Dieren schilderen voor beginners: zo schilder je een dier met acryl in 6 stappen

Dieren schilderen begint niet bij de vacht, maar bij de vorm. Teken het dier eerst met een paar cirkels en ovalen en zet daarna de grote vlakken van donker naar licht neer. Schilder dan de vacht in de groeirichting van de haren en eindig met de ogen. Met acrylverf lukt dat ook als je net begint.

Veel beginners vinden dieren schilderen spannend, omdat je meteen ziet of een kat op een kat lijkt. Toch is dieren schilderen makkelijker dan een mens schilderen. Een kleine afwijking in een oor of een snuit valt bij een dier veel minder op dan bij een gezicht. In ons stappenplan om te leren schilderen voor beginners vind je de basis van verf en kleuren mengen. Hier lees je hoe je die basis gebruikt bij het schilderen van dieren, zodat je dier echt lijkt te kijken.

Stap 1 van 6

Stap 1: kies een makkelijk dier en een goede foto

De keuze van je dier bepaalt voor een groot deel of je eerste poging lukt. Voor dieren schilderen voor beginners werken dieren met een duidelijke vorm en een korte of gladde vacht het best. Lange, krullende haren en ingewikkelde patronen bewaar je voor later.

Deze dieren zijn makkelijk om mee te beginnen als je dieren gaat schilderen:

• Een vogel op een tak. Een roodborstje of een mees is in de basis een ovaal met een rondje erop. Weinig details, veel kleur.
• Een vos of een kat van opzij. Een herkenbaar silhouet met puntige oren, en een vacht in twee of drie tinten.
• Een koe of een schaap. Grote, rustige vormen. Een schaap is bijna een wolk met pootjes.
• Een vis of een schildpad. Duidelijke vormen en patronen die je kunt vereenvoudigen.
• Je eigen huisdier. Persoonlijk en dichtbij, zeker als je hem in rust fotografeert.

Bij dieren schilderen werk je het best vanaf een foto, ook als je dier naast je ligt te slapen. Een dier blijft nooit stil zitten, een foto wel. Kies een scherpe foto waarop het licht van één kant komt. Dan zie je duidelijk een lichte en een donkere kant, en die heb je straks nodig om je dier volume te geven. Een foto op ooghoogte van het dier is mooier dan een foto van bovenaf.

Dieren schilderen makkelijk maken kan ook met een rustige, effen achtergrond. Laat bosjes, hekken en tuinstoelen gerust weg. Je dier is het onderwerp, niet de tuin.

Stap 2 van 6

Stap 2: zet je spullen klaar

Voor dieren schilderen met acryl heb je niet veel nodig. Acrylverf droogt snel, dus je kunt binnen een middag meerdere lagen over elkaar zetten. Dat is handig bij een vacht, die je in lagen opbouwt.

• Acrylverf. Titaniumwit en zwart of een donkere omber, plus de kleuren van je dier. Voor een vos: gebrande sienna, gele oker en een warm rood. Voor een grijze kat: ultramarijnblauw, omber en wit.
• Penselen. Een plat penseel voor de achtergrond en grote vlakken, een middelgroot rond penseel en een klein, fijn penseel voor haren, snorharen en ogen.
• Een ondergrond. Een doek op spieraam van zo’n 30 × 40 cm, een houten paneel of een plank steigerhout.
• Een potlood, een gum, een palet en een pot water.

Zet je doek rechtop, liefst op een ezel en op ooghoogte. Bij dieren schilderen is dat extra belangrijk: als je schuin naar beneden kijkt, wordt een kop al snel te lang of een lijf te kort. Op een ezel zie je de verhoudingen zoals ze straks aan de muur hangen.

Werk je voor het eerst met acryl? In onze uitleg over schilderen met acrylverf lees je hoe je verdunt, hoe snel het droogt en hoe je je penselen goed houdt.

Stap 3 van 6

Stap 3: teken het dier met eenvoudige vormen

Nu begint het echte dieren schilderen, met een potlood. Kijk naar je foto en vraag je af uit welke eenvoudige vormen het dier bestaat. De kop van een kat is een cirkel. Het lijf is een groot ovaal. De oren zijn twee driehoeken, de staart is een gebogen lijn.

Zet die vormen heel licht op je doek, zonder te drukken. Klopt de verhouding tussen kop en lijf? Staan de oren op de goede plek? Stap even achteruit en vergelijk met je foto. Pas het nu aan, want straks zit er verf op.

Verbind daarna de vormen met een losse omtreklijn en zet een paar hulplijnen: de lijn van de ogen, het midden van de snuit en de plek van de poten. Meer is niet nodig. Teken geen haren en geen details. Die schilder je straks met verf.

Stap 4 van 6

Stap 4: zet de grote vlakken neer, van donker naar licht

Schilder eerst de achtergrond, net als bij elk ander onderwerp. Bij dieren schilderen voor beginners is een eenvoudige achtergrond het veiligst. Een rustige, effen kleur of een zachte overgang van donker naar licht is genoeg. Een donkere achtergrond laat een lichte vos of een witte kat stralen. Een lichte achtergrond past bij een donker dier, zoals een zwarte hond of een merel.

Zet daarna in het dier zelf de grote vlakken neer, met een middelgroot penseel en dunne verf. Begin met de donkerste delen: de schaduw onder de kin, de binnenkant van de oren, de plek onder de buik. Daarna de middentonen, de hoofdkleur van je dier. De lichtste plekken laat je nog even open of zet je met een lichte tint.

Bij dieren schilderen met acryl werkt deze volgorde goed, omdat je de lichte delen er later dekkend overheen kunt zetten. Werk je met witte delen, zoals de borst van een vos, schilder die dan eerst lichtgrijs. Het helderste wit komt pas aan het eind.

Laat deze laag goed drogen. Kijk dan met half dichtgeknepen ogen naar je doek en je foto. Zie je dezelfde grote vlakken licht en donker? Dan staat de basis.

Stap 5 van 6

Stap 5: schilder de vacht of de veren

Dit is het deel van dieren schilderen waar je het meeste plezier van hebt, en waar het vaakst iets misgaat. De grootste fout is losse haartjes schilderen over het hele dier. Dan wordt de vacht een rommelige wirwar.

Kijk eerst naar je foto: in welke richting groeit de vacht? Bij een kat loopt hij van de neus naar achteren over de kop, en van de rug naar beneden over de flanken. Volg die richting met je penseel.

Gebruik een droog penseel met weinig verf en zet korte, losse streken. Begin met een tint die iets lichter is dan je middentoon. Zet daarna met een nog lichtere tint haren op de plekken waar het licht op valt.

Bij korte vacht gebruik je kleine, korte streken. Bij lange vacht zet je eerst grote plukken neer als één vorm, en geef je daarna alleen de randen van die plukken een paar lichte haren. Je hoeft niet elk haartje te schilderen. Het oog vult de rest zelf in.

Bij veren werkt het net zo. Schilder eerst de grote groepen veren als vlakken, en geef alleen de rand van een paar veren een lichte lijn. Zo ziet een vogel er luchtig uit, en niet als een tekening met lijntjes. Dat geldt bij al het schilderen van dieren met veren, van een mees tot een zwaan.

Stap 6 van 6

Stap 6: geef je dier ogen die kijken

De ogen bepalen of je dier tot leven komt. Bij dieren schilderen is dit het moment waarop alles samenkomt. Neem er rustig de tijd voor en gebruik je kleinste penseel.

Schilder eerst het hele oog in de donkere middenkleur: bruin, amber of groen, afhankelijk van het dier. Zet de pupil erin met zwart of een heel donkere omber. Maak de bovenkant van het oog iets donkerder, want daar valt de schaduw van het ooglid. Zet dan met puur wit één klein lichtpuntje op dezelfde plek in beide ogen, aan de kant waar het licht vandaan komt. Dat ene puntje maakt het verschil tussen een plat oog en een oog dat kijkt.

Kijk tot slot naar het geheel. Mist er contrast? Maak de donkerste schaduwen dan nog iets donkerder en de lichtste randen iets lichter.

Eindig met de neus en de snuit, met een klein glanspuntje op een natte hondenneus. Wil je meer weten over ogen, licht en verhoudingen in een gezicht? Veel uit onze uitleg over portret schilderen werkt ook bij dieren.

Kijk ook eens hoe de oude meesters het dieren schilderen aanpakten. In het Rijksmuseum hangt De bedreigde zwaan van Jan Asselijn, van rond 1650: een zwaan die haar nest verdedigt tegen een hond, op een doek van 144 × 171 cm. Let op hoe de veren als grote witte vlakken zijn neergezet, met alleen hier en daar een scherpe rand.

Dieren schilderen op hout en op steigerhout

Dieren schilderen op hout geeft een warm, landelijk effect, en een dier op een plank steigerhout is een populair cadeau. Het werkt wel iets anders dan op doek.

Glad hout of een houten paneel

Glad hout, zoals een multiplex paneel, kun je direct beschilderen met acryl. Verfmaker Golden schrijft dat je voor acryl op multiplex geen grondlaag nodig hebt. Wel kunnen stoffen uit het hout de verf licht verkleuren. Golden raadt daarom twee of meer lagen glanzend acrylmedium aan voordat je gaat schilderen. Wil je dat je kleuren helder blijven, zet er dan ook een laag witte gesso op.

Steigerhout

Dieren schilderen op steigerhout vraagt om wat meer voorbereiding. Steigerhout is ruw, vaak gebruikt en soms vies. Zo pak je het aan:

1. Borstel de plank goed schoon en laat hem helemaal drogen.
2. Schuur de plek waar je dier komt licht glad, zodat je penseel niet blijft haken.
3. Zet een laag gesso of glanzend acrylmedium op die plek, dan trekt de verf niet in het hout.
4. Laat de nerf van het hout gerust zichtbaar in de achtergrond. Dat hoort bij de stijl.

Bij dieren schilderen op steigerhout werken eenvoudige dieren het mooist: een silhouet van een hert, een uil met grote ogen, een koe in zwart-wit. Houd het bij twee of drie kleuren, want het hout zelf heeft al veel tekening. Bescherm je werk na een paar dagen drogen met een laag vernis, zeker als het in een keuken of buiten komt te hangen.

Dieren schilderen met kinderen

Dieren schilderen met kinderen is een fijne manier om samen bezig te zijn. Kinderen willen bijna altijd dieren schilderen, en het mag er vrolijk en ongewoon uitzien. Een blauwe olifant of een giraffe met stippen is helemaal goed.

Een paar ideeën die werken:

• Dieren uit vormen. Laat kinderen een dier bouwen uit cirkels, vierkanten en driehoeken. Een uil is een ovaal met twee grote cirkels als ogen.
• Handafdrukken. Een handafdruk wordt met een paar penseelstreken een vis, een pauw of een kip. Leuk voor jonge kinderen.
• Stenen beschilderen. Een ronde steen is al een lieveheersbeestje of een egel. Je hoeft er alleen nog de kleur en de oogjes op te zetten.
• Een dier op een plank. Voor oudere kinderen: een eenvoudig dier op een stukje hout, als naambordje voor de kamerdeur.

Leg de tafel af met een oud laken, trek oude kleren aan en gebruik verf die voor kinderen geschikt is. Acrylverf gaat er vers nog uit met water, maar droog gaat hij niet meer uit kleding.

Wil je het samen eens onder begeleiding doen? Een dieren schilderen workshop is een leuk uitje, voor een kinderfeestje of gewoon voor jezelf. Een docent neemt je stap voor stap mee, en je gaat naar huis met je eigen dier op doek of hout.

Lees ook: schilderen op keramiek, schilderij maken, glas schilderen, schilderen op nummer.

Veelgestelde vragen over dieren schilderen

Dieren schilderen aan je eigen ezel