Ableton Push: wat kun je ermee en voor wie is het?

Ableton Push is een hardware-instrument van Ableton met 64 gevoelige pads waarmee je muziek maakt, opneemt en live speelt, meestal in combinatie met het programma Ableton Live. Push 3 kan ook zonder computer werken als je de standalone versie hebt. Je speelt noten, programmeert drums en bedient je project met knoppen en pads in plaats van met een muis. Het is een instrument om mee te maken, geen speelgoed voor beginners die alleen willen luisteren.

Veel mensen zoeken naar Ableton Push 2 en Ableton Push 3 om het verschil te zien. In dit artikel lees je wat Push is, hoe hij zich verhoudt tot Live, wat de verschillen zijn tussen de generaties, wat je ervoor nodig hebt en voor welk soort maker hij past. Meer over het maken van muziek in het algemeen lees je in onze gids over muziek leren en op de pagina over muziek produceren.

Wat is Ableton Push?

Ableton Push is een controller voor Ableton Live. Wikipedia beschrijft Live als een sequencer en muziekproductieprogramma voor Windows en macOS, dat niet alleen bedoeld is voor componeren, arrangeren en opnemen, maar ook voor live optreden. DJ’s gebruiken het om nummers en effecten te mengen. Push is de fysieke kant daarvan: een apparaat met pads, knoppen en draaiknoppen waarmee je Live bedient.

Volgens de Ableton-website is Push 3 een flexibel systeem om muziek te maken en live te spelen. Je kunt er clips mee starten, stappen programmeren en sporen en effecten direct bedienen. De 64 pads zijn gevoelig voor druk en beweging. Daardoor speel je expressief: hoe harder of langer je drukt, hoe meer het geluid verandert.

Wat doet Push in de praktijk?

Met Push voer je vier dingen uit:

• Noten spelen. Je speelt melodieën en akkoorden op de pads, in een toonladder die je zelf kiest, zodat je bijna niet vals kunt klinken.
• Drums programmeren. Je zet drumgeluiden in stappen, een zogeheten stap-sequencer, en bouwt zo een ritme.
• Clips starten. Je start en stopt stukjes muziek om een nummer live op te bouwen.
• Geluiden bewerken. Draaiknoppen bedienen automatisch de belangrijkste regelaars van het instrument dat je gebruikt.

Het idee is dat je creatief bezig blijft zonder naar het scherm van je computer te kijken. Of dat voor jou prettiger is, merk je pas als je het probeert.

Het verschil tussen Push 1, Push 2 en Push 3

Volgens de Engelstalige Wikipedia-pagina over Push kwam Push 1 in maart 2013 uit, ontwikkeld met Akai Professional, voor Live 9. Push 2 volgde in november 2015, met een ingebouwd scherm en een nauwere samenwerking met Live. Push 3 kwam in mei 2023 uit, in twee versies: een aansluitbare variant die als USB-controller voor Live dient, en een standalone variant met een eigen processor, accu en harde schijf.

Push 3: standalone of aan een computer?

Op de website van Ableton staat dat Push 3 in twee opstellingen bestaat. In de standalone-uitvoering werkt hij zonder computer. De pagina noemt een ingebouwde Intel-processor, 8 GB werkgeheugen, een ssd van 256 GB en een accu voor maximaal 2,5 uur speeltijd. Je kunt zo thuis of onderweg werken en je werk later terug in Live zetten. In de aansluitbare variant verbind je Push met een computer; later kun je een upgradekit toevoegen met processor, accu en opslag. Beide uitvoeringen hebben 64 pads en een ingebouwde geluidskaart.

Let op: de specificaties van fabrikanten veranderen. Controleer altijd de actuele gegevens op de website van de fabrikant voor je iets bestelt.

Welke software en uitrusting heb je nodig?

Push is gemaakt voor Live, en dat is een betaald programma met drie edities. Wikipedia noemt Intro, Standard en Suite, waarbij Intro de eenvoudigste is en Suite alle effecten en geluiden bevat. Welke edities Push ondersteunt, hangt af van de versie. Sommige functies zijn alleen beschikbaar in bepaalde edities. De Ableton-pagina noemt bijvoorbeeld dat de expressieve pads een recente versie van Live en de Push-software vereisen en dat de functie om audio in losse delen te splitsen Live Suite nodig heeft.

Voor het maken van muziek met Push heb je minimaal nodig:

1. Ableton Live. In een geschikte editie, passend bij de Push-versie die je kiest.
2. Een computer voor Push 2 en voor Push 3 in aansluitbare uitvoering. Bij de standalone-uitvoering is dat optioneel.
3. Een koptelefoon of speakers. Push heeft een ingebouwde geluidskaart, dus je kunt direct aansluiten.
4. Ruimte op je bureau. Push is een groot apparaat, vergelijkbaar met een klein toetsenbord.

De prijs vermeldt Ableton zelf niet op de pagina met functies; die staat in de winkel. Een Push kost aanzienlijk meer dan een eenvoudige padcontroller. Vergelijk daarom eerst wat je echt nodig hebt.

MIDI: waarom een controller en geen geluid

Een controller zoals Push maakt zelf geen geluid, maar stuurt informatie. Wikipedia over MIDI legt uit dat MIDI geen geluid verstuurt, maar berichten over wat er gespeeld moet worden: welke noot, hoe hard en hoe lang. Het ontvangende apparaat, bij Push is dat Live, maakt het geluid. Dat verklaart waarom je met dezelfde controller veel verschillende geluiden kunt besturen. Het is ook de reden dat je losse MIDI-controllers kunt combineren met Live. Wil je liever eerst met een toetsenbord beginnen, kijk dan naar een midi keyboard.

Voor wie is Ableton Push geschikt?

Push past bij een bepaald soort maker. Dit zijn de groepen die er het meest aan hebben.

• Mensen die al met Live werken. Je kent het programma en wilt het sneller en creatiever bedienen.
• Spelers die niet met een muis willen werken. Pads en draaiknoppen geven een fysiek gevoel dat veel mensen prettiger vinden.
• Live-artiesten. Met de standalone-uitvoering zet je een optreden op zonder laptop.
• Mensen die ritmes en melodieën snel willen schetsen. De toonladderfunctie maakt het makkelijk om klinkende noten te vinden.

Voor wie niet:

• Een absolute beginner die alleen wil weten of muziek maken bij hem past. Begin dan met gratis software of een goedkopere controller.
• Wie een toetsenspeler is. Een toetsenbord voelt voor veel pianisten natuurlijker.
• Wie weinig ruimte of budget heeft. Push is een grote en dure investering.

Alternatieven om eerst te proberen

Er zijn goedkopere manieren om uit te vinden of je van pads en loops houdt. Een kleine padcontroller of een MIDI-keyboard geeft je een idee. Gratis of goedkope programma’s laten je beats maken zonder hardware. Meer daarover lees je op de pagina over muziek maken en bij FL Studio, dat volgens Wikipedia een patroongebaseerde sequencer is die veel gebruikt wordt voor dansmuziek en concurreert met loopgerichte programma’s zoals Ableton Live.

Zo bouw je een nummer met Ableton Push

Een nummer maken met Ableton Push volgt vaak dezelfde lijn als een nummer maken in Live zelf, maar dan met je handen op de pads. Je begint met een ritme, voegt een bas toe, daarna een melodie of akkoorden en tot slot kleine veranderingen die het geheel laten leven. Omdat Push de toonladder voor je kan beperken, hoor je ook als beginner snel iets wat klopt. Het is een manier van werken die past bij wie liever speelt dan klikt.

Een sequencer, zoals Wikipedia het beschrijft, legt vast wat je speelt, zodat je het kunt bewerken en herhalen. Je speelt een idee in, laat het lopen en voegt er een laag aan toe. Elke laag is een apart spoor. Zo ontstaat een nummer uit losse stukjes, in plaats van in één keer. Dat is ook de reden dat Live en Push populair zijn bij elektronische muziek: loops zijn de bouwstenen.

Zo begin je met Push en Live

Heb je besloten dat Push bij je past? Dan werkt deze volgorde goed.

1. Leer eerst Live kennen. Ableton biedt een proefversie. Maak een eenvoudig project met drums en een melodie.
2. Sluit Push aan. Volg de installatiehandleiding op de website van Ableton.
3. Begin met drums. Programmeer een ritme in vier maten en speel het af.
4. Voeg een melodie toe. Kies een toonladder en speel akkoorden op de pads.
5. Gebruik clips. Start verschillende stukjes en bouw een nummer op.
6. Neem je werk op. Zet je project om in een afgewerkt nummer, of speel het live.

Geef jezelf een paar weken. De eerste uren gaan naar leren waar alles zit, daarna volgt het plezier. Houd het simpel: een ritme, een bas en een melodie zijn genoeg voor je eerste nummer.

Een veilig en prettig werkplek

Zorg voor een comfortabele werkhouding. Een bureau op de juiste hoogte voorkomt dat je polsen vermoeid raken. Stel je volume niet te hoog in als je met een koptelefoon werkt: gehoorschade ontstaat sluipend. Bewaar de apparatuur droog en gebruik de originele voeding.

Veelgestelde vragen over Ableton Push

Verder lezen