Tekenen met Jill: stap voor stap leren tekenen in een speelse stijl

Wie zoekt op tekenen met Jill, wil meestal speels en stap voor stap leren tekenen, zonder strenge regels. Dat kun je zelf ook: kies eenvoudige vormen, geef alles een vrolijk gezichtje, houd je lijnen los en kleur met heldere kleuren. In dit artikel lees je hoe je zo’n speelse tekenstijl opbouwt, welke oefeningen helpen en waar je de basis kunt vinden.

De zoekterm lijkt te verwijzen naar het boek Tekenen met Jill van Jill Schirnhofer, dat volgens de beschrijving bij bol.com tips en trucs geeft om te leren tekenen. Wij hebben dat boek zelf niet gelezen en beoordelen het daarom niet. Wel kunnen we de aanpak waar mensen naar op zoek zijn, uitleggen: kleine stappen, eenvoudige vormen en veel plezier. Voor de algemene basis zie leren tekenen.

Wat is een speelse tekenstijl?

Een speelse tekenstijl heeft een paar vaste kenmerken. De lijnen zijn rond en los, de vormen zijn vereenvoudigd en de figuren hebben veel karakter. Er is geen perspectief nodig en geen realistische schaduw. Het gaat om herkenbaarheid en plezier.

Die stijl past bij tekenen voor beginners, omdat een foutje nauwelijks opvalt. Een scheve poot of te grote oren maken een figuur juist grappiger. Daarom is het ook een goede manier om je schaamte over tekenen kwijt te raken.

Wat heb je nodig?

• Potlood en gum voor de eerste schets.
• Fineliners in zwart, 0,3 en 0,5 mm.
• Kleurpotloden of stiften met heldere kleuren.
• Een schetsboek met glad papier.
• Een voorbeeld als je er een wilt, zoals een foto of een boek.

Stap voor stap een speels figuurtje tekenen

We maken een vrolijke hond.

Stap 1: begin met vormen

Teken een grote cirkel voor het hoofd, een ovaal voor het lijf en vier korte streepjes voor de poten. Houd het licht.

Stap 2: voeg oren en staart toe

Teken twee flaporen aan de zijkant van het hoofd en een gebogen staart. Maak ze iets te groot: dat is het speelse.

Stap 3: een gezicht

Zet twee stippen voor de ogen, een ovaal voor de neus en een gebogen lijn voor de mond. Voeg een tong toe en eventueel blosjes.

Stap 4: lijnen overtrekken

Trek de lijnen over met fineliner. Maak de lijnen niet te perfect, het mag wat wiebelen.

Stap 5: kleuren

Kies drie of vier kleuren en laat wat wit staan. Voeg een paar kleine details toe, zoals een halsband of een bot.

Een uitgebreide uitleg vind je in tekenen hond. Met dezelfde stappen teken je ook een kat, een konijn of een uil.

Oefeningen om je stijl te vinden

1. Tien figuurtjes uit een cirkel. Teken tien keer een cirkel en maak er verschillende dieren van.
2. Gezichten. Teken één gezicht in tien stemmingen.
3. Doodles. Vul een pagina met kleine tekeningen van alles wat om je heen ligt.
4. Eén voorwerp, vijf stijlen. Teken een kop als realistisch, cartoon, schattig, geometrisch en met lijnen.
5. Een stripje. Een figuur, drie vakjes, een kleine grap.

Wie schattig wil tekenen, vindt meer in tekenen schattig. Een snelle manier om te oefenen is gewoon schetsen in een boekje. En wie ook wil kleuren, kan beginnen met een kleurboek voor volwassenen.

Een eigen stijl ontwikkelen

Een eigen stijl ontstaat door herhaling. Kies drie vaste keuzes: bijvoorbeeld altijd dezelfde ogen, dezelfde lijndikte en hetzelfde kleurpalet. Door steeds dezelfde keuzes te maken, worden je tekeningen herkenbaar. Je hoeft niet te kopiëren: je kunt een voorbeeld bekijken, wegleggen en uit je hoofd tekenen wat je onthouden hebt.

Veelgemaakte fouten

• Te veel perfectie. Een speelse stijl mag wiebelen.
• Te veel detail. Eenvoud is de kern.
• Alleen nateken. Verander iets.
• Niet oefenen. Elke dag een kwartier helpt meer dan een keer per week een uur.
• Alles weggooien. Bewaar je tekeningen, ook de minder mooie.

Een vaste tekenroutine opbouwen

Wie speels wil leren tekenen, heeft meer aan een kleine vaste gewoonte dan aan een grote goede bedoeling. Wie zoekt op tekenen met Jill wil vaak niet meteen een kunstwerk maken, maar gewoon beginnen en het leuk houden. Een routine helpt daarbij, omdat je niet elke keer opnieuw hoeft te bedenken wat je gaat doen.

Een eenvoudige opzet voor een kwartier ziet er zo uit:

• Drie minuten opwarmen. Teken cirkels, golflijnen en spiralen op een los blaadje. Je hand wordt losser en je let niet meer op het resultaat.
• Tien minuten één onderwerp. Kies een dier, een voorwerp of een gezicht en teken het één of twee keer.
• Twee minuten terugkijken. Leg je tekeningen naast elkaar en benoem één ding dat beter ging dan de vorige keer.

Dat laatste is belangrijker dan het lijkt. Wie alleen kijkt naar wat er mis is, haakt snel af. Wie ziet dat de ogen deze keer wel gelijk staan, blijft zin houden. Schrijf de datum in een hoekje van elke tekening. Na een paar weken kun je de eerste en de laatste pagina naast elkaar leggen en zie je de vooruitgang zelf.

Een lijstje met onderwerpen

Het lastigste van een kwartier tekenen is vaak kiezen wat je tekent. Maak daarom één keer een lijstje van twintig dingen en streep ze af. Denk aan een kop, een schoen, een paddenstoel, een kat die slaapt, een plant, een huisje, een wolk met gezicht. Ideeën voor meer onderwerpen vind je bij wat kan ik tekenen.

Gezichten en emoties tekenen

In een speelse stijl zit het karakter bijna altijd in het gezicht. Je hoeft niet te kunnen tekenen om een gezicht een stemming te geven, want een paar kleine verschuivingen veranderen alles. Kijk bijvoorbeeld naar deze combinaties:

• Blij. Ogen als twee stippen of omgekeerde boogjes, een brede gebogen mond, wangen met een blosje.
• Verbaasd. Grote ronde ogen, wenkbrauwen hoog, een kleine ronde mond.
• Slaperig. Ogen als dunne streepjes of boogjes naar beneden, een kleine mond, eventueel een zzz erbij.
• Boos. Wenkbrauwen schuin naar het midden, mond een rechte of omlaag gebogen lijn.
• Nieuwsgierig. Hoofd een beetje schuin, één wenkbrauw hoger dan de andere.

Een goede oefening is een rij van zes dezelfde cirkels, elk met een andere stemming. Doe dit één keer met een dier en één keer met een voorwerp, bijvoorbeeld een theepot. Je zult merken dat je binnen een paar pagina’s een eigen manier hebt om ogen en monden te tekenen. Dat is het begin van een eigen stijl. Wie het schattiger wil, kijkt bij tekenen schattig.

Kleur, lijn en samenstelling kiezen

Een speelse tekening wordt sterker met een paar bewuste keuzes. Je hoeft er geen regels voor uit je hoofd te leren.

Beperk je kleuren

Kies voor één tekening drie of vier kleuren en houd je daaraan. Een tekening met vijftien kleuren wordt snel onrustig. Met een kleine selectie lijkt het geheel meteen doordacht. Een handige verdeling is één hoofdkleur, één bijkleur en één kleur voor kleine accenten, plus zwart of donkerbruin voor de lijnen.

Wissel lijndikte af

Gebruik voor de buitenlijn een iets dikkere fineliner en voor details een dunnere. Dat geeft diepte zonder dat je schaduw hoeft te tekenen. Laat de lijn niet overal sluiten: een kleine opening in een contour kan juist luchtig ogen.

Laat ruimte over

Een figuurtje in het midden van een lege pagina oogt vaak sterker dan een pagina vol. Zet er eventueel een paar kleine dingen omheen, zoals sterretjes, bladeren of stippen, om de ruimte te vullen. Zo wordt een los figuurtje een kleine illustratie.

Van losse figuurtjes naar een verhaaltje

Als je een tijdje figuurtjes hebt getekend, kun je ze laten samenwerken. Teken dezelfde hond in drie vakjes: hij slaapt, hij hoort iets, hij rent weg. Dat is al een stripje. Je leert er veel van, omdat je hetzelfde personage steeds op een andere manier moet tekenen. Het dwingt je om de basisvormen te onthouden.

Een andere manier is een kleine reeks maken rond één thema, zoals het weer. Een zonnetje, een wolk, een regendruppel en een sneeuwvlok krijgen allemaal een gezicht en dezelfde lijndikte. Zo ontstaat vanzelf samenhang. Zet je ze naast elkaar op een pagina, dan zie je dat je stijl al klopt.

Je tekeningen bewaren en delen

Houd één schetsboek aan voor alles, ook voor de mislukte tekeningen. Een boek vol pagina’s laat zien hoeveel je hebt gedaan. Dat is een steun op dagen dat het niet lukt. Laat je tekening gerust aan iemand zien, maar vraag niet om een oordeel. Vraag liever wat diegene er grappig aan vindt. Dat is bij deze stijl precies waar het om gaat.

Wil je later ook scherper leren kijken en realistischer werken, dan kun je vanuit deze basis doorgroeien. Eerst plezier, dan pas precisie. Wie de volgorde omdraait, merkt vaak dat de lol snel verdwijnt.

Veelgestelde vragen over tekenen met Jill

Verder lezen