Tag: Kleuren en mandala

Zentangle patronen zijn opgebouwd uit een paar eenvoudige elementen: stippen, lijnen, bogen, S-bogen en cirkels. Je tekent ze stap voor stap in rijen, en door te herhalen ontstaat een patroon dat veel ingewikkelder oogt dan het is. Een patroon leer je in vijf minuten, en met twaalf patronen vul je al een hele tegel.

Een tangle is vooral een kwestie van ritme: je zet een lijn, herhaalt die, en laat je hand het werk doen. In dit artikel vind je twaalf patronen om mee te beginnen, met uitleg per stap, plus tips om ze te combineren en eigen patronen te bedenken. Wil je eerst weten wat zentangle precies is? Lees dan onze uitleg over zentangle. Voor tekenen in het algemeen is er de gids leren tekenen.

Hoe werkt een patroon

De makers, Rick Roberts en Maria Thomas, omschrijven de methode als een gemakkelijke, ontspannende en leuke manier om mooie beelden te maken met gestructureerde patronen. Volgens Zentangle zelf bestaan de patronen uit stippen, lijnen, simpele bogen, S-bogen en cirkeltjes. Je tekent ze in een vak, meestal binnen een potloodlijn, die je een string noemt. Elk patroon volgt een kleine reeks stappen die je blijft herhalen, en er zijn geen fouten: een wat scheve lijn hoort bij de handgemaakte uitstraling.

Een goed patroon werkt op drie manieren: het is makkelijk te onthouden, het is herhaalbaar en het ziet er anders uit naarmate je het groter of kleiner tekent. Dat maakt het mogelijk om in korte tijd heel verschillende vlakken te maken met dezelfde handeling. Voor de basis van de methode, de materialen en het hele ritueel lees je zentangle tekenen.

Twaalf zentangle patronen voor beginners

Teken elk patroon eerst in een klein vak van 2 bij 2 centimeter op een oefenblad. Hieronder beschrijven we ze in eigen woorden, zodat je ze zelf kunt tekenen. Er zijn veel officiële patronen met een eigen naam; wij houden het bij eenvoudige, algemene vormen.

1. Strepen

Teken evenwijdige lijnen naast elkaar, op gelijke afstand. Wissel een dikke en een dunne lijn af voor extra ritme. Wiebelen mag: handgemaakt is mooier dan perfect.

2. Golven

Teken een golflijn en herhaal hem onder de eerste. Laat de toppen onder elkaar of verschuif ze een halve golf: dat geeft een ander effect.

3. Schubben

Teken een rij kleine halve cirkels naast elkaar. Teken de volgende rij tussen de bogen van de vorige. Zo krijg je een dakpanpatroon.

4. Cirkels in cirkels

Teken een kleine cirkel en omring hem met een iets grotere, daarna nog een. Herhaal naast elkaar met kleine tussenruimte.

5. Ruiten

Teken lijnen schuin naar rechts en schuin naar links, die elkaar kruisen. Vul sommige ruiten zwart in voor contrast.

6. Kruisjes

Teken kleine plusjes in een rij en een rij verschoven eronder. Combineer ze met stippen in de tussenruimtes.

7. Punten en stippen

Zet stippen in rijen, groot naast klein. Het lijkt weinig, maar een dicht vlak met stippen geeft meteen structuur.

8. Spiralen

Teken een kleine spiraal en herhaal hem in een rij. Laat de spiralen een andere kant op draaien in de volgende rij.

9. Bladeren

Teken een lange, smalle druppelvorm met een lijn door het midden. Herhaal de vormen in een waaier of rij.

10. Zigzag

Teken een zigzaglijn en herhaal hem. Laat de punten in elkaar vallen of net niet.

11. Bollen

Teken cirkels van verschillende groottes die elkaar half overlappen. Schaduw ze later met potlood zodat ze bol lijken.

12. Schaakbord

Teken vierkantjes in rijen en vul om en om zwart. Zet er een andere maat naast voor een speels effect.

Patronen combineren op een tegel

Een tegel wordt interessanter als de patronen elkaar aanvullen. Een paar vuistregels:

• Kies drie tot vijf patronen voor een tegel van 9 bij 9 centimeter.
• Wissel druk en rustig af. Zet een dicht patroon naast een open patroon.
• Wissel rechte en ronde vormen. Strepen naast cirkels, ruiten naast golven.
• Varieer in maat. Groot naast klein geeft ritme.
• Maak één vlak zwart. Dat geeft een rustpunt.
• Laat een vak leeg als er te veel gebeurt.

Wil je weten hoe je een hele tegel opbouwt, van stippen in de hoeken tot de schaduw? Dat staat stap voor stap in de uitleg over zentangle.

Schaduw en diepte toevoegen

Schaduw maakt van een plat patroon een vorm. Neem een potlood en teken langs de ene kant van elke lijn of bol een smalle strook. Veeg die zacht uit. Bij bollen kun je een lichtpunt wit laten staan en de rand donkerder maken, zodat het een bol lijkt. Bij strepen maakt een schaduw onder elke streep het geheel golvend. Kies één lichtrichting, bijvoorbeeld linksboven, en houd die aan in de hele tegel.

Zelf zentangle patronen bedenken

Als je een paar patronen kent, kun je zelf variaties maken. Dat gaat zo:

1. Neem een patroon dat je kent, bijvoorbeeld de schubben.
2. Verander een element. Maak de bogen hoger, dubbel of schuin.
3. Voeg iets toe. Een stip in elke boog, een lijn erdoor, een tweede rij in een andere kleur.
4. Draai het. Teken het patroon verticaal of diagonaal.
5. Schrijf de stappen op zodat je ze later kunt herhalen.

Veel patronen zijn zo ontstaan: iemand veranderde één ding en vond het mooi. Probeer het met elk patroon dat je kent. Je bouwt zo een eigen bibliotheek op.

Gratis zentangle patronen vinden

Wie online zoekt, vindt veel patronen en lesvideo’s, onder meer op de website van Zentangle zelf en op de kanalen van gecertificeerde docenten. Gebruik ze als inspiratie en teken ze in je eigen stijl. Gratis voorbeelden zijn handig, maar het meeste leer je door te tekenen. Maak daarom je eigen patronenblad: teken elk patroon dat je tegenkomt, met de naam en datum erbij. Na een maand heb je een bruikbaar naslagwerk.

Zo oefen je zentangle patronen in een week

Een kleine routine helpt om de patronen echt te onthouden. Maak een oefenblad met twaalf vakjes van 3 bij 3 centimeter en vul er elke dag twee. Na zes dagen heb je ze allemaal getekend, en op de zevende dag maak je een tegel waarin je er vier combineert. Houd een potlood bij de hand en schrijf bij elk vakje de naam, zoals jij die bedenkt. Het geeft niet als die niet overeenkomt met de officiële naam. Het gaat erom dat jij het patroon herkent.

Probeer elk patroon in drie maten: klein, middel en groot. Je merkt dat een patroon er in een groot vak heel anders uitziet dan in een klein vak, en dat sommige patronen vooral in een klein formaat werken. Probeer ze ook met een andere pen: een dikkere lijn maakt van schubben een stoer patroon, een heel dunne lijn een sierlijk patroon.

Als je ergens vastloopt, kijk dan naar de bouwstenen. Bijna elk patroon begint met een raster, een rij of een cirkel. Bedenk vooraf waar je begint en in welke richting je werkt. Teken van links naar rechts als je rechtshandig bent, zodat je hand niet over de natte inkt veegt. Linkshandigen werken andersom, van rechts naar links, of draaien de tegel.

Waar gebruik je zentangle patronen voor

Patronen zijn niet alleen voor tegels. Je kunt ze gebruiken voor een rand om een foto, een versiering in je bullet journal, de achtergrond van een kaart, een opvulling voor een letter of een dier, of als decoratie op een bladwijzer. Ook in lettering komen ze goed van pas: een dikke letter gevuld met patronen is een opvallend kaartje. Een tekening die je zelf hebt gemaakt, geef je ook gemakkelijk cadeau.

Van patronen naar kleur

Heb je zin in kleur? Gebruik dan dezelfde patronen om kleurplaten te maken. Teken een vorm, vul hem met patronen en kleur sommige vlakken in met potlood of aquarel. Wie liever ingekleurde plaatjes heeft zonder zelf te tekenen, vindt voorbeelden in ons overzicht over kleurboeken voor volwassenen en over kleurplaten voor volwassenen. En wil je een dier vullen met patronen, begin dan met de omtrek van een hond, zoals bij tekenen hond.

Veelgemaakte fouten

• Te veel patronen in één tegel. Houd het rustig.
• Te haastig tekenen. Het ritme is het plezier.
• Alle lijnen even dik. Variatie geeft diepte.
• Alle vlakken even dicht. Laat wat ruimte.
• Fouten wegkrabben. Teken eromheen en maak er iets van.
• Geen lichtrichting bij schaduw. Kies één kant.

Veelgestelde vragen over zentangle patronen

Verder lezen

Zentangle is een manier van tekenen waarbij je een klein vierkant vel vult met herhaalde patronen, tangles genoemd. Je tekent geen voorwerp en hoeft niets te kunnen: je zet lijn na lijn, streep na streep, en het patroon ontstaat vanzelf. Het is rustig, meditatief en meteen mooi. Met een zwarte fineliner, een potlood en een stukje papier doe je je eerste zentangle in een half uur.

Veel mensen zoeken ontspanning en een creatieve bezigheid zonder prestatiedruk. Zentangle past daarbij, omdat er volgens de makers geen fouten zijn. Een lijn die anders valt dan gepland, wordt onderdeel van het patroon. In dit artikel lees je wat de methode inhoudt, wat je nodig hebt, hoe je je eerste tegel tekent en waar je ideeën vindt. Wil je meer weten over tekenen in het algemeen? Lees dan onze gids leren tekenen.

Wat is Zentangle

De Zentangle-methode is volgens Zentangle zelf een gemakkelijke, ontspannende en leuke manier om mooie beelden te maken door gestructureerde patronen te tekenen. De methode is bedacht door Rick Roberts en Maria Thomas. Volgens de uitleg van Zentangle bestaan de patronen, tangles genoemd, uit stippen, lijnen, simpele bogen, S-bogen en cirkeltjes. Ze worden getekend op kleine stukjes papier, tegels genoemd, die je ook tot een mozaïek kunt samenvoegen. De kunst is niet voorstellend en niet van tevoren gepland. Je draait de tegel tijdens het tekenen en houdt je hand ontspannen.

Een van de bekendste uitgangspunten: er zijn geen fouten. Wie zich vergist, tekent door. Dat maakt zentangle toegankelijk voor mensen die zich niet creatief vinden, en een mooie manier om te ontspannen. Zentangle is een geregistreerd merk van de makers: je ziet de naam daarom vaak als ‘zentangle-methode’ of ‘zentangle-stijl’. Voor patroontekenen in dezelfde geest gebruiken mensen ook de algemene woorden doodlen, patronen tekenen en tangles.

Wat heb je nodig voor zentangle

Je hebt niet veel nodig.

• Een zwarte fineliner. Dikte 0,3 tot 0,5 millimeter is een goede keuze. Een pen met pigmentinkt vervaagt niet.
• Een potlood. Een HB of 2B voor de eerste lijnen en voor schaduw.
• Papier of tegels. Een stevig, wit papier van zo’n 200 gram, in tegels van ongeveer 9 bij 9 centimeter (een richtwaarde). Je kunt zelf vierkanten uit tekenkarton knippen. Kant-en-klare tegels zijn te koop in hobbywinkels en online, maar niet nodig om te beginnen.
• Een wisser of vingertop om schaduw uit te smeren.
• Een rustig plekje en een half uur tijd.

Wil je een starterspakket, dan verkoopt Zentangle een eigen Primer Pack met een boek en materiaal. Dat is een optie, maar geen vereiste. Met een pen, potlood en papier ben je er al.

Zentangle in zes stappen

Zentangle heeft een vast ritueel. Zentangle zelf noemt acht stappen in zijn Primer. Hieronder staat een vereenvoudigde versie in zes stappen voor beginners.

Stap 1: zet een stip in elke hoek

Teken met potlood een kleine stip in elke hoek van je tegel, ongeveer een halve centimeter van de rand. Verbind ze met een dunne lijn tot een rand. Dat is je kader.

Stap 2: teken een string

Een string is een losse lijn in potlood die je tegel in vakken verdeelt. Teken een S, een golf of een paar kruisende lijnen. Je hoeft niet na te denken: het is een eenvoudig vak-indeling.

Stap 3: kies een tangle

Kies voor elk vak een patroon. Begin met een eenvoudige zoals strepen, cirkels of een schubpatroon. Ideeën vind je in ons overzicht van zentangle patronen.

Stap 4: teken met pen

Trek met je fineliner het eerste patroon in een vak. Werk langzaam en laat je hand ontspannen. Draai de tegel als dat prettiger tekent. Een lijn die scheef valt? Laat hem staan en teken door.

Stap 5: vul de volgende vakken

Kies voor elk vak een ander patroon. Zorg voor variatie in dichtheid: dicht gevulde vlakken naast open ruimte geeft rust.

Stap 6: schaduw en afwerking

Schaduw met potlood bij de randen van de patronen en veeg met een vinger. Hierdoor lijken de patronen te zweven. Kijk je tegel een stukje op afstand aan en teken er je initiaal of een klein sterretje in een hoek bij.

Zentangle voor beginners: eenvoudige patronen

Begin met drie patronen die elke beginner kan:

• Strepen en bogen: parallelle lijnen die in een bocht doorlopen.
• Cirkels in cirkels: een rij kleine cirkels, met daaromheen steeds een grotere ronde lijn.
• Schubben: boogjes die als dakpannen over elkaar liggen.

Meer voorbeelden en variaties vind je op onze pagina over zentangle patronen. Zodra je er drie kent, kun je ze combineren en variëren.

Zentangle ideeën

Wil je meer dan een tegel? Dan zijn er veel manieren.

• Een mozaïek van meerdere tegels naast elkaar.
• Een kaart. Teken een tegel op kaartkarton als verjaardagskaart.
• Een bladwijzer. Smalle strook, één lang patroon.
• Letters invullen. Teken een grote letter en vul hem met patronen.
• Dieren en vormen. Teken een omtrek, bijvoorbeeld een hond, en vul hem met patronen. Zie ook tekenen hond voor de omtrek.
• Een kleurvariant. Voeg na het tekenen een paar kleuren toe met potlood of aquarel.

Zentangle en andere ontspannende bezigheden

Zentangle ligt dicht bij mandala tekenen, doodlen en kleuren. Vind je tekenen te spannend, dan is kleuren een goede stap. Een kleurboek voor volwassenen geeft je vaste lijnen om in te kleuren. Lees meer in ons overzicht over kleurboeken voor volwassenen en over kleurplaten voor volwassenen. Dezelfde patronen kun je ook gebruiken om kleurplaten zelf te maken.

Het ontspannende effect komt voort uit het herhalende, rustige karakter. Je concentreert je op een lijn tegelijk en laat je gedachten even los. Dat is een persoonlijke ervaring en geen medische behandeling. Wie het prettig vindt, kan er een dagelijkse gewoonte van maken, bijvoorbeeld een tegel per avond.

Schaduw en structuur: zo krijgt je tegel diepte

Zonder schaduw blijft een tegel plat, met een beetje potlood lijken de patronen te zweven. Schaduw doe je pas als de patronen klaar zijn. Pak je potlood en teken langs de randen van de patronen een smalle strook grijs. Aan één kant, bijvoorbeeld rechts en onder, zodat het licht van linksboven lijkt te komen. Veeg die strook zacht uit met je vinger of een papieren wisser. Je ziet meteen hoe het vlak ontstaat.

Let ook op contrast. Een tegel met overal dezelfde dikte en dichtheid is rustig, maar kan saai worden. Wissel dicht gevulde stukken af met open vlakken, dikke lijnen met dunne lijnen, ronde patronen met rechte. Een volledig zwart ingekleurd stukje, bijvoorbeeld een paar cirkels, werkt als een anker voor het oog. Kijk na afloop op een meter afstand naar je tegel. Wat valt op? Daar hoort de aandacht te zijn. Wat te druk is, vereenvoudig je de volgende keer.

Een vaste gewoonte maken

Wie een tegel per dag tekent, merkt na een week al verschil in lijnvoering en geduld. Pak een vast moment, bijvoorbeeld na het eten of voor het slapen, en leg je spullen klaar op een vaste plek, zodat beginnen niets kost. Houd je tegels bij in een kleine doos of plak ze in een schetsboek. Na een maand heb je dertig tegels en kun je terugkijken. Je ziet welke patronen je het fijnst vindt en welke je liever laat staan.

Het is verleidelijk om te wachten op een goed moment of op het juiste materiaal, maar dat is niet nodig. Een pen, een stuk papier en tien minuten zijn genoeg. Ook een snel gemaakte tegel telt mee: het gaat om de gewoonte, niet om het meesterwerk. Heb je meer zin om wat nieuws te proberen? Een zentangle is ook een goede opwarmer voor andere tekeningen.

Tips voor je eerste tegel

• Begin klein. Een tegel van 9 bij 9 centimeter is genoeg. Een groot vel is overweldigend.
• Gebruik een pen die niet doorloopt. Test hem op een los stukje papier.
• Kies maximaal drie patronen voor de eerste tegel. Meer patronen maken het snel druk.
• Teken kort en regelmatig. Tien minuten per dag is beter dan twee uur per maand.
• Draai de tegel. Je hand heeft een favoriete richting. Door te draaien teken je altijd in de prettigste richting.
• Maak een foto van elke tegel met de datum. Zo bouw je een archief.

Veelgemaakte fouten

• Te veel willen plannen. Het is een methode om te laten gebeuren, niet om te ontwerpen.
• Gummen. Gebruik de gum alleen voor de potloodlijnen.
• Een te dikke pen. Een dikke pen laat weinig ruimte voor details.
• Te snel werken. Rustig tekenen geeft nettere lijnen en meer ontspanning.
• Alle patronen even dicht. Laat wat ruimte open.
• Vergelijken met anderen. Op sociale media zie je de mooiste tegels. Jouw eerste is gewoon een begin.

Veelgestelde vragen over zentangle

Verder lezen

Kleurplaten voor volwassenen print je thuis op papier van 100 tot 160 gram, in zwart-wit en met een scherpe lijn. Kies een plaat met een onderwerp dat je aanspreekt, bijvoorbeeld bloemen, dieren of een mandala, en let op de grootte van de vlakken: grote vlakken zijn ontspannen, fijne patronen vragen meer geduld. Met kleurpotloden of fineliners kleur je ze daarna in.

Het fijne van kleurplaten is dat je niets hoeft te kopen behalve papier. Je kunt zoveel printen als je wilt, en je kunt dezelfde plaat meerdere keren op een andere manier inkleuren. In dit artikel lees je waar je kleurplaten vindt, waar je op let bij het printen en hoe je ze inkleurt. Wil je liever een boek, lees dan onze gids over een kleurboek voor volwassenen.

Waarom kleurplaten voor volwassenen?

Kleuren is al lang geen kinderactiviteit meer. De Nederlandse Wikipedia over het kleurboek schrijft dat de belangstelling aan het begin van de eenentwintigste eeuw is opgeleefd en koppelt dat aan de drukte van het digitale tijdperk. Het kleuren heeft volgens het artikel een meditatieve werking, tegenover het tempo van schermen. Volwassenenkleurplaten hebben vaak ingewikkelde of abstracte patronen, anders dan de eenvoudige illustraties voor jonge kinderen.

Een geprinte kleurplaat heeft voordelen boven een boek: je betaalt weinig, je kiest precies het onderwerp dat je wilt en je kunt een fout gewoon opnieuw doen. Je kunt de plaat ook inlijsten of opsturen als kaart.

Welke soorten kleurplaten voor volwassenen zijn er?

• Bloemen en planten. Een klassieker, vaak met veel bladeren.
• Dieren. Van eenvoudige portretten tot dieren in patronen. Wie het zelf wil leren tekenen, kijkt naar tekenen hond.
• Mandala’s. Cirkelvormige patronen die rust geven.
• Landschappen en steden. Meer detail en diepte.
• Cozy. Gezellige scènes, zoals een huiskamer of een winkeltje.
• Zentangle-achtige patronen. Herhalende lijnen en vormen. Lees ook over zentangle en zentangle patronen.

Gratis kleurplaten volwassenen vind je op websites van bibliotheken, uitgevers en illustratoren, en je kunt ze ook zoeken op “kleurplaten volwassenen printen”. Controleer altijd of de maker het printen voor eigen gebruik toestaat, en deel de plaat niet verder zonder toestemming.

Kleurplaten printen: zo doe je dat goed

Een goede print is de helft van een mooie kleurplaat.

Papier

Kopieerpapier van 80 gram is prima voor potlood, maar stiften schijnen er doorheen. Neem voor stiften papier van 100 tot 120 gram, en voor aquarelpotloden 150 gram of meer (richtwaarden). Kijk in je printer of die dikker papier aankan: vaak staat het maximale gewicht in de handleiding.

Instellingen

• Zwart-wit. Kleur kost inkt en maakt de lijn minder scherp.
• Hoge kwaliteit. Kies de beste afdrukinstelling, zodat de lijnen strak zijn.
• Op ware grootte. Zet de schaal op 100% zodat de plaat het papier vult.
• Rand. Laat een kleine witte rand voor het inlijsten.

Een plaat vergroten

Een kleine plaat met fijne patronen is makkelijker als je hem vergroot, bijvoorbeeld naar A4 of A3. Dat kan met de instellingen van je printer of via de kopieerfunctie.

Kleuren: potloden, stiften of aquarel

Het materiaal bepaalt het resultaat.

• Kleurpotloden. De beste keuze voor beginners. Je werkt licht of donker en kunt corrigeren.
• Fineliners en viltstiften. Heldere, egale kleuren. Ze vragen dikker papier en een proefblad.
• Alcoholmarkers. Vloeiende vlakken, maar ze lekken door. Leg een los blad onder de plaat.
• Aquarelpotloden. Met een natte kwast uit te strijken, op papier van minstens 150 gram (richtwaarde).

Meer over materialen vind je in onze gids over een kleurboek voor volwassenen.

Tips om kleurplaten mooi in te kleuren

1. Kies vooraf een palet. Vijf of zes kleuren geven een harmonieus resultaat.
2. Begin bij de grote vlakken en werk naar de details.
3. Kleur in één richting. Dat geeft een rustig oppervlak.
4. Laat wit staan. Plekken zonder kleur geven licht.
5. Gebruik schaduw. Maak een kant van elk voorwerp donkerder.
6. Houd het kort. Een half uur is genoeg, daarna pauzeer je.

Moeilijkheid: van makkelijk naar moeilijk

Niet elke kleurplaat is voor iedereen. Je kunt ze ruwweg indelen:

• Makkelijk: grote vlakken, weinig detail, dikke lijnen. Handig voor een eerste keer of als je moe bent.
• Gemiddeld: meerdere kleine vlakken, maar nog overzichtelijk.
• Moeilijk: zeer fijne patronen en veel detail, soms uren werk.

Kies bij kleurplaten volwassenen makkelijk een plaat met ruime vlakken. Wie meer uitdaging wil, kiest een gedetailleerde mandala of een landschap met veel patronen.

Van kleuren naar tekenen

Veel mensen merken dat ze na een tijdje zelf willen tekenen. Begin klein: kopieer een eenvoudige vorm uit een kleurplaat en maak er je eigen versie van. Een gids met alle stappen vind je op leren tekenen.

Veelgemaakte fouten bij kleurplaten printen en kleuren

• Te dun papier. Stiften schijnen door.
• Kleurprint van een zwart-witplaat. Het kost inkt en geeft zachte lijnen.
• Te veel kleuren. Het resultaat wordt rommelig.
• Te hard drukken. Het papier wordt glad.
• Rechten vergeten. Controleer of je mag printen en delen.

Zo kies je een kleurplaat die bij je past

Niet elke kleurplaat is even prettig om mee te werken. Een kleurplaat voor volwassenen kan van een paar grote vlakken tot een bladzijde vol minuscule patronen gaan. Kijk daarom eerst naar wat je wilt bereiken. Wil je ontspannen na een drukke dag, dan werkt een plaat met grote vlakken en een duidelijk thema vaak het best. Wil je een uitdaging en een resultaat om op te hangen, dan past een gedetailleerde plaat beter.

• Thema. Bloemen en planten zijn populair omdat je er vrij in bent met kleur. Dieren vragen meer aandacht voor schaduw en vacht. Mandala’s en patronen werken goed als je rustig wilt kleuren zonder na te denken over realisme.
• Lijndikte. Dikke lijnen vergeven kleine uitglijders. Fijne lijnen vragen een scherpe punt en een rustige hand.
• Aantal vlakjes. Hoe meer vlakjes, hoe langer je erover doet. Een makkelijke kleurplaat voor volwassenen heeft vaak minder dan zo’n honderd vlakjes, maar dat is een vuistregel, geen norm.
• Stijl. Realistisch, cartoonachtig, cozy of abstract. Kies wat je een prettig gevoel geeft, niet wat het mooist lijkt op een foto.

Gratis kleurplaten vinden en beoordelen

Er zijn veel sites met gratis kleurplaten voor volwassenen om te printen. De kwaliteit loopt uiteen. Let op een paar dingen voor je gaat printen.

1. Resolutie. Een plaatje dat op het scherm scherp lijkt, kan op papier korrelig en wazig worden. Zoek een bestand dat groot genoeg is voor een A4, of een pdf.
2. Gebruiksrechten. Print voor eigen gebruik. Wil je platen delen, verkopen of in een boekje zetten, controleer dan de voorwaarden van de maker.
3. Zuivere lijnen. Lijnen die dicht lopen of onderbroken zijn, geven vlakjes die je niet netjes kunt kleuren.
4. Geen overbodige reclame. Sommige sites zetten banners in het plaatje zelf. Dat zie je pas op papier.

Maak een mapje op je computer waarin je favoriete platen staan, zodat je ze later makkelijk terugvindt. Dat is handiger dan elke keer opnieuw zoeken.

Een kleurplaat in een uur: een eenvoudig stappenplan

Wie niet weet hoe hij moet beginnen, kan deze volgorde aanhouden. Hij werkt met potloden, maar ook met stiften.

1. Kies een palet van vier tot zes kleuren. Leg de potloden voor je neer. Een beperkt palet maakt de plaat samenhangend, een te groot palet maakt hem onrustig.
2. Bepaal de lichtbron. Kies waar het licht vandaan komt, bijvoorbeeld linksboven. Aan die kant kleur je lichter.
3. Begin met de lichtste kleuren. Donkere kleuren zijn moeilijk te corrigeren, lichte kun je altijd donkerder maken.
4. Werk van boven naar beneden, van links naar rechts als je rechtshandig bent. Zo veeg je niet over wat je al hebt gekleurd. Linkshandigen doen het omgekeerd.
5. Kleur in een vaste richting. Korte, parallelle streken geven een egaler vlak dan heen en weer schrijven.
6. Voeg schaduw toe als laatste. Een donkerdere tint van dezelfde kleur langs de rand van een vlak geeft diepte.

Kleurplaten bewaren, inlijsten en gebruiken

Een afgewerkte kleurplaat hoeft niet in een la te verdwijnen. Op dik papier geprint, kun je hem inlijsten of op een kaart plakken. Zorg dat de kleuren niet in direct zonlicht hangen, want stiften en sommige potloden vervagen. Verzamel je platen in een ringband met plastic hoesjes of in een speciaal album, dan kun je later zien hoe je kleuren gaandeweg veranderd zijn.

Kleurplaten voor volwassenen en tijd voor jezelf

Veel mensen gebruiken kleurplaten als een rustmoment. Het helpt om er een vast ritme van te maken, bijvoorbeeld een kwartier na het eten of op zondagmiddag. Leg je spullen klaar op een vaste plek, zodat beginnen geen moeite kost. Zet geen deadline: een kleurplaat die een week duurt, is net zo goed af. Wil je het samen doen, print dan dezelfde plaat twee keer en kleur ze naast elkaar, of kleur een plaat om beurten in. Het gaat niet om het resultaat, maar om het gevoel dat je tijd hebt genomen voor iets wat je prettig vindt.

Veelgestelde vragen over kleurplaten voor volwassenen

Verder lezen

Een goed kleurboek voor volwassenen heeft dik papier, een tekening die bij je geduld past en lijnen die niet te dicht op elkaar zitten. Papier van 100 gram of meer houdt potlood en dunne stiften goed vast, en met een tekening die je aanspreekt zit je binnen een kwartier in het ritme. Alles daaromheen, van potloden tot markers, is daarna een kwestie van smaak en budget.

Een kleurboek voor volwassenen is al lang geen kinderboek met moeilijkere plaatjes meer. Er zijn boeken met mandala’s, bloemen, dieren, steden en abstracte patronen, met dik en dun papier, met losse bladen en met bladen die je kunt uittrekken. Dat maakt kiezen leuk, maar ook lastig. In deze gids lopen we de keuzes langs, zodat je weet waar je op let voordat je een boek of een set kleurpotloden koopt. Zoek je liever tekeningen om te printen, lees dan ons overzicht van kleurplaten voor volwassenen.

Waarom een kleurboek voor volwassenen zo populair is

Kleuren heeft iets wat weinig hobby’s hebben: je hoeft niets te bedenken en toch maak je iets moois. De lijnen staan er al, jij kiest alleen de kleuren. Dat haalt de drempel weg die veel mensen voelen bij een leeg vel papier.

De opkomst van het volwassen kleuren wordt vaak toegeschreven aan Secret Garden van de Schotse illustrator Johanna Basford. Dat boek verscheen in 2013 bij uitgeverij Laurence King en telde 96 pagina’s, zo staat in het Wikipedia-artikel over Secret Garden. Het succes ervan wordt algemeen gezien als het begin van de trend. De Nederlandse Wikipedia over het kleurboek koppelt de herleving aan de drukte van het digitale tijdperk: kleuren heeft een bijna meditatieve werking, tegenover het tempo van schermen en berichten.

Dat past bij wat veel mensen zelf vertellen. Een kleurboek voor volwassenen pak je op de bank, aan tafel of in de trein. Je hoeft niet na te denken over compositie of perspectief, en na tien minuten ben je met je gedachten ergens anders. Daarmee is het een mooie opstap naar andere hobby’s. Wie het kleuren fijn vindt, gaat vaak vanzelf tekenen, mandala’s maken of zentangle proberen.

Welke soorten kleurboek voor volwassenen bestaan er?

Een kleurboek volwassenen bij Action, Hema of Bruna ziet er anders uit dan een boek van een illustrator, maar de indeling blijft hetzelfde. Een kleurboek voor volwassenen kun je grofweg in vijf groepen verdelen. Welke bij je past, hangt af van hoeveel geduld je hebt en wat je wilt voelen tijdens het kleuren.

Mandala’s en patronen. Cirkelvormige tekeningen met herhalende vormen. Je kleurt van binnen naar buiten of andersom, en door de herhaling komt vanzelf rust. Wie wil weten hoe je mandala kleuren aanpakt, begint met een eenvoudige mandala met grote vlakken en gebruikt maar drie of vier kleuren.

Bloemen en planten. Een klassieker. De vormen zijn herkenbaar, de kleuren liggen voor de hand en je kunt zo realistisch of zo fantasievol worden als je wilt. Dit is vaak het fijnste type voor een eerste kleurboek.

Dieren. Van een enkel portret tot een dier dat in een patroon verstopt zit. Dieren met veel vacht of veren zijn vaak fijner uitgewerkt en vragen meer geduld.

Landschappen en steden. Meer ruimte en diepte: lucht, water, gebouwen. Je leert hier vanzelf over licht en schaduw, omdat je kiest welke kant donker wordt.

Cozy en thematisch. Boeken met een sfeer, zoals gezellige huiskamers, het seizoen of kleine winkeltjes. Dit type kleurboek volwassenen past vooral bij wie het kleuren wil koppelen aan een ontspannen moment.

Heb je een voorkeur voor dunne lijnen of grote vlakken? Dat is eigenlijk de belangrijkste vraag. Een boek met fijne, drukke tekeningen oogt indrukwekkend op de kaft, maar frustreert als je net begint en je potlood steeds buiten de lijntjes komt. Begin met ruimte en bouw op.

Papier: waar het echt om draait

Bij elk kleurboek voor volwassenen is het papier belangrijker dan de tekening. Dun papier, zoals je dat in goedkope kleurboeken vindt, laat stiften doorschijnen en doorlekken, en pakt bij meerdere lagen potlood snel vlekken. Dik papier houdt alles vast.

Let op deze punten:

• Gewicht. Op de achterkant staat soms een gramgewicht. Als richtwaarde: 80 gram is prima voor kleurpotlood, 100 tot 120 gram is fijn voor stiften en vilt, en 150 gram of meer kun je ook met aquarelpotlood of een natte kwast gebruiken.
• Eén kant bedrukt. Boeken met tekeningen aan één kant zijn fijner: wat je ook doet, de achterkant blijft schoon, en je kunt een blad uittrekken om te laten drogen.
• Gladheid. Glad papier laat potlood glijden en geeft strakke kleuren. Papier met meer korrel pakt potlood beter vast en geeft een warmer, zachter resultaat. Probeer het uit op de laatste pagina van het boek.
• Binding. Spiraal of ringband slaat plat open, een gelijmde rug niet altijd. Een boek dat plat blijft liggen, kleurt prettiger.

Staat er geen gramgewicht op het boek, doe dan de eenvoudige proef: maak een kleine krabbel met je stift op een hoek van de pagina en kijk aan de achterkant. Schijnt het door, dan weet je het.

Tip voor boeken met dun papier: leg altijd een los blad onder de pagina waar je kleurt. Zo komt er niets door naar de volgende tekening.

Kleurpotloden, stiften en markers

Het materiaal bepaalt hoe je kleurboek voor volwassenen eruitziet. Je hoeft niet alles te hebben. Eén goede set is genoeg om maanden mee te kleuren.

Kleurpotloden

Kleurpotloden zijn de makkelijkste keuze en passen bij vrijwel elk papier. Je kunt licht beginnen en laag voor laag donkerder maken, en een foutje is zelden definitief. Een set van 24 kleuren is een mooi begin. Kies een set met een zachte kern als je rijke kleuren wilt, en een hardere kern als je met veel detail werkt.

Tip: scherp potloden vaak. Een stompe punt geeft een vlekkerig resultaat en maakt fijne lijntjes onmogelijk.

Aquarelpotloden

Dit zijn kleurpotloden die je met een natte kwast kunt uitstrijken, zodat je een aquarelachtig effect krijgt. Ze vragen om papier van minstens 150 gram, en daarom zie je ze vooral bij boeken die als aquarelkleurboek worden verkocht. Gebruik een aquarel kleurboek voor volwassenen alleen als het papier hier echt voor bedoeld is, anders kromtrekt het.

Fineliners en viltstiften

Viltstiften geven felle, egale kleuren en zijn snel. Ze werken goed voor patronen met veel kleine vlakjes. Het nadeel is dat je niet kunt gommen en dat dun papier doorschijnt. Probeer eerst op een proefblad.

Alcoholmarkers

Alcoholmarkers geven mooie, vloeiende kleurvlakken en zijn populair onder wie veel kleurboeken vol heeft gekleurd. Ze zijn duurder, ze lekken altijd door en ze vragen om speciaal papier. Zie ze als een volgende stap, niet als beginnersmateriaal. Wil je er toch mee beginnen, kies dan een boek dat voor alcoholmarkers bedoeld is.

Zo begin je met je eerste kleurboek voor volwassenen

Het beste advies voor een eerste pagina is: kies er een die je niet te mooi vindt. Wie meteen op de mooiste tekening begint, durft niets meer. Neem een pagina midden in het boek.

1. Kies een kleurenpalet voor je begint. Leg vier of vijf potloden naast het boek die je mooi vindt bij elkaar. Een beperkt palet maakt het resultaat bijna altijd harmonieus.
2. Begin bij het grootste vlak. Kleur eerst de grote delen in een lichte kleur en werk daarna naar de kleine details toe.
3. Kleur in dezelfde richting. Korte, gelijke streken geven een rustiger oppervlak dan heen-en-weer krassen.
4. Zet donker naast licht. Zo komt elk element uit de pagina naar voren. Wissel warme en koele kleuren af.
5. Houd het kort. Een kwartier tot een half uur is prima. Wie langer zit, gaat vaak haasten.

Kleur je mandala’s? Begin dan midden in de cirkel en werk naar buiten. Elke ring krijgt dan een eigen kleur of tint, en de tekening blijft overzichtelijk.

Kleuren combineren: een beetje kleurtheorie

Je hoeft geen kunstenaar te zijn om mooie combinaties te maken. Een paar eenvoudige regels helpen al.

• Kleuren naast elkaar op het kleurenwiel (bijvoorbeeld geel, oranje en rood) passen bijna altijd bij elkaar. Het resultaat is warm en rustig.
• Kleuren tegenover elkaar (blauw en oranje, rood en groen) geven contrast. Gebruik er één als hoofdkleur en de ander spaarzaam.
• Eén kleur in verschillende tinten (van lichtblauw tot donkerblauw) levert een elegant, bijna grafisch effect.
• Laat wit staan. Een paar plekken ongekleurd laten geeft licht aan je tekening.

Een kleurboek voor volwassenen is ook een goede plek om te oefenen met schaduw. Kies bij elk voorwerp een kant waar het licht vandaan komt, en maak de andere kant iets donkerder. Dat is hetzelfde principe dat je later bij tekenen gebruikt.

Van kleuren naar tekenen

Veel mensen merken dat ze na een paar kleurboeken meer willen. Dat is logisch. Je hebt geoefend met kleur, met druk op je potlood en met geduld, en nu wil je zelf de lijnen zetten.

De overstap is kleiner dan je denkt. Begin met eenvoudige patronen: zentangle is daar het bekendste voorbeeld van, en zentangle patronen laat zien hoe je met een paar herhaalde lijnen mooie vlakken vult. Daarna kun je overstappen op simpele voorwerpen, dieren en landschappen. In ons overzicht leren tekenen vind je de route van het eerste potloodstreepje naar je eerste eigen tekening.

Veelgemaakte fouten bij een kleurboek voor volwassenen

• Te veel kleuren tegelijk. Wie alle potloden in de doos gebruikt, krijgt een rommelig resultaat. Kies vijf of zes.
• Te hard drukken. Hierdoor wordt het papier glad en pakt het geen nieuwe laag meer. Begin licht.
• Het boek te mooi vinden. Een kleurboek is er om in te kleuren. Een foutje hoort erbij.
• Geen proefblad. Test nieuwe stiften altijd eerst op een los papiertje of op de laatste pagina.
• Te lang achter elkaar. Je ogen en je hand raken moe, en dan haast je. Pauzeer na een half uur.

Veelgestelde vragen over een kleurboek voor volwassenen

Verder lezen