Macramé patronen zijn combinaties van een paar basisknopen: de platte knoop, de gedraaide knoop en de halve steek. Door ze in een andere volgorde, richting of herhaling te knopen ontstaan ruiten, spiralen, golven en driehoeken. Wie die drie knopen kent, kan bijna elk macramé patroon volgen, ook een gratis patroon van internet.
Veel mensen zoeken gratis macramé patronen en komen dan schema’s tegen vol pijltjes en afkortingen. Daar hoef je niet van te schrikken. In dit stuk lees je hoe je macramé patronen leest, welke zes patronen je als eerste leert en waar je op let bij kerstpatronen en armbandjes. Weet je nog niet precies wat macramé is? Begin dan bij de pagina over macramé en bekijk de pijler over macramé, weven en textiel.
Kort samengevat
- Alle macramé patronen bestaan uit een paar knopen: platte knoop, gedraaide knoop en halve steek.
- Een macramé patroon is een volgorde: welke knoop, welke touwen, hoeveel keer, in welke richting.
- Begin met patronen die uit één knoop bestaan en voeg later diagonalen en ruiten toe.
- Schrijf je eigen telling op als je een patroon niet in een schema kunt vinden.
- Een gratis macramé patroon werkt altijd met het touw dat in het patroon staat: let op de dikte.
- Kerstpatronen en armbandpatronen gebruiken dezelfde knopen op een kleinere schaal.
Welke knopen zitten in macramé patronen?
Wie macramé patronen wil begrijpen, begint met de knopen. De knopen zijn de bouwstenen van alle macramé patronen. Volgens de Nederlandse Wikipedia over macramé bestaat een macraméknoop uit vier naast elkaar liggende draden: de buitenste twee maken de knoop en de binnenste twee geven de vorm. De pagina noemt de rechte knoop (platte knoop) voor een vlakke reeks, de gedraaide knoop voor een spiraal en de achtknoop voor wat ingewikkelder werk. In grotere werkstukken wisselen de buitenste en binnenste draden van rol na een aantal knopen, waardoor de binnenste draden van de ene rij de bovenste worden van de volgende.
Dat is de kern van elk macramé patroon. Een patroon vertelt je dus welke vier draden bij elkaar horen, welke knoop je maakt en wanneer je groepen verschuift. De Engelstalige Wikipedia noemt als basis de platte knoop (square knot) en de varianten van de halve steek, waarbij de Cavandoli-stijl vooral de dubbele halve steek gebruikt.
Dit zijn de drie knopen die je in bijna alle macramé patronen tegenkomt:
- Platte knoop. Twee halve knopen, de ene naar links, de andere naar rechts. Geeft een vlak, stevig rijtje.
- Gedraaide knoop. Alleen steeds dezelfde halve knoop herhalen. Het rijtje draait vanzelf rond tot een spiraal.
- Halve steek. Een lus om een ander touw, vaak om een diagonaal of horizontale lijn te maken.
Hoe je de platte knoop precies legt, lees je stap voor stap in de uitleg over een macramé wandkleed. Daar staat ook hoe je de touwen aan een stok hangt.
Hoe lees je een macramé patroon?
Macramé patronen zijn vaak een tekening met lijnen die touwen voorstellen, met een symbool of afkorting voor elke knoop. Een patroon is dus een leesbare knoopvolgorde. Er zijn geen vaste regels voor, dus elk patroon heeft een eigen legenda. Let altijd op die legenda. Dit zijn de elementen die je in bijna elk schema ziet:
- Verticale lijnen zijn de touwen. Soms is een dikke lijn een touw dat je als leidraad gebruikt, en een dunne lijn een touw dat je om het leidraadtouw knoopt.
- Symbolen zoals een lusje of een kruisje geven aan welke knoop je maakt.
- Rijen lees je van boven naar beneden en van links naar rechts.
- Cijfers geven soms aan hoe vaak je een knoop herhaalt of hoeveel touwen je gebruikt.
- Kleuren laten zien welk touw welke kleur heeft.
Staat er geen legenda bij? Maak er zelf een, want macramé patronen zijn zonder legenda moeilijk te volgen. Teken per knoop een symbool, tel de rijen en schrijf op hoeveel touwen je gebruikt. Zo wordt elk macramé patroon reproduceerbaar, en kun je het later aanpassen.
Tip: werk altijd eerst een klein proefstuk van een paar rijen. Daar zie je meteen of je het patroon snapt, en of het touw dat je gebruikt een mooi resultaat geeft.
Zes macramé patronen voor beginners
Hieronder staan zes macramé patronen, van eenvoudig naar iets uitdagender. Alle zes zijn te maken met katoentouw van 3 tot 5 millimeter. Meer over de keuze lees je op de pagina over macramé touw.
1. De rechte reeks platte knopen
Het eenvoudigste van alle macramé patronen. Neem vier touwen en maak een platte knoop na elkaar, tot je de gewenste lengte hebt. Het geeft een vlakke, stevige band, handig als riem, hengsel of sleutelhanger. Meer macramé patronen bouwen hierop voort.
2. De spiraal
Neem vier touwen en maak steeds alleen de linkerhelft van de platte knoop. Na een paar knopen begint de reeks te draaien. Hoe meer knopen, hoe strakker de spiraal. Een spiraal is een mooie rustige lijn in een wandkleed of plantenhanger en komt in veel macramé patronen terug.
3. De diagonale rij
Gebruik een touw als leiding en leg dat schuin over de andere touwen. Maak met elk volgend touw een dubbele halve steek om het leidraadtouw. Zo ontstaat een rij die schuin naar beneden loopt. Dit is precies de techniek die de Engelstalige Wikipedia noemt bij de Cavandoli-stijl, waarbij de dubbele halve steek centraal staat.
4. De ruit
Combineer twee diagonale rijen die naar elkaar toe lopen en elkaar in het midden ontmoeten, en dan weer uit elkaar. Je kunt de ruit open laten of vullen met platte knopen. Ruiten zijn het bekendste patroon op een macramé wandkleed. Zie ook de uitleg over de macramé plantenhanger, waar je een vergelijkbare opbouw ziet.
5. De wisselende platte knoop
Maak een rij platte knopen. Laat in de volgende rij de eerste twee en laatste twee touwen hangen en maak de platte knopen met de touwen daartussen. Herhaal en wissel steeds. Zo ontstaat een netpatroon met kleine ruitjes. Dit is de basis van veel macramé patronen voor wandkleden en gordijnen.
6. De golf
Wissel rijen halve steken in een gebogen lijn af met een rij platte knopen. Door de richting van de halve steken telkens om te draaien maak je een golvende lijn. Het patroon oogt luchtig en past goed bij een bohemien interieur.
Wil je meteen een compleet werkstuk? Een macramé armband of macramé sleutelhanger gebruikt dezelfde patronen op kleine schaal.
Macramé patronen gratis: waar vind je ze?
Gratis macramé patronen vind je op blogs, in videotutorials en bij hobbywinkels die bij hun materialen een instructiebladzijde leveren. Zoek je macramé patronen gratis in het Nederlands, dan helpt het om te zoeken op de naam van het werkstuk: wandkleed, plantenhanger, sleutelhanger, armband. Let bij elk gratis macramé patroon op een paar dingen:
- Is er een legenda? Zonder uitleg van de symbolen wordt een schema een raadsel.
- Welk touw wordt gebruikt? Een patroon voor 5 millimeter touw werkt anders met 2 millimeter.
- Hoeveel touw is nodig? Een goed patroon vermeldt lengte en aantal touwen. Staat het er niet, neem dan vier tot zes keer de lengte van het eindresultaat als richtwaarde.
- Is er een foto van het eindresultaat? Dan weet je waar je naartoe werkt.
- Is het beschreven in begrijpelijke taal? Nederlandstalige macramé patronen gratis zijn handig omdat de knoopnamen overeenkomen met wat je in de winkel leest.
Mooi aan macramé is dat macramé patronen elkaar zo goed aanvullen. Je kunt de ruit uit het ene patroon combineren met de golf uit het andere, zolang je de touwen goed telt. Houd je zelf een lijst bij van patronen die je mooi vindt, dan heb je na een paar maanden een eigen bibliotheek.
Macramé kerst patronen gratis: ideeën voor de feestdagen
In de aanloop naar kerst zoeken veel mensen macramé kerst patronen gratis. Dat is logisch, want macramé leent zich goed voor kleine decoraties. De Nederlandse Wikipedia toont als voorbeeld zelfs een macramé kerstboom. Een paar eenvoudige ideeën:
- Kerstboom. Een driehoek van platte knopen die steeds breder wordt, gemaakt met een wisselende platte knoop. Hang hem aan een stokje met een lusje.
- Ster. Gebruik diagonale rijen om de vorm van een ster te maken, en vul hem eventueel op met kralen.
- Engel of sneeuwvlok. Combineer spiralen en kleine ruiten tot een symmetrische figuur.
- Kerstboomhanger. Een klein stuk platte knopen met franje en een houten kraal, aan een rood of groen lint.
- Kransversiering. Een lange reeks spiralen die je rond een ring wikkelt.
Voor kerstpatronen kies je liever een dun, stevig touw van 2 tot 3 millimeter, zodat de details zichtbaar blijven. Werk met wit, naturel of rood touw voor een klassieke uitstraling. Een van de kleinere macramé patronen voor kerst is meestal snel af, dus het is ook een goede oefening voor beginners.
Macramé armbandjes patronen en kleine werkstukken
Een armband is een van de beste manieren om macramé patronen te oefenen. De Engelstalige Wikipedia vermeldt dat macraméjuwelen, die in de jaren zeventig in Amerika populair werden, vooral platte knopen en de verwante schuine variant (granny knot) gebruiken. Dat maakt armbandjes ideaal: je oefent dezelfde knoop honderd keer, in een kwartier tijd.
Eenvoudige macramé armbandjes patronen zijn:
- De rechte band. Een lange reeks platte knopen, afgewerkt met een schuifknoop als sluiting.
- De spiraalband. Alleen halve knopen, die vanzelf draaien.
- De ruitband. Twee diagonale rijen in twee kleuren.
Meer over armbanden vind je in onze uitleg over een macramé armband. Voor een sleutelhanger is het principe hetzelfde: lees de pagina over een macramé sleutelhanger.
Een eigen macramé patroon ontwerpen
Als je de basis kent, kun je zelf macramé patronen bedenken. Dit werkt het best met een vaste aanpak:
- Kies een vorm. Een ruit, een driehoek, een rechthoek? Maak er een schets van op papier.
- Bepaal de breedte. Tel hoeveel groepen van vier touwen je nodig hebt.
- Verdeel de rijen. Welke rij krijgt welke knoop? Zet het in een tabel.
- Maak een proefstuk. Knoop een klein stuk en pas aan waar het niet klopt.
- Schrijf het op. Teken symbolen en noteer het aantal touwen en de lengtes.
Heb je zo een patroon gemaakt dat bevalt, houd het dan bij. Anders sta je later met een mooi werkstuk en geen idee hoe je het ook weer deed.
Veelgemaakte fouten bij macramé patronen
- Het patroon niet doorgronden voor je begint. Lees het hele schema eerst. Zo zie je waar het zwaar wordt.
- Het verkeerde touw kiezen. Dun touw geeft een ander resultaat dan het patroon bedoelt.
- De telling kwijtraken. Markeer elke rij met een knijper of een stukje garen.
- Te strak knopen. Dan krimpt je werkstuk. Houd de spanning gelijk.
- Te weinig touw knippen. Knip liever te veel dan te weinig.
Veelgestelde vragen over macramé patronen
Wat zijn macramé patronen?
Macramé patronen zijn schema’s of beschrijvingen die aangeven welke knopen je in welke volgorde knoopt, met welke touwen en hoeveel keer. Bijna alle patronen bestaan uit de platte knoop, de gedraaide knoop en de halve steek, in verschillende combinaties.
Waar vind ik macramé patronen gratis?
Op blogs, in videotutorials en bij hobbywinkels. Zoek op de naam van het werkstuk, bijvoorbeeld wandkleed, plantenhanger of armband. Let op een legenda, het touw en de hoeveelheid. Voor Nederlandse macramé patronen gratis helpt het om de zoekterm in het Nederlands in te voeren.
Hoe lees je een macramé patroon?
Lees van boven naar beneden en van links naar rechts. Verticale lijnen zijn touwen, symbolen zijn knopen. Kijk eerst naar de legenda en het eindresultaat. Is er geen uitleg, maak dan zelf een legenda en een telling.
Welke macramé patronen zijn het makkelijkst voor beginners?
De rechte reeks platte knopen, de spiraal en de diagonale rij. Daarna volgen de ruit en de wisselende platte knoop. Met die vijf kun je al een wandkleed of plantenhanger maken.
Zijn er macramé kerst patronen gratis?
Ja, je vindt ze op blogs en in tutorials. Eenvoudige ideeën zijn een kerstboom, ster of hanger. Gebruik dun touw en werk klein. De Nederlandse Wikipedia noemt zelfs een macramé kerstboom als voorbeeld van het vak.
Welke macramé armbandjes patronen zijn eenvoudig?
Een rechte band van platte knopen, een spiraalband van halve knopen en een ruitband met twee kleuren. Gebruik dun touw of waxkoord en sluit af met een schuifknoop. Meer uitleg vind je bij de pagina over de macramé armband.
Kan ik zelf een macramé patroon ontwerpen?
Ja. Schets de vorm, bepaal de breedte in groepen van vier touwen, verdeel de rijen over de knopen en maak een proefstuk. Schrijf de uitkomst op, dan kun je hem later herhalen en delen.
Hoeveel touw heb ik nodig voor een patroon?
Als richtwaarde knip je elk touw vier tot zes keer zo lang als het eindresultaat. Staat er in het patroon een lengte, volg die dan. Knip liever te veel dan te weinig, want bijknippen kan niet meer als je al hebt geknoopt.
Verder lezen over macramé
Wil je verder met macramé patronen? Lees de pagina over macramé voor de basis, kies het juiste macramé touw en oefen daarna met een macramé wandkleed of een macramé plantenhanger. Bekijk ook de pijler over macramé, weven en textiel of lees hoe vilten werkt.