Een macramé wandkleed maak je met touw, een houten stok en een paar basisknopen. Je knoopt eerst alle touwen aan de stok vast, werkt daarna rij voor rij met platte knopen en knipt de franje recht. Een eerste klein wandkleed van 30 bij 40 centimeter lukt in een rustige middag, ook als je nog nooit hebt geknoopt.
Het mooie van een macramé wandkleed is dat je maar één knoop echt hoeft te kunnen: de platte knoop. Alle ruiten, driehoeken en golven die je op een macramé wandkleed ziet, zijn variaties daarop. Wil je eerst weten wat macramé eigenlijk is? Lees dan de pagina over macramé of bekijk de hele pijler over macramé, weven en textiel. Voor het juiste touw is er een apart stuk over macramé touw.
Kort samengevat
- Een macramé wandkleed bestaat uit touwen aan een stok, geknoopt in rijen met platte knopen.
- Knip elk touw ongeveer vier tot zes keer zo lang als de gewenste lengte van het wandkleed.
- Kies een gedraaid of gevlochten katoentouw van 3 tot 5 millimeter voor een makkelijke start.
- Werk strak en gelijkmatig: de afstand tussen de knopen bepaalt hoe het patroon eruit ziet.
- Een ruitpatroon maak je met platte knopen die je schuin naar het midden laat lopen.
- Knip de franje pas af als het wandkleed aan de muur hangt of ligt, en kam hem uit voor een zachte afwerking.
Wat heb je nodig voor een macramé wandkleed?
Voor een macramé wandkleed voor beginners heb je weinig nodig. Dit is de lijst:
- Katoentouw. Een gedraaid of gevlochten touw van 3 tot 5 millimeter dik. Dikker touw geeft een grof, stoer resultaat. Dunner touw geeft een fijn patroon maar kost meer tijd. Gedraaid touw kun je later uitkammen voor franje. Meer over de keuze lees je op de pagina over macramé touw.
- Een stok of tak. Hout, bamboe of een gladde tak van zo’n 40 tot 50 centimeter. Een stok die breder is dan je patroon geeft een mooi kader.
- Een schaar. Scherp, want touw rafelt snel uit als je knipt met een bot mes.
- Een meetlint. Voor de lengte van je touwen.
- Een ophangtouw. Een stuk touw of garen om de stok aan de muur te hangen.
- Een kam of borstel. Om de franje uit te kammen.
- Optioneel: een klembord of plank. Hierop prik je de stok vast zodat je ruim kunt werken.
Een macramé wandkleed kopen is natuurlijk ook mogelijk, in hobbywinkels en bij woonwinkels, maar zelf maken kost minder en je kiest zelf kleur, grootte en patroon. Wie zoekt naar een macramé wandkleed kopen, kijkt vaak ook naar het aanbod bij ketens zoals Xenos of Kwantum. Het aanbod daar wisselt, dus bekijk de actuele collectie op hun eigen site. Voor een macramé wandkleed zelf maken heb je alleen de spullen hierboven nodig.
Tip: koop meer touw dan je denkt nodig te hebben. Door de knopen is je touw na afloop meer dan de helft korter. Bij een tekort ontstaat een gat of een kleurverschil als je nieuw touw koopt van een andere partij.
Welke knopen heb je nodig?
Een macramé wandkleed bestaat bijna helemaal uit twee knopen. Volgens de Nederlandse Wikipedia over macramé maak je een macraméknoop met vier naast elkaar liggende draden, waarbij de buitenste twee de knoop maken en de binnenste twee de knoop vormen. Dat is precies hoe een platte knoop werkt. De pagina noemt als basis de rechte (platte) knoop voor een vlakke reeks, de gedraaide knoop voor een spiraal en de achtknoop als complexere variant.
Voor je wandkleed leer je er drie:
- De ankerknoop (lark’s head). Daarmee hang je elk touw dubbel aan de stok. Je vouwt het touw in tweeën, legt de lus achter de stok en haalt de uiteinden door de lus.
- De platte knoop. Vier draden: de buitenste twee maken de knoop om de middelste twee. Je legt het linker touw over de middelste en onder het rechter, haalt het rechter touw onder de middelste en door de lus links, en trekt aan. Daarna doe je hetzelfde spiegelbeeld.
- De halve steek (dubbele halve steek). Een knoop waarmee je diagonale lijnen maakt, bijvoorbeeld voor de zijden van een ruit. De Engelstalige Wikipedia noemt de dubbele halve steek als hoofdknoop van de Cavandoli-stijl.
Voor een eerste macramé wandkleed zonder diagonalen kom je met de ankerknoop en de platte knoop al een heel eind. Meer knopen en patronen vind je op de pagina over macramé patronen in dit kenniscentrum.
Macramé wandkleed maken in 5 stappen
Stap 1 van 5
Stap 1: bereken en knip je touwen
Bepaal eerst hoe lang je macramé wandkleed wordt, zonder franje. Voor een wandkleed van 40 centimeter lang knip je elk touw ongeveer vier tot zes keer die lengte, dus 160 tot 240 centimeter. Dat is een richtwaarde. Bij dikker touw of veel knopen heb je meer nodig, bij een simpel patroon met veel franje minder.
Hoeveel touwen? Voor een breedte van 30 centimeter met touw van 4 millimeter heb je ongeveer 12 tot 16 touwen nodig. Elk touw hang je dubbel op, dus je werkt met 24 tot 32 draden. Dat aantal moet deelbaar zijn door vier, zodat je gelijke groepen van vier draden hebt voor de platte knopen. Knip er liever een paar extra, want bijknippen kan niet meer als je al geknoopt hebt.
Maak een proefstuk van een kwartier met een paar touwen. Zo zie je meteen hoe veel touw een knoop opslokt.
:::
Stap 2 van 5
Stap 2: hang de touwen aan de stok
Voor je macramé wandkleed leg je de stok voor je en vouw je elk touw in tweeën. Leg de lus voor de stok, haal de uiteinden erachter langs en door de lus. Trek aan. Dat is de ankerknoop. Doe dit voor alle touwen, naast elkaar, strak tegen elkaar aan. Houd de afstand gelijk, anders wordt je patroon scheef.
Hang de stok op ooghoogte, bijvoorbeeld aan een haak of aan twee spijkers. Dan zie je beter wat je doet en heb je je handen vrij. Laat de touwen netjes naast elkaar hangen en strijk ze glad voor je begint.
:::
Stap 3 van 5
Stap 3: knoop de eerste rij platte knopen
Neem de eerste vier draden. Leg het linker touw over de middelste twee en onder het rechter touw. Haal het rechter touw onder de middelste twee en door de lus links. Trek aan. Dat is een halve knoop. Doe nu hetzelfde spiegelbeeld: rechter touw over de middelste twee en onder het linker, linker touw onder de middelste twee en door de lus rechts. Trek aan. Nu heb je een volledige platte knoop.
Werk zo de hele rij af, steeds met de volgende vier draden. Je hebt nu een rij gelijkmatige knopen op dezelfde hoogte. Trek niet te hard: dan worden je knopen stug en krimpt je wandkleed. Houd de spanning bij elke knoop gelijk, dan wordt de rij mooi recht.
:::
Stap 4 van 5
Stap 4: maak een ruitpatroon
Voor de tweede rij laat je de eerste twee en de laatste twee draden even hangen. Neem de draden drie tot en met zes en maak daarmee een platte knoop. Zo schuif je het patroon een halve groep op. Werk deze rij af. Door steeds af te wisselen ontstaat er een ruitpatroon, de bekendste vorm op een macramé wandkleed.
Wil je een grotere ruit? Maak dan een brede rij op de eerste hoogte, laat de rij daarna naar het midden toe smaller worden en weer breder worden. Wil je het patroon klein houden? Herhaal dezelfde twee rijen. Houd je werk af en toe op afstand: zie je dat de rijen niet recht lopen, trek dan de knopen iets aan of maak een rij los en begin opnieuw.
Voor meer ideeën voor knoopcombinaties kijk je bij onze pagina over macramé patronen. Daar staan ook varianten voor wie een macramé wandkleed met patronen wil maken die verder gaan dan ruiten.
:::
Stap 5 van 5
Stap 5: werk af en hang op
Is het patroon van je macramé wandkleed af? Knoop dan een laatste rij platte knopen om de onderkant stevig te maken. Leg je wandkleed plat op tafel en knip de franje met een scherpe schaar recht, of in een punt of een boog. Gebruik een liniaal of een stuk karton als richtlijn. Kam de touwen daarna uit met een kam of een borstel, zodat de franje zacht en luchtig wordt.
Hang het wandkleed aan een stuk touw dat je aan beide uiteinden van de stok bindt. Een leeg stuk muur boven een bank, bed of dressoir is de klassieke plek voor een macramé wandkleed. Voor een macramé wandkleed in een hal werkt een smal, lang model het best.
:::
Een macramé wandkleed met patronen: welke vorm kies je?
Heb je de basis onder de knie, dan kun je verder. Een macramé wandkleed is zo’n lekker flexibel project dat je er eindeloos mee kunt variëren. Een paar ideeën voor je volgende macramé wandkleed:
- Ruiten en driehoeken. De klassieker. Alleen platte knopen, schuin gelegd.
- Golven. Wissel rijen platte knopen af met rijen halve steken in een gebogen lijn.
- Gedraaide knopen. Met alleen de ene helft van de platte knoop maak je een spiraal. Een kolom spiralen geeft een interessante verticale lijn.
- Gaten en open ruimtes. Laat bewust ruimte tussen groepen touw voor een luchtiger, open wandkleed.
- Kleur. Gebruik twee of drie tinten touw en laat er een verloop in lopen.
- Kralen en hout. Rijg een houten kraal aan een paar touwen voor accenten.
Zoek je een macramé wandkleed patroon met een duidelijk schema? Begin dan eenvoudig. Een patroon met drie rijen platte knopen in een ruit herhaald over de breedte is al een mooi eerste ontwerp. Veel mensen zoeken naar een macramé patronen wandkleed met stap-voor-stap-beschrijving; houd in het begin steeds één knoop bij en schrijf je telling op.
Een korte geschiedenis: waarom macramé een wandkleed werd
Macramé is ouder dan de wandkleden die je nu in woonwinkels ziet. Volgens de Engelstalige Wikipedia over macramé is de naam mogelijk afgeleid van het Arabische woord voor een versierde franje aan handgeweven stof. De techniek kwam via Spanje en Italië naar de rest van Europa. In de negentiende eeuw maakten Britse en Amerikaanse zeelieden er hangmatten en riemen mee. In de jaren zeventig werd macramé populair voor wandkleden, kleding en plantenhangers. Het raakte begin jaren tachtig uit de mode en kreeg volgens dezelfde pagina eind jaren 2010 een nieuwe opleving, onder meer onder millennials.
Dat verklaart waarom je vandaag zoveel macramé wandkleden ziet in een rustige, natuurlijke stijl. Voor een macramé wandkleed is de techniek eenvoudig, het materiaal goedkoop en het resultaat past bij vrijwel elk interieur. Wie een macramé plantenhanger heeft gemaakt, kent de basis al.
Veelgemaakte fouten bij een macramé wandkleed
Bijna iedereen die een macramé wandkleed maakt, begint met dezelfde fouten. Herken je er één, dan is het goed op te lossen.
- Te kort touw geknipt. Het touw wordt door de knopen sneller korter dan je verwacht. Knip liever veel te lang dan te kort.
- Ongelijke spanning. De ene knoop is strak, de andere los. Trek bij elke knoop even hard.
- Scheef werken. De touwen aan de stok staan niet netjes naast elkaar. Strijk ze steeds glad en controleer af en toe de lijn.
- Te dun touw. Het patroon verdwijnt en je werkt uren. Begin met 4 millimeter.
- De franje is niet recht. Gebruik een liniaal of een stuk karton als richtlijn bij het knippen.
- Te grote start. Een wandkleed van 80 centimeter breed is veel werk. Begin klein.
Veelgestelde vragen over een macramé wandkleed
Hoe maak je een macramé wandkleed voor beginners?
Hang touwen met ankerknopen aan een stok en knoop er rijen platte knopen in. Wissel de groepen van vier draden af om een ruitpatroon te krijgen. Knip de franje recht en kam hem uit. Een eerste macramé wandkleed voor beginners is 30 bij 40 centimeter en lukt in een middag.
Hoeveel touw heb je nodig voor een macramé wandkleed?
Als richtlijn knip je elk touw vier tot zes keer zo lang als de gewenste lengte van het patroon. Voor een wandkleed van 40 centimeter dus 160 tot 240 centimeter per touw. Het totaal hangt af van de breedte en de dikte van het touw. Knip liever iets te veel dan te weinig.
Welk touw is het best voor een macramé wandkleed?
Gebruik een gedraaid of gevlochten katoentouw van 3 tot 5 millimeter. Gedraaid touw kun je uitkammen voor een zachte franje, gevlochten touw geeft een strakker patroon. Meer uitleg vind je op de pagina over macramé touw.
Welke knopen heb je nodig?
De ankerknoop om de touwen aan de stok te hangen en de platte knoop voor het patroon. Daarna kun je de gedraaide knoop en de halve steek toevoegen voor spiralen en diagonalen. De Nederlandse Wikipedia noemt de rechte en de gedraaide knoop als basis.
Kun je een macramé wandkleed kopen of beter zelf maken?
Beide kan. Kopen gaat snel, in hobbywinkels en woonwinkels, maar het aanbod bij ketens wisselt. Zelf maken kost minder, je kiest kleur en maat en je leert een techniek. Voor een eerste wandkleed zijn touw en stok genoeg.
Hoe lang duurt het om een macramé wandkleed te maken?
Een klein wandkleed van 30 bij 40 centimeter duurt voor een beginner ongeveer twee tot vier uur, inclusief afwerking. Een groter wandkleed kost een of twee middagen. Dit zijn richtwaarden die van je tempo en het patroon afhangen.
Hoe hang je een macramé wandkleed op?
Bind een stuk touw aan beide uiteinden van de stok en hang het aan een haak of spijker. Of hang de stok direct aan twee haakjes. Zorg dat de muur het gewicht aankan, want katoentouw is zwaarder dan het lijkt.
Waar vind je patronen voor een macramé wandkleed?
Op de pagina over macramé patronen en in boeken en tutorials. Begin met een ruitpatroon van platte knopen en breid later uit met halve steken en spiralen. Een patroon schrijven kun je ook zelf: houd de tellingen van touwen en knopen bij.
Verder lezen over macramé
Wil je verder met macramé? Lees de pagina over macramé voor de basis, kies het juiste macramé touw en probeer daarna een macramé plantenhanger. Bekijk ook de pijler over macramé, weven en textiel of kijk hoe vilten werkt als je met zachte wol wilt werken.