Puzzel lijmen doe je in vijf stappen: leg de afgemaakte puzzel plat op bakpapier of folie, strijk de puzzellijm met het sponsje over het hele plaatje en vooral over de naden, laat het ongeveer een uur drogen en herhaal dat desnoods. Daarna draai je de puzzel voorzichtig om en doe je de achterkant op dezelfde manier.
Dat is het hele geheim van puzzel lijmen. Wat het resultaat bepaalt, is de voorbereiding: een vlakke ondergrond, niet te veel lijm in één keer en een puzzel die goed in elkaar zit. In dit artikel lees je wanneer lijmen zin heeft, welke puzzellijm je kiest, hoe je het stap voor stap doet en wat je kunt doen als je liever niet lijmt. Meer over de hobby zelf lees je in onze gids over puzzelen en in het overzicht van de puzzelbord-pijler.
Kort samengevat
- Leg de puzzel plat op bakpapier of folie voor je gaat lijmen.
- Smeer de puzzellijm over het hele plaatje en vooral over de naden, niet te dik.
- Laat de lijm drogen (bij de Ravensburger Puzzle Conserver ongeveer een uur) en lijm zo nodig een tweede keer.
- Lijm niet als je de puzzel opnieuw wilt leggen: lijmen is bijna niet terug te draaien.
- Wil je niet lijmen, dan kun je een puzzel ook vastzetten met een lijst, een schuimkartonnen plaat of een puzzelmat.
Puzzel lijmen of niet: wanneer is het zinvol?
De vraag puzzel lijmen of niet hangt af van wat je met de puzzel wilt doen. Lijm je een puzzel, dan wordt het plaatje een geheel dat je kunt ophangen. Je haalt hem daarna niet meer uit elkaar. Daar staat tegenover dat een gelijmde puzzel alleen nog als beeld bestaat, niet meer als puzzel.
Lijmen heeft zin in deze situaties:
- Je hebt een puzzel gelegd die je mooi vindt en je wilt hem ophangen.
- Je wilt de puzzel als cadeau geven, ingelijst of op een plaat.
- Je hebt weinig ruimte en je wilt de puzzel niet in stukjes bewaren.
Lijmen is minder verstandig als je de puzzel ooit opnieuw wilt leggen of weggeven als puzzel. Dan bewaar je hem liever in de doos, of je legt hem op een puzzelbord met beschermhoes, zodat je hem later rustig kunt afmaken of weer uit elkaar kunt halen.
Er is nog een reden om eerst na te denken. Een puzzel die niet helemaal compleet is, kun je beter niet lijmen, want de gaten blijven zichtbaar. En een puzzel met hoeken die niet goed aansluiten, wordt na het drogen niet vanzelf netter.
Welke puzzellijm kies je?
Er zijn drie routes: speciale puzzellijm, een lijm die je al in huis hebt en een alternatief zonder lijm.
Speciale puzzellijm
Speciale puzzel lijm is gemaakt voor het karton van een puzzel. Het bekendste voorbeeld is de Ravensburger Puzzle Conserver. In een blogbeschrijving staat dat de verpakking van 200 ml genoeg is voor vier puzzels van 1000 stukjes, en dat de houdbaarheid na opening ongeveer twaalf maanden is, schrijft de auteur van puzzel-1000-stukjes.nl. Volgens de beschrijving bij Intertoys volg je met het sponsje de stanslijnen, droogt de lijm in ongeveer een uur en is hij daarna geheel kleurloos. De aanbevolen leeftijd is daar 12 tot 99 jaar.
De lijm is gemaakt voor puzzels van Ravensburger, zie ook ons artikel over de Ravensburger puzzel. Voor puzzels van andere merken is dat minder zeker. Test het dan eerst op een klein stukje, bijvoorbeeld de achterkant van een hoek.
Zoeken naar puzzel lijm bij de Action of andere winkels
Veel mensen zoeken naar puzzel lijm Action omdat ze iets goedkoops willen. Het assortiment van een winkel wisselt, dus wij kunnen niet zeggen wat er nu ligt. Wat je wel kunt doen: lees op de verpakking of de lijm voor puzzels is bedoeld, of hij kleurloos opdroogt en of hij het karton niet laat golven. Bij twijfel doe je een proef op een stukje van een oude puzzel.
Behanglijm, houtlijm en Mod Podge
Sommige puzzelaars gebruiken een lijm die ze al in huis hebben. Voor een puzzel lijmen met behanglijm of behangplaksel geldt: het is waterig, dus het karton kan golven. Puzzel lijmen met houtlijm is een stuk steviger, maar houtlijm droogt hard en kan bij te veel lijm een glimmende, ongelijke laag geven. Puzzel lijmen met Mod Podge geeft een glanzende of matte laag, afhankelijk van de uitvoering.
Voor deze huislijmen is geen vaste regel. Wat de ene puzzelaar goed vindt, valt bij de ander tegen. Test het altijd op een oud stukje karton of op de achterkant van een hoekstukje. Tot een proef gelukt is, begin je niet aan je mooiste puzzel.
Zonder lijm: puzzel ophangen zonder lijmen
Wil je een puzzel ophangen zonder lijmen, dan zijn er vier opties.
- Een puzzellijst met glas of plexiglas. De puzzel zit tussen glas en achterwand, zodat hij vlak blijft.
- Een puzzelplaat of schuimkarton. Je schuift de puzzel op een stijve plaat en bedekt hem met een transparante folie.
- Een puzzelmat. Op een puzzelmat rol je een halve puzzel op. Meer daarover lees je in ons artikel over de puzzelmat, maar ophangen kan niet.
- Een puzzelbord met hoes. Je laat de puzzel liggen en dekt hem af. Dat is geen ophangen, maar wel bewaren zonder lijm.
Een puzzel ophangen zonder lijmen is dus vooral een kwestie van een stijve ondergrond en een beschermlaag. Voor de lange termijn is lijmen steviger.
Puzzel lijmen stap voor stap
Hoe puzzel lijmen in de praktijk gaat, laat zich in vijf stappen vertellen.
Stap 1: leg de puzzel klaar
Leg bakpapier of folie op een vlakke tafel. De puzzel moet compleet zijn en de stukjes moeten goed in elkaar zitten. Druk met een vlakke hand over het plaatje om stukjes die omhoog staan op hun plek te krijgen. Is de puzzel te groot voor tafel? Leg hem dan op een groot stuk karton, zodat je hem kunt verplaatsen.
Stap 2: schud de lijm en smeer de eerste laag
Schud de fles of tube voor gebruik. Volgens de beschrijving op puzzel-1000-stukjes.nl smeer je alle randen en de ruimtes tussen de stukjes goed in, maar niet te dik. Begin in het midden en werk naar buiten. Een dunne laag droogt gelijkmatig. Een dikke laag laat het karton golven.
Stap 3: laat de lijm drogen
Bij de Ravensburger Puzzle Conserver is dat ongeveer een uur, meldt Intertoys. Raak de puzzel in die tijd niet aan. Bij een andere lijm lees je de verpakking.
Stap 4: lijm een tweede keer
Na één laag zitten niet alle stukjes vast. Volgens puzzel-1000-stukjes.nl is daarom een tweede ronde nodig. Doe dat net als de eerste keer: dun, met aandacht voor de naden. Test voorzichtig of de puzzel stevig genoeg is door een hoek lichtjes op te tillen.
Stap 5: puzzel lijmen op de achterkant
Draai de puzzel pas om als de voorkant helemaal droog is. Leg een plank of stijf karton op de puzzel, draai alles samen om en haal het karton weg. Als je de achterkant van je puzzel ook lijmt, voorkom je dat de puzzel later doorbuigt. Strijk de lijm op dezelfde manier uit en laat hem opnieuw drogen.
Tip: spoel het sponsje na het lijmen goed uit en houd de tube daarbij omhoog, zodat het pinnetje niet per ongeluk wordt ingedrukt. Zo blijft de lijm langer goed, schrijft puzzel-1000-stukjes.nl.
Puzzel lijmen en inlijsten
Na het lijmen wil je de puzzel vaak ophangen. Voor puzzel lijmen en inlijsten gelden een paar vuistregels.
Meet de afgewerkte puzzel op. Een Ravensburger-puzzel van 500 stukjes is ongeveer 49 bij 36 cm. Dat is het formaat dat de maker zelf noemt op de Ravensburger-pagina van een 500-stukjespuzzel. Een puzzel van 1000 stukjes is in veel winkels ongeveer 70 bij 50 cm, maar dat verschilt per puzzel. Meet dus altijd je eigen puzzel.
Koop een lijst met die maat of laat er een maken. Bij een gelijmde puzzel hoef je geen glas, maar het beschermt tegen stof. Plak de achterkant op karton of schuimkarton als de puzzel nog buigt. Dat is wat mensen bedoelen met puzzel lijmen op karton: je geeft de puzzel een stijve rug voordat je hem in de lijst zet.
Wil je de puzzel nog persoonlijker maken? Dan kun je hem laten inlijsten bij een lijstenmaker. Zeg erbij dat de puzzel gelijmd is, zodat hij weet dat hij niet meer kan worden uitgenomen.
Puzzel lijmen en ophangen: zo hangt hij recht
Voor puzzel lijmen en ophangen is de ophanging net zo belangrijk als de lijm. Een gelijmde puzzel zonder lijst is zwaarder dan hij lijkt en buigt makkelijk.
- Met lijst: hang de lijst aan twee haken in plaats van aan één, zodat hij niet scheef gaat.
- Zonder lijst: plak de puzzel op een stijve plaat en hang die op. Gebruik dubbelzijdig montagetape voor lichte puzzels.
- Op een muur zonder boren: kleefstrips werken voor kleinere puzzels. Let op het maximumgewicht op de verpakking van de strips.
Een gelijmde puzzel hangt het mooist in rustig licht. Volle zon laat de kleuren verbleken, dat geldt voor elk karton.
Puzzel lijmen bij een Jan van Haasteren of een grote puzzel
Heb je een puzzel van een bekende tekenaar gelegd, zoals een Jan van Haasteren puzzel, dan is de verleiding groot om hem op te hangen. Het plaatje is het eindresultaat van uren puzzelen. Voor zo’n puzzel geldt hetzelfde als voor elke andere: lijm dun, laat hem goed drogen en geef de achterkant een stijve plaat.
Bij een grote puzzel is de uitdaging vooral de ruimte. Een puzzel van 1000 stukjes is in veel winkels ongeveer 70 bij 50 cm en die moet in één keer plat kunnen liggen terwijl hij droogt. Leg hem op een groot stuk karton of een plank, zodat je hem zonder te buigen kunt verplaatsen. Heb je geen tafel die groot genoeg is, dan lijm je op de plek waar je ook hebt gepuzzeld en schuif je het plaatje pas weg als alles droog is.
Veelgemaakte fouten bij puzzel vast lijmen
Bij het vast lijmen van een puzzel gaat meestal hetzelfde mis.
- Te veel lijm. Het karton golft en de puzzel wordt krom. Dun smeren en twee keer herhalen werkt beter.
- Een ongelijke ondergrond. Een kreukel in het bakpapier drukt een afdruk in de puzzel. Leg alles plat.
- Een puzzel met gaten. Een compleet plaatje lijmt netter dan een puzzel waar een stukje ontbreekt. Heb je een stukje verloren? Dan is er voor sommige puzzels geen vervanging, lees ons artikel over een puzzelstukje kwijt.
- De puzzel te snel omdraaien. Wacht tot de voorkant volledig droog is.
- Geen proef met andere lijm. Doe eerst een test, zeker bij een puzzel van een ander merk dan Ravensburger.
Wat je ook doet: lijmen is niet terug te draaien. Wil je de puzzel nog eens kunnen leggen, maak dan eerst een foto van het eindresultaat en haal hem uit elkaar. Een gelijmde puzzel hangt daarna gewoon aan de muur, en voor de volgende puzzel begin je met een nieuwe doos.
Veelgestelde vragen over puzzellijm en puzzel lijmen
Hoe puzzel lijmen?
Leg de puzzel plat op bakpapier, smeer puzzellijm dun over het hele plaatje en de naden, laat hem drogen en herhaal dat een tweede keer. Draai de puzzel daarna om en doe de achterkant. Bij de Ravensburger Puzzle Conserver duurt het drogen ongeveer een uur.
Hoeveel puzzellijm heb je nodig?
Dat hangt van het merk af. Voor de Ravensburger Puzzle Conserver van 200 ml staat op de verpakking dat het genoeg is voor vier puzzels van 1000 stukjes, volgens puzzel-1000-stukjes.nl. Een kleinere puzzel gebruikt minder.
Kun je een puzzel lijmen met behanglijm of behangplaksel?
Het kan, maar het is waterig en het karton kan golven. Test op een oud stukje voordat je je puzzel lijmt. Speciale puzzellijm is voor dit doel gemaakt en daarom veiliger.
Kun je een puzzel lijmen met houtlijm of Mod Podge?
Beide worden gebruikt, maar er is geen vaste regel. Houtlijm kan een hard, glimmend laagje geven, Mod Podge een glans of mat laagje. Test eerst op een proefstukje.
Wat betekent puzzel lijmen op karton?
Je plakt de afgemaakte puzzel op een stijve plaat of op schuimkarton, zodat hij vlak blijft en je hem makkelijk kunt inlijsten. Daarbij lijm je ook de achterkant van de puzzel.
Moet je ook de achterkant van de puzzel lijmen?
Het is aan te raden. Zo blijft de puzzel stijver en buigt hij minder door. Draai de puzzel pas om als de voorkant helemaal droog is.
Hoe lang is puzzellijm houdbaar?
Bij de Ravensburger Puzzle Conserver staat ongeveer twaalf maanden na opening. Spoel het sponsje uit na gebruik om de lijm langer goed te houden.
Kun je een puzzel ophangen zonder te lijmen?
Ja, in een lijst met glas of op een stijve plaat met folie. Een puzzel zonder lijm blijft wel kwetsbaarder. Voor een blijvende oplossing kies je puzzellijm.
Een puzzel om te lijmen of om te bewaren
Wie veel puzzelt, loopt ertegenaan: je maakt hem af, je wilt hem laten staan en je wilt er ruimte voor vrijmaken. Een puzzelbord helpt daarbij. Op ons verstelbare puzzelbord leg je puzzels tot 1000 stukjes op een vilten ondergrond, met vier lades voor je stukjes en een beschermhoes die je over de puzzel legt. Zo kun je de puzzel een paar dagen laten liggen voordat je beslist of je hem lijmt.
Wil je de puzzel daarna lijmen? Leg hem dan op bakpapier op een vlakke tafel en volg de vijf stappen hierboven.