingen op de verpakking van je eigen product, en laat glas en keramiek langzaam opwarmen en afkoelen.
Wat is acryl gieten op een vaas?
Bij acryl gieten laat je vloeibare acrylverf in meerdere kleuren over een vaas lopen. Het patroon ontstaat vanzelf. Het is een speelse techniek die veel verf kost, dus werk op een afgedekte plek.
Welke vaas kies je als eerste onderwerp?
Een effen vaas in één kleur zonder glans. Een mat keramiek of matglazen vaas toont het licht goed en heeft geen lastige spiegelingen. Een doorzichtige glazen vaas bewaar je voor later.
Hoe schilder je het licht op een vaas?
Bepaal waar het licht vandaan komt. Maak die kant lichter, de andere kant donkerder en zet er een schaduw op de tafel bij. Eindig met een klein wit lichtpunt op een glanzende vaas.
Verder lezen over schilderen
Een vaas schilderen leer je het best door te beginnen en elke keer één ding te verbeteren: de vorm, het licht of de bloemen. Zet een eenvoudige vaas bij het raam, teken de hartlijn en schilder een uur.
Meer lezen? Begin bij onze gids schilderen voor beginners. Ga je met een echte vaas aan de slag, lees dan ook over schilderen op keramiek en schilderij maken. Wil je een dier op je vaas schilderen? Zie dieren schilderen. Kies je liever een kant-en-klare set, dan past schilderen op nummer ook bij een vaas als onderwerp.